Działania niepożądane
Zolaxa 15 mg

Olanzapina (Zolaxa) w dawkach 15 mg i 20 mg wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z najczęstszymi objawami obejmującymi zaburzenia metaboliczne (w tym istotny klinicznie przyrost masy ciała, hiperlipemię oraz hiperglikemię z cukromoczem), neurologiczne (senność, zawroty głowy, zaburzenia pozapiramidowe takie jak akatyzja, parkinsonizm i dyskineza) oraz hematologiczne (eozynofilia, leukopenia, neutropenia). Częstość występowania senności i zwiększenia masy ciała wynosi ≥1/10, natomiast inne działania, takie jak hiperprolaktynemia, niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia enzymów wątrobowych (ALT, AST, fosfataza zasadowa, gamma-GT), a także reakcje antycholinergiczne, występują z częstością ≥1/100 do <1/10. Monitorowanie parametrów metabolicznych, hematologicznych i wątrobowych jest kluczowe, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych i cukrzycy.

Działania niepożądane leku Zolaxa (olanzapina)

Poniższy artykuł zawiera szczegółowe informacje na temat działań niepożądanych leku Zolaxa (olanzapina), dostępnego w dawkach 15 mg i 20 mg w postaci tabletek powlekanych. Przedstawione dane mają na celu dokładne opisanie profilu bezpieczeństwa tego produktu leczniczego dla personelu medycznego. 1

Ogólny profil bezpieczeństwa olanzapiny

W trakcie badań klinicznych z zastosowaniem olanzapiny zaobserwowano szereg działań niepożądanych występujących z różną częstotliwością. Najczęstsze działania niepożądane (występujące u ≥1% pacjentów) obejmowały przede wszystkim zaburzenia metaboliczne, neurologiczne oraz hematologiczne. 2

Zaburzenia metaboliczne i endokrynologiczne

Wśród działań niepożądanych dotyczących układu metabolicznego i endokrynologicznego najczęściej obserwuje się zwiększenie masy ciała, które stanowi istotny problem kliniczny podczas terapii olanzapiną. Dodatkowo często występują zaburzenia parametrów lipidowych obejmujące podwyższenie stężenia cholesterolu i triglicerydów oraz zaburzenia gospodarki węglowodanowej manifestujące się wzrostem stężenia glukozy i cukromoczem. 3

Istotnym działaniem niepożądanym o charakterze endokrynologicznym jest hiperprolaktynemia, która może prowadzić do dalszych konsekwencji klinicznych. Pacjenci często zgłaszają również zwiększenie apetytu, co przyczynia się do wzrostu masy ciała. 4

Zaburzenia neurologiczne

Wśród działań niepożądanych ze strony układu nerwowego, senność jest jednym z najczęściej raportowanych objawów podczas terapii olanzapiną. Pacjenci często doświadczają również zawrotów głowy, które mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie. 5

Częstym problemem są również zaburzenia pozapiramidowe, takie jak akatyzja (niepokój ruchowy), parkinsonizm (zespół objawów przypominających chorobę Parkinsona) oraz dyskineza (mimowolne ruchy). Te objawy mogą znacząco wpływać na jakość życia pacjentów i stanowić poważne powikłanie terapii. 6

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

W zakresie układu krążenia najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest niedociśnienie ortostatyczne, które charakteryzuje się nadmiernym spadkiem ciśnienia tętniczego przy zmianie pozycji ciała z leżącej na stojącą. Stan ten może prowadzić do zawrotów głowy, a nawet omdleń. 7

Zaburzenia hematologiczne

Podczas leczenia olanzapiną obserwuje się również działania niepożądane dotyczące układu krwiotwórczego, w tym eozynofilię (zwiększenie liczby granulocytów kwasochłonnych), leukopenię (zmniejszenie liczby krwinek białych) oraz neutropenię (zmniejszenie liczby neutrofili). Te zaburzenia hematologiczne wymagają monitorowania ze względu na potencjalne ryzyko powikłań infekcyjnych. 8

Zaburzenia wątrobowe

U pacjentów stosujących olanzapinę często obserwuje się przemijające, bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych, co może świadczyć o wpływie leku na funkcję wątroby. Dodatkowo raportowano wzrost aktywności fosfatazy zasadowej oraz gamma glutamylotransferazy. 9

Inne działania niepożądane

Wśród innych często zgłaszanych działań niepożądanych obserwuje się działanie antycholinergiczne (objawy związane z blokadą receptorów muskarynowych), wysypkę, astenię (osłabienie), zmęczenie oraz gorączkę. U pacjentów mogą występować również bóle stawów, wysokie stężenie kwasu moczowego, zwiększona aktywność fosfokinazy kreatyninowej oraz obrzęki. 10

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane oraz wyniki badań diagnostycznych związane ze stosowaniem olanzapiny klasyfikowane są według następujących kategorii częstości występowania:

  • Bardzo często – występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
  • Często – występują u co najmniej 1 na 100 pacjentów, ale rzadziej niż u 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
  • Niezbyt często – występują u co najmniej 1 na 1000 pacjentów, ale rzadziej niż u 1 na 100 pacjentów (≥1/1 000 do <1/100)
  • Rzadko – występują u co najmniej 1 na 10 000 pacjentów, ale rzadziej niż u 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1 000)
  • Bardzo rzadko – występują rzadziej niż u 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
  • Częstość nieznana – częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

11

Tabela działań niepożądanych olanzapiny

Kategoria częstości Działania niepożądane Opis
Bardzo często
(≥1/10)
Senność Nadmierna senność w ciągu dnia, trudności z utrzymaniem czuwania, zaburzenia koncentracji
Zwiększenie masy ciała Przyrost masy ciała w porównaniu do wartości wyjściowych, często znaczący klinicznie
Często
(≥1/100 do <1/10)
Eozynofilia Zwiększenie liczby granulocytów kwasochłonnych we krwi obwodowej
Hiperprolaktynemia Podwyższone stężenie prolaktyny w surowicy, mogące prowadzić do zaburzeń miesiączkowania, ginekomastii, mlekotoku
Zaburzenia lipidowe Zwiększenie stężenia cholesterolu i triglicerydów, mogące przyczyniać się do powikłań sercowo-naczyniowych
Zaburzenia glikemii Podwyższone stężenie glukozy we krwi, cukromocz, zwiększone ryzyko rozwoju cukrzycy
Zwiększenie apetytu Nasilone uczucie głodu, trudności w kontrolowaniu ilości spożywanych pokarmów
Zawroty głowy Uczucie wirowania lub niestabilności, zaburzenia równowagi
Akatyzja Niepokój ruchowy, niemożność usiedzenia w miejscu, przymus wykonywania ruchów
Parkinsonizm Drżenie spoczynkowe, sztywność mięśniowa, spowolnienie ruchowe, zaburzenia postawy
Dyskineza Mimowolne ruchy, najczęściej dotyczące twarzy, języka i kończyn
Niedociśnienie ortostatyczne Spadek ciśnienia tętniczego przy zmianie pozycji z leżącej na stojącą, mogący prowadzić do zawrotów głowy lub omdleń
Działanie antycholinergiczne Suchość w ustach, zaparcia, niewyraźne widzenie, zatrzymanie moczu, tachykardia
Zaburzenia aktywności enzymów wątrobowych Przemijające, bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz (ALT, AST), fosfatazy zasadowej i gamma glutamylotransferazy
Leukopenia i neutropenia Zmniejszenie liczby krwinek białych i neutrofili we krwi obwodowej, zwiększające ryzyko infekcji
Wysypka Zmiany skórne o różnym charakterze i nasileniu
Astenia i zmęczenie Osłabienie, przewlekłe zmęczenie, obniżenie sprawności fizycznej
Gorączka Podwyższona temperatura ciała
Bóle stawów Dolegliwości bólowe w obrębie stawów o różnym nasileniu
Zwiększenie stężenia kwasu moczowego Hiperurykemia mogąca prowadzić do dny moczanowej
Zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatyninowej Podwyższona aktywność enzymu mogąca wskazywać na uszkodzenie mięśni
Obrzęk Nadmierne gromadzenie się płynu w tkankach, najczęściej w obrębie kończyn dolnych
Niezbyt często
(≥1/1 000 do <1/100)
Reakcje zaburzenia tkanki podskórnej Reakcje skórne o większym nasileniu, zapalenie tkanki podskórnej
Rzadko
(≥1/10 000 do <1/1 000)
Ciężkie reakcje niepożądane Rzadko występujące, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłania terapii
Częstość nieznana Działania niepożądane o nieznanej częstości Reakcje, których częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Uwagi dodatkowe dotyczące bezpieczeństwa

Należy zwrócić szczególną uwagę na zawartość substancji pomocniczych w preparacie Zolaxa, które same mogą wywoływać działania niepożądane. Tabletki Zolaxa 15 mg zawierają laktozę jednowodną w ilości 245,52 mg, natomiast tabletki 20 mg zawierają laktozę jednowodną w ilości 327,36 mg oraz dodatkowo żółcień pomarańczową (E 110) i lecytynę pochodzenia sojowego, które mogą powodować reakcje alergiczne u osób predysponowanych. 12

Profil bezpieczeństwa olanzapiny wymaga regularnego monitorowania stanu klinicznego pacjenta, zwłaszcza w zakresie parametrów metabolicznych, hematologicznych oraz wątrobowych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy oraz zaburzeń lipidowych. 13

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl