Interakcje leku
Banavin 20 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Wortioksetyna podlega intensywnym przemianom w wątrobie, głównie przez oksydację katalizowaną przez CYP2D6 oraz w mniejszym stopniu przez CYP3A4/5 i CYP2C9. Ta charakterystyka metaboliczna ma kluczowe znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych.¹

Wpływ innych produktów leczniczych na wortioksetynę

Inhibitory monoaminooksydazy (MAO)

Ze względu na mechanizm działania wortioksetyny, istnieją poważne przeciwwskazania dotyczące jej stosowania z inhibitorami monoaminooksydazy:

• Nieodwracalne nieselektywne inhibitory MAO: Stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Należy zachować odstęp co najmniej 14 dni między zakończeniem leczenia jednym lekiem a rozpoczęciem drugiego.²
• Odwracalny selektywny inhibitor MAO-A (moklobemid): Połączenie wortioksetyny z moklobemidem jest przeciwwskazane. Jeżeli takie leczenie skojarzone jest bezwzględnie konieczne, należy zastosować minimalną dawkę i prowadzić ścisłe monitorowanie pacjenta pod kątem objawów zespołu serotoninowego.³
• Odwracalny nieselektywny inhibitor MAO (linezolid): Leczenie skojarzone wortioksetyną z antybiotykiem linezolidem (słaby odwracalny i nieselektywny inhibitor MAO) jest przeciwwskazane. W przypadku konieczności zastosowania, wymagane jest podawanie minimalnej dawki oraz ścisłe monitorowanie pacjenta.⁴
• Nieodwracalny selektywny inhibitor MAO-B (selegilina, razagilina): Mimo że ryzyko zespołu serotoninowego jest mniejsze niż w przypadku inhibitorów MAO-A, połączenie z inhibitorami MAO-B wymaga zachowania ostrożności i ścisłego monitorowania pacjenta.⁵

Leki o działaniu serotoninergicznym

Jednoczesne stosowanie wortioksetyny z innymi lekami o działaniu serotoninergicznym może zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Dotyczy to:

• Opioidów (w tym tramadolu) i tryptanów (np. sumatryptan)⁶
• Ziela dziurawca (Hypericum perforatum) – produkty roślinne zawierające tę substancję mogą powodować częstsze występowanie działań niepożądanych, w tym zespołu serotoninowego⁷
• Litu, tryptofanu – istnieją doniesienia o nasileniu działań po jednoczesnym zastosowaniu leków przeciwdepresyjnych o działaniu serotoninergicznym z tymi substancjami⁸

Leki obniżające próg drgawkowy

Wortioksetyna, podobnie jak inne leki przeciwdepresyjne o działaniu serotoninergicznym, może obniżać próg drgawkowy. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych produktów leczniczych o podobnym działaniu, takich jak:

• Leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe, inhibitory SSR, inhibitory SNR)
• Neuroleptyki (fenotiazyny, pochodne tioksantenu i pochodne butyrofenonu)
• Meflochina
• Bupropion
• Tramadol⁹

Inhibitory enzymów cytochromu P450

Ze względu na metabolizm wortioksetyny zależny głównie od CYP2D6, a także CYP3A4/5 i CYP2C9, istotne są interakcje z inhibitorami tych enzymów:

• Inhibitory CYP2D6 (bupropion, chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna): Podawanie bupropionu (silnego inhibitora CYP2D6) w dawce 150 mg dwa razy na dobę przez 14 dni zwiększyło 2,3-krotnie ekspozycję na wortioksetynę (AUC) u zdrowych osób przyjmujących 10 mg/dobę wortioksetyny. W zależności od indywidualnej odpowiedzi pacjenta może być konieczne zmniejszenie dawki wortioksetyny.¹⁰
• Inhibitory CYP3A4, CYP2C9 i CYP2C19: Ketokonazol (inhibitor CYP3A4/5 i glikoproteiny P) podawany w dawce 400 mg/dobę powodował 1,3-krotny wzrost AUC wortioksetyny, natomiast flukonazol (inhibitor CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4/5) w dawce 200 mg/dobę – 1,5-krotny wzrost AUC wortioksetyny. W tych przypadkach nie ma konieczności dostosowania dawki.¹¹

Interakcje u pacjentów ze słabym metabolizmem za pośrednictwem CYP2D6

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z genetycznie uwarunkowanym słabym metabolizmem za pośrednictwem CYP2D6. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 (itrakonazol, worikonazol, klarytromycyna, telitromycyna, nefazodon, koniwaptan, inhibitory proteazy HIV) lub inhibitorów CYP2C9 (flukonazol, amiodaron) u tych pacjentów może spowodować znacznie większy wzrost ekspozycji na wortioksetynę. W takich przypadkach może być konieczne zmniejszenie dawki wortioksetyny.¹²

Induktory cytochromu P450

Jednoczesne stosowanie induktorów enzymów cytochromu P450 może prowadzić do zmniejszenia ekspozycji na wortioksetynę. Wykazano, że ryfampicyna w dawce 600 mg/dobę stosowana przez 10 dni spowodowała zmniejszenie AUC wortioksetyny o 72%. W zależności od indywidualnej odpowiedzi pacjenta może być konieczne dostosowanie dawki wortioksetyny po dodaniu induktora cytochromu P450 (np. ryfampicyny, karbamazepiny, fenytoiny).¹³

Interakcje z alkoholem

Badania wykazały brak wpływu jednoczesnego podania pojedynczej dawki wortioksetyny wynoszącej 20 mg lub 40 mg z pojedynczą dawką etanolu (0,6 g/kg) na farmakokinetykę wortioksetyny, a także brak istotnych zaburzeń funkcji poznawczych w porównaniu do placebo. Pomimo tych danych, podczas leczenia przeciwdepresyjnego, w tym wortioksetyną, nie zaleca się spożywania alkoholu ze względu na możliwe nasilenie działań niepożądanych i wpływ na skuteczność terapii.¹⁴

Alkohol może nasilać depresyjne działanie na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do pogorszenia objawów depresji. Ponadto, jednoczesne stosowanie alkoholu z wortioksetyną mogłoby teoretycznie zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, takich jak nudności czy wymioty.

Wpływ wortioksetyny na inne produkty lecznicze

Przeciwkrzepliwe i przeciwpłytkowe produkty lecznicze

W badaniach nie obserwowano istotnego wpływu wortioksetyny na:

• Parametry krzepnięcia (INR, wartości protrombiny, stężenie R-warfaryny i S-warfaryny) przy jednoczesnym podawaniu z warfaryną¹⁵
• Agregację płytek krwi ani farmakokinetykę kwasu acetylosalicylowego i kwasu salicylowego przy jednoczesnym stosowaniu z kwasem acetylosalicylowym¹⁶

Pomimo tych danych należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu wortioksetyny z doustnymi lekami przeciwkrzepliwymi lub przeciwpłytkowymi, a także lekami przeciwbólowymi (np. kwasem acetylosalicylowym lub NLPZ) ze względu na potencjalne zwiększenie ryzyka krwawienia w wyniku interakcji farmakodynamicznych.¹⁷

Substraty cytochromu P450

Badania in vitro wykazały, że wortioksetyna nie wywiera istotnego wpływu hamującego ani pobudzającego na izoenzymy cytochromu P450.¹⁸ Również badania kliniczne nie wykazały hamującego wpływu wortioksetyny na następujące izoenzymy cytochromu P450:

• CYP2C19 (omeprazol, diazepam)
• CYP3A4/5 (etynyloestradiol, midazolam)
• CYP2B6 (bupropion)
• CYP2C9 (tolbutamid, S-warfaryna)
• CYP1A2 (kofeina)
• CYP2D6 (dekstrometorfan)¹⁹

Nie odnotowano znaczących interakcji farmakodynamicznych:

• Nie obserwowano istotnych zaburzeń funkcji poznawczych po jednoczesnym zastosowaniu wortioksetyny z diazepamem²⁰
• Nie odnotowano znaczącego wpływu na stężenie hormonów płciowych po jednoczesnym zastosowaniu wortioksetyny ze złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym (30 μg etynyloestradiolu/150 μg lewonorgestrelu)²¹

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Istnieją doniesienia o fałszywie dodatnich wynikach testów immunologicznych na obecność metadonu w moczu u pacjentów przyjmujących wortioksetynę. Dlatego należy zachować ostrożność przy interpretacji dodatnich wyników badań przesiewowych moczu i rozważyć potwierdzenie wyniku z zastosowaniem alternatywnej techniki analitycznej (np. metodami chromatograficznymi).²²

Tabela interakcji lekowych z wortioksetyną

Tabela przedstawia najważniejsze interakcje wortioksetyny z innymi lekami i substancjami, ich potencjalne konsekwencje kliniczne oraz zalecenia dotyczące postępowania. Poziom ważności interakcji został określony na podstawie potencjalnego ryzyka dla pacjenta oraz siły danych potwierdzających daną interakcję.