induktor cytochromu P450
Induktor cytochromu P450 to substancja, która zwiększa aktywność enzymów z rodziny cytochromu P450 (CYP450) poprzez stymulację ich biosyntezy. Enzymy te odgrywają kluczową rolę w metabolizmie wielu leków i substancji endogennych w organizmie, głównie w wątrobie.
Mechanizm działania induktorów CYP450 polega na aktywacji receptorów jądrowych, takich jak receptor pregnanu X (PXR), receptor konstytutywny androstanu (CAR) czy receptor arylowęglowodorowy (AhR). Aktywacja tych receptorów prowadzi do zwiększonej transkrypcji genów kodujących enzymy CYP450, co skutkuje wzrostem ich ilości i aktywności.
Do najczęściej spotykanych induktorów CYP450 należą: barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, ziele dziurawca oraz dym tytoniowy. Indukcja enzymów cytochromu P450 ma istotne znaczenie kliniczne, gdyż może prowadzić do przyspieszenia metabolizmu równocześnie stosowanych leków, zmniejszenia ich stężenia w osoczu i osłabienia działania terapeutycznego.
Znajomość induktorów CYP450 jest kluczowa w praktyce klinicznej przy przewidywaniu i zapobieganiu interakcjom lekowym. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu leków o wąskim indeksie terapeutycznym, gdzie zmiana stężenia leku może prowadzić do utraty skuteczności lub wystąpienia działań niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Atostat 20 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 i transportowana przez OATP1B1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu oraz bezpieczeństwo terapii. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) powodują znaczne zwiększenie stężenia atorwastatyny, co wiąże się z wysokim ryzykiem miopatii i rabdomiolizy; w takich przypadkach zaleca się unikanie kojarzenia lub stosowanie obniżonych dawek i ścisłe monitorowanie pacjenta. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podwyższają stężenie leku, wymagając dostosowania dawki i kontroli klinicznej. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać efekt terapeutyczny, dlatego konieczne jest monitorowanie skuteczności terapii. Hamowanie transportera OATP1B1 przez cyklosporynę zwiększa ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga zmniejszenia dawki i monitorowania. Ponadto, jednoczesne stosowanie fibratów i ezetymibu zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy, co wymaga stosowania najniższych skutecznych dawek i ścisłej kontroli pacjenta.
amiodaron, ból mięśniowy, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, efawirenz, erytromycyna, ezetymib, farmakokinetyka atorwastatyny, fibrat, flukonazol, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera białek, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kumaryna, kwas fusydowy, miopatia i rabdomioliza, noretysteron i etynyloestradiol, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, styrypentol, telitromycyna, transporter OATP1B1, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Banavin 5 mg
Wortioksetyna, metabolizowana głównie przez enzym CYP2D6 oraz w mniejszym stopniu przez CYP3A4/5 i CYP2C9, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do łączenia jej z inhibitorami MAO (nieodwracalnymi nieselektywnymi, odwracalnym selektywnym MAO-A – moklobemidem, odwracalnym nieselektywnym – linezolidem oraz nieodwracalnymi selektywnymi MAO-B – selegiliną, razagiliną) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. W przypadku inhibitorów CYP2D6 (np. bupropion, chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) obserwuje się 2,3-krotny wzrost ekspozycji na wortioksetynę, co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki. Inhibitory CYP3A4 i CYP2C9/19 (ketokonazol, flukonazol) powodują wzrost ekspozycji o 1,3-1,5 raza, zwykle bez konieczności modyfikacji dawki. Induktory enzymów CYP (ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina) mogą obniżyć stężenie wortioksetyny nawet o 72%, co może wymagać zwiększenia dawki.
bupropion, chinidyna, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4/5, dekstrometorfan, diazepam, doustny środek antykoncepcyjny, elektrowstrząsy, etynyloestradiol, fenytoina, flukonazol, fluoksetyna, induktor cytochromu P450, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, inhibitor MAO, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kofeina, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwpłytkowy, lek serotoninergiczny, lewonorgestrel, linezolid, meflochina, midazolam, moklobemid, nefazodon, neuroleptyk, nieselektywny inhibitor MAO, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, opioid, paroksetyna, pochodna fenotiazyny, próg drgawkowy, razagilina, ryfampicyna, selegilina, selektywny inhibitor MAO-A, selektywny inhibitor MAO-B, sumatryptan, telitromycyna, tolbutamid, tramadol, tryptan, warfaryna, worikonazol, wortioksetyna, zespół serotoninowy, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvasterol 20 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1, OATP1B3, MDR1 i BCRP, jest podatna na liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco zmieniać jej stężenie w osoczu. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) mogą powodować znaczne zwiększenie stężenia atorwastatyny, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub redukcję dawki leku. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również zwiększają stężenie atorwastatyny, choć w mniejszym stopniu, co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki i monitorowania pacjenta. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, potencjalnie zmniejszając skuteczność terapii, co wymaga monitorowania efektów i ewentualnej korekty dawki.
antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, farmakokinetyka, fibrat, funkcja wątroby, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, kolchicyna, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, pochodna kumaryny, polipragmazja, produkt leczniczy, rabdomioliza, transporter białkowy, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Wortioksetyna – Dawkowanie i sposób podawania
W terapii dużego zaburzenia depresyjnego u dorosłych poniżej 65. roku życia zalecana dawka początkowa wortioksetyny (preparat Banavin) wynosi 10 mg raz na dobę, z zakresem dawkowania 5-20 mg/dobę i maksymalną dawką 20 mg/dobę. U pacjentów ≥65 lat dawka początkowa to 5 mg/dobę, a maksymalna zalecana dawka wynosi 10 mg/dobę, przy czym dawki powyżej 10 mg należy stosować ze szczególną ostrożnością ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa. Leczenie należy kontynuować przez minimum 6 miesięcy po ustąpieniu objawów depresji. Nie jest wymagana modyfikacja dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby. Preparat podaje się doustnie, tabletki powlekane można przyjmować niezależnie od posiłków.
bupropion, chinidyna, duże zaburzenie depresyjne, dysfagia, fenytoina, fluoksetyna, induktor cytochromu P450, inhibitor CYP2D6, interakcja lekowa, karbamazepina, MDD, objawy odstawienia, odpowiedź przeciwdepresyjna, pacjent geriatryczny, paroksetyna, podanie doustne, preparat Banavin, ryfampicyna, tabletka powlekana, wortioksetyna, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie depresyjne, zaburzenie funkcji nerek - Leksykon leków
Interakcje leku – Carvedilol-ratiopharm 25 mg
Karwedylol, będący substratem i inhibitorem glikoproteiny P oraz metabolizowany stereoselektywnie przez enzymy CYP2D6 i CYP2C9, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Induktory enzymów cytochromu P450 (np. ryfampicyna, karbamazepina) mogą obniżać stężenia karwedylolu nawet o 60%, natomiast inhibitory (np. amiodaron, fluoksetyna) zwiększają jego stężenia, szczególnie S-karwedylolu, co może nasilać β-blokadę. Współistniejące stosowanie karwedylolu z glikozydami nasercowymi podnosi stężenia digoksyny o około 20% i digitoksyny o 13%, wydłużając czas przewodzenia przedsionkowo-komorowego. U pacjentów po przeszczepach konieczna jest ścisła kontrola stężeń cyklosporyny, której dawka może wymagać redukcji średnio o 20%. Spożycie soku grejpfrutowego zwiększa AUC karwedylolu 1,2-krotnie, co wymaga ostrożności w diecie pacjentów.
amiodaron, antagonista kanału wapniowego, azotan, beta-adrenomimetyk, blok nerwowo-mięśniowy, bradykardia, cyklosporyna, CYP2E1, digitoksyna, digoksyna, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie przeciwnadciśnieniowe, ergotamina, fluoksetyna, glikoproteina p, glikozyd nasercowy, hipoglikemia, induktor cytochromu P450, induktor glikoproteiny P, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP2D6, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karwedylol, klonidyna, kortykosteroid, lek przeciwarytmiczny, migotanie komór, nadciśnienie, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, sympatykomimetyk, takrolimus, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zatrzymanie czynności serca - Leksykon leków
Interakcje leku – Tulip 40 mg 40 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy; zaleca się unikanie takiego skojarzenia lub redukcję dawki i ścisłe monitorowanie. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podnoszą ekspozycję na lek, wymagając dostosowania dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabić efekt terapeutyczny; szczególnie ryfampicyna wymaga jednoczesnego podawania i monitorowania. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ogólnoustrojową ekspozycję, co wymaga zmniejszenia dawki i monitorowania, a stosowanie letermowiru z cyklosporyną i atorwastatyną jest przeciwwskazane.
atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, ezetymib, fibrat, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja lekowa, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwzakrzepowy, letermowir, miopatia, OATP1B1, P-glikoproteina, pochodna kwasu fibrynowego, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, ryfampicyna, warfaryna, żywica jonowymienna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rifamazid 150 mg + 100 mg
Lek Rifamazid, zawierający ryfampicynę i izoniazyd w dawkach 150 mg + 100 mg oraz 300 mg + 150 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub pomocnicze, w tym azorubinę (E 122), oraz u osób z ciężką niewydolnością wątroby i żółtaczką, ze względu na hepatotoksyczność obu substancji. Ponadto, stosowanie Rifamazidu jest bezwzględnie przeciwwskazane w terapii skojarzonej z inhibitorami proteazy HIV, takimi jak sakwinawir i rytonawir, z powodu indukcji enzymów cytochromu P450 przez ryfampicynę, co prowadzi do obniżenia stężeń tych leków poniżej poziomu terapeutycznego i ryzyka niepowodzenia terapii antyretrowirusowej.
W przypadku łagodnych i umiarkowanych zaburzeń czynności wątroby konieczne jest zachowanie ostrożności i regularne monitorowanie parametrów wątrobowych, a u pacjentów z czynnikami ryzyka neuropatii obwodowej (np. cukrzyca, niedożywienie, alkoholizm, niewydolność nerek) zaleca się rozważenie profilaktyki witaminą B6 lub stosowanie oddzielnych preparatów. Rifamazid może również obniżać skuteczność doustnych leków antykoncepcyjnych i przeciwzakrzepowych oraz innych leków metabolizowanych w wątrobie, co wymaga szczególnej uwagi. U osób starszych, z chorobami autoimmunologicznymi, z historią reakcji alergicznych lub porfirią, stosowanie leku powinno być rozważone bardzo ostrożnie lub odradzane. W przypadku przeciwwskazań do Rifamazidu wskazane jest zastosowanie alternatywnych schematów leczenia przeciwgruźliczego dostosowanych do indywidualnej sytuacji klinicznej pacjenta.
alkoholizm, azorubina, choroba autoimmunologiczna, cukrzyca, doustny lek antykoncepcyjny, doustny lek przeciwzakrzepowy, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor proteazy, lek antyretrowirusowy, lek przeciwgruźliczy, nadwrażliwość na leki, neuropatia obwodowa, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, parametry czynności wątroby, porfiria, reakcja alergiczna, ryfampicyna i izoniazyd, rytonawir, sakwinawir, witamina B6, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV, żółtaczka - Leksykon leków
Interakcje leku – Torvacard neo 20 mg
Atorwastatyna, substancja czynna Torvacard neo, jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez białka OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco podwyższają stężenie atorwastatyny w osoczu, zwiększając ryzyko miopatii, dlatego ich jednoczesne stosowanie należy unikać lub wymagać redukcji dawki i ścisłego monitorowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również podnoszą ekspozycję na lek, co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać efekt terapeutyczny, zwłaszcza przy ryfampicynie, gdzie zaleca się jednoczesne podawanie i monitorowanie skuteczności. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję ogólnoustrojową, a stosowanie atorwastatyny z letermovirem i cyklosporyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec, efawirenz, erytromycyna, ezetymib, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitory CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, letermowir, miopatia, P-glikoproteina, pochodna kumaryny, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, telitromycyna, warfaryna, werapamil, worykonazol - Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Aurovitas 20 mg
Atorwastatyna Aurovitas jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez białka OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, co determinuje jej farmakokinetykę i potencjalne interakcje lekowe. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki leku. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również podwyższają ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać jej efekt terapeutyczny, zwłaszcza przy ryfampicynie, która dodatkowo hamuje transporter OATP1B1. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ogólnoustrojową ekspozycję na atorwastatynę, a ich jednoczesne stosowanie wymaga zmniejszenia dawki i ścisłego monitorowania, przy czym połączenie letermowiru z cyklosporyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, dysfagia, efawirenz, erytromycyna, ezetymib, fibrat, flukonazol, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kumaryna, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy, letermowir, miopatia, P-glikoproteina, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, stężenie atorwastatyny, styrypentol, telitromycyna, warfaryna, wchłanianie leku, werapamil, worykonazol, wydalanie z żółcią, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin US Pharmacia 10 mg
Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i jest substratem transporterów białkowych, w tym OATP1B1, co warunkuje liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, podnosząc ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego ich jednoczesne stosowanie należy unikać lub stosować niższe dawki atorwastatyny z intensywnym monitorowaniem. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podwyższają stężenia leku, co wymaga rozważenia redukcji dawki i monitorowania. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenia atorwastatyny, co może wymagać dostosowania dawki. Ryfampicyna dodatkowo hamuje OATP1B1, co komplikuje interakcję i wymaga ścisłej kontroli skuteczności terapii.
amiodaron, atorwastatyna, cyklosporyna, cytochrom P-450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, efawirenz, enzym wątrobowy, erytromycyna, flukonazol, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera białkowego, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fibrynowy, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczy, miopatia, OATP1B1, pochodna kwasu fibrynowego, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, styrypentol, telitromycyna, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Krka 10 mg
Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i transportowana przez OATP1B1/1B3, MDR1 oraz BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, klarytromycyna, azolowe leki przeciwgrzybicze, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, podnosząc ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego ich jednoczesne stosowanie należy unikać lub wymaga redukcji dawki i ścisłego monitorowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol, amiodaron) również zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, potencjalnie osłabiając jej efekt terapeutyczny, co wymaga monitorowania skuteczności leczenia. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ogólnoustrojową ekspozycję na atorwastatynę, a ich jednoczesne stosowanie z letermowirem i cyklosporyną jest przeciwwskazane.
białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, doustny lek antykoncepcyjny, fibrat, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, kolchicyna, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwzakrzepowy kumarynowy, miopatia, polipeptyd 1B1, polipeptyd 1B3, rabdomioliza, silny inhibitor CYP3A4, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Apo-Atorva 20 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy; zaleca się wówczas redukcję dawki i ścisłe monitorowanie. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol, amiodaron) również podwyższają ekspozycję leku, wymagając dostosowania dawki. Induktory CYP3A4 (efawirenz, ryfampicyna, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, potencjalnie zmniejszając jej skuteczność, przy czym ryfampicyna dodatkowo hamuje OATP1B1, co wymaga jednoczesnego podawania i monitorowania efektu terapeutycznego. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję ogólnoustrojową, co także wymaga zmniejszenia dawki i kontroli klinicznej.
antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, efekt hepatotoksyczny, efekt hipolipemizujący, enzym wątrobowy, ezetymib, farmakodynamika, farmakokinetyka, fibrat, gemfibrozyl, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportującego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny, letermowir, miopatia, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, rabdomioliza, ryfampicyna, warfaryna, werapamil - Leksykon substancji czynnych
Bozentan – Interakcje
Bozentan jest induktorem enzymów cytochromu P450, głównie CYP2C9, CYP3A4 oraz CYP2C19, co prowadzi do zmniejszenia stężenia leków metabolizowanych przez te izoenzymy i potencjalnej utraty ich skuteczności terapeutycznej. Metabolizm bozentanu odbywa się głównie przez CYP2C9 i CYP3A4, a hamowanie tych enzymów, np. przez flukonazol, ketokonazol czy rytonawir, może znacząco zwiększyć stężenie bozentanu w osoczu (np. dwukrotnie przy ketokonazolu, nawet 30-krotnie przy cyklosporynie A). Jednoczesne stosowanie bozentanu z cyklosporyną A jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko toksyczności. Inhibitory CYP3A4 i CYP2C9, takie jak flukonazol, ketokonazol, worykonazol, rytonawir, wymagają ostrożności lub unikania kojarzenia z bozentanem. Induktory tych enzymów, np. ryfampicyna, mogą obniżyć stężenie bozentanu nawet o 58-90%, co osłabia jego działanie.
alkohol etylowy, aminotransferaza, białko transportujące, cholesterol, cyklosporyna A, digoksyna, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie hipoglikemizujące, dziurawiec, epoprostenol, farmakokinetyka, flukonazol, glibenklamid, glikoproteina p, hepatotoksyczność, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja CYP2C19, induktor CYP, induktor CYP3A4, induktor cytochromu P450, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymatyczny, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor proteazy, INR, izoenzym CYP, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwretrowirusowy, lek przeciwzakrzepowy, newirapina, sole kwasów żółciowych, środek antykoncepcyjny, syldenafil, symwastatyna, tadalafil, β-hydroksykwas - Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Krka 60 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak cyklosporyna, telitromycyna, klarytromycyna, azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, pozakonazol) oraz inhibitory proteazy HIV (rytonawir, lopinawir, atazanawir, indynawir, darunawir), mogą zwiększać stężenie atorwastatyny w osoczu nawet do 9,4-krotności AUC, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. W takich przypadkach zaleca się obniżenie dawki atorwastatyny (np. do maksymalnie 10-20 mg/dobę) oraz ścisłe monitorowanie kliniczne. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol) również zwiększają ekspozycję na lek, co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki i obserwacji pacjenta. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenie atorwastatyny, co wymaga monitorowania skuteczności terapii. Ponadto, inhibitory transporterów (np. cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, co również wymaga dostosowania dawki i kontroli klinicznej.
azole przeciwgrzybicze, białko oporności raka piersi, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, elbaswir, ezetymib, fibrat, glekaprewir, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, klirens żółciowy, lek przeciwwirusowy HCV, lek przeciwzakrzepowy, miopatia, OATP1B1, P-glikoproteina, pochodna kwasu fibrynowego, pompa efluksowa, rabdomioliza, typranawir, werapamil - Leksykon leków
Interakcje leku – Teriflunomide Zentiva 14 mg
Teriflunomid, stosowany w dawce 14 mg, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne induktory CYP450 (np. ryfampicyna 600 mg/dobę przez 22 dni) obniżają stężenie teriflunomidu o około 40%, co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawki. Substancje takie jak cholestyramina i węgiel aktywowany gwałtownie zmniejszają stężenie teriflunomidu poprzez przerwanie krążenia jelitowo-wątrobowego, co jest przeciwwskazane poza sytuacją przyspieszonej eliminacji leku. Teriflunomid działa jako inhibitor CYP2C8, zwiększając Cmax repaglinidu 1,7-krotnie i AUC 2,4-krotnie, co wymaga monitorowania i ostrożności przy stosowaniu leków metabolizowanych przez ten enzym. Ponadto, teriflunomid podnosi stężenia etynyloestradiolu (Cmax 1,58x, AUC0-24 1,54x) i lewonorgestrelu (Cmax 1,33x, AUC0-24 1,41x), co należy uwzględnić przy doborze antykoncepcji.
białko oporności raka piersi, białko transportowe, doustny środek antykoncepcyjny, etynyloestradiol, glikoproteina p, hepatotoksyczność, hydroliza, induktor cytochromu P450, inhibitor OAT3, interakcja farmakologiczna, krążenie jelitowo-wątrobowe, lewonorgestrel, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, parametr funkcji wątroby, polipeptyd transportujący aniony organiczne, reduktaza HMG-CoA, repaglinid, rozuwastatyna, substancja czynna, substrat CYP1A2, substrat CYP2C8, teriflunomid, transporter anionów organicznych, utlenianie, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Genoptim 20 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportery OATP1B1/1B3, MDR1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP3A4 (np. klarytromycyna, ketokonazol, rytonawir, cyklosporyna) znacząco podwyższają stężenie atorwastatyny w osoczu, zwiększając ryzyko miopatii i rabdomiolizy, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub znacznej redukcji dawki i ścisłego monitorowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, flukonazol) również podnoszą stężenie leku, wskazując na konieczność stosowania niższych dawek i monitorowania klinicznego. Induktory CYP3A4 (efawirenz, ryfampicyna, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, potencjalnie zmniejszając jej skuteczność, co wymaga uważnej kontroli terapii, zwłaszcza przy ryfampicynie, gdzie zaleca się jednoczesne podawanie leków. Interakcje z inhibitorami transporterów (np. cyklosporyna, letermowir) mogą zwiększać ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga redukcji dawki i monitorowania, a stosowanie letermowiru i cyklosporyny z atorwastatyną jest przeciwwskazane.
antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, efawirenz, erytromycyna, ezetymib, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, glikozyd nasercowy, hepatocyt, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera białkowego, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kumaryna, kwas fusydowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, letermowir, miopatia, pochodna kwasu fibrynowego, polipeptyd transportujący aniony organiczne, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, substancja czynna, warfaryna, werapamil, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Medical Valley 20 mg
Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez nośniki OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, co warunkuje liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, klarytromycyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy; w takich przypadkach zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub redukcję dawki oraz ścisłe monitorowanie kliniczne. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol, amiodaron) również podnoszą stężenie leku, wymagając zmniejszenia dawki i monitorowania. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenie atorwastatyny, co wymaga kontroli skuteczności terapii. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, a ich jednoczesne stosowanie, zwłaszcza letermowiru z cyklosporyną, jest przeciwwskazane.
amiodaron, atorwastatyna, BCRP, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, detoksykacja, digoksyna, diltiazem, efawirenz, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, flukonazol, funkcja wątroby, gemfibrozyl, hepatocyt, hepatotoksyczność, hepatotoksyczność statyn, induktor CYP3A4, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportującego, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kumaryna, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakrzepowy, letermowir, miopatia, noretysteron, P-glikoproteina, pochodna kwasu fibrynowego, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, transporter OATP1B1, transporter OATP1B3, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, werapamil - Leksykon leków
Interakcje leku – Zentasta 10 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Zentasta, zawierający ezetymib i atorwastatynę, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Atorwastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, MDR1 i BCRP, co predysponuje do interakcji z inhibitorami i induktorami tych enzymów i transporterów. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol) mogą zwiększać AUC atorwastatyny nawet 5,9-9,4-krotnie, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub ograniczenia dawki atorwastatyny do 10 mg/dobę z monitorowaniem klinicznym. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. erytromycyna, diltiazem) podnoszą stężenia atorwastatyny 1,3-3,4-krotnie, co wymaga zmniejszenia dawki i monitorowania. Inhibitory BCRP (elbaswir, grazoprewir) zwiększają AUC atorwastatyny 1,9-krotnie, a glekaprewir/pibrentaswir powodują wzrost AUC o 8,3 razy, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Fibraty (fenofibrat, gemfibrozyl) zwiększają stężenia ezetymibu i atorwastatyny oraz ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego ich łączna terapia nie jest zalecana. Kwas fusydowy znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy, wskazując na konieczność przerwania terapii atorwastatyną podczas stosowania kwasu fusydowego.
białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, cholesterol LDL, cytochrom P450, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, doustny lek antykoncepcyjny, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor cytochromu CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, inhibitor transporterów, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klirens kreatyniny, kwas fusydowy, lek hipolipemizujący, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający kwas żołądkowy, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, pochodna kwasu fibrynowego, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, transporter OATP - Leksykon leków
Interakcje leku – Tadamen 10 mg
Farmakokinetyka tadalafilu jest istotnie modyfikowana przez inhibitory i induktory izoenzymu CYP3A4. Ketokonazol w dawce 200 mg/dobę podwaja AUC i zwiększa Cmax o 15% przy dawce tadalafilu 10 mg, a dawka 400 mg ketokonazolu powoduje czterokrotny wzrost AUC i 22% wzrost Cmax przy dawce tadalafilu 20 mg. Rytonawir (200 mg 2x/dobę) podwaja AUC tadalafilu 20 mg bez wpływu na Cmax. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, zmniejszają AUC tadalafilu o 88%, co może obniżać skuteczność leku. Stosowanie tadalafilu z azotanami jest przeciwwskazane ze względu na znaczące nasilenie działania hipotensyjnego, które utrzymuje się ponad 24 godziny i zanika po 48 godzinach od ostatniej dawki tadalafilu. W przypadku konieczności podania azotanów po tadalafilu, zaleca się minimum 48-godzinny odstęp oraz ścisłą kontrolę układu krążenia. Jednoczesne stosowanie z lekami blokującymi receptory α-adrenergiczne, zwłaszcza doksazosyną, może prowadzić do istotnego nasilenia hipotensji i ryzyka omdleń, dlatego jest niezalecane.
antagonista receptora angiotensyny II, beta-bloker, biodostępność, bloker kanału wapniowego, CYP3A4, czas protrombinowy, dysfunkcja układu krążenia, działanie hipotensyjne, funkcja poznawcza, hipotensja, induktor CYP3A4, induktor cytochromu P450, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek blokujący receptor alfa-adrenergiczny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek tiazydowy, niedociśnienie ortostatyczne, nitrogliceryna, P-glikoproteina - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Banavin 20 mg
Banavin, zawierający wortioksetynę bromowodorek, jest dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg i stosowany w leczeniu dużego zaburzenia depresyjnego (MDD). U dorosłych poniżej 65. roku życia zalecana dawka początkowa wynosi 10 mg raz na dobę, z możliwością modyfikacji w zakresie 5-20 mg w zależności od odpowiedzi terapeutycznej. U pacjentów ≥65 lat leczenie należy rozpoczynać od 5 mg, a dawki powyżej 10 mg stosować ostrożnie z uwagi na ograniczone dane kliniczne. W przypadku współistniejącego stosowania inhibitorów CYP2D6 (np. bupropion, fluoksetyna) zaleca się rozważenie zmniejszenia dawki, natomiast przy induktorach cytochromu P450 (np. ryfampicyna, karbamazepina) może być konieczne jej zwiększenie, dostosowując terapię do indywidualnej odpowiedzi pacjenta. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby modyfikacja dawki nie jest wymagana. Leczenie należy kontynuować przez co najmniej 6 miesięcy po ustąpieniu objawów depresji, a odstawianie powinno być rozważane stopniowo, mimo braku szczegółowych wytycznych dotyczących schematu redukcji dawki.
duże zaburzenie depresyjne, dysfagia, induktor cytochromu P450, induktory cytochromu P450, inhibitor CYP2D6, inhibitory CYP2D6, objawy depresji, objawy odstawienia, odpowiedź na leczenie, odpowiedź przeciwdepresyjna, podanie doustne, tabletka powlekana, wortioksetyna bromowodorek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvasterol 10 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, MDR1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak cyklosporyna, telitromycyna, klarytromycyna, ketokonazol czy inhibitory proteazy HIV (np. rytonawir), mogą zwiększać AUC atorwastatyny nawet do 9,4-krotności, co wymaga ograniczenia dawki do maksymalnie 10 mg/dobę i ścisłego monitorowania klinicznego. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol) podnoszą stężenia atorwastatyny o 33-51%, co również wymaga ostrożności i monitorowania. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna i efawirenz, mogą obniżać stężenia atorwastatyny nawet o 80%, co może obniżać skuteczność terapeutyczną. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryfampicynę, która jednocześnie hamuje OATP1B1, co komplikuje interakcję i wymaga jednoczesnego podawania leków.
antybiotyk makrolidowy, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, cytochrom P450 3A4, darunawir z rytonawirem, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, dysfagia, działanie hepatotoksyczne, efawirenz, elbaswir z grazoprewirem, erytromycyna, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir z pibrentaswirem, induktor cytochromu P450, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, lopinawir z rytonawirem, miopatia, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, warfaryna, werapamil - Leksykon substancji czynnych
Diltiazem – Interakcje
Diltiazem, będący antagonistą wapnia z grupy benzotiazepin, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez działanie jako substrat i inhibitor CYP3A4 oraz hamowanie glikoproteiny P. Przeciwwskazane jest łączne stosowanie diltiazemu z dożylnym dantrolenem (ryzyko migotania komór), iwabradyną (ryzyko nadmiernej bradykardii) oraz lomitapidem (zwiększone ryzyko hepatotoksyczności). Wysokie ryzyko interakcji występuje także przy jednoczesnym podawaniu beta-adrenolityków, amiodaronu i digoksyny, gdzie obserwuje się nasilenie bradykardii i zaburzeń przewodzenia, co wymaga ścisłej kontroli EKG i obserwacji klinicznej. Diltiazem zwiększa stężenia karbamazepiny, cyklosporyny, inhibitorów mTOR (np. syrolimusu), benzodiazepin (midazolam, triazolam) oraz statyn metabolizowanych przez CYP3A4, co może prowadzić do toksyczności i wymaga monitorowania oraz dostosowania dawek.
amiodaron, antagonista receptora H2, antagonista wapnia, benzodiazepina, blok zatokowy, bradykardia, cyklosporyna, cymetydyna, dantrolen, digoksyna, działanie hipotensyjne, działanie neurotoksyczne, enzymy wątrobowe, ewerolimus, glikoproteina p, induktor cytochromu P450, inhibitor cytochromu P450, inhibitor mTOR, iwabradyna, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, kolchicyna, kortykosteroid, lek alfa-adrenolityczny, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwarytmiczny, lomitapid, metyloprednizolon, midazolam, migotanie komór, miopatia, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, pochodna azotanu, pochodna benzotiazepiny, rabdomioliza, ranitydyna, ryfampicyna, statyna, syrolimus, temsyrolimus, teofilina, triazolam - Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Bluefish AB 60 mg
Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i transportowana przez OATP1B1/1B3, MDR1 oraz BCRP, co determinuje jej farmakokinetykę i potencjalne interakcje lekowe. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki i ścisłego monitorowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podwyższają stężenia leku, co wskazuje na konieczność dostosowania dawki i obserwacji klinicznej. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać jej skuteczność, zwłaszcza przy ryfampicynie, gdzie zaleca się jednoczesne podawanie. Inhibitory transporterów białkowych (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję ogólnoustrojową atorwastatyny, a ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów przyjmujących oba leki.
amiodaron, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, efawirenz, elbaswir z grazoprewirem, enzym wątrobowy, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, flukonazol, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera białkowego, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kumaryna, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy, letermowir, miopatia, noretysteron, polipeptydy 1B1, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, styrypentol, telitromycyna, warfaryna, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca - Leksykon leków
Interakcje leku – Vasilip 20 mg
Symwastatyna, będąca substratem CYP3A4 i transportera OATP1B1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak azolowe leki przeciwgrzybicze (itrakonazol, ketokonazol), makrolidowe antybiotyki (erytromycyna, klarytromycyna), inhibitory proteazy HIV oraz cyklosporyna, powodują ponad 10-krotne zwiększenie stężenia kwasu symwastatyny, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Gemfibrozyl zwiększa AUC kwasu symwastatyny 1,9-krotnie, również będąc przeciwwskazanym w terapii skojarzonej. Inne leki, takie jak amiodaron, werapamil, diltiazem i amlodypina, podnoszą ekspozycję na symwastatynę odpowiednio 2,3-, 2,7- i 1,6-krotnie, co wymaga ograniczenia dawki symwastatyny do 20 mg/dobę. Niacyna w dawkach ≥1 g/dobę oraz tikagrelor (zwiększający Cmax symwastatyny o 81% i AUC o 56%) również zwiększają ryzyko miopatii, co wymaga ostrożności i ograniczenia dawki do 40 mg/dobę w przypadku tikagreloru.
amiodaron, amlodypina, antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, białko warunkujące oporność w raku piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, danazol, daptomycyna, diltiazem, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia rodzinna homozygotyczna, induktor cytochromu P450, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwzakrzepowy, lomitapid, miopatia, niacyna, pochodna kumaryny, przeciwwskazanie, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, tikagrelor, werapamil - Leksykon leków
Interakcje leku – Sortis 10 10 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportery OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami. Silni inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, azolowe leki przeciwgrzybicze, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub redukcję dawki i ścisłe monitorowanie pacjenta. Umiarkowani inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również podwyższają ekspozycję na lek, co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenie atorwastatyny, co może osłabiać efekt hipolipemizujący i wymaga monitorowania skuteczności terapii. Ponadto, inhibitory transporterów (np. cyklosporyna, letermowir) zwiększają ogólnoustrojową ekspozycję na atorwastatynę, co może wymagać dostosowania dawki.
atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec, efawirenz, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportującego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakrzepowy, letermowir, miopatia, noretysteron, P-glikoproteina, pibrentaswir, polipeptydy OATP1B, rabdomioliza, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, telitromycyna, transportery wątrobowe, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, werapamil - Leksykon leków
Interakcje leku – Fromilid 500 500 mg
Klarytromycyna, aktywny składnik Fromilid 500, jest silnym inhibitorem i substratem CYP3A4, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączne stosowanie klarytromycyny z lekami wydłużającymi odstęp QT (astemizol, cyzapryd, domperydon, pimozyd, terfenadyna), alkaloidami sporyszu, doustnym midazolamem, statynami metabolizowanymi przez CYP3A4 (lowastatyna, symwastatyna), lomitapidem, kolchicyną oraz tikagrelorem, iwabradyną i ranolazyną ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, takich jak torsade de pointes, rabdomioliza czy ostre zatrucia. Induktory CYP3A (efawirenz, newirapina, ryfampicyna i inne) obniżają stężenie klarytromycyny, osłabiając jej skuteczność, natomiast rytonawir znacząco zwiększa jej stężenie, wymagając redukcji dawki, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek.
alkaloid sporyszu, antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, atypowy lek przeciwpsychotyczny, bradyarytmia, CYP3A4, częstoskurcz komorowy, doustny antykoagulant, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie niepożądane przewodu pokarmowego, hipoglikemia, induktor cytochromu P450, inhibitor CYP3A, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kwasica mleczanowa, lek prokinetyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, midazolam, migotanie komór, niedokrwienie tkanek, odstęp QT, rabdomioliza, statyny, torsade de pointes, triazolobenzodiazepina - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fypalan
Perampanel, substancja czynna leku Fypalan, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych, takich jak myśli i zachowania samobójcze, ciężkie reakcje skórne (DRESS, SJS) oraz zaburzenia psychiczne, w tym agresja i zaburzenia psychotyczne. Zaleca się systematyczne monitorowanie pacjentów pod kątem tych objawów, zwłaszcza u dzieci, młodzieży i osób z napadami nieświadomości lub mioklonicznymi. W przypadku wystąpienia objawów ciężkich reakcji skórnych, takich jak gorączka, wysypka, limfadenopatia, eozynofilia, czy martwica naskórka obejmująca <10% powierzchni ciała, perampanel należy niezwłocznie odstawić. Dawkowanie do 12 mg/dobę może obniżać skuteczność hormonalnych środków antykoncepcyjnych zawierających progestageny, co wymaga stosowania dodatkowych metod antykoncepcji. Ponadto, perampanel może powodować zawroty głowy i senność, wpływając na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, a także zwiększać ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych.
ciężkie skórne działanie niepożądane, cytochrom CYP3A, enzym wątrobowy, eozynofilia, fenytoina, hepatotoksyczność, hormonalny środek antykoncepcyjny, idiopatyczna padaczka uogólniona, induktor cytochromu P450, inhibitor cytochromu P450, karbamazepina, laktoza jednowodna, lek przeciwpadaczkowy, limfadenopatia, martwica naskórka, myśli samobójcze, napad miokloniczny, napad nieświadomości, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, okskarbazepina, perampanel, progestagen, reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi, zaburzenie psychotyczne, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół SJS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Interakcje leku – Symcloza 100 mg
Klozapina, substancja czynna produktu Symcloza, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie leków o działaniu mielosupresyjnym (np. karbamazepina, chloramfenikol, sulfonamidy, fenylbutazon, penicylamina, leki cytotoksyczne) oraz długo działających leków przeciwpsychotycznych w postaci depot ze względu na ryzyko agranulocytozy i neutropenii. Alkohol zwiększa ryzyko nadmiernej sedacji, depresji ośrodka oddechowego oraz zapaści krążeniowej, dlatego jego spożycie podczas terapii klozapiną jest przeciwwskazane. Klozapina metabolizowana jest głównie przez CYP1A2, CYP3A4 i CYP2D6, a inhibitory tych enzymów (np. fluwoksamina, kofeina, ciprofloksacyna) mogą znacząco podnosić stężenie leku w osoczu, co wymaga zmniejszenia dawki i ścisłego monitorowania. Induktory enzymów (karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, omeprazol) obniżają stężenie klozapiny, co może skutkować pogorszeniem kontroli objawów psychotycznych i wymaga zwiększenia dawki oraz monitorowania stanu pacjenta.
agranulocytoza, depresja ośrodka oddechowego, dyskrazja krwi, działanie mielosupresyjne, działanie niepożądane, efekt antycholinergiczny, efekt hipotensyjny, farmakoterapia psychiatryczna, induktor cytochromu P450, inhibitor cytochromu P450, klozapina, lek adrenolityczny, lek cytotoksyczny, lek przeciwgrzybiczny, majaczenie, mielosupresja, napad padaczkowy, neutropenia, sedacja, sulfonamid, szpik kostny, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zapaść krążeniowa, zatrzymanie krążenia, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Genoptim 80 mg
Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i transportowana przez OATP1B1, OATP1B3, MDR1 oraz BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy; w takich przypadkach zaleca się unikanie kojarzenia lub redukcję dawki leku oraz ścisłe monitorowanie pacjenta. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podwyższają ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga rozważenia obniżenia dawki i kontroli klinicznej. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, potencjalnie zmniejszając jej skuteczność, dlatego konieczne jest monitorowanie efektu terapeutycznego i ewentualna korekta dawki. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, a ich jednoczesne stosowanie z letermowirem jest przeciwwskazane.
amiodaron, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, elbaswir z grazoprewirem, erytromycyna, ezetymib, flukonazol, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, klirens żółciowy, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, letermowir, miopatia, pochodne kwasu fibrynowego, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, telitromycyna, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca