Działania niepożądane
Metoprolol Biofarm ZK 47,5 mg
Metoprolol bursztynian, stosowany w dawce 47,5 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Metoprolol Biofarm ZK), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, obserwowanych zarówno w badaniach klinicznych, jak i praktyce klinicznej. Do najczęstszych należą zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak bradykardia (częstość ≥1/100), blok przedsionkowo-komorowy I stopnia oraz przejściowe zaostrzenie niewydolności serca. Często obserwuje się również niedociśnienie tętnicze, w tym niedociśnienie ortostatyczne, które może prowadzić do omdleń. Metoprolol może nasilać utajoną cukrzycę (częstość niezbyt często, tj. ≥1/1000 do <1/100), a u pacjentów z chorobami naczyń obwodowych może powodować nasilenie chromania przestankowego i zespół Raynauda. W zakresie układu oddechowego istnieje ryzyko skurczu oskrzeli, co jest istotne u chorych z obturacyjnymi chorobami dróg oddechowych. Ponadto, działania niepożądane obejmują zaburzenia psychiczne (depresja, zaburzenia snu, omamy), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, zaparcia) oraz zmiany skórne i mięśniowo-szkieletowe.
- dławica piersiowa
- kołatanie serca spowodowane czynnościowymi zaburzeniami pracy serca
- nadciśnienie tętnicze
- profilaktyka migreny
- profilaktyka ponownego zawału serca po przebytej ostrej fazie zawału mięśnia sercowego
- profilaktyka zgonu z przyczyn sercowych
- stabilna objawowa niewydolność serca
- zaburzenia rytmu serca
Działania niepożądane leku Metoprolol Biofarm ZK
Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące działań niepożądanych metoprololu bursztynianu, substancji czynnej produktu leczniczego Metoprolol Biofarm ZK, 47,5 mg w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Należy zaznaczyć, że wymienione działania niepożądane były obserwowane zarówno w trakcie badań klinicznych, jak i podczas zastosowania w praktyce klinicznej i dotyczyły głównie metoprololu winianu w postaci tabletek. W wielu przypadkach nie potwierdzono związku przyczynowego z zastosowaniem metoprololu.1
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Częstość występowania działań niepożądanych sklasyfikowano zgodnie z konwencją MedDRA:2
- Bardzo często: ≥1/10 (występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów)
- Często: ≥1/100 do <1/10 (występuje u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż u 1 na 10 pacjentów)
- Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 (występuje u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż u 1 na 100 pacjentów)
- Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000 (występuje u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż u 1 na 1000 pacjentów)
- Bardzo rzadko: <1/10 000 (występuje rzadziej niż u 1 na 10 000 pacjentów)
- Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Szczegółowe zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi
Należy zwrócić szczególną uwagę na niektóre istotne działania niepożądane mogące wystąpić podczas stosowania metoprololu. Obejmują one:
Działania sercowo-naczyniowe: Do szczególnie istotnych działań niepożądanych należą zaburzenia pracy serca, takie jak bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia czy przejściowe zaostrzenie objawów niewydolności serca. Mogą wystąpić również znaczne zmniejszenie ciśnienia tętniczego krwi i niedociśnienie ortostatyczne, które w rzadkich przypadkach prowadzą do omdleń.3
Zaburzenia metaboliczne: Metoprolol może powodować zaostrzenie utajonej cukrzycy, co wymaga monitorowania u pacjentów z czynnikami ryzyka cukrzycy.4
Zaburzenia naczyniowe: U pacjentów z wcześniej istniejącymi ciężkimi chorobami naczyń obwodowych obserwowano nasilenie chromania przestankowego, zespołu Raynauda, a w bardzo rzadkich przypadkach martwicę.5
Zaburzenia oddechowe: Metoprolol może powodować skurcz oskrzeli, co jest szczególnie istotne u pacjentów z chorobami obturacyjnymi dróg oddechowych.6
Zaburzenia psychiczne: Obejmują depresję, zaburzenia koncentracji, zaburzenia snu oraz, w rzadkich przypadkach, omamy i zmiany osobowości.7
Tabela działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Trombocytopenia | Rzadko | Zmniejszenie liczby płytek krwi, może prowadzić do zwiększonej skłonności do krwawień |
| Leukopenia | Rzadko | Zmniejszenie liczby białych krwinek, może zwiększać podatność na infekcje | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Zaostrzenie utajonej cukrzycy | Niezbyt często | Ujawnienie lub pogorszenie kontroli stanu przedcukrzycowego |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zwiększenie masy ciała | Często | Przyrost masy ciała podczas terapii |
| Zaburzenia psychiczne | Depresja | Często | Obniżenie nastroju, apatia, utrata zainteresowań |
| Zaburzenia snu (bezsenność, koszmarne sny) | Często | Trudności z zasypianiem, utrzymaniem snu lub obecność niepokojących snów | |
| Osłabienie koncentracji i pamięci | Niezbyt często | Trudności z koncentracją, zapominanie, osłabienie zdolności zapamiętywania | |
| Nerwowość, niepokój | Niezbyt często | Wzmożony niepokój, napięcie nerwowe | |
| Splątanie, omamy, zmiany osobowości | Rzadko | Poważniejsze zaburzenia psychiczne, w tym zaburzenia świadomości i postrzegania | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy | Często | Uczucie wirowania lub niestabilności |
| Bóle głowy | Często | Różnego rodzaju i nasilenia bóle głowy | |
| Parestezje | Niezbyt często | Zaburzenia czucia, mrowienie, drętwienie | |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia widzenia | Niezbyt często | Niewyraźne widzenie, podwójne widzenie, zaburzenia ostrości |
| Suchość lub podrażnienie oczu | Niezbyt często | Uczucie suchości, pieczenie, świąd oczu | |
| Zapalenie spojówek | Rzadko | Stan zapalny spojówek powodujący zaczerwienienie i łzawienie | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szumy uszne | Niezbyt często | Słyszenie dźwięków (dzwonienie, szum) nieobecnych w otoczeniu |
| Zaburzenia słuchu | Rzadko | Upośledzenie zdolności słyszenia | |
| Zaburzenia serca | Bradykardia | Często | Zwolnienie rytmu serca poniżej 60 uderzeń na minutę |
| Kołatanie serca | Niezbyt często | Subiektywne odczuwanie bicia serca | |
| Przejściowe zaostrzenie objawów niewydolności serca | Niezbyt często | Nasilenie duszności, obrzęków, męczliwości | |
| Blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia | Niezbyt często | Opóźnienie przewodzenia impulsów elektrycznych między przedsionkami a komorami | |
| Ból w okolicy przedsercowej | Niezbyt często | Dyskomfort lub ból w klatce piersiowej | |
| Zaburzenia rytmu serca i przewodzenia | Rzadko | Zaburzenia regularności pracy serca i przewodzenia bodźców | |
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie i niedociśnienie ortostatyczne | Często | Obniżenie ciśnienia tętniczego, także po zmianie pozycji na stojącą, rzadko prowadzące do omdleń |
| Zimne dłonie i stopy | Często | Uczucie zimna w kończynach wynikające z zaburzeń perfuzji | |
| Zespół Raynauda, nasilenie chromania przestankowego | Niezbyt często | Nasilenie objawów niedokrwienia kończyn | |
| Martwica u pacjentów z ciężkimi chorobami naczyń obwodowych | Bardzo rzadko | Obumarcie tkanek z powodu niedokrwienia u pacjentów z wcześniej istniejącą ciężką chorobą naczyniową | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Duszność wysiłkowa | Często | Uczucie braku tchu podczas aktywności fizycznej |
| Skurcz oskrzeli | Niezbyt często | Zwężenie dróg oddechowych powodujące trudności w oddychaniu | |
| Nieżyt nosa | Niezbyt często | Zapalenie błony śluzowej nosa | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności | Często | Uczucie mdłości, dyskomfort w żołądku |
| Bóle brzucha | Często | Ból lub dyskomfort w jamie brzusznej | |
| Biegunka | Często | Zwiększona częstość wypróżnień, luźne stolce | |
| Zaparcia | Często | Zmniejszona częstość wypróżnień, twarde stolce | |
| Wymioty, suchość w ustach, zaburzenia smaku | Niezbyt często | Wymioty zawartości żołądka, uczucie suchości w jamie ustnej, zaburzenia percepcji smakowej | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby | Niezbyt często | Zmiany parametrów laboratoryjnych wskazujących na dysfunkcję wątroby |
| Zapalenie wątroby | Rzadko | Stan zapalny wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka (pokrzywka, łuszczycopodobna) | Niezbyt często | Zmiany skórne o charakterze wysypki, bąbli pokrzywkowych |
| Nasilone pocenie | Niezbyt często | Wzmożona potliwość | |
| Wypadanie włosów | Rzadko | Utrata włosów | |
| Łuszczyca i łuszczycopodobne zmiany skórne | Rzadko | Zaostrzenie, wystąpienie łuszczycy lub zmian skórnych ją przypominających | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Kurcze mięśni | Niezbyt często | Mimowolne skurcze mięśni |
| Bóle stawów | Niezbyt często | Ból w obrębie stawów | |
| Osłabienie mięśni | Niezbyt często | Zmniejszenie siły mięśniowej | |
| Zaburzenia układu rozrodczego | Impotencja i inne zaburzenia seksualne | Niezbyt często | Zaburzenia erekcji i inne zaburzenia funkcji seksualnych |
| Plastyczne stwardnienie prącia (choroba Peyroniego) | Rzadko | Schorzenie charakteryzujące się tworzeniem blaszek włóknistych w tkankach prącia | |
| Zaburzenia ogólne | Uczucie zmęczenia | Często | Osłabienie, znużenie, brak energii |
| Obrzęk | Niezbyt często | Gromadzenie się płynu w tkankach, najczęściej w obrębie kończyn dolnych |
Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
W razie wystąpienia działań niepożądanych zaleca się rozważenie następujących działań:
- W przypadku bradykardii i innych zaburzeń przewodnictwa – modyfikacja dawki lub odstawienie leku w ciężkich przypadkach
- Przy zaburzeniach układu oddechowego (skurcz oskrzeli) – rozważenie alternatywnej terapii, szczególnie u pacjentów z obturacją dróg oddechowych
- W przypadku niedociśnienia ortostatycznego – modyfikacja dawki, zalecenie powolnej zmiany pozycji ciała
- Przy zaburzeniach naczyniowych (nasilenie chromania, zespół Raynauda) – szczególne monitorowanie pacjentów z chorobami naczyń obwodowych
- W przypadku zaburzeń psychicznych (depresja, zaburzenia snu) – w razie nasilenia objawów rozważenie alternatywnej terapii
Należy pamiętać, że nie wszystkie działania niepożądane wskazane w tabeli powyżej wymagają przerwania leczenia. Wiele z nich ma charakter przejściowy lub ustępuje po modyfikacji dawki. Decyzja o zmianie lub przerwaniu leczenia powinna być zawsze oparta na indywidualnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka.8
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania