Interakcje leku
Vasilip 20 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Interakcje z symwastatyną (składnik aktywny preparatu Vasilip) mogą wynikać z wielu mechanizmów. Produkty lecznicze lub preparaty ziołowe hamujące określone enzymy (głównie CYP3A4) oraz szlaki transporterów (np. OATP1B) mogą istotnie zwiększać stężenie symwastatyny i kwasu symwastatyny w osoczu, co prowadzi do zwiększonego ryzyka wystąpienia miopatii i/lub rabdomiolizy. Przed wdrożeniem terapii skojarzonej należy zapoznać się z informacjami o wszystkich jednocześnie stosowanych lekach, aby zidentyfikować potencjalne interakcje oraz ustalić ewentualne modyfikacje dawkowania.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Największe ryzyko wystąpienia działań niepożądanych dotyczy stosowania symwastatyny z innymi lekami obniżającymi stężenie lipidów, które same mogą powodować miopatię. Szczególnie istotne są interakcje z fibratami – ryzyko miopatii i rabdomiolizy jest znacząco podwyższone przy jednoczesnym stosowaniu symwastatyny z gemfibrozylem, który dodatkowo zwiększa stężenie symwastatyny w osoczu. W przypadku fenofibratu, ryzyko nie jest większe niż łączne ryzyko stosowania każdego z tych leków osobno. Odnotowano również rzadkie przypadki miopatii/rabdomiolizy przy jednoczesnym stosowaniu symwastatyny z niacyną (kwasem nikotynowym) w dawkach ≥1 g/dobę.²

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ inhibitorów CYP3A4

Symwastatyna jest substratem cytochromu P450 3A4. Jednoczesne stosowanie symwastatyny z silnymi inhibitorami tego enzymu znacząco zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy poprzez zwiększenie stężenia inhibitorów reduktazy HMG-CoA w osoczu. Na przykład, itrakonazol powoduje ponad 10-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny, a telitromycyna – 11-krotne zwiększenie ekspozycji.³

Ze względu na to ryzyko, stosowanie symwastatyny jest przeciwwskazane z następującymi lekami:

• Azolowe leki przeciwgrzybicze (itrakonazol, ketokonazol, pozakonazol, worykonazol)
• Makrolidowe antybiotyki (erytromycyna, klarytromycyna, telitromycyna)
• Inhibitory proteazy HIV (np. nelfinawir)
• Leki przeciwwirusowe (boceprewir, telaprewir)
• Nefazodon
• Produkty zawierające kobicystat
• Cyklosporyna
• Danazol
• Gemfibrozyl

⁴

Jeśli leczenie silnymi inhibitorami CYP3A4 jest niezbędne, należy tymczasowo przerwać stosowanie symwastatyny lub rozważyć podanie innego rodzaju statyny.⁵

Szczegółowe interakcje z wybranymi lekami

Flukonazol: Odnotowano rzadkie przypadki rabdomiolizy związane z jednoczesnym stosowaniem symwastatyny i flukonazolu.⁶

Cyklosporyna: Zwiększa AUC inhibitorów reduktazy HMG-CoA, prawdopodobnie poprzez hamowanie CYP3A4 i/lub OATP1B1. Stosowanie symwastatyny z cyklosporyną jest przeciwwskazane.⁷

Danazol: Zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane.⁸

Gemfibrozyl: Zwiększa 1,9-krotnie AUC kwasu symwastatyny, prawdopodobnie przez hamowanie szlaku glukuronidowego i/lub OATP1B1. Jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane.⁹

Amiodaron: Zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy. W badaniach klinicznych wystąpienie miopatii odnotowano u 6% pacjentów otrzymujących symwastatynę w dawce 80 mg i amiodaron. U pacjentów stosujących jednocześnie amiodaron, dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg na dobę.¹⁰

Antagoniści kanału wapniowego

Werapamil: Powoduje 2,3-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny, przypuszczalnie przez hamowanie CYP3A4. U pacjentów stosujących werapamil, dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg na dobę.¹¹

Diltiazem: Powoduje 2,7-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny, przypuszczalnie przez hamowanie CYP3A4. U pacjentów otrzymujących diltiazem, dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg na dobę.¹²

Amlodypina: Prowadzi do 1,6-krotnego wzrostu ekspozycji na kwas symwastatyny. U pacjentów otrzymujących amlodypinę, dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg na dobę.¹³

Inne istotne interakcje

Tikagrelor: Powoduje zwiększenie Cmax symwastatyny o 81% i AUC o 56% oraz zwiększenie Cmax kwasu symwastatyny o 64% i jego AUC o 52%. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania tikagreloru z symwastatyną w dawkach większych niż 40 mg.¹⁴

Lomitapid: U pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną stosujących lomitapid, dawka symwastatyny nie może przekraczać 40 mg na dobę.¹⁵

Elbaswir i grazoprewir: Jako inhibitory białka warunkującego oporność w raku piersi (BCRP) mogą prowadzić do zwiększenia stężeń symwastatyny w osoczu i zwiększonego ryzyka miopatii.¹⁶

Niacyna (kwas nikotynowy): W dawkach ≥1 g/dobę zwiększa ryzyko miopatii/rabdomiolizy. Jednoczesne podanie kwasu nikotynowego o przedłużonym uwalnianiu (2 g) z symwastatyną (20 mg) powoduje nieznaczny wzrost wartości AUC symwastatyny i kwasu symwastatyny oraz Cmax kwasu symwastatyny.¹⁷

Kwas fusydowy: Podawany ogólnoustrojowo może zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Jeśli podawanie kwasu fusydowego jest konieczne, leczenie symwastatyną należy przerwać na cały okres przyjmowania kwasu fusydowego.¹⁸

Sok grejpfrutowy: Hamuje cytochrom P450 3A4. Jednoczesne stosowanie symwastatyny i picie dużych ilości soku grejpfrutowego (ponad 1 litr dziennie) powoduje 7-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny. Nawet 240 ml soku wypitego rano i przyjęcie wieczorem symwastatyny powoduje 1,9-krotne zwiększenie narażenia. Należy unikać picia soku grejpfrutowego podczas leczenia symwastatyną.¹⁹

Daptomycyna: Ryzyko miopatii i/lub rabdomiolizy może być zwiększone podczas jednoczesnego podawania symwastatyny i daptomycyny. Należy rozważyć tymczasowe przerwanie stosowania symwastatyny u pacjentów przyjmujących daptomycynę, chyba że korzyści z jednoczesnego podawania przewyższają ryzyko.²⁰

Kolchicyna: U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zgłaszano przypadki miopatii i rabdomiolizy podczas jednoczesnego stosowania kolchicyny i symwastatyny. Zalecane jest uważne monitorowanie pacjentów przyjmujących tę kombinację leków.²¹

Ryfampicyna: Jako induktor P450 3A4 może zmniejszać skuteczność symwastatyny, szczególnie u pacjentów długotrwale przyjmujących ryfampicynę (np. leczonych na gruźlicę). W badaniu farmakokinetycznym u zdrowych ochotników stwierdzono zmniejszenie AUC kwasu symwastatyny o 93% przy jednoczesnym stosowaniu ryfampicyny.²²

Wpływ symwastatyny na farmakokinetykę innych produktów leczniczych

Symwastatyna nie wykazuje istotnego wpływu hamującego na cytochrom P450 3A4, dlatego nie wpływa na stężenie w osoczu innych substancji metabolizowanych przez ten enzym.²³

Doustne leki przeciwzakrzepowe

Symwastatyna w dawce 20-40 mg/dobę może umiarkowanie nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych pochodnych kumaryny. W badaniach klinicznych czas protrombinowy (INR) zwiększył się z 1,7 do 1,8 u zdrowych ochotników i z 2,6 do 3,4 u pacjentów z hipercholesterolemią. U osób stosujących pochodne kumaryny należy ocenić czas protrombinowy przed rozpoczęciem terapii symwastatyną oraz wielokrotnie w początkowym okresie leczenia, aby upewnić się, że nie występują istotne zmiany. Po stwierdzeniu stabilności czasu protrombinowego można go kontrolować z częstością standardowo zalecaną dla pacjentów leczonych kumarynami.²⁴

Interakcje leku z alkoholem

Alkohol może wpływać na metabolizm symwastatyny, ponieważ jest on metabolizowany przez te same enzymy wątrobowe (głównie CYP3A4). Spożywanie alkoholu podczas terapii symwastatyną może potencjalnie zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie tych związanych z wątrobą, takich jak wzrost aktywności enzymów wątrobowych.

Ponadto, zarówno alkohol jak i symwastatyna mogą niezależnie od siebie powodować uszkodzenie komórek wątrobowych oraz mięśni. Jednoczesne stosowanie może prowadzić do synergistycznego efektu toksycznego, zwiększając ryzyko hepatotoksyczności i miopatii, w tym rabdomiolizy.

Zalecenia dla pacjentów stosujących symwastatynę:

• Należy unikać regularnego spożywania alkoholu
• Okazjonalna, umiarkowana konsumpcja alkoholu nie powinna stanowić istotnego zagrożenia dla większości pacjentów
• Pacjenci z istniejącymi chorobami wątroby powinni całkowicie unikać alkoholu
• W przypadku wystąpienia objawów takich jak bóle mięśniowe, osłabienie, ciemny mocz należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem

Tabela interakcji z symwastatyną

HoFH – homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna; AUC – pole pod krzywą stężenie-czas; INR – międzynarodowy współczynnik znormalizowany; BCRP – białko warunkujące oporność w raku piersi; OATP1B1 – polipeptyd transportujący aniony organiczne.