działanie teratogenne
Działanie teratogenne oznacza szkodliwy wpływ czynników zewnętrznych na rozwijający się płód, prowadzący do powstania wad wrodzonych. Czynniki teratogenne mogą zaburzać prawidłowy rozwój embrionu i płodu, szczególnie w okresie organogenezy (między 3. a 8. tygodniem ciąży), kiedy kształtują się narządy płodu.
Do substancji o udokumentowanym działaniu teratogennym należą niektóre leki (np. talidomid, izotretynoina, warfaryna, niektóre leki przeciwpadaczkowe), alkohol etylowy, narkotyki, metale ciężkie, a także czynniki fizyczne (promieniowanie jonizujące) oraz niektóre infekcje (np. różyczka, cytomegalia, toksoplazmoza). Wpływ teratogenny zależy od dawki czynnika, czasu ekspozycji oraz okresu rozwoju płodu.
W praktyce klinicznej istotna jest klasyfikacja leków według kategorii FDA (A, B, C, D, X) określająca potencjalne ryzyko teratogenne. Lekarz przepisujący leki kobietom w wieku rozrodczym powinien zawsze rozważyć stosunek korzyści do ryzyka oraz poinformować pacjentkę o potencjalnych zagrożeniach. Niektóre substancje teratogenne mogą powodować poważne malformacje nawet przy jednorazowej ekspozycji w krytycznym okresie rozwoju.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Aleric Deslo Active 5 mg
Desloratadyna, składnik preparatu Aleric Deslo Active w dawce 5 mg, wykazuje brak potencjału teratogennego na podstawie danych klinicznych obejmujących ponad 1000 kobiet ciężarnych oraz badań przedklinicznych na modelach zwierzęcych. Nie stwierdzono wpływu na wady rozwojowe płodu ani szkodliwego działania na noworodki. Mimo to, ze względu na zasadę ostrożności terapeutycznej, stosowanie leku w ciąży powinno być ograniczone i podejmowane jedynie po dokładnej analizie indywidualnego stosunku korzyści do ryzyka. W przypadku kobiet karmiących piersią, desloratadyna przenika do mleka matki i jest wykrywana u niemowląt, jednak brak jest pełnych danych dotyczących długotrwałego wpływu na dziecko, co wymaga rozważenia przerwania karmienia lub rezygnacji z leczenia.
Aleric Deslo Active, badanie przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, ciąża, desloratadyna, długotrwała ekspozycja, dokumentacja medyczna, działanie teratogenne, karmienie piersią, laktacja, mleko kobiece, profil bezpieczeństwa, przenikanie leku, tabletka powlekana, wada rozwojowa, wiek rozrodczy, wpływ na płodność, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nitresan 20 mg 20 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa nitrendypiny, substancji czynnej leku Nitresan, obejmują szeroki zakres badań toksykologicznych, genotoksyczności, kancerogenności oraz wpływu na reprodukcję. Badania te, przeprowadzone na różnych modelach zwierzęcych, wykazały brak istotnych zagrożeń dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Ocena toksyczności ostrej i przewlekłej nie ujawniła szczególnych efektów niepożądanych, a testy genotoksyczności i kancerogenności potwierdziły brak działania mutagennego i rakotwórczego. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach i królikach nie stwierdzono działania embriotoksycznego ani teratogennego, co jest istotne w kontekście stosowania leku u kobiet w ciąży, choć zaleca się odniesienie do danych klinicznych i zaleceń SPC.
badanie genotoksyczności, badanie toksykologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, dawka terapeutyczna, dysfagia, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, nadciśnienie tętnicze, nitrendypina, rozwój płodu, stosowanie w ciąży, toksyczność ostra, toksyczność ostrej dawki, toksyczność przewlekła, układ kostny, właściwość kancerogenna, właściwość mutagenna, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Osporil 4 mg/100 ml
Badania przedkliniczne kwasu zoledronowego, substancji czynnej leku Osporil, wykazały dobry profil bezpieczeństwa przy stosowaniu klinicznym. W badaniach toksyczności ostrej ustalono dawki LD0 odpowiednio 10 mg/kg u myszy i 0,6 mg/kg u szczurów, wskazując na różnice międzygatunkowe. Krótkoterminowe podawanie dożylne i podskórne w dawkach do 0,02 mg/kg/dobę było dobrze tolerowane u szczurów i psów, a długoterminowe podawanie w dawkach 0,001 mg/kg/dobę (szczury) i 0,005 mg/kg co 2-3 dni (psy) przez okres do 52 tygodni nie wywoływało istotnych objawów toksyczności. Najczęstszym efektem farmakologicznym była zwiększona grubość pierwotnej warstwy gąbczastej kości długich, co odzwierciedla hamowanie resorpcji kostnej przez osteoklasty. Wąski margines bezpieczeństwa zaobserwowano w odniesieniu do funkcji nerek, jednak dawki NOAEL po podaniu jednorazowym (1,6 mg/kg) i wielokrotnym (0,06-0,6 mg/kg/dobę) nie wskazywały na nefrotoksyczność przy dawkach klinicznych.
badanie przedkliniczne, dystocja, działanie mutagenne, działanie nefrotoksyczne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja hematopoetyczna, funkcja nerek, kwas zoledronowy, osteoklast, podanie dożylne, podanie podskórne, podanie wielokrotne, przewód pokarmowy, resorpcja tkanki kostnej, tkanka kostna, toksyczność długookresowa, toksyczność ostra, warstwa gąbczasta - Leksykon substancji czynnych
Mandur Bhasma – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Mandur Bhasma, zawierający żelazo w stanach utlenienia +2 i +3 (3 mg na tabletkę, w dawce 33 mg w preparacie Liv.52), wykazuje szeroki margines bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach przedklinicznych. W badaniach toksyczności ostrej nie osiągnięto dawki śmiertelnej nawet przy podaniu 5000 mg/kg masy ciała, co uniemożliwiło ustalenie maksymalnej dawki tolerowanej. Długotrwałe podawanie doustne w dawkach 1000-3000 mg/kg przez 9 miesięcy nie wykazało negatywnego wpływu na masę ciała ani inne parametry zdrowotne zwierząt. Badania toksyczności reprodukcyjnej potwierdziły brak działania embriotoksycznego i teratogennego, a także brak negatywnego wpływu na rozwój płodów i potomstwa u szczurów w okresie ciąży i laktacji.
badania farmakologiczne, badania przedkliniczne, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, Liv.52, maksymalna dawka tolerowana, Mandur Bhasma, minimalna dawka śmiertelna, mutacje letalne, mutagenność, potencjał rakotwórczy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozrodcza, żelazo - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rosuvastatin/Ezetimib Zentiva 20 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Rosuvastatin/Ezetimib Zentiva, zawierający rozuwastatynę i ezetymib, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancje czynne lub pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (243,89 mg w dawce 5 mg + 10 mg; 238,39 mg w dawce 10 mg + 10 mg; 228,29 mg w dawce 20 mg + 10 mg). Nie należy go stosować u osób z czynną chorobą wątroby, niewyjaśnionym trwałym wzrostem aminotransferaz lub gdy ich aktywność przekracza 3-krotnie górną granicę normy, a także u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min). Lek jest przeciwwskazany w ciąży, podczas karmienia piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji. Ponadto, stosowanie jest zabronione u pacjentów z rozpoznaną miopatią oraz przy jednoczesnym stosowaniu sofosbuwiru/welpataswiru/woksylaprewiru lub cyklosporyny ze względu na ryzyko miopatii i rabdomiolizy wynikające z interakcji farmakokinetycznych.
aminotransferazy, ciężkie zaburzenia czynności nerek, cyklosporyna, cytochrom P450, czynna choroba wątroby, działanie teratogenne, dziedziczne choroby mięśni, fibraty, hepatotoksyczność, inhibitory reduktazy HMG-CoA, interakcje farmakokinetyczne, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, leki immunosupresyjne, miopatia, nadwrażliwość na substancje czynne, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, rabdomioliza, rozuwastatyna i ezetymib, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności tarczycy, zakażenie HCV, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Chloramfenikol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chloramfenikol, obecny w maściach Detreomycyna 1% (10 mg/g) oraz Detreomycyna 2% (20 mg/g), wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego przy minimalnej absorpcji ogólnoustrojowej po aplikacji miejscowej. Stężenia chloramfenikolu w surowicy po miejscowym stosowaniu są co najmniej 100-krotnie niższe niż te, które mogłyby wywołać działania niepożądane systemowe. Badania przedkliniczne nie wykazały kardiotoksyczności, neurotoksyczności ani nefrotoksyczności po dożylnym podaniu. Analizy in vitro wskazały cytotoksyczność jedynie dla wybranych metabolitów chloramfenikolu (nitrozochloramfenikol, dehydrochloramfenikol, NAP-chloramfenikol) w zakresie stężeń 2×10⁻⁶ do 2×10⁻³ mol/l, podczas gdy sam chloramfenikol oraz inne metabolity (glukuronian, pochodne alkoholowe) nie wykazywały takiego działania.
absorpcja ogólnoustrojowa, anemia aplastyczna, aplikacja miejscowa, badanie farmakokinetyczne, badanie toksyczności, chloramfenikol, cytotoksyczność, dehydrochloramfenikol, działanie drażniące, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, glukuronian chloramfenikolu, kardiotoksyczność, maść, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, nitrozochloramfenikol, spektrum przeciwbakteryjne, szpik kostny, wady rozwojowe płodu, wbudowywanie tymidyny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Acitren 10 mg
Acitren, zawierający acytretynę, jest wskazany w leczeniu wyjątkowo ciężkich postaci zaburzeń rogowacenia skóry, które nie reagują na standardowe terapie. Wskazania obejmują ciężką łuszczycę zwykłą (w tym postać erytrodermiczną z zajęciem >90% powierzchni ciała oraz postać krostkową), rogowacenie dłoni i podeszw, łuszczycę krostkową dłoni i podeszw, rybią łuskę, chorobę Dariera, łupież czerwony mieszkowy oraz liszaj płaski skóry i błon śluzowych. Preparat dostępny jest w kapsułkach twardych o dawkach 10 mg (biały korpus z brązowym wieczkiem, oznaczenie „A10”) oraz 25 mg (żółty korpus z brązowym wieczkiem, oznaczenie „A25”), co pozwala na indywidualne dostosowanie terapii do nasilenia objawów.
acytretyna, choroba Dariera, doustny retinoid, działanie teratogenne, liszaj płaski, łupież czerwony mieszkowy, łuszczyca erytrodermiczna, łuszczyca krostkowa, łuszczyca krostkowa dłoni i podeszew, łuszczyca zwykła, pityriasis rubra pilaris, rogowacenie dłoni i podeszew, rogowacenie mieszkowe, rybia łuska, zaburzenia rogowacenia skóry - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lisinopril/Amlodipine Alkaloid-INT 10 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Lisinopril/Amlodipine Alkaloid-INT nie był poddany specyficznym badaniom przedklinicznym oceniającym bezpieczeństwo skojarzonego stosowania lizynoprylu i amlodypiny. Dane przedkliniczne dotyczące poszczególnych substancji czynnych wskazują, że lizynopryl nie wykazuje potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego przy dawkach konwencjonalnych, jednak inhibitory ACE mogą wywoływać poważne działania teratogenne, takie jak obumarcie płodu, wady wrodzone (szczególnie czaszki), zahamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego oraz przetrwały przewód tętniczy, co jest związane z wpływem na układ renina-angiotensyna-aldosteron płodu oraz niedociśnieniem u matki. Amlodypina, przy dawkach około 50-krotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę dla ludzi (10 mg), powodowała opóźnienie i wydłużenie porodu oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa u zwierząt doświadczalnych, natomiast dawki do 10 mg/kg/dobę (8-krotność dawki ludzkiej w przeliczeniu na mg/m²) nie wykazywały negatywnego wpływu na płodność.
badanie przedkliniczne, bezylan, dysfagia, działanie teratogenne, genotoksyczność, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, komórka Sertoliego, lizynopryl i amlodypina, mutagenność, niedociśnienie tętnicze, obumarcie płodu, przetrwały przewód tętniczy, rakotwórczość, spermatyda, testosteron, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wada wrodzona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Kleder 5 mg
Lenalidomid, substancja czynna preparatu Kleder, wykazuje działanie immunomodulujące, przeciwnowotworowe, przeciwzapalne oraz antyangiogenne. Stosowanie leku jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na lenalidomid lub substancje pomocnicze, w tym laktozę, której zawartość w kapsułkach wynosi od 107 mg (5 mg dawka) do 200 mg (25 mg dawka). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z nietolerancją laktozy, a w przypadku ciężkich postaci nietolerancji rozważyć alternatywne terapie. Ponadto, ze względu na silne działanie teratogenne, lek jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie spełniają rygorystycznych wymogów programu zapobiegania ciąży.
ciąża, działanie antyangiogenne, działanie niepożądane, działanie przeciwnowotworowe, działanie przeciwzapalne, działanie teratogenne, laktoza, lek immunomodulujący, lenalidomid, nadwrażliwość na lenalidomid, nietolerancja laktozy, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, Program Zapobiegania Ciąży, reakcja nadwrażliwości, substancja czynna, test ciążowy, wada rozwojowa płodu, wiek rozrodczy, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bisoprolol Vitabalans 5 mg
Bisoprolol, selektywny beta-adrenolityk, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokimi badaniami przedklinicznymi. Standardowe testy farmakologii bezpieczeństwa nie wykazały istotnych negatywnych efektów na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Badania toksyczności po wielokrotnym podaniu nie ujawniły przeciwwskazań do stosowania u ludzi, a testy genotoksyczności potwierdziły brak mutagennego i genotoksycznego działania. Długoterminowe analizy nie wykazały zwiększonego ryzyka rakotwórczości, co podkreśla bezpieczeństwo stosowania bisoprololu w terapii przewlekłej.
aberracja chromosomowa, badanie rakotwórczości, beta-adrenolityk, bisoprolol hemifumaran, działanie teratogenne, farmakologia bezpieczeństwa, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, resorpcja zarodków, selektywny beta-adrenolityk, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, toksyczność zarodkowo-płodowa, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Imipenem/Cilastatin Kabi 500 mg + 500 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne produktu leczniczego Imipenem/Cilastatin Kabi wykazały korzystny profil bezpieczeństwa tego połączenia substancji czynnych. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz genotoksyczności nie ujawniły istotnych zagrożeń dla człowieka. W modelach zwierzęcych nefrotoksyczność imipenemu, obserwowana przy monoterapii, została skutecznie zneutralizowana przez cylastatynę podawaną w stosunku 1:1, co potwierdza mechanizm ochronny polegający na blokowaniu transportu imipenemu do komórek kanalików nerkowych. W badaniach teratologicznych na makakach jawajskich dawka (40 mg + 40 mg)/kg mc./dobę dożylna wywołała objawy toksyczności ogólnoustrojowej, takie jak wymioty, brak łaknienia, zmniejszenie masy ciała, biegunka, poronienia i zgony. Natomiast dawka około (100 mg + 100 mg)/kg mc./dobę (około 3-krotnie wyższa niż kliniczna) podawana w infuzji dożylnej wywołała jedynie sporadyczne wymioty bez działań teratogennych, choć zaobserwowano zwiększoną liczbę niezagnieżdżonych embrionów.
badanie teratologiczne, cylastatyna, działanie nefrotoksyczne, działanie teratogenne, działanie wewnątrzkomórkowe, genotoksyczność, imipenem, imipenem jednowodny, imipenem z cylastatyną, infuzja dożylna, kanalik nerkowy, makak jawajski, nefrotoksyczność, niezagnieżdżony embrion, potencjał karcynogenny, sól sodowa cylastatyny, toksyczność nerkowa, toksyczność ogólnoustrojowa, wodorowęglan sodu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lenalidomide Glenmark 15 mg
Lenalidomid, dostępny w kapsułkach o dawkach 2,5 mg, 5 mg, 10 mg, 15 mg i 25 mg, wykazuje udokumentowane działanie teratogenne, co wymaga ścisłego przestrzegania zasad bezpieczeństwa u pacjentów w wieku rozrodczym. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję przez cały okres terapii, a w przypadku zajścia w ciążę leczenie należy natychmiast przerwać i skierować pacjentkę do specjalisty teratologa. U mężczyzn lenalidomid jest obecny w spermie w niskim stężeniu, które staje się niewykrywalne po 3 dniach od zakończenia terapii; jednak obowiązuje stosowanie prezerwatyw podczas leczenia, przerw oraz przez 1 tydzień po zakończeniu terapii, zwłaszcza jeśli partnerka jest w ciąży lub w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością nerek, ze względu na wydłużony czas eliminacji leku.
antykoncepcja, badanie eksperymentalne, dawka na masę ciała, działanie teratogenne, kapsułka twarda, kobieta w wieku rozrodczym, laktacja, lenalidomid, niewydolność nerek, pacjent w wieku rozrodczym, płodność, Program Zapobiegania Ciąży, talidomid, teratologia, wada wrodzona, wada wrodzona zagrażająca życiu, właściwość teratogenna, wydalanie leku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lenalidomide Zentiva 5 mg
Lenalidomid, jako immunomodulator, jest stosowany w terapii wybranych nowotworów hematologicznych, jednak jego użycie wiąże się z istotnymi przeciwwskazaniami. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę, której zawartość w kapsułkach wynosi od 66,4 mg (5 mg dawka) do 332,2 mg (25 mg dawka). Szczególną uwagę należy zwrócić na kobiety w ciąży oraz kobiety w wieku rozrodczym, które nie spełniają wymogów Programu Zapobiegania Ciąży, obejmującego obowiązkowe testy ciążowe, stosowanie skutecznej antykoncepcji, świadomą zgodę pacjentki oraz regularne konsultacje lekarskie. Niedopełnienie tych warunków stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do terapii lenalidomidem ze względu na jego udokumentowane działanie teratogenne.
antykoncepcja, działanie mielosupresyjne, działanie teratogenne, immunomodulator, laktoza, lenalidomid, Lenalidomide Zentiva, nadwrażliwość na lenalidomid, nietolerancja laktozy, nowotwór hematologiczny, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, Program Zapobiegania Ciąży, reakcja alergiczna, substancja czynna, test ciążowy, układ krwiotwórczy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ropivacaine Kabi 7,5 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa ropiwakainy chlorowodorku, stosowanej w produkcie leczniczym Ropivacaine Kabi, potwierdzają brak istotnych zagrożeń dla pacjentów przy prawidłowym stosowaniu. Badania toksyczności ostrej wykazały, że toksyczne efekty, takie jak drgawki ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN), pojawiają się jedynie przy wysokich dawkach przekraczających zakres kliniczny. Wielokrotne podawanie leku nie ujawniło dodatkowych toksycznych objawów, a badania reprodukcyjne nie wykazały teratogenności ani negatywnego wpływu na płodność i rozwój embrionalny. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo potwierdziły brak mutagennego potencjału ropiwakainy, a ocena toksyczności miejscowej nie wskazała na istotne działanie drażniące przy prawidłowym podaniu.
amid, drgawki, działanie farmakodynamiczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, kardiotoksyczność, kurczliwość mięśnia sercowego, ośrodkowy układ nerwowy, przewodnictwo serca, ropiwakaina, ropiwakaina chlorowodorek, środek znieczulający, toksyczność miejscowa, toksyczność OUN, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Aclexa 200 mg
Lek Aclexa (celekoksyb), będący selektywnym inhibitorem COX-2, posiada liczne przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić w praktyce klinicznej. Stosowanie leku jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na celekoksyb, sulfonamidy, substancje pomocnicze (w tym laktozę w dawkach 24 mg w kapsułce 100 mg oraz 47 mg w kapsułce 200 mg) oraz u osób z reakcjami alergicznymi po NLPZ lub kwasie acetylosalicylowym, obejmującymi astmę, ostre zapalenie błony śluzowej nosa, polipy nosa, obrzęk naczynioruchowy i pokrzywkę. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z czynną chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, krwawieniami z przewodu pokarmowego oraz chorobami zapalnymi jelit (IBD), ze względu na ryzyko zaostrzenia tych schorzeń.
choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa żołądka, choroba zapalna jelit, działanie teratogenne, incydent sercowo-naczyniowy, inhibitor COX-2, klirens kreatyniny, krwawienie z przewodu pokarmowego, nadwrażliwość na celekoksyb, nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, nadwrażliwość na sulfonamidy, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, polip nosa, skala Child-Pugh, stężenie albumin, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej nosa, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vitaminum E 400 mg Hasco 400 mg
All-rac-α-tokoferylu octan, substancja czynna preparatu VITAMINUM E 400 mg HASCO, wykazuje niski potencjał toksyczny w badaniach przedklinicznych, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa stosowania. Nie stwierdzono działania teratogennego, co jest istotne w kontekście podawania preparatu kobietom w wieku rozrodczym. Ponadto, dane niekliniczne nie wskazują na właściwości rakotwórcze ani mutagenne tej substancji, co podkreśla jej bezpieczeństwo w długoterminowej terapii.
all-rac-α-tokoferylu octan, badanie niekliniczne, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo przedkliniczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt genotoksyczny, model zwierzęcy, potencjał toksyczny, profil bezpieczeństwa, substancja czynna, wady rozwojowe płodu, właściwości karcynogenne, właściwości mutagenne - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Heviran Comfort 200 mg
Acyklowir, substancja czynna preparatu Heviran Comfort, może być stosowany u kobiet w ciąży i karmiących piersią wyłącznie po indywidualnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka przez lekarza prowadzącego. Badania po wprowadzeniu leku na rynek nie wykazały zwiększonej częstości wad wrodzonych u dzieci matek stosujących acyklowir, a badania na modelach zwierzęcych nie potwierdziły działania embriotoksycznego ani teratogennego przy standardowych dawkach. W badaniach farmakokinetycznych wykazano, że po podaniu doustnym 200 mg pięć razy na dobę, stężenie acyklowiru w mleku matki wynosi od 60% do 410% stężenia w osoczu, co może skutkować ekspozycją niemowlęcia na dawkę dobową do 0,3 mg/kg masy ciała. Z tego względu stosowanie leku u kobiet karmiących wymaga szczególnej ostrożności i rozważenia ewentualnego czasowego przerwania karmienia piersią.
acyklowir, badanie farmakokinetyczne, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, Heviran Comfort, karmienie piersią, liczba plemników, morfologia plemników, płodność kobieca, płodność męska, ruchliwość plemników, stężenie leku w mleku, stężenie w osoczu, toksyczność, wada rozwojowa płodu, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ambroxoli hydrochloridum Fontane 15 mg/5 ml
Ambroksolu chlorowodorek, substancja czynna preparatu Ambroxoli hydrochloridum Fontane, wykazuje niski profil toksyczności ostrej oraz brak selektywnego działania toksycznego na narządy docelowe w badaniach przedklinicznych. Poziomy NOAEL przy wielokrotnym podaniu doustnym wyniosły odpowiednio: 150 mg/kg/dzień u myszy (4 tygodnie), 50 mg/kg/dzień u szczurów (52 i 78 tygodni), 40 mg/kg/dzień u królików (26 tygodni) oraz 10 mg/kg/dzień u psów (52 tygodnie). Badania toksyczności dożylnej (4 tygodnie) u szczurów (4, 16, 64 mg/kg/dzień) i psów (45, 90, 120 mg/kg/dzień) nie wykazały ciężkiej toksyczności miejscowej ani układowej, a obserwowane działania niepożądane były odwracalne. W zakresie toksyczności reprodukcyjnej nie stwierdzono embriotoksyczności ani teratogenności przy dawkach doustnych do 3000 mg/kg/dzień u szczurów i 200 mg/kg/dzień u królików, a NOAEL dla rozwoju peri- i postnatalnego wyniósł 50 mg/kg/dzień.
aberracja chromosomowa, ambroksolu chlorowodorek, badanie histopatologiczne, badanie przedkliniczne, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, NOAEL, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, poziom dawkowania, rozwój peri- i postnatalny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność dożylna, toksyczność ostra, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Traumeel S –
Traumeel S w postaci maści zawiera 14 składników aktywnych w rozcieńczeniach homeopatycznych, w tym ekstrakty roślinne (np. Arnica montana D3, Calendula officinalis TM, Hamamelis virginiana TM) oraz składniki mineralne (Mercurius solubilis D6 0,04 g, Hepar sulfuris D6 0,025 g). Produkt nie posiada opublikowanych danych przedklinicznych dotyczących toksyczności ostrej, podostrej, przewlekłej, genotoksyczności, kancerogenezy, wpływu na reprodukcję ani farmakokinetyki. Składniki takie jak Aconitum napellus i Atropa bella-donna występują w niskich stężeniach homeopatycznych (D1), co znacząco redukuje potencjalne ryzyko toksyczności i działań niepożądanych.
achillea millefolium, aconitum napellus, arnica montana, asteraceae, atropa bella-donna, bellis perennis, calendula officinalis, chamomilla recutita, działanie teratogenne, Echinacea, echinacea purpurea, farmakokinetyka, genotoksyczność, Hamamelis virginiana, hepar sulfuris, hypericaceae, Hypericum perforatum, kancerogeneza, mercurius solubilis, mercurius solubilis hahnemanni, ranunculaceae, symphytum officinale, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, Traumeel - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ambroksol APTEO MED 15 mg/5 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ambroksolu chlorowodorku, substancji czynnej syropu Ambroksol APTEO MED (15 mg/5 ml), wykazały brak działania teratogennego i embriotoksycznego przy podawaniu doustnym samicom szczurów albinosów w dawkach do 3000 mg/kg masy ciała oraz królików do 200 mg/kg masy ciała. Ponadto, ambroksol nie wpływał negatywnie na płodność szczurów przy dawkach do 500 mg/kg masy ciała. Testy mutagenności, w tym test Amesa i test mikrojądrowy, potwierdziły brak działania mutagennego substancji w badanych systemach laboratoryjnych, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa leku w modelach zwierzęcych.
Jednakże, podawanie ambroksolu ciężarnym samicom szczurów w dawce 500 mg/kg masy ciała spowodowało opóźnienie rozwoju płodu, manifestujące się zmniejszoną masą ciała i rozmiarami płodu. Efekt ten wystąpił jedynie przy najwyższej badanej dawce, znacznie przekraczającej dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. W związku z tym, pomimo ogólnie korzystnego profilu bezpieczeństwa, obserwacje te powinny być uwzględnione przy ocenie stosowania ambroksolu u kobiet w ciąży, zwłaszcza w kontekście ryzyka potencjalnego wpływu na rozwój płodu.
ambroksol chlorowodorek, badanie przedkliniczne, dawka leku, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, model zwierzęcy, opóźnienie rozwoju płodu, profil bezpieczeństwa, rozwój płodu, ryzyko teratogenne, substancja czynna, test Amesa, test mikrojądrowy, wpływ na płodność - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Sibilla 2 mg + 0,03 mg
Produkt leczniczy Sibilla, zawierający dienogest 2 mg oraz etynyloestradiol 0,03 mg, jest złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie wymaga szczególnej uwagi w kontekście płodności, ciąży i laktacji. Lekarz powinien jednoznacznie poinformować pacjentkę, że lek nie jest wskazany w czasie ciąży i w przypadku jej potwierdzenia należy natychmiast przerwać terapię. Dane epidemiologiczne nie wykazały zwiększonego ryzyka wad wrodzonych ani działania teratogennego przy nieumyślnym stosowaniu złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych we wczesnej ciąży, jednak brak jest specyficznych badań dotyczących samego produktu Sibilla. Badania przedkliniczne na zwierzętach wskazały na potencjalne działania niepożądane w ciąży i laktacji, co wymaga ostrożności w interpretacji i przekazywaniu informacji pacjentce.
badanie epidemiologiczne, badanie przedkliniczne, dienogest i etynyloestradiol, działanie teratogenne, hormon steroidowy, laktacja, mleko kobiece, okres poporodowy, płodność, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, wada wrodzona, zdrowie reprodukcyjne, złożony doustny środek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Levirox 25 mcg
Lewotyroksyna sodowa, zawarta w preparacie Levirox, wymaga nieprzerwanego stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią, z uwzględnieniem konieczności regularnej kontroli stężenia TSH w surowicy krwi. W trakcie ciąży, ze względu na fizjologiczne zmiany i zwiększone zapotrzebowanie na hormony tarczycy, może być konieczne zwiększenie dawki leku, zwłaszcza przy podwyższonym stężeniu TSH, które powinno być monitorowane w każdym trymestrze. Po porodzie dawkę lewotyroksyny należy niezwłocznie przywrócić do wartości sprzed ciąży, a kontrolę TSH zaleca się wykonać w okresie 6-8 tygodni po porodzie, aby uniknąć ryzyka jatrogennej nadczynności tarczycy. Dane kliniczne nie wskazują na teratogenne ani toksyczne działanie lewotyroksyny przy stosowaniu w zalecanych dawkach, jednak nadmierne dawki mogą negatywnie wpływać na rozwój płodu i dziecka.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bisoratio 2,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa bisoprololu fumaranu, stosowanego w preparacie Bisoratio 2,5 mg, nie wykazały istotnego ryzyka toksycznego przy dawkach terapeutycznych. Analizy toksyczności po podaniu dawki wielokrotnej, genotoksyczności oraz rakotwórczości potwierdziły brak mutagennego i kancerogennego potencjału leku. W badaniach toksyczności reprodukcyjnej odnotowano, że wysokie dawki bisoprololu mogą powodować zmniejszenie przyjmowania pokarmu i masy ciała u ciężarnych samic, a także negatywnie wpływać na rozwój embrionów i płodów, manifestując się zwiększoną resorpcją, obniżoną masą urodzeniową potomstwa oraz opóźnieniem rozwoju fizycznego.
aberracja chromosomowa, badanie toksykologiczne, beta-adrenolityk, bisoprolol fumaran, działanie teratogenne, genotoksyczność, mutacja genowa, niska masa urodzeniowa, opóźnienie rozwoju fizycznego, potencjał genotoksyczny, rakotwórczość, resorpcja zarodka, toksyczność dawki wielokrotnej, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hydroxyzinum Adamed 10 mg
Dane przedkliniczne dotyczące hydroksyzyny chlorowodorku (Hydroxyzinum Adamed) wskazują na akceptowalny profil bezpieczeństwa w standardowych badaniach toksykologicznych, w tym toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz genotoksyczności. Brak jest jednak danych dotyczących potencjału rakotwórczego, gdyż nie przeprowadzono specyficznych badań kancerogennych. W badaniach na zwierzętach (szczury i króliki) podawanie dawki 50 mg/kg masy ciała wiązało się z działaniem teratogennym, w tym wadami rozwojowymi płodu i poronieniami, co wskazuje na ryzyko dla płodu przy wysokich dawkach. Elektrofizjologiczne badania na włóknach Purkinjego psa wykazały, że hydroksyzyna w stężeniu 3 µM wydłuża czas trwania potencjału czynnościowego, a przy 30 µM powoduje jego skrócenie, sugerując interakcje z kanałami potasowymi i wapniowymi mięśnia sercowego. W badaniach na kanałach potasowych hERG stwierdzono hamowanie prądu IKr z IC50 = 0,62 µM, co jest 10-60 razy wyższym stężeniem niż terapeutyczne.
akcja serca, badanie telemetryczne, badanie toksykologiczne, ciśnienie tętnicze, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, elektrofizjologia serca, genotoksyczność, hydroksyzyna chlorowodorek, kanał potasowy, kanał potasowy hERG, kanał wapniowy, margines bezpieczeństwa, odstęp PR, odstęp QTc, potencjał czynnościowy, potencjał rakotwórczy, prąd potasowy, receptor H1, repolaryzacja mięśnia sercowego, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wada rozwojowa płodu, właściwości kancerogenne, włókna Purkinjego, zaburzenie rytmu serca, zespół QRS - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Deslodyna fast 5 mg
Desloratadyna, zawarta w leku Deslodyna fast (5 mg tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej), wykazuje brak teratogennego działania oraz nie stwierdzono szkodliwego wpływu na płód lub noworodka w badaniach klinicznych obejmujących ponad 1000 kobiet ciężarnych oraz na modelach zwierzęcych. Mimo to, ze względu na zasadę ostrożności, zaleca się unikanie stosowania leku w ciąży, chyba że korzyści przewyższają potencjalne ryzyko. Lekarz powinien szczegółowo omówić z pacjentką stosunek korzyści do ryzyka przed podjęciem decyzji o terapii. W przypadku laktacji, desloratadyna przenika do mleka matki, a jej obecność wykryto w organizmach noworodków i niemowląt, jednak brak jest jednoznacznych danych dotyczących wpływu na dziecko karmione piersią. W związku z tym, decyzja o stosowaniu leku u kobiet karmiących powinna uwzględniać indywidualną analizę korzyści i ryzyka, w tym możliwość przerwania karmienia lub odstąpienia od leczenia.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Acatar Zatoki 200 mg + 30 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Acatar Zatoki, zawierającego 200 mg ibuprofenu i 30 mg chlorowodorku pseudoefedryny, opierają się głównie na modelach zwierzęcych. W badaniach na szczurach, królikach oraz myszach C57BL/6J stosowano dawki ibuprofenu wielokrotnie przekraczające dawki terapeutyczne dla ludzi, nie wykazując istotnego wzrostu teratogenności ani deformacji płodów. Wyniki te wskazują na szeroki margines bezpieczeństwa ibuprofenu w kontekście potencjalnego wpływu na rozwój płodu. Natomiast dane dotyczące teratogenności chlorowodorku pseudoefedryny są ograniczone i niekompletne, co stanowi istotne ograniczenie w ocenie bezpieczeństwa stosowania produktu w okresie ciąży.
Acatar Zatoki, bezpieczeństwo stosowania leku, chlorowodorek pseudoefedryny, deformacja płodu, działanie teratogenne, ibuprofen, interakcje międzylekowe, model zwierzęcy, ocena bezpieczeństwa leku, praktyka kliniczna, rozwój płodu, stosowanie w ciąży, stosunek korzyści do ryzyka, wpływ na rozwój płodu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lenalidomide Fresenius Kabi 15 mg
Lenalidomid wykazuje silne właściwości teratogenne, co wymaga rygorystycznego stosowania programów zapobiegania ciąży u kobiet w wieku rozrodczym podczas terapii. Kobiety te muszą stosować skuteczne metody antykoncepcji przez cały okres leczenia, a w przypadku zajścia w ciążę terapia powinna zostać natychmiast przerwana i pacjentka skierowana do specjalisty z zakresu teratologii. U mężczyzn stosujących lenalidomid zaleca się używanie prezerwatyw przez cały czas leczenia, podczas przerw oraz przez tydzień po zakończeniu terapii, ze względu na obecność leku w nasieniu i potencjalne ryzyko dla partnerki. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością nerek, gdzie może dochodzić do wydłużonego okresu eliminacji leku.
antykoncepcja, dane przedkliniczne, dawka leku, działania niepożądane, działanie teratogenne, karmienie piersią, lenalidomid, mleko ludzkie, nasienie, niewydolność nerek, płodność, Program Zapobiegania Ciąży, skuteczna antykoncepcja, skutek teratogenny, talidomid, teratologia, wady wrodzone, wiek rozrodczy, właściwości teratogenne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Leflunomid Egis 20 mg
Badania przedkliniczne leflunomidu wykazały istotne działania toksyczne, zwłaszcza w obrębie układu hematologicznego, obejmujące niedokrwistość, leukopenię, trombocytopenię oraz zaburzenia funkcji szpiku kostnego, co jest konsekwencją hamowania syntezy DNA. Toksyczność dotyczyła również narządów takich jak serce, wątroba, rogówka oraz układ oddechowy, a zmiany te mogły być wtórne do immunosupresji indukowanej przez lek. Działania toksyczne obserwowano przy dawkach odpowiadających terapeutycznym u ludzi, co podkreśla konieczność monitorowania pacjentów. W badaniach genotoksyczności sam leflunomid nie wykazywał mutagenności, jednak jego metabolit 4-trifluorometyloanilina (TFMA) wykazał potencjał genotoksyczny in vitro, choć kliniczne znaczenie tych wyników pozostaje niejasne.
4-trifluorometyloanilina, chłoniak złośliwy, ciałka Heinza, ciałka Howell-Jolly’ego, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja hematopoetyczna, genotoksyczność, gruczolak oskrzelikowo-pęcherzykowy, immunosupresja, leflunomid, leukopenia, mutacja punktowa, niedokrwistość, potencjał mutagenny, rak płuca, synteza DNA, szpik kostny, toksyczność ostra i przewlekła, trombocytopenia, układ hematologiczny, układ limfatyczny, układ pokarmowy, uszkodzenie chromosomu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lenalidomide Medical Valley 10 mg
Lenalidomid (Lenalidomide Medical Valley) wykazuje silne działanie teratogenne, co wymaga ścisłego przestrzegania zasad programu zapobiegania ciąży u kobiet w wieku rozrodczym oraz u mężczyzn, których partnerki mogą zajść w ciążę. Kobiety muszą stosować skuteczną antykoncepcję przez cały okres terapii, a w przypadku zajścia w ciążę natychmiast przerwać leczenie i skonsultować się ze specjalistą. U mężczyzn zaleca się stosowanie prezerwatyw podczas leczenia, przerw w terapii oraz przez 7 dni po zakończeniu podawania leku, ze względu na wykrywalność lenalidomidu w spermie, choć w niskim stężeniu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, gdzie eliminacja leku może być wydłużona. Karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas terapii z powodu braku danych o przenikaniu leku do mleka i potencjalnego ryzyka dla dziecka.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – SeHCAT 370 kBq
SeHCAT (kwas tauroselcholowy znakowany selenem-75, radioaktywność 370 kBq) jest radiofarmaceutykiem stosowanym w diagnostyce, charakteryzującym się określonym profilem działań niepożądanych wynikających z ekspozycji na promieniowanie jonizujące. Przy maksymalnej zalecanej dawce aktywności dawka skuteczna wynosi 0,26 mSv, co znacząco ogranicza ryzyko indukcji nowotworów oraz wad wrodzonych, choć te powikłania mogą wystąpić bardzo rzadko. Istotnym aspektem jest także możliwość wystąpienia reakcji nadwrażliwości immunologicznej na składniki preparatu, której częstość nie jest precyzyjnie określona. Szczególną ostrożność należy zachować u kobiet w ciąży ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne.
dawka aktywności, dawka skuteczna, działanie niepożądane, działanie teratogenne, ekspozycja na promieniowanie, indukcja nowotworu, izotop selenu, kwas tauroselcholowy, nowotwory, preparat diagnostyczny, promieniowanie jonizujące, radiofarmaceutyk, reakcja nadwrażliwości, SeHCAT, stosunek korzyści do ryzyka, wady wrodzone, zaburzenia układu immunologicznego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Septanest z adrenaliną 1:100 000 (40 mg + 0,01 mg)/ml
Przedkliniczne badania preparatu Septanest z adrenaliną, zawierającego artykainę chlorowodorek oraz adrenalinę w postaci adrenaliny winianu, wykazały, że artykaina w dawkach supraterapeutycznych wywiera działanie kardiodepresyjne oraz rozszerzające naczynia krwionośne, natomiast adrenalina wykazuje typowe działanie sympatykomimetyczne. W toksyczności przewlekłej, przy podskórnym podawaniu artykainy z adrenaliną w dawkach 50 mg/kg mc. u szczurów i 80 mg/kg mc. u psów przez 4 tygodnie, zaobserwowano działania niepożądane, jednak ich znaczenie kliniczne jest ograniczone ze względu na doraźne stosowanie preparatu w praktyce. Badania reprodukcyjne nie wykazały embriotoksyczności ani teratogenności artykainy w dawkach do 20 mg/kg mc. u szczurów i 12,5 mg/kg mc. u królików, a teratogenność adrenaliny stwierdzono jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej dawki stosowane u ludzi.
adrenalina, artykaina, badanie genotoksyczne, dawka supraterapeutyczna, dysfagia, działanie embriotoksyczne, działanie kardiodepresyjne, działanie sympatykomimetyczne, działanie teratogenne, potencjał genotoksyczny, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka, śmiertelność płodowa, test in vitro, test in vivo, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie materiału genetycznego, wada rozwojowa - Leksykon substancji czynnych
Efawirenz – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne efawirenzu wykazały brak mutagenności i klastogenności oraz odwracalne zmiany w układzie wątrobowo-żółciowym u małp cynomolgus przy dawkach powodujących około 2-krotnie wyższą AUC niż u ludzi. Zaobserwowano przemijające drgawki przy ekspozycji 4-13-krotnie wyższej niż kliniczna, co sugeruje potencjalnie odwracalny wpływ na OUN. W badaniach rakotwórczości stwierdzono zwiększoną częstość nowotworów wątroby i płuc u samic myszy, natomiast u szczurów i samców myszy wyniki były negatywne. Efawirenz wykazywał działanie embriotoksyczne u szczurów (resorpcja płodu) oraz powodował istotne wady rozwojowe u 3 z 20 płodów małp cynomolgus przy ekspozycji porównywalnej do klinicznej, co budzi obawy dotyczące stosowania u kobiet w ciąży. Kombinacja efawirenzu z emtrycytabiną i tenofowirem dizoproksylem nie nasilała toksyczności w badaniach do 1 miesiąca.
aberracja chromosomowa, bezmózgowie, działanie embriobójcze, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efawirenz, emtrycytabina, gęstość mineralna kości, guz dwunastnicy, mikroftalmia, nowotwór wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, resorpcja płodu, rozmiękanie kości, rozszczep podniebienia, szpik kostny, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, test in vitro, układ wątrobowo-żółciowy, wada rozwojowa, wchłanianie fosforanów, zwłóknienie dróg żółciowych