Interakcje leku
Pirfenidon Zentiva 267 mg

Pirfenidon, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP1A2 (70-80%), wykazuje liczne interakcje lekowe związane z modulacją aktywności tego enzymu. Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina, powodują czterokrotne zwiększenie ekspozycji na pirfenidon, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. W przypadku innych silnych inhibitorów (np. enoksacyna) zaleca się redukcję dawki do 801 mg/dobę (267 mg trzy razy dziennie) oraz ścisłe monitorowanie działań niepożądanych. Umiarkowani inhibitory, jak cyprofloksacyna w dawce 750 mg dwa razy na dobę, zwiększają ekspozycję o 81%, co wymaga zmniejszenia dawki pirfenidonu do 1602 mg/dobę (534 mg trzy razy dziennie). Należy również zachować ostrożność przy stosowaniu innych umiarkowanych inhibitorów CYP1A2 (amiodaron, propafenon) oraz inhibitorów innych izoenzymów CYP (CYP2C9, 2C19, 2D6), które mogą potęgować efekt farmakokinetyczny pirfenidonu.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Pirfenidon, substancja czynna leku Pirfenidon Zentiva, jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP1A2 (około 70-80% metabolizmu), a w mniejszym stopniu przez inne izoenzymy układu cytochromu P450, takie jak CYP2C9, 2C19, 2D6 i 2E1. Ta ścieżka metaboliczna determinuje potencjalne interakcje lekowe, które mogą wystąpić podczas terapii.1

Interakcje z inhibitorami CYP1A2

Jednoczesne stosowanie pirfenidonu z inhibitorami izoenzymu CYP1A2 może prowadzić do istotnego zwiększenia ekspozycji organizmu na tę substancję czynną. W zależności od siły inhibicji, interakcje te mogą mieć różne nasilenie i wymagają odpowiedniego postępowania klinicznego.2

Fluwoksamina i silne inhibitory CYP1A2 – badania fazy 1 wykazały, że jednoczesne stosowanie pirfenidonu i fluwoksaminy (silnego inhibitora CYP1A2, który hamuje również inne izoenzymy CYP, w tym CYP2C9, 2C19 i 2D6) prowadziło do czterokrotnego zwiększenia ekspozycji na pirfenidon u osób niepalących. Z tego powodu Pirfenidon Zentiva jest przeciwwskazany u pacjentów stosujących jednocześnie fluwoksaminę. Przed rozpoczęciem leczenia pirfenidonem należy przerwać terapię fluwoksaminą i unikać jej stosowania w trakcie leczenia.3

Silne i selektywne inhibitory CYP1A2 (np. enoksacyna) mogą prowadzić do zwiększenia ekspozycji na pirfenidon od dwu- do czterokrotnie. Jeśli jednoczesne stosowanie Pirfenidon Zentiva i silnego, selektywnego inhibitora CYP1A2 jest nieuniknione, dawkę pirfenidonu należy zredukować do 801 mg na dobę (267 mg trzy razy na dobę). W takiej sytuacji konieczna jest ścisła obserwacja pacjenta pod kątem wystąpienia działań niepożądanych związanych z lekiem, a w razie potrzeby przerwanie terapii.4

Cyprofloksacyna i umiarkowane inhibitory CYP1A2 – badania wykazały, że jednoczesne stosowanie pirfenidonu i 750 mg cyprofloksacyny (umiarkowanego inhibitora CYP1A2) powoduje zwiększenie ekspozycji na pirfenidon o 81%. W przypadku konieczności stosowania cyprofloksacyny w dawce 750 mg dwa razy na dobę, dawkę pirfenidonu należy zmniejszyć do 1602 mg na dobę (534 mg trzy razy na dobę). Szczególną ostrożność należy zachować również przy stosowaniu mniejszych dawek cyprofloksacyny (250 mg lub 500 mg raz lub dwa razy na dobę).5

Pirfenidon Zentiva należy stosować ostrożnie u pacjentów leczonych innymi umiarkowanymi inhibitorami CYP1A2, takimi jak amiodaron czy propafenon. Szczególnej uwagi wymaga także jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP1A2 z silnymi inhibitorami innych izoenzymów CYP biorących udział w metabolizmie pirfenidonu, w tym:6

Interakcje z induktorami CYP1A2

Palenie tytoniu jako induktor CYP1A2 istotnie wpływa na farmakokinetykę pirfenidonu. Badania fazy 1 dotyczące interakcji wykazały, że ekspozycja na pirfenidon u osób palących stanowiła jedynie 50% ekspozycji obserwowanej u osób niepalących. Palenie tytoniu pobudza wytwarzanie enzymów wątrobowych, zwiększając klirens leku i zmniejszając ekspozycję na substancję czynną. Z tego powodu należy unikać palenia tytoniu podczas leczenia produktem Pirfenidon Zentiva, a pacjentów należy zachęcać do zaprzestania palenia przed rozpoczęciem i w trakcie terapii.7

Silne induktory CYP1A2 – na podstawie obserwowanego związku między paleniem tytoniu a jego wpływem na pobudzanie CYP1A2, należy unikać jednoczesnego stosowania silnych induktorów CYP1A2 podczas leczenia produktem Pirfenidon Zentiva.8

Umiarkowane induktory CYP1A2 (np. omeprazol) mogą teoretycznie prowadzić do zmniejszenia stężenia pirfenidonu w osoczu, co może mieć wpływ na skuteczność terapii.9

Silne induktory wielu izoenzymów CYP – jednoczesne stosowanie produktów leczniczych będących silnymi induktorami zarówno CYP1A2, jak i innych izoenzymów CYP uczestniczących w metabolizmie pirfenidonu (np. ryfampicyna), może prowadzić do znacznego obniżenia stężenia substancji czynnej w osoczu. Należy unikać jednoczesnego stosowania takich produktów, gdy tylko jest to możliwe.10

Interakcje ze składnikami żywności

Spożywanie soku grejpfrutowego prowadzi do zahamowania aktywności izoenzymu CYP1A2, co może zwiększać ekspozycję na pirfenidon. Z tego powodu należy unikać picia soku grejpfrutowego w trakcie leczenia produktem Pirfenidon Zentiva.11

Interakcje z alkoholem

Chociaż w dostępnej dokumentacji produktu Pirfenidon Zentiva nie ma bezpośrednich danych dotyczących interakcji z alkoholem, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego spożywania napojów alkoholowych w trakcie terapii pirfenidonem. Zarówno pirfenidon, jak i alkohol są metabolizowane w wątrobie, co może potencjalnie prowadzić do zwiększonego obciążenia tego narządu. Ponadto, etanol może wpływać na aktywność niektórych izoenzymów cytochromu P450, co teoretycznie mogłoby modyfikować metabolizm pirfenidonu.

Biorąc pod uwagę, że pirfenidon jest stosowany w leczeniu idiopatycznego włóknienia płuc – poważnej choroby wymagającej ścisłego przestrzegania zaleceń terapeutycznych – zaleca się ograniczenie lub unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia tym lekiem, aby nie zmniejszać skuteczności terapii i zapobiegać ewentualnym działaniom niepożądanym ze strony wątroby.

Tabela interakcji lekowych pirfenidonu

Lek lub grupa leków Mechanizm interakcji Efekt interakcji Postępowanie kliniczne Poziom istotności
Fluwoksamina Silna inhibicja CYP1A2 oraz innych izoenzymów (CYP2C9, 2C19, 2D6) Czterokrotne zwiększenie ekspozycji na pirfenidon Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie; przerwać leczenie fluwoksaminą przed rozpoczęciem terapii pirfenidonem Bardzo wysoki
Silne selektywne inhibitory CYP1A2 (np. enoksacyna) Silna inhibicja CYP1A2 Dwu- do czterokrotnego zwiększenia ekspozycji na pirfenidon Jeśli konieczne, zmniejszyć dawkę pirfenidonu do 801 mg/dobę (267 mg 3x/dobę) i monitorować działania niepożądane Wysoki
Cyprofloksacyna 750 mg Umiarkowana inhibicja CYP1A2 Zwiększenie ekspozycji na pirfenidon o 81% Przy dawce 750 mg 2x/dobę zmniejszyć dawkę pirfenidonu do 1602 mg/dobę (534 mg 3x/dobę) Wysoki
Cyprofloksacyna 250-500 mg Umiarkowana inhibicja CYP1A2 Możliwe zwiększenie ekspozycji na pirfenidon Zachować ostrożność, rozważyć redukcję dawki pirfenidonu w zależności od tolerancji Średni
Inne umiarkowane inhibitory CYP1A2 (np. amiodaron, propafenon) Umiarkowana inhibicja CYP1A2 Możliwe zwiększenie ekspozycji na pirfenidon Stosować ostrożnie, monitorować działania niepożądane Średni
Inhibitory innych izoenzymów CYP (np. flukonazol, chloramfenikol, fluoksetyna, paroksetyna) Inhibicja CYP2C9, 2C19, 2D6 Możliwe zwiększenie ekspozycji na pirfenidon Zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z inhibitorami CYP1A2 Średni
Palenie tytoniu Indukcja CYP1A2 Zmniejszenie ekspozycji na pirfenidon o 50% Zaleca się zaprzestanie palenia przed i w trakcie leczenia Wysoki
Silne induktory CYP1A2 Indukcja CYP1A2 Znaczne zmniejszenie stężenia pirfenidonu w osoczu Unikać jednoczesnego stosowania Wysoki
Omeprazol i inne umiarkowane induktory CYP1A2 Umiarkowana indukcja CYP1A2 Możliwe zmniejszenie stężenia pirfenidonu w osoczu Stosować ostrożnie, monitorować skuteczność terapii Niski do średniego
Ryfampicyna i inne silne induktory wielu izoenzymów CYP Indukcja CYP1A2 i innych izoenzymów CYP Znaczne obniżenie stężenia pirfenidonu w osoczu Unikać jednoczesnego stosowania gdy tylko możliwe Bardzo wysoki
Sok grejpfrutowy Inhibicja CYP1A2 Możliwe zwiększenie ekspozycji na pirfenidon Unikać podczas leczenia pirfenidonem Średni
Alkohol Potencjalne oddziaływanie na metabolizm wątrobowy Możliwe zwiększone obciążenie wątroby Zalecane ograniczenie lub unikanie spożycia alkoholu Niski do średniego
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl