łysienie
Łysienie to proces utraty włosów, który może występować jako zjawisko fizjologiczne (np. łysienie androgenowe) lub patologiczne. W aspekcie medycznym rozróżnia się kilka typów łysienia, w tym androgenowe, plackowate, bliznowaciejące oraz telogenowe.
Łysienie androgenowe (AGA) jest najczęstszą postacią, dotykającą nawet 70% mężczyzn i 40% kobiet w ciągu życia. Charakteryzuje się ono postępującym przerzedzeniem włosów w okolicy czołowo-ciemieniowej u mężczyzn oraz rozlanym przerzedzeniem w części centralnej skalpu u kobiet. W patogenezie kluczową rolę odgrywa dihydrotestosteron (DHT) oraz czynniki genetyczne.
Łysienie plackowate (alopecia areata) ma podłoże autoimmunologiczne i objawia się nagłym pojawieniem się ognisk wyłysienia o gładkiej powierzchni. Choroba może dotyczyć różnych obszarów owłosionej skóry głowy, a w skrajnych przypadkach prowadzić do utraty wszystkich włosów (alopecia universalis).
Diagnostyka łysienia obejmuje badanie trichoskopowe, ocenę profilu hormonalnego oraz w wybranych przypadkach biopsję skóry. Leczenie zależy od typu łysienia i może obejmować farmakoterapię (finasteryd, minoksydil, kortykosteroidy), fototerapię, immunoterapię oraz metody zabiegowe, takie jak przeszczep włosów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Zavedos 5 mg
Lek Zavedos (chlorowodorek idarubicyny), należący do grupy antracyklin, wykazuje istotne działania niepożądane, które wymagają ścisłego monitorowania. Najpoważniejszymi powikłaniami są mielosupresja manifestująca się ciężką leukopenią, neutropenią, małopłytkowością i niedokrwistością, a także rzadko pancytopenią. Kardiotoksyczność, zależna od dawki kumulacyjnej, może prowadzić do zagrażającej życiu zastoinowej niewydolności serca, a także do zaburzeń rytmu (bradykardia, tachykardia zatokowa, tachyarytmia), uszkodzenia mięśnia sercowego (zawał, zapalenie mięśnia i osierdzia), bloków przewodzenia (blok przedsionkowo-komorowy, blok odnogi pęczka Hisa) oraz kardiomiopatii. Często obserwuje się również powikłania żołądkowo-jelitowe, takie jak zapalenie błony śluzowej, owrzodzenia jamy ustnej i żołądka, wymioty, biegunka z ryzykiem odwodnienia oraz zapalenie okrężnicy z możliwością perforacji. Miejscowe działania niepożądane obejmują zapalenie żył, zakrzepowe zapalenie żył oraz martwicę tkanek w przypadku wycieku leku poza naczynie.
alkalizacja moczu, anafilaksja, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, chlorowodorek idarubicyny, cytostatyk antracyklinowy, działanie niepożądane, frakcja wyrzutowa lewej komory, hematotoksyczność, hiperpigmentacja skóry, hiperurykemia, jadłowstręt, kardiomiopatia, kardiomiopatia antracyklinowa, kardiotoksyczność, krwotok mózgowy, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, martwica tkanek, mielosupresja, neutropenia, niedokrwistość, ostra białaczka szpikowa, owrzodzenie błony śluzowej, owrzodzenie żołądka, pancytopenia, posocznica, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przetoczenie krwi, terminologia MedDRA, wtórna białaczka, wynaczynienie, zahamowanie szpiku kostnego, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie okrężnicy, zapalenie osierdzia, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie żył, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół lizy guza, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pemetrexed Eugia 100 mg
Pemetrexed Eugia, dostępny w dawkach 100 mg i 500 mg jako proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji, wykazuje istotne działania niepożądane, głównie w zakresie hematologicznym i gastroenterologicznym. Najczęściej obserwuje się mielosupresję manifestującą się neutropenią, leukopenią, niedokrwistością oraz trombocytopenią, co zwiększa ryzyko infekcji i krwawień. W układzie pokarmowym dominują objawy takie jak zapalenie jamy ustnej, nudności, wymioty, biegunka, zaparcia oraz zapalenie przełyku i jelit. Rzadziej występują poważne powikłania, w tym krwotoki i perforacje jelit. Ponadto, częstość występowania nefrotoksyczności jest wysoka, objawiająca się zmniejszeniem klirensu kreatyniny i wzrostem jej stężenia we krwi, a także niewydolnością nerek. Reakcje skórne, takie jak wysypka, złuszczanie, łysienie oraz rzadkie, ale ciężkie zespoły Stevensa-Johnsona i toksyczna martwica naskórka, również stanowią istotne zagrożenie.
aminotransferaza, arytmia nadkomorowa, choroba niedokrwienna serca, dławica piersiowa, gamma-glutamylotransferaza, gorączka neutropeniczna, hiperpigmentacja, incydent naczyniowo-mózgowy, jadłowstręt, krwotok śródczaszkowy, leukopenia, łysienie, martwica kanalików nerkowych, martwica rozpływna naskórka, mielosupresja, nefrogenna moczówka prosta, neuropatia czuciowa, neuropatia ruchowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, pancytopenia, pemetreksed, perforacja jelita, pokrzywka, rumień, rumień wielopostaciowy, sepsa, śródmiąższowe zapalenie płuc, suche zapalenie rogówki i spojówki, toksyczna martwica naskórka, trombocytopenia, udar niedokrwienny, wstrząs anafilaktyczny, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie jamy ustnej, zapalenie jelit, zapalenie skóry pęcherzowe, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Azalia 75 mcg
Lek Azalia zawierający 75 mikrogramów dezogestrelu w postaci tabletek powlekanych charakteryzuje się profilem działań niepożądanych, które należy uważnie monitorować podczas terapii antykoncepcyjnej. Najczęstszym efektem ubocznym jest nieregularne krwawienie, występujące u około 50% pacjentek, z dużą zmiennością w jego charakterze – u 20-30% krwawienia mogą być częstsze, a u 20% rzadsze lub całkowicie ustąpić. Inne często obserwowane działania niepożądane (>2,5%) to trądzik, zmiany nastroju, ból piersi, nudności oraz zwiększenie masy ciała. Działania te zostały sklasyfikowane według systemu MedDRA, z uwzględnieniem częstości występowania i klasyfikacji układowej, co ułatwia ich identyfikację i zarządzanie kliniczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia zakażeń pochwy (często), reakcji nadwrażliwości i obrzęku naczynioruchowego (niezbyt często), a także rzadkich zaburzeń psychicznych, takich jak depresja czy obniżenie popędu płciowego.
anafilaksja, ból głowy, ból piersi, bolesne miesiączkowanie, brak miesiączki, ciąża pozamaciczna, depresyjny nastrój, dezogestrel, induktor enzymatyczny, krwawienie śródcykliczne, łysienie, nieregularne krwawienie, nowotwór hormonozależny, nudności, obniżenie popędu płciowego, obrzęk naczynioruchowy, ostuda, pokrzywka, rak piersi, reakcja nadwrażliwości, rumień guzkowy, torbiel jajnika, trądzik, wymioty, wysypka, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe tętnic, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe żył, zakażenie pochwy, zmiana nastroju, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Claritine Allergy 1 mg/ml
Loratadyna, substancja czynna preparatu Claritine Allergy 1 mg/ml syrop, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa przy dawce 10 mg/dobę stosowanej w leczeniu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa oraz przewlekłej pokrzywki idiopatycznej. Działania niepożądane występują u około 2% pacjentów i obejmują głównie senność (1,2%), ból głowy (0,6%), zwiększenie apetytu (0,5%) oraz bezsenność (0,1%). Poza tym obserwowano zmęczenie, suchość w jamie ustnej, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz wysypkę. Bardzo rzadkie działania niepożądane (<1/10 000) obejmują reakcje anafilaktyczne, zawroty głowy, drgawki, tachykardię, nieprawidłową czynność wątroby oraz łysienie. Zgłaszanie działań niepożądanych jest kluczowe dla monitorowania bezpieczeństwa terapii.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, benzoesan sodu, bezsenność, ból głowy, Claritine Allergy, drgawki, glikol propylenowy, kołatanie serca, loratadyna, łysienie, nerwowość, nieprawidłowa czynność wątroby, objawy alergiczne, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, przewlekła pokrzywka idiopatyczna, reakcja anafilaktyczna, senność, sorbitol, suchość jamy ustnej, tachykardia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy, zmęczenie, zwiększenie apetytu, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Megace 40 mg/ml
Megace (megestrolu octan 40 mg/ml, zawiesina doustna) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Do najczęstszych należą nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia, wysypka, krwawienia z macicy, impotencja, osłabienie, ból oraz obrzęki, występujące u około 1-2% pacjentów. Zwiększenie masy ciała, będące efektem zwiększonego łaknienia, jest częstym działaniem, wykorzystywanym terapeutycznie u pacjentów z anoreksją lub utratą masy ciała. Istotne są również poważne powikłania zakrzepowo-zatorowe, takie jak zakrzepowe zapalenie żył i zatorowość płucna, które mogą mieć przebieg śmiertelny i wymagają natychmiastowej interwencji. W trakcie terapii obserwuje się także zaburzenia osi przysadkowo-nadnerczowej, w tym niewydolność nadnerczy, zespół Cushinga, hiperglikemię, cukrzycę oraz zaburzenia tolerancji glukozy.
anoreksja, cukrzyca, częstomocz, duszność, hiperglikemia, hiperkalcemia, impotencja, krwawienie z macicy, letarg, łysienie, megestrol octan, nabyty zespół niedoboru odporności, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja glukozy, niewydolność krążenia, niewydolność nadnerczy, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, profil bezpieczeństwa leku, uderzenia gorąca, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zakrzepowe zapalenie żył, zatorowość płucna, zawiesina doustna, zespół cieśni nadgarstka, zespół Cushinga - Leksykon substancji czynnych
Acenokumarol – Działania niepożądane
Acenokumarol, stosowany jako doustny lek przeciwzakrzepowy, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, z których najistotniejsze są krwotoki o częstości ≥1/100 do <1/10. Krwawienia mogą obejmować różne lokalizacje, takie jak błony śluzowe (np. nos, dziąsła), przewód pokarmowy (krwiste lub smoliste stolce), drogi moczowo-płciowe (krwiomocz, obfite krwawienia miesiączkowe), a także narządy krytyczne, w tym ośrodkowy układ nerwowy (krwawienia do mózgu) i gałkę oczną. Długotrwałe lub obfite krwawienia mogą prowadzić do niedokrwistości wtórnej. Rzadkie działania niepożądane (≥1/10 000 do <1/1000) obejmują reakcje nadwrażliwości (pokrzywka, wysypki skórne) oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak zmniejszenie apetytu, nudności i wymioty, które mogą wpływać na przestrzeganie terapii. Bardzo rzadkie powikłania (<1/10 000) to zapalenie naczyń, uszkodzenie wątroby oraz krwotoczna martwica skóry, szczególnie u pacjentów z wrodzonym niedoborem białka C lub S.
acenokumarol, anemia pokrwotoczna, białko S, działanie niepożądane, kalcyfilaksja, krwawienie śródczaszkowe, krwiomocz, krwotoczna martwica skóry, krwotok, lek przeciwzakrzepowy, łysienie, nadwrażliwość, niedobór białka C, niedokrwistość wtórna, niewydolność wątroby, nudności, pokrzywka, powikłanie krwotoczne, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zapalenie naczyń - Leksykon substancji czynnych
Flekainid – Działania niepożądane
Flekainid, jako lek przeciwarytmiczny klasy IC, wykazuje istotne ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza proarytmicznych, które są szczególnie niebezpieczne u pacjentów ze strukturalną chorobą serca i zaburzeniami czynności lewej komory. Do najczęstszych działań niepożądanych należą zawroty głowy (≥10%) oraz zaburzenia widzenia (≥10%), w tym podwójne i niewyraźne widzenie. Ze strony układu sercowo-naczyniowego obserwuje się blok przedsionkowo-komorowy II i III stopnia, bradykardię (<60/min), niewydolność serca, niedociśnienie tętnicze, a także częstoskurcze przedsionkowe i komorowe. Flekainid może prowadzić do przewodzenia AV 1:1 przy trzepotaniu przedsionków, co skutkuje niebezpiecznym przyspieszeniem rytmu komór. Ponadto lek może ujawnić zespół Brugadów, co stanowi poważne zagrożenie nagłą śmiercią sercową. Charakterystyczne zmiany w EKG obejmują wydłużenie odstępów PQ, QT, PR oraz zespołu QRS, a także zmiany progu stymulacji, co ma znaczenie u pacjentów ze stymulatorem serca.
alergiczne zapalenie skóry, amnezja, bezdech, bezsenność, biegunka, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, ból brzucha, ból mięśni, ból stawów, bradykardia, depresja, dezorientacja, drgawki, duszność, działanie proarytmiczne, flekainid, lek przeciwarytmiczny, leukopenia, łysienie, migotanie komór, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niepokój, niewydolność serca, nudności, omamy, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, przeciwciała przeciwjądrowe, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, śródmiąższowa choroba płuc, suchość jamy ustnej, trombocytopenia, trzepotanie przedsionków, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zapalenie płuc, zaparcie, zatrzymanie czynności serca, zawroty głowy, zawroty głowy ośrodkowe, zespół Brugadów, złogi rogówki, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nintedanib STADA 100 mg
Nintedanib STADA, dostępny w kapsułkach miękkich o dawkach 100 mg i 150 mg, charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, w tym biegunka (bardzo często, ≥ 1/10), nudności (bardzo często), wymioty (często), ból brzucha (bardzo często), zmniejszone łaknienie (często) oraz zmniejszenie masy ciała (często). Podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (ALT, AspAT, GGT – często) występuje istotnie częściej u pacjentów leczonych nintedanibem w porównaniu do placebo (np. w badaniu INPULSIS 13,6% vs 2,6%). Zdarzenia te mają charakter odwracalny i nie są związane z klinicznymi objawami uszkodzenia wątroby. Krwawienia, najczęściej z nosa, występują często, jednak ciężkie krwotoki są rzadkie. Białkomocz i niewydolność nerek pojawiają się niezbyt często, z rzadkimi przypadkami mikroangiopatii kłębuszkowej, które ustępują po przerwaniu leczenia.
ALT, AspAT, białkomocz, biegunka, ból brzucha, ból głowy, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, GGT, hiperbilirubinemia, krwawienie, krwawienie z nosa, łysienie, małopłytkowość, mikroangiopatia kłębuszkowa, nadciśnienie, niewydolność nerek, nintedanib, nudności, odwodnienie, polekowe uszkodzenie wątroby, rozwarstwienie tętnicy, świąd, testy czynnościowe wątroby, uszkodzenie wątroby, wymioty, wysypka, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie krwotoczne, zmniejszenie masy ciała, zmniejszone łaknienie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Oxepilax 600 mg
Profil bezpieczeństwa okskarbazepiny (Oxepilax) opiera się na szerokich badaniach klinicznych oraz danych po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmują senność, bóle głowy, nieukładowe zawroty głowy, podwójne widzenie, nudności, wymioty oraz uczucie zmęczenia. Hiponatremia występuje u 2,7% pacjentów, ze stężeniem sodu w surowicy poniżej 125 mmol/l, zwykle bezobjawowo i nie wymagając modyfikacji dawkowania. W zakresie hematologicznym obserwuje się leukopenię (≥1/1 000 do <1/100), a rzadziej poważniejsze zaburzenia, takie jak agranulocytoza czy pancytopenia. Reakcje anafilaktyczne i nadwrażliwość są rzadkie, ale wymagają natychmiastowej interwencji. Często występują zaburzenia psychiczne (stany splątania, depresja, pobudzenie), a objawy neurologiczne (ataksyja, drżenie, oczopląs) nasilają się przy zwiększaniu dawki. Podwójne widzenie i zaburzenia widzenia są bardzo częste i mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów.
agranulocytoza, amnezja, apatia, ataksja, białkomocz, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból brzucha, ból głowy, chwiejność afektu, depresja, drżenie, duszność, encefalopatia wątrobowa, fosfataza zasadowa, hamowanie czynności szpiku kostnego, hiponatremia, leukopenia, łysienie, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, niemiarowość, nieostre widzenie, nieukładowy zawrót głowy, niewydolność nerek, nudność, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, okskarbazepina, osteopenia, osteoporoza, ostra uogólniona osutka krostkowa, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, pobudzenie, podwójne widzenie, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, senność, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, toczeń rumieniowaty układowy, trądzik, trombocytopenia, układowy zawrót głowy, wymioty, wysypka, zaburzenie mowy, zaburzenie uwagi, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zespół nieprawidłowego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona, zmęczenie, zmniejszona gęstość mineralna kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Campto 20 mg/ml
Lek Campto (irynotekan chlorowodorek trójwodny) w dawce 350 mg/m² stosowany w monoterapii u pacjentów z rakiem okrężnicy i odbytnicy wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych. Najczęściej obserwuje się późną biegunkę (występującą po 24 godzinach od podania, u 20% pacjentów) oraz zaburzenia hematologiczne, w tym neutropenię (78,7% pacjentów, z ciężką postacią <500 komórek/mm³ u 22,6%), niedokrwistość (58,7%, z hemoglobiną <8 g/dl u 8%) i małopłytkowość (7,4%). Neutropenia jest odwracalna, z nadirem około 8 dnia i powrotem do normy do 22. dnia. Gorączka neutropeniczna wystąpiła u 6,2% pacjentów, a infekcje związane z ciężką neutropenią u 5,3%, w tym dwa zgony. Ostry zespół cholinergiczny, objawiający się m.in. biegunką, bólem brzucha, poceniem i zwężeniem źrenic, pojawił się u 9% pacjentów i ustępował po podaniu atropiny.
astenia, atropina, bilirubina, ból brzucha, fosfataza zasadowa, gorączka neutropeniczna, hemoglobina, infekcja, irynotekan, kreatynina, lek przeciwwymiotny, łysienie, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, nudności, ostry zespół cholinergiczny, późna biegunka, rak okrężnicy i odbytnicy, transaminazy, układ krwiotwórczy, wczesna biegunka, wymioty, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakażenie, zapalenie błony śluzowej, zaparcie, zmniejszenie apetytu, zwężenie źrenic, zwiększone ślinienie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Divigel 0,1% 0,5 mg
Divigel 0,1% to preparat estradiolu półwodnego dostępny w dawkach 0,5 mg/0,5 g oraz 1,0 mg/1,0 g żelu, stosowany w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ). W badaniach klinicznych fazy III obejmujących 611 kobiet działania niepożądane wystąpiły u około 76% pacjentek, z najczęstszymi objawami w miejscu podania oraz bólem piersi (>10%). Początkowo mogą pojawić się krwawienia śródcykliczne i plamienia, które zwykle ustępują. Działania niepożądane obejmują szeroki zakres układów: od zaburzeń psychicznych (depresja, labilność emocjonalna), neurologicznych (bóle głowy, migrena), przez naczyniowe (uderzenia gorąca, nadciśnienie, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa), po skórne (wysypki, trądzik) i rozrodcze (nieregularne krwawienia, rozrost błony śluzowej trzonu macicy). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko nowotworów – łagodnych i złośliwych, w tym raka piersi, endometrium i jajnika, które wzrasta wraz z czasem stosowania HTZ.
choroba pęcherzyka żółciowego, epizod niedokrwienny mózgu, estradiol półwodny, hipercholesterolemia, hirsutyzm, hormonalna terapia zastępcza, krwawienie śródcykliczne, krwiomocz, łysienie, migrena, nadciśnienie, nietrzymanie moczu, nowotwór jajnika, obrzęk naczynioruchowy, otępienie, pokrzywka, rak endometrium, rak piersi, rozrost błony śluzowej macicy, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, trądzik, udar krwotoczny, udar niedokrwienny mózgu, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół napięcia przedmiesiączkowego, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Metoprolol Biofarm ZK 47,5 mg
Metoprolol bursztynian, stosowany w dawce 47,5 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Metoprolol Biofarm ZK), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, obserwowanych zarówno w badaniach klinicznych, jak i praktyce klinicznej. Do najczęstszych należą zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak bradykardia (częstość ≥1/100), blok przedsionkowo-komorowy I stopnia oraz przejściowe zaostrzenie niewydolności serca. Często obserwuje się również niedociśnienie tętnicze, w tym niedociśnienie ortostatyczne, które może prowadzić do omdleń. Metoprolol może nasilać utajoną cukrzycę (częstość niezbyt często, tj. ≥1/1000 do <1/100), a u pacjentów z chorobami naczyń obwodowych może powodować nasilenie chromania przestankowego i zespół Raynauda. W zakresie układu oddechowego istnieje ryzyko skurczu oskrzeli, co jest istotne u chorych z obturacyjnymi chorobami dróg oddechowych. Ponadto, działania niepożądane obejmują zaburzenia psychiczne (depresja, zaburzenia snu, omamy), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, zaparcia) oraz zmiany skórne i mięśniowo-szkieletowe.
bezsenność, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba obturacyjna dróg oddechowych, choroba Peyroniego, chromanie przestankowe, cukrzyca utajona, kołatanie serca, leukopenia, łysienie, MedDRA, metoprolol bursztynian, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, nieżyt nosa, obrzęk, parestezja, skurcz oskrzeli, szumy uszne, trombocytopenia, zaburzenia erekcji, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zespół Raynauda, zmiany łuszczycopodobne - Leksykon substancji czynnych
Alitretinoina – Działania niepożądane
Alitretynoina jest skutecznym lekiem w terapii ciężkiego przewlekłego wyprysku rąk (CHE) u pacjentów opornych na miejscowe silne kortykosteroidy, jednak jej stosowanie wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki. Najczęściej obserwowane działania niepożądane przy dawce 30 mg to ból głowy (23,9%), rumień (5,5%), nudności (5,1%) oraz uderzenia gorąca (5,9%). Występują również zmiany w parametrach laboratoryjnych, takie jak hipertrójglicerydemia (35,4%), hipercholesterolemia (27,8%), obniżone stężenia TSH (8,4%) i wolnej tyroksyny T4 (10,5%). Działania niepożądane są zazwyczaj odwracalne i można je złagodzić poprzez redukcję dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne powikłania, takie jak zaburzenia psychiczne (depresja, myśli samobójcze), łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, reakcje anafilaktyczne, nadciśnienie tętnicze, zapalenie naczyń oraz hepatotoksyczność manifestującą się wzrostem aminotransferaz, co wymaga ścisłego monitorowania pacjentów podczas terapii.
agresja, alitretynoina, ból głowy, daltonizm, depresja, dyspepsja, egzostoza, hipercholesterolemia, hiperostoza, hipertrójglicerydemia, kortykosteroid miejscowy, krwawienie z nosa, lęk, lipoproteiny wysokiej gęstości, łuszczenie skóry, łysienie, monocytopenia, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadwrażliwość na światło, niedobór TSH, niedokrwistość, nieswoiste zapalenie jelit, nudności, podwyższona kinaza fosfokreatynowa, podwyższone aminotransferazy, przewlekły wyprysk rąk, reakcja anafilaktyczna, retynoid, rumień, szum uszny, uderzenie gorąca, zaburzenie psychotyczne, zaćma, zapalenie naczyń, zapalenie spojówek, zapalenie warg, zespół suchego oka, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - Leksykon substancji czynnych
Topotekan – Działania niepożądane
Topotekan jest stosowany w leczeniu nawrotowego drobnokomórkowego raka płuca, raka jajnika oraz raka szyjki macicy, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z cisplatyną. Najistotniejszym ograniczeniem terapeutycznym jest toksyczność hematologiczna, głównie ciężka neutropenia (liczba granulocytów obojętnochłonnych < 0,5 x 10^9/l), występująca u 77% pacjentów (39% kursów), z medianą czasu do wystąpienia 9 dni i medianą trwania 7 dni. Gorączka neutropeniczna i infekcje towarzyszące pojawiały się odpowiednio u 16% i 23% pacjentów, a posocznica u 5%. Małopłytkowość ciężka (< 25 x 10^9/l) dotyczyła 25% pacjentów, a umiarkowana (25-50 x 10^9/l) kolejnych 25%, z medianą czasu do wystąpienia 15 dni. Niedokrwistość umiarkowana do ciężkiej (Hb ≤ 8,0 g/dl) występowała u 37% pacjentów, często wymagając transfuzji. Profil bezpieczeństwa w terapii skojarzonej z cisplatyną jest zbliżony do monoterapii, z nieco mniejszą toksycznością hematologiczną niż w monoterapii topotekanem, ale większą niż przy stosowaniu samej cisplatyny.
alopecja, anoreksja, chemioterapia nowotworowa, ciężka małopłytkowość, ciężka neutropenia, drobnokomórkowy rak płuca, gorączka neutropeniczna, hiperbilirubinemia, jadłowstręt, krwawienie, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, posocznica, rak jajnika, rak szyjki macicy, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczność hematologiczna, toksyczność niehematologiczna, wynaczynienie, zapalenie błony śluzowej, zapalenie okrężnicy neutropeniczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Colchianova 500 mcg
Produkt leczniczy Colchianova zawierający kolchicynę w dawce 500 mikrogramów w tabletkach, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego i występują często (≥1/100 do <1/10), obejmując ból brzucha, nudności, wymioty oraz biegunkę, które mogą prowadzić do odwodnienia i zaburzeń wodno-elektrolitowych. Kolchicyna może również powodować poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak zahamowanie czynności szpiku kostnego, agranulocytoza oraz niedokrwistość aplastyczna, których częstość występowania jest nieznana. Ponadto, możliwe są zaburzenia neurologiczne (zapalenie nerwów obwodowych, neuropatia), uszkodzenie nerek, reakcje skórne (łysienie, wysypka), a także poważne zaburzenia mięśniowe, w tym miopatia i rabdomioliza, które mogą prowadzić do ostrej niewydolności nerek.
agranulocytoza, amenorrhea, azoospermia, biegunka, ból brzucha, ból gardła i krtani, działanie niepożądane kolchicyny, element morfotyczny krwi, granulocyt obojętnochłonny, kolchicyna, łysienie, mioglobina, miopatia, nerw obwodowy, neuropatia, niedobór witaminy B12, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość megaloblastyczna, niewydolność nerek, nudności, objawy gastryczne, odwodnienie, oligospermia, ostra niewydolność nerek, przedawkowanie kolchicyny, przewód pokarmowy, rabdomioliza, uszkodzenie nerek, wymioty, wysypka, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie neurologiczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie nerwów obwodowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Idarubicin Accord 10 mg/10 ml
Idarubicyna chlorowodorek, dostępna w roztworze do wstrzykiwań (5 mg/5 ml, 10 mg/10 ml, 20 mg/20 ml), wykazuje typowe dla antracyklin działania niepożądane, z których najistotniejszym jest mielosupresja manifestująca się ciężką leukopenią, neutropenią, trombocytopenią i niedokrwistością (częstość ≥1/10). Kardiotoksyczność, w tym zagrażająca życiu zastoinowa niewydolność serca, jest poważnym ograniczeniem terapii i jest ściśle związana z dawką skumulowaną leku. Inne często obserwowane zaburzenia sercowe to bradykardia, tachykardia zatokowa, tachyarytmia oraz bezobjawowe zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory. Toksyczność przewodu pokarmowego obejmuje nudności, wymioty, zapalenie błon śluzowych, biegunkę i krwawienia, które mogą prowadzić do odwodnienia. Ponadto, idarubicyna może wywoływać hiperurykemię i zespół rozpadu guza, co wymaga profilaktyki nawodnieniem, alkalizacją moczu i allopurynolem. Często występują także łysienie, wysypka, świąd oraz reakcje miejscowe w miejscu podania, w tym zapalenie żył i ryzyko martwicy tkanek przy wynaczynieniu.
anafilaksja, antracyklina, białaczka wtórna, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, enzymy wątrobowe, frakcja wyrzutowa lewej komory, hiperurykemia, idarubicyna chlorowodorek, jadłowstręt, kardiomiopatia antracyklinowa, kardiotoksyczność, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok mózgowy, leukopenia, łysienie, martwica tkanek, mielosupresja, nadżerka, neutropenia, neutropeniczne zapalenie jelit, niedokrwistość, odwodnienie, ostra białaczka szpikowa, owrzodzenie żołądka, pancytopenia, pokrzywka, posocznica, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, stężenie bilirubiny, tachyarytmia, tachykardia zatokowa, trombocytopenia, wstrząs, wynaczynienie leku, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błon śluzowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie okrężnicy, zapalenie osierdzia, zapalenie przełyku, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie żył, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół dłoniowo-podeszwowy, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza, zmiany w EKG - Leksykon leków
Działania niepożądane – Salofalk 500 500 mg
Mesalazyna, substancja czynna preparatu Salofalk 500 mg w formie czopków doodbytniczych, może wywoływać zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe działania niepożądane. Do najpoważniejszych należą zaburzenia hematologiczne (np. niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza, pancytopenia), reakcje narządowe obejmujące serce (zapalenie osierdzia, mięśnia sercowego), płuca (alergiczne i zwłókniające zapalenia), nerki (ostre i przewlekłe śródmiąższowe zapalenie nerek, niewydolność nerek) oraz wątrobę (zapalenie, cholestaza). Często obserwuje się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ból brzucha, biegunka, nudności i wymioty, a także rzadkie, ale ciężkie powikłania jak ostre zapalenie trzustki. Występują także liczne reakcje skórne, w tym ciężkie SCAR (DRESS, SJS, TEN), które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i interwencji medycznej. Pacjenci z atopowymi schorzeniami skóry są szczególnie narażeni na nasilenie reakcji nadwrażliwości na światło.
agranulocytoza, atopowe zapalenie skóry, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cholestatyczne zapalenie wątroby, duszność, eozynofilia płucna, kamica układu moczowego, kwas 5-aminosalicylowy, leukopenia, łysienie, mesalazyna, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, nudności, oligospermia, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, reakcja polekowa z eozynofilią, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie płuc, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wymioty, wyprysk atopowy, wzdęcia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hematologiczne, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie płuc - Leksykon substancji czynnych
Tioguanina – Dawkowanie i sposób podawania
Tioguanina jest stosowana doustnie w krótkotrwałych cyklach, głównie na etapie poprzedzającym leczenie podtrzymujące, ze względu na wysokie ryzyko hepatotoksyczności. Standardowa dawka u dorosłych wynosi 100-200 mg/m² powierzchni ciała na dobę, podawana w tabletkach po 40 mg. Dawkowanie u dzieci jest zbliżone do dawek dorosłych, przeliczone na powierzchnię ciała, natomiast u osób w podeszłym wieku nie ma specjalnych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby konieczne jest rozważenie redukcji dawki, dostosowanej do stopnia niewydolności. Wchłanianie tioguaniny może być zmienne, a stężenie w osoczu obniża się w przypadku wymiotów lub podania leku z posiłkiem, co należy uwzględnić w planowaniu terapii.
działanie toksyczne, genotyp i fenotyp TPMT, hepatotoksyczność, leczenie podtrzymujące, lek cytotoksyczny, leukopenia, łysienie, mutacja genu NUDT15, ostra białaczka, powierzchnia ciała, rasa azjatycka, S-metylotransferaza tiopuryny, tioguanina, wymioty, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Temozolomide Glenmark 250 mg
Temozolomid (Temozolomide Glenmark) charakteryzuje się przewidywalnym profilem działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami hematologicznymi (neutropenia, trombocytopenia – bardzo często) oraz żołądkowo-jelitowymi (nudności u 43%, wymioty u 36% pacjentów z glejakiem, zwykle 1. lub 2. stopnia nasilenia). Mielosupresja, w tym odchylenia hematologiczne 3. i 4. stopnia, wymaga regularnego monitorowania morfologii krwi i może wymagać modyfikacji dawkowania lub przerwania terapii. Inne często obserwowane działania niepożądane to bóle głowy, zmęczenie, wysypka oraz reakcje fototoksyczne. Warto zwrócić uwagę na zawartość laktozy w kapsułkach (od 61,7 mg do 399,3 mg w zależności od dawki), co może powodować nietolerancję u pacjentów z zaburzeniami wchłaniania laktozy.
afazja, ból brzucha, ból głowy, drgawki, dyspepsja, glejak, hemipareza, infekcja oportunistyczna, jadłowstręt, lek przeciwwymiotny, leukopenia, łysienie, mielosupresja, neutropenia, niedobór laktazy, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, nietolerancja laktozy, nudności, odwodnienie, pancytopenia, parestezja, radioterapia, reakcja fototoksyczna, reaktywacja zakażenia wirusowego, temozolomid, trombocytopenia, wtórny nowotwór złośliwy, wymioty, wysypka, zaparcia, zawroty głowy, zespół mielodysplastyczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Binabic 50 mg
Bikalutamid w dawce 50 mg stosowany w terapii raka prostaty wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z istotnym ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i niewydolność serca (częstość ≥1/100 do <1/10), szczególnie w skojarzeniu z analogami LHRH. Wydłużenie odcinka QT w EKG zostało zgłoszone, choć częstość jest nieznana. Hepatotoksyczność jest znaczącym problemem, manifestującym się często jako żółtaczka i hipertransaminazemia (często ≥1/100 do <1/10), z rzadkimi przypadkami niewydolności wątroby, które mogą być śmiertelne. Śródmiąższowe zapalenie płuc, choć niezbyt częste (≥1/1000 do <1/100), stanowi potencjalne zagrożenie życia. Bardzo często obserwuje się uderzenia gorąca (≥1/10), anemię (≥1/10), krwiomocz (≥1/10) oraz ginekomastię i bolesność piersi (≥1/10), które mogą wpływać na jakość życia pacjentów. Zaburzenia erekcji, zmniejszone libido i depresja występują często (≥1/100 do <1/10), co wymaga uwzględnienia w opiece psychoseksualnej.
Inne często występujące działania niepożądane obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, zaparcia, nudności – bardzo często ≥1/10), zaburzenia skórne (łysienie, wysypka, świąd – często ≥1/100 do <1/10), astenia i obrzęki (bardzo często ≥1/10), zawroty głowy (bardzo często ≥1/10) oraz senność (często ≥1/100 do <1/10). Zwiększenie masy ciała (często ≥1/100 do <1/10) oraz zmniejszony apetyt (często ≥1/100 do <1/10) mogą wymagać modyfikacji stylu życia. Monitorowanie pacjentów powinno obejmować ocenę funkcji wątroby, układu sercowo-naczyniowego oraz objawów ze strony układu oddechowego i immunologicznego. Zgłaszanie działań niepożądanych jest obowiązkowe i powinno być kierowane do odpowiednich instytucji nadzoru farmakoterapii, co jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii bikalutamidem.
analog LHRH, anemia, astenia, bikalutamid, ból brzucha, bolesność piersi, depresja, działanie niepożądane, ginekomastia, hepatotoksyczność, hipertransaminazemia, krwiomocz, łysienie, niestrawność, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nudność, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, rak prostaty, reakcja nadwrażliwości, senność, śródmiąższowe zapalenie płuc, suchość skóry, toksyczność wątrobowa, uderzenia gorąca, wydłużenie odcinka QT, wysypka, wzdęcie, zaburzenie erekcji, zaparcie, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy, zmniejszone libido, żółtaczka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – DX2LEK 20 mg/ml
Produkt leczniczy DX2LEK, zawierający minoksydyl w stężeniu 20 mg/ml, jest wskazany do leczenia łysienia androgenowego u pacjentów obu płci w wieku 18-65 lat. Najwyższą skuteczność obserwuje się u młodszych pacjentów oraz w początkowych stadiach łysienia, ze szczególnie lepszymi rezultatami w okolicy szczytu głowy w porównaniu do części czołowo-skroniowej. Preparat ma postać przezroczystego lub lekko żółtego płynu, zawierającego ponadto glikol propylenowy (156 mg/ml) oraz etanol (541,12 mg/ml), co wymaga uwzględnienia przy stosowaniu u pacjentów z predyspozycją do podrażnień skóry lub nietolerancją składników. DX2LEK należy stosować regularnie i długotrwale, gdyż przerwanie terapii prowadzi do cofania się efektu w ciągu kilku miesięcy.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Adriblastina PFS 2 mg/ml
Doksorubicyna, zawarta w leku Adriblastina PFS (2 mg/ml), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego. Do bardzo często występujących (≥10%) należą mielosupresja manifestująca się leukopenią, neutropenią, niedokrwistością i małopłytkowością, co wymaga regularnej kontroli morfologii krwi. Często obserwuje się zakażenia, w tym posocznicę (≥1%, <10%), oraz kardiotoksyczność objawiającą się zastoinową niewydolnością serca i tachykardią zatokową. Typowe działania ze strony przewodu pokarmowego to zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, biegunka, nudności i wymioty (≥10%). Dermatologicznie często występuje erytrodystezja dłoniowo-podeszwowa oraz łysienie. Ponadto, doksorubicyna może powodować reakcje anafilaktyczne, ostre białaczki limfocytarne i szpikowe jako późne powikłania, a także zaburzenia rytmu serca, w tym blok przedsionkowo-komorowy i tachyarytmie o nieznanej częstości.
Adriblastina PFS, amenorrhea, azoospermia, biegunka, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, ból brzucha, chromaturia, cytostatyk, doksorubicyna, dreszcze, elektrokardiogram, erytrodystezja dłoniowo-podeszwowa, fotonadwrażliwość, frakcja wyrzutowa, gorączka, hiperpigmentacja skóry, hiperurykemia, immunosupresja, kardiotoksyczność, krwotok, krwotok z przewodu pokarmowego, leukopenia, łysienie, łzawienie, małopłytkowość, mielosupresja, morfologia krwi, nadżerka błony śluzowej żołądka, neutropenia, niedokrwistość, nudności, odwodnienie, oligospermia, osłabienie, ostra białaczka limfocytarna, ostra białaczka szpikowa, podwyższone aminotransferazy, pokrzywka, posocznica, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, świąd, tachyarytmia, tachykardia zatokowa, uderzenia gorąca, wstrząs, wymioty, wysypka, zakażenie, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błony śluzowej, zapalenie jamy ustnej, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie żyły, zastoinowa niewydolność serca, zator, zespół ręka-stopa, zmniejszenie łaknienia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Yasminelle 3 mg + 0,02 mg
Yasminelle, zawierający 0,02 mg etynyloestradiolu (w postaci etynyloestradiolu klatratu betadeksu) oraz 3 mg drospirenonu, jest złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym, który może wywoływać liczne działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Najpoważniejsze z nich to żylne i tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, w tym zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał serca oraz udar mózgu, a także nadciśnienie tętnicze i rzadkie nowotwory wątroby. Stosowanie Yasminelle wiąże się również z nieznacznym wzrostem ryzyka rozwoju raka piersi, choć związek przyczynowo-skutkowy nie jest jednoznacznie potwierdzony. Ponadto, lek może powodować ostre lub przewlekłe zaburzenia czynności wątroby, które mogą wymagać przerwania terapii. Istotne są także potencjalne interakcje lekowe, zwłaszcza z induktorami enzymatycznymi, które mogą obniżać skuteczność antykoncepcyjną i powodować krwawienia śródcykliczne.
astma, bolesne miesiączkowanie, choroba Leśniowskiego-Crohna, chwiejność emocjonalna, depresja, dysplazja włóknisto-torbielowata piersi, interakcja lekowa, kandydoza, kandydoza pochwy, krwawienie śródcykliczne, łysienie, mięśniak macicy, migrena, mlekotok, nadciśnienie tętnicze, nerwowość, nowotwór wątroby, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka ciężarnych, ostuda, padaczka, parestezja, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak piersi, reakcja alergiczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, tętnicze zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, torbiel jajnika, trądzik, udar, wirus opryszczki zwykłej, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żylna, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie pochwy, zatorowość płucna, zawał serca, zespół hemolityczno-mocznicowy, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, żylne zaburzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Axotret 20 mg
Izotretynoina (Axotret) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie są ściśle związane z dawką leku. Najczęściej obserwuje się objawy dermatologiczne, takie jak suchość skóry i błon śluzowych, zapalenie czerwieni wargowej, złuszczanie skóry oraz świąd (≥1/10). Rzadziej występują łysienie (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadkie, ale poważne reakcje skórne, w tym rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i toksyczno-rozpływna martwica naskórka. W obrębie narządu wzroku często pojawiają się zapalenie powiek, spojówek, suchość i podrażnienie oka (≥1/10), natomiast bardzo rzadko (≤1/10 000) mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak obrzęk tarczy nerwu wzrokowego czy zaćma. Zaburzenia psychiczne, w tym depresja i zmiany nastroju, występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), zaś myśli i próby samobójcze oraz zaburzenia psychotyczne są bardzo rzadkie (≤1/10 000) i wymagają natychmiastowego przerwania terapii oraz konsultacji psychiatrycznej.
ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cukrzyca, depresja, fosfokinaza kreatynowa, ginekomastia, izotretynoina, kłębuszkowe zapalenie nerek, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, łysienie, myśli samobójcze, neutropenia, niedokrwistość, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, toksyczno-rozpływna martwica naskórka, zaburzenie erekcji, zapalenie czerwieni wargowej, zapalenie okrężnicy, zapalenie powiek, zapalenie skóry, zapalenie spojówek, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększona aktywność aminotransferaz, zwiększone stężenie trójglicerydów - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Althyxin
Lewotyroksyna sodowa w postaci roztworu doustnego Althyxin wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi (niewydolność mięśnia sercowego, niewydolność wieńcowa, tachykardia), nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością przysadki, niedoczynnością kory nadnerczy, cukrzycą oraz u osób w podeszłym wieku. Przed rozpoczęciem terapii u pacjentów z niewydolnością nadnerczy konieczne jest wdrożenie leczenia substytucyjnego, aby zapobiec ostrej niewydolności nadnerczy. W trakcie leczenia należy unikać nadczynności tarczycy, szczególnie u pacjentów z chorobami układu krążenia, monitorując regularnie stężenia hormonów tarczycy. Zaleca się stosowanie najniższej skutecznej dawki lewotyroksyny, aby minimalizować ryzyko osteoporozy wynikającej z subklinicznej nadczynności tarczycy. Przed terapią wskazane jest wykonanie EKG oraz diagnostyka w kierunku autonomicznej czynności tarczycy (test TRH, scyntygrafia supresyjna). Lewotyroksyny nie należy stosować u pacjentów z hipertyreozą, chyba że w skojarzeniu z lekami przeciwtarczycowymi.
amina sympatykomimetyczna, autonomiczna czynność tarczycy, badanie EKG, badanie immunologiczne tarczycy, bezsenność, biegunka, ból dławicowy, choroba wieńcowa, cukrzyca, czynność nadnerczy, eutyreoza, glikozyd nasercowy, hipertyreoza, hormon tarczycy, lek przeciwtarczycowy, lewotyroksyna sodowa, łysienie, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nerwowość, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność mięśnia sercowego, niewydolność przysadki, niewydolność serca, niewydolność wieńcowa, osteoporoza, ostra niewydolność nadnerczy, rak tarczycy, reakcja alergiczna, scyntygrafia supresyjna, subkliniczna nadczynność tarczycy, tachykardia, test TRH, tremor, tyreoliberyna, wtórna niedoczynność tarczycy, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zapaść krążeniowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Madinette 0,03 mg + 2 mg
Produkt leczniczy Madinette zawiera 0,03 mg etynyloestradiolu oraz 2 mg chlormadynonu octanu i jest stosowany jako doustna antykoncepcja hormonalna. W badaniach klinicznych na 1629 kobiet najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi (≥20%) były krwawienia międzymiesiączkowe, plamienia, bóle głowy oraz dyskomfort w piersiach, które zwykle ustępują przy dalszym stosowaniu. Inne działania niepożądane obejmują m.in. zaburzenia naczyniowe (nadciśnienie tętnicze, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa), zaburzenia psychiczne (nastrój depresyjny, nerwowość), zaburzenia skóry (trądzik, łysienie), a także objawy ze strony układu pokarmowego i mięśniowo-szkieletowego. Po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano również rzadkie, ale poważne reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, oraz zwiększone ryzyko zakrzepicy żył i tętnic, z potencjalnymi powikłaniami takimi jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu.
astenia, ból głowy, bolesne miesiączkowanie, brak miesiączki, chlormadynon octan, choroba Crohna, choroba zakrzepowo-zatorowa, doustny środek antykoncepcyjny, dysfagia, dyskomfort w piersiach, etynyloestradiol, gruczolako-włókniak piersi, hipertrójglicerydemia, kandydoza pochwy, krwawienie do jamy brzusznej, krwawienie międzymiesiączkowe, krwawienie śródcykliczne, łuszczyca, łysienie, migrena, mlekotok, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na lek, nastrój depresyjny, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja soczewek kontaktowych, nowotwór wątroby, obniżenie libido, obrzęk naczynioruchowy, ostuda, plamienie, pokrzywka, przemijający napad niedokrwienny, reakcja alergiczna, rumień guzowaty, trądzik, udar mózgu, upławy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie dróg żółciowych, zakrzepica żylna, zapalenie pochwy, zapalenie spojówek, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół napięcia przedmiesiączkowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Loratan 5 mg/5 ml
Loratan w postaci syropu (5 mg loratadyny/5 ml) wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący głównie ośrodkowy układ nerwowy oraz ogólne objawy, z częstością występowania od 1 do 10% (często). Do najczęstszych działań należą ból głowy, nerwowość, senność oraz zmęczenie. Rzadziej obserwuje się zaburzenia snu (bezsenność) i zwiększenie apetytu (1/1000 do <1/100). Bardzo rzadkie działania niepożądane (<1/10 000) obejmują zawroty głowy, nudności, suchość błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej żołądka, zaburzenia czynności wątroby, anafilaksję, wysypkę, łysienie, tachykardię oraz kołatanie serca. Warto podkreślić, że syrop zawiera także sacharozę (3,125 g/5 ml), glikol propylenowy (250 mg/5 ml) i sodu benzoesan (8,125 mg/5 ml), które mogą wpływać na występowanie działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą lub nietolerancją fruktozy.
anafilaksja, bezsenność, ból głowy, działanie niepożądane, glikol propylenowy, kołatanie serca, konwencja MedDRA, lek przeciwhistaminowy, loratadyna, łysienie, nerwowość, nietolerancja fruktozy, nudności, ośrodkowy układ nerwowy, sacharoza, senność, sodu benzoesan, substancja pomocnicza, suchość błony śluzowej jamy ustnej, tachykardia, układ immunologiczny, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, wysypka, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej żołądka, zawroty głowy, zwiększenie apetytu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bibloc 7,5 mg
Bisoprolol fumaran, jako selektywny beta-adrenolityk, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić w trakcie terapii, zwłaszcza u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca. Najczęściej obserwuje się bradykardię (częstość bardzo wysoka, >10%), nasilanie niewydolności serca (często, 1-10%), zawroty głowy i bóle głowy (często, 1-10%), a także dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka i zaparcia (często, 1-10%). Niezbyt często (0,1-1%) występują zaburzenia snu, depresja, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, niedociśnienie ortostatyczne, skurcz oskrzeli u pacjentów z astmą lub POChP, osłabienie siły mięśni i kurcze mięśni. Rzadko (0,01-0,1%) mogą pojawić się omdlenia, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie wątroby, reakcje nadwrażliwości skórne, zaburzenia słuchu oraz zaburzenia erekcji. Bardzo rzadko (<0,01%) notuje się zapalenie spojówek, zaostrzenie łuszczycy, wysypkę łuszczycopodobną, łysienie oraz zmniejszone wydzielanie łez, co jest istotne u pacjentów stosujących soczewki kontaktowe.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, astenia, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, bezsenność, bisoprolol fumaran, ból głowy, bradykardia, choroba obturacyjna dróg oddechowych, depresja, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, drętwienie kończyn, enzym wątrobowy, koszmar senny, kurcz mięśni, łuszczyca, łysienie, nasilenie niewydolności serca, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, omam, omdlenie, osłabienie siły mięśni, przewlekła niewydolność serca, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenie erekcji, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenie słuchu, zaburzenie snu, zapalenie miąższu wątroby, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zmniejszone wydzielanie łez, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych, zwiększone stężenie triglicerydów - Leksykon leków
Działania niepożądane – Kelzy PR 2 mg + 0,02 mg
Kelzy PR, zawierający 2 mg dienogestu i 0,02 mg etynyloestradiolu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla doustnych środków antykoncepcyjnych. Najczęściej obserwowanymi działaniami są krwotok maciczny (8,4%), ból głowy (3,7%) oraz ból piersi (3,5%). Zmiany w charakterystyce krwawień, takie jak nieregularne krwawienia, plamienia czy krwawienia przełomowe, wymagają szczególnej uwagi klinicznej ze względu na wpływ na jakość życia pacjentek i konieczność różnicowania z patologiami układu rozrodczego. Inne często występujące działania to zmiany nastroju, zmniejszone libido, nudności oraz trądzik. Rzadziej pojawiają się objawy neurologiczne (migrena, zawroty głowy, parestezje), zaburzenia żołądkowo-jelitowe, skórne oraz metaboliczne, w tym zwiększenie masy ciała i zatrzymanie płynów.
ból głowy, ból piersi, bolesne miesiączkowanie, choroba pęcherzyka żółciowego, dienogest i etynyloestradiol, gruczolak wątroby, kandydoza pochwy, Kelzy PR, klasyfikacja MedDRA, krwotok maciczny, łysienie, migrena, nadciśnienie tętnicze, nieregularne krwawienie, obniżone libido, ostuda, parestezja, podwyższone enzymy wątrobowe, rak wątrobowokomórkowy, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, torbiel jajnika, trądzik, trombofilia nabyta, trombofilia wrodzona, udar niedokrwienny mózgu, zaburzenia krwawienia, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie naczyniowo-mózgowe, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zakrzepowe zapalenie żył, zatorowość płucna, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Davoster 0,5 mg
Dutasteryd, stosowany w dawce 0,5 mg/dobę, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na danych z badań klinicznych obejmujących 2167 mężczyzn w badaniach III fazy oraz badaniu CombAT trwającym 4 lata. W pierwszym roku monoterapii dutasterydem działania niepożądane występowały u około 19% pacjentów, głównie o charakterze łagodnym do umiarkowanego, dotyczące układu rozrodczego, w tym impotencji (6,0%), zmniejszenia libido (3,7%) oraz zaburzeń wytrysku nasienia (1,8%). W kolejnych latach częstość tych zdarzeń malała, a w badaniu CombAT terapia skojarzona dutasterydem i tamsulozyną wiązała się z wyższą częstością działań niepożądanych w pierwszym roku (22%) w porównaniu do monoterapii dutasterydem (15%) i tamsulozyną (13%). Działania niepożądane dotyczące aktywności seksualnej mogą utrzymywać się po zakończeniu leczenia, a mechanizm ich utrzymywania nie jest do końca poznany. Ponadto zgłaszano reakcje alergiczne, zaburzenia psychiczne (depresja), łysienie oraz rzadkie przypadki bólu i obrzęku jąder.
badanie CombAT, depresja, dutasteryd, działanie niepożądane, hirsutyzm, impotencja, kardiomiopatia zastoinowa, łysienie, monoterapia dutasterydem, niewydolność lewokomorowa, niewydolność serca, obrzęk jąder, obrzęk Quinckego, pokrzywka, PSA, rak gruczołów sutkowych, rak gruczołu krokowego, reakcja alergiczna, skala Gleasona, terapia skojarzona, wstrząs kardiogenny, zaburzenia piersi, zaburzenia wytrysku, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zmniejszenie libido - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Minorga 50 mg/ml
Minorga to roztwór na skórę głowy zawierający 5% minoksydylu (50 mg/ml), stosowany miejscowo w leczeniu łysienia różnego pochodzenia, w tym łysienia androgenowego. Preparat ma postać przezroczystego, bezbarwnego lub lekko żółtawego roztworu z wyczuwalnym zapachem alkoholu, co ułatwia aplikację na obszary dotknięte utratą włosów. Jedno rozpylenie dostarcza 7 mg minoksydylu, a pełna dawka 1 ml (7 rozpylenia) zawiera 50 mg substancji czynnej. W składzie pomocniczym znajduje się glikol propylenowy, który może wpływać na tolerancję leku u niektórych pacjentów.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Metizol 5 mg
Metizol (tiamazol) może powodować działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości, z najpoważniejszym powikłaniem w postaci agranulocytozy występującej u 0,3-0,6% pacjentów. Agranulocytoza może ujawnić się po kilku tygodniach lub miesiącach terapii i wymaga natychmiastowego odstawienia leku, zwykle ustępując samoistnie. Bardzo często obserwuje się skórne reakcje alergiczne (świąd, wysypka, pokrzywka), które zazwyczaj mają łagodny przebieg. Rzadko występują trombocytopenia, pancytopenia, uogólniona limfadenopatia, a także ciężkie postaci reakcji skórnych, łysienie i toczeń rumieniowaty polekowy. Wątroba może być dotknięta bardzo rzadko żółtaczką cholestatyczną lub toksycznym zapaleniem, które ustępują po odstawieniu leku. Częstość występowania artralgii jest wysoka, a objawy mogą pojawić się nawet po kilku miesiącach terapii.
agranulocytoza, artralgia, autoimmunologiczny zespół insulinowy, fosfataza alkaliczna, gammaglutamylotransferaza, gorączka polekowa, hipoglikemia, limfadenopatia uogólniona, łysienie, nadczynność tarczycy, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, pokrzywka, polineuropatia, reakcja alergiczna skórna, tiamazol, toczeń rumieniowaty polekowy, toksyczne zapalenie wątroby, trombocytopenia, zaburzenie smaku, zapalenie nerwu, zawroty głowy, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Esomeprazole Zentiva 40 mg
Ezomeprazol, substancja czynna Esomeprazole Zentiva, wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla inhibitorów pompy protonowej, z działaniami niepożądanymi o różnej częstości i nasileniu, niezależnie od postaci farmaceutycznej czy wskazań terapeutycznych. Najczęściej obserwuje się ból głowy, ból brzucha, biegunkę i nudności, które mają charakter przejściowy. Rzadziej występują poważne reakcje hematologiczne, takie jak agranulocytoza i pancytopenia, oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna rozpływna martwica naskórka. W przypadku postaci do wstrzykiwań istotne są reakcje w miejscu podania, zwłaszcza przy dużych dawkach podawanych przez 72 godziny. Długotrwała terapia może prowadzić do hipomagnezemii, często współistniejącej z hipokalcemią i hipokaliemią, co wymaga monitorowania elektrolitów.
agranulocytoza, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, depresja, encefalopatia wątrobowa, enzym wątrobowy, ezomeprazol, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kandydoza przewodu pokarmowego, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadwrażliwość na światło, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk obwodowy, omamy, pancytopenia, parestezja, podostry skórny toczeń rumieniowaty, pokrzywka, polip dna żołądka, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, suchość jamy ustnej, świąd, toksyczna rozpływna martwica naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenie smaku, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zaparcie, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Thyrozol 20 mg
Tiamazol, substancja czynna leku Thyrozol, stosowany w terapii nadczynności tarczycy, może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Najpoważniejszym powikłaniem jest agranulocytoza, występująca u 0,3-0,6% pacjentów, która pojawia się po kilku tygodniach lub miesiącach leczenia i wymaga natychmiastowego odstawienia leku. Inne rzadkie zaburzenia hematologiczne to trombocytopenia, pancytopenia oraz uogólniona limfadenopatia. Bardzo rzadko obserwuje się autoimmunologiczny zespół insulinowy z hipoglikemią, zapalenie nerwów, polineuropatię, ostry obrzęk ślinianki, żółtaczkę cholestatyczną i toksyczne zapalenie wątroby, które ustępują po odstawieniu leku. Częstość występowania skórnych reakcji alergicznych, takich jak świąd, wysypka i pokrzywka, jest bardzo wysoka (≥1/10), zwykle o łagodnym przebiegu, choć rzadko mogą pojawić się ciężkie postaci, w tym zespół Stevensa-Johnsona, także u dzieci. Bóle stawów występują często (≥1/100 do <1/10), mogą pojawić się po kilku miesiącach terapii.
agranulocytoza, autoimmunologiczny zespół insulinowy, ból stawów, działanie niepożądane, fosfataza alkaliczna, gammaglutamylotranspeptydaza, gorączka polekowa, limfadenopatia, łysienie, morfologia krwi, nadczynność tarczycy, obrzęk ślinianki, pancytopenia, polineuropatia, produkt leczniczy, reakcja alergiczna skórna, Thyrozol, tiamazol, toczeń rumieniowaty polekowy, toksyczne zapalenie wątroby, trombocytopenia, uogólnione zapalenie skóry, zaburzenia smaku, zapalenie naczyń, zapalenie nerwu, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon substancji czynnych
Izotretynoina – Działania niepożądane
Izotretynoina, pochodna witaminy A, jest skutecznym lekiem w terapii ciężkich postaci trądziku, jednak jej stosowanie wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które są często zależne od dawki i mogą ustępować po zmniejszeniu dawki lub zakończeniu terapii. Najczęstsze działania niepożądane obejmują suchość błon śluzowych (warg, nosa, oczu), zapalenia skóry, świąd, złuszczanie naskórka oraz bóle mięśni i stawów. Istotne jest monitorowanie narządu wzroku, gdyż mogą wystąpić zespół suchego oka, zmętnienie rogówki, ślepota zmierzchowa oraz zapalenie rogówki, co wymaga konsultacji okulistycznej i ewentualnego przerwania leczenia. Ponadto, należy kontrolować enzymy wątrobowe, lipidogram (w tym triglicerydy, których stężenie powyżej 800 mg/dl lub 9 mmol/l może prowadzić do ostrego zapalenia trzustki) oraz poziom glukozy we krwi, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka metabolicznego. Ryzyko rabdomiolizy wymaga unikania intensywnego wysiłku fizycznego i ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu leków miotoksycznych.
alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferazy, cheilitis, choroba Leśniowskiego-Crohna, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, ginekomastia, hiperurykemia, kinaza kreatynowa, kłębuszkowe zapalenie nerek, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, limfadenopatia, łysienie, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, ślepota zmierzchowa, trądzik, triglicerydy, trombocytopenia, wysypka rumieniowa, zaburzenia wątroby, zaćma, zapalenie cewki moczowej, zapalenie jelita krętego, zapalenie okrężnicy, zapalenie rogówki, zapalenie skóry, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka, złuszczanie naskórka, zmętnienie rogówki - Leksykon substancji czynnych
Trokserutyna – Działania niepożądane
Trokserutyna, stosowana w leczeniu przewlekłej niewydolności żylnej, żylaków oraz powikłań żylno-limfatycznych, charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa, jednak może wywoływać działania niepożądane zależne od drogi podania (doustna, miejscowa, okulistyczna) oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Najczęstsze działania niepożądane przy podaniu doustnym dotyczą przewodu pokarmowego, w tym nudności (częstość od bardzo rzadkiej do rzadkiej), które ustępują przy przyjmowaniu leku podczas posiłków. Rzadko obserwuje się wzdęcia, bóle brzucha, biegunki, niestrawność, dyskomfort żołądkowy oraz bardzo rzadko wymioty. Reakcje skórne, takie jak zaczerwienienie, pokrzywka, świąd, wysypka oraz nadwrażliwość na światło, występują rzadko do bardzo rzadko, a miejscowo stosowane preparaty mogą powodować podrażnienie i suchość skóry (częstość nieznana). W zakresie układu nerwowego zgłaszano bóle głowy, zawroty głowy i zmęczenie z częstością rzadką do bardzo rzadkiej. Rzadkie są również reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny i reakcje rzekomoanafilaktyczne.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból stawowy, działanie niepożądane, fotowrażliwość, Kelicardina, kontaktowe zapalenie skóry, łysienie, MedDRA, napadowe zaczerwienienie twarzy, niestrawność, nudności, pieczenie oczu, pokrzywka, Posorutin, profil bezpieczeństwa, przewlekła niewydolność żylna, reakcja alergiczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień, skurcz oskrzeli, suchość skóry, świąd, trokserutyna, uderzenia gorąca, Venescin, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka skórna, wzdęcia, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy, żylaki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Medikinet CR 5 mg 5 mg
Medikinet CR, zawierający chlorowodorek metylofenidatu w kapsułkach o zmodyfikowanym uwalnianiu (dostępny w dawkach 5 mg do 60 mg), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania i układów narządowych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/10) to bezsenność, nerwowość oraz ból głowy. Często występują również zaburzenia psychiczne, takie jak agresja, labilność emocjonalna, lęk, depresja, drażliwość, a także objawy neurologiczne jak drżenie, senność i zawroty głowy. Wśród działań rzadkich i bardzo rzadkich odnotowano poważne zaburzenia neurologiczne, w tym drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS), a także zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak zatrzymanie krążenia i zawał mięśnia sercowego. Działania niepożądane obejmują także objawy ze strony układu pokarmowego (nudności, suchość w jamie ustnej, ból brzucha), skóry (wysypki, świąd), oraz zaburzenia metaboliczne i odżywiania, w tym zmniejszenie łaknienia i masy ciała, szczególnie u dzieci przy długotrwałym stosowaniu.
afazja, akatyzja, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, chlorowodorek metylofenidatu, drgawki, dusznica bolesna, dysfemia, dysfunkcja wątroby, dyskineza, dyspepsja, ginekomastia, hiperaktywność psychoruchowa, jadłowstręt, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, kołatanie serca, labilność emocjonalna, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, napad drgawkowy grand mal, niedokrwistość, nietypowe zachowanie, nudności, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, omamy, pancytopenia, parestezja, plamica małopłytkowa, pokrzywka, priapizm, próba samobójcza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śpiączka wątrobowa, suchość w jamie ustnej, tachykardia, tachykardia nadkomorowa, wymioty, wzrost aktywności enzymów wątrobowych, zaburzenia czynności wątroby, zaparcie, zawał mięśnia sercowego, zespół Tourette’a, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry, zmniejszenie libido - Leksykon leków
Działania niepożądane – Alotendin 5 mg + 5 mg
Alotendin, zawierający bisoprolol fumaran i amlodypinę (w dawkach 5 mg + 5 mg, 5 mg + 10 mg, 10 mg + 5 mg, 10 mg + 10 mg), wykazuje profil działań niepożądanych charakterystyczny dla obu składników. Amlodypina często powoduje objawy takie jak senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie skóry, ból brzucha, nudności, obrzęk okolicy kostek oraz zmęczenie. Bisoprolol natomiast może wywoływać bradykardię, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego (częstość niezbyt częsta) oraz rzadko nasilenie niewydolności serca. Obie substancje często powodują ból i zawroty głowy, a amlodypina dodatkowo senność, szczególnie na początku terapii. Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują zawał mięśnia sercowego (amlodypina), skurcz oskrzeli u pacjentów z astmą (bisoprolol), oraz ciężkie reakcje skórne jak zespół Stevensa-Johnsona (amlodypina).
alergiczny nieżyt nosa, amlodypina, astma oskrzelowa, bezsenność, bisoprolol, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, depresja, duszność, ginekomastia, hiperglikemia, hipertonia, impotencja, kołatanie serca, leukopenia, łuszczyca, łysienie, małopłytkowość, neuropatia obwodowa, niestrawność, niewydolność serca, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, obturacyjna choroba płuc, omam, parestezja, plamica, podwójne widzenie, reakcja alergiczna, rozrost dziąseł, rumień, rumień wielopostaciowy, senność, skurcz oskrzeli, splątanie, szum uszny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia erekcji, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenia rytmu serca, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Teriflunomide +pharma 14 mg
Teriflunomid, stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego o przebiegu rzutowym (RMS), wykazuje dobrze poznany profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących 2267 pacjentów, z medianą czasu obserwacji wynoszącą 672 dni. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to ból głowy (17,8%), biegunka (13,1%), wzrost aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) (13%), nudności (8%) oraz łysienie (9,8%), które w większości przypadków miały przebieg łagodny lub umiarkowany i były przemijające. Zwiększenie aktywności AlAT było najczęściej łagodne (do 3-krotnej wartości górnej granicy normy) i ustępowało po przerwaniu leczenia. W badaniach kontrolowanych placebo zaobserwowano także istotne podwyższenie ciśnienia tętniczego (skurczowe >140 mmHg u 19,9% pacjentów na dawce 14 mg vs. 15,5% placebo). Neuropatia obwodowa występowała częściej u leczonych teriflunomidem (1,9% vs. 0,4% placebo), a łysienie dotyczyło 13,9% pacjentów na dawce 14 mg, najczęściej w ciągu pierwszych 6 miesięcy terapii, z ustępowaniem u 87,1% chorych. Nie stwierdzono zwiększonego ryzyka nowotworów złośliwych, jednak po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano rzadkie ciężkie reakcje skórne i zakażenia, w tym posocznicę.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, astenia, białe krwinki, ciężka reakcja skórna, ciężkie zakażenie, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, dyslipidemia, gamma-glutamylotransferaza, grzybica stóp, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, łysienie, martwicze zapalenie trzustki, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, nowotwór złośliwy, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka wargowa, ostre zapalenie wątroby, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, reumatoidalne zapalenie stawów, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane rzutowe, wirusowe zapalenie żołądka, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie jelita grubego, zapalenie nosogardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie trzustki, zespół cieśni nadgarstka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fulvestrant Stada 250 mg/5 ml
Fulvestrant Stada (250 mg/5 ml) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej z palbocyklibem. W monoterapii najczęściej obserwuje się odczyny w miejscu wstrzyknięcia, astenia, nudności oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza alkaliczna). Inne często występujące działania to zakażenia układu moczowego, trombocytopenia, anoreksja, bóle głowy, uderzenia gorąca, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, wymioty, biegunka, wysypka, bóle mięśniowo-szkieletowe oraz krwawienia z pochwy. W badaniu FALCON 31,2% pacjentek leczonych fulwestrantem zgłaszało bóle stawów i mięśni, jednak bez konieczności modyfikacji dawki czy przerwania terapii. Mediana czasu leczenia fulwestrantem 500 mg wyniosła 6,5 miesiąca.
anastrozol, anoreksja, astenia, badanie PALOMA3, ból mięśniowo-szkieletowy, choroba zakrzepowo-zatorowa, dysgeuzja, enzymy wątrobowe, epifora, fulwestrant, gorączka neutropeniczna, hiperbilirubinemia, kandydoza pochwy, klasyfikacja CTCAE, krwawienie z nosa, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność wątroby, odczyn w miejscu wstrzyknięcia, palbocyklib, rak piersi HR-dodatni HER2-ujemny, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rwa kulszowa, trombocytopenia, zaburzenia widzenia, zakażenie układu moczowego, zapalenie jamy ustnej, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dutazyr 0,5 mg
Analiza bezpieczeństwa dutasterydu w dawce 0,5 mg wykazała, że działania niepożądane występują u około 19% pacjentów w pierwszym roku terapii, głównie o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu i dotyczące układu rozrodczego. Najczęstsze objawy to impotencja (6,0% w 1. roku, 1,7% w 2. roku), zmniejszenie libido (3,7% i 0,6%), zaburzenia wytrysku nasienia (1,8% i 0,5%) oraz zmiany w obrębie piersi (1,3% w obu latach). Niektóre z tych działań, zwłaszcza dotyczące funkcji seksualnych, mogą utrzymywać się po zakończeniu leczenia, co wskazuje na nie do końca poznany mechanizm. Dodatkowo zgłaszano bolesność i obrzęk jąder oraz reakcje alergiczne (wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy) o nieznanej częstości, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii.
badanie III fazy, badanie otwarte, depresja, dutasteryd, dysfunkcja seksualna, ginekomastia, hirsutyzm, impotencja, inhibitor 5-alfa-reduktazy, łysienie, obrzęk jąder, obrzęk naczynioruchowy, oligospermia, pokrzywka, reakcja alergiczna, zaburzenia nastroju, zaburzenia piersi, zaburzenia wytrysku, zmniejszenie libido - Leksykon leków
Działania niepożądane – Acyclovir Biofarm 200 mg
Acyklowir Biofarm w dawce 200 mg, stosowany doustnie, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować szczególnie u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności nerek i wątroby. Do często obserwowanych działań należą bóle głowy, zawroty głowy, nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha, zmęczenie oraz przemijające zwiększenie stężenia bilirubiny i aktywności enzymów wątrobowych. Bardzo rzadko mogą wystąpić poważne zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, małopłytkowość), reakcje anafilaktyczne, zaburzenia psychiczne (pobudzenie, dezorientacja, omamy), ciężkie objawy neurologiczne (drżenia, niezborność ruchowa, drgawki, encefalopatia) oraz ostre uszkodzenie nerek, które wymaga natychmiastowej interwencji. W przypadku zaburzeń nerek kluczowe jest utrzymanie odpowiedniego nawodnienia pacjenta, co zwykle pozwala na szybkie ustąpienie objawów po modyfikacji leczenia.
acyklowir, ataksja, azotemię, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból nerki, dezorientacja, drgawka, drżenie, duszność, encefalopatia, enzym wątrobowy, fotowrażliwość, hiperbilirubinemia, hipotensja, kreatynina, lek przeciwwirusowy, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, morfologia krwi, niedokrwistość, nudność, objaw psychotyczny, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, omam, ostra niewydolność nerek, pobudzenie, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, śpiączka, substancja czynna, świąd, wymioty, wysypka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie skóry, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, zawrót głowy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zalanzo 15 mg
Stosowanie lanzoprazolu (substancja czynna preparatu Zalanzo) wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do istotnych klinicznie należą zaburzenia hematologiczne, takie jak małopłytkowość, eozynofilia, leukopenia (częstość niezbyt częsta: >1/1000 do <1/100), niedokrwistość (rzadko: >1/10 000 do <1/1000), a w bardzo rzadkich przypadkach agranulocytoza i pancytopenia (<1/10 000), które wymagają natychmiastowej interwencji. Często obserwuje się bóle i zawroty głowy (>1/100 do <1/10), a także objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, biegunka, bóle brzucha, zaparcia, wymioty, wzdęcia, suchość w jamie ustnej oraz łagodne polipy dna żołądka. Rzadko występują poważniejsze powikłania, w tym zapalenie wątroby i żółtaczka, a także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczno-rozpływna martwica naskórka. Z nieznaną częstością mogą pojawić się hipomagnezemia, hiponatremia, ginekomastia, mlekotok oraz cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek z ryzykiem niewydolności.
agranulocytoza, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, depresja, drżenie mięśniowe, enzymy wątrobowe, eozynofilia, ginekomastia, gorączka, hipercholesterolemia, hipomagnezemia, hiponatremia, impotencja, jadłowstręt, kandydoza przełyku, lanzoprazol, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, martwica naskórka, mlekotok, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, niewydolność nerek, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, omamy, omamy wzrokowe, osutka, pancytopenia, parestezje, plamica, pokrzywka, polip żołądka, rumień wielopostaciowy, splątanie, świąd, toczeń rumieniowaty, wstrząs anafilaktyczny, wybroczyny, wymioty, wzdęcia, zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie nerek, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dasatinib Krka 20 mg
Dasatinib Krka, zawierający dazatynib, jest stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL). Profil bezpieczeństwa leku opiera się na danych z badań klinicznych obejmujących 2900 pacjentów, z medianą czasu leczenia wynoszącą od 6,2 do 60 miesięcy w zależności od fazy choroby i grupy wiekowej. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zahamowanie czynności szpiku kostnego (niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość), zatrzymanie płynów (wysięk opłucnowy u 28% po 60 miesiącach, obrzęki powierzchowne 14%, nadciśnienie płucne 5%), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty), wysypka skórna oraz bóle mięśniowo-szkieletowe. U 19% pacjentów działania niepożądane doprowadziły do przerwania terapii, przy czym u dzieci i młodzieży z CML w fazie przewlekłej odsetek ten wyniósł 1,5%. Występują również poważne powikłania, takie jak krwawienia z przewodu pokarmowego stopnia 3/4 oraz tętnicze nadciśnienie płucne, które może ustępować po odstawieniu leku.
aplazja czerwonokrwinkowa, ból mięśniowo-szkieletowy, cholestaza, chromosom Philadelphia, dazatynib, ginekomastia, gorączka neutropeniczna, krwawienie śródczaszkowe, łysienie, małopłytkowość, martwica kości, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, nadciśnienie płucne tętnicze, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, niewydolność serca zastoinowa, nudności, obrzęk płuc, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra niewydolność wątroby, owrzodzenie żołądka, piorunujące zapalenie wątroby, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, retencja płynów, tachykardia, udar mózgu, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, wysypka, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zespół nerczycowy, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona