Działania niepożądane
Pirfenidon Zentiva 267 mg

Pirfenidon Zentiva, stosowany w dawkach 267 mg i 801 mg, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, potwierdzony w badaniach klinicznych z udziałem 1650 pacjentów, w tym obserwowanych do 10 lat. Standardowa dawka 2403 mg/dobę wiąże się z częstością występowania nudności (32,4%), wysypki (26,2%), zmniejszenia apetytu (20,7%), biegunki (18,8%), zmęczenia (18,5%), niestrawności (16,1%), bólu głowy (10,1%) oraz reakcji nadwrażliwości na światło (9,3%). Profil bezpieczeństwa nie różni się istotnie między pacjentami z zaawansowanym i niezaawansowanym idiopatycznym włóknieniem płuc (IPF). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz zespół DRESS, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i leczenia. Ponadto, zgłaszano przypadki ciężkiego polekowego uszkodzenia wątroby, w tym zgonów, co podkreśla konieczność regularnego monitorowania funkcji wątrobowych.

Działania niepożądane leku Pirfenidon Zentiva

Pirfenidon Zentiva, dostępny w dawkach 267 mg i 801 mg w postaci tabletek powlekanych, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, który wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarzy prowadzących terapię. Poniższa analiza przedstawia szczegółowe informacje na temat bezpieczeństwa stosowania tego leku, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka i częstości występowania poszczególnych działań niepożądanych.1

Profil bezpieczeństwa – ogólne informacje

Profil bezpieczeństwa pirfenidonu został dokładnie zbadany w ramach licznych badań klinicznych z udziałem 1650 ochotników i pacjentów. Warto podkreślić, że niektórych pacjentów obserwowano przez okres ponad pięciu lat, a w wybranych przypadkach nawet do 10 lat, co dostarcza cennych danych na temat długoterminowego bezpieczeństwa tego leku.2

W trakcie badań klinicznych, w których pirfenidon stosowano w standardowej dawce 2403 mg/dobę, najczęściej raportowanymi działaniami niepożądanymi były: nudności (32,4% vs 12,2% w grupie placebo), wysypka (26,2% vs 7,7%), zmniejszenie apetytu (20,7% vs 8,0%), biegunka (18,8% vs 14,4%), zmęczenie (18,5% vs 10,4%), niestrawność (16,1% vs 5,0%), ból głowy (10,1% vs 7,7%) oraz reakcja nadwrażliwości na światło (9,3% vs 1,1%).3

Szczególnie istotna jest informacja, że skorygowane o ekspozycję analizy zbiorczych badań klinicznych dotyczących IPF (idiopatycznego włóknienia płuc) potwierdziły, że profil bezpieczeństwa i tolerancji pirfenidonu nie różni się istotnie między pacjentami z zaawansowaną chorobą (n=366) a pacjentami z chorobą niezaawansowaną (n=942).4

Szczegółowa analiza działań niepożądanych

Poniżej znajduje się kompleksowe zestawienie wszystkich działań niepożądanych zgłaszanych podczas stosowania pirfenidonu, z podziałem na układy i narządy oraz częstość występowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane raportowane z częstością ≥2% wśród 623 pacjentów otrzymujących pirfenidon w zalecanej dawce 2403 mg/dobę w trzech badaniach podstawowych fazy 3.5

Klasyfikacja układów i narządów Częstość występowania Działanie niepożądane Opis
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Bardzo często (≥1/10) Zakażenie górnych dróg oddechowych Infekcje obejmujące nos, gardło i zatoki przynosowe
Często (≥1/100 do <1/10) Zakażenie układu moczowego Infekcje pęcherza moczowego, nerek lub cewki moczowej
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Agranulocytoza Znaczne zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych we krwi
Zaburzenia układu immunologicznego Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Obrzęk naczynioruchowy Nagły obrzęk skóry, błon śluzowych lub tkanek podskórnych
Częstość nieznana Anafilaksja Ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu ogólnoustrojowa reakcja nadwrażliwości
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Bardzo często (≥1/10) Zmniejszenie masy ciała; zmniejszenie apetytu Utrata wagi i ograniczenie przyjmowania pokarmów
Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Hiponatremia Obniżone stężenie sodu we krwi
Zaburzenia psychiczne Bardzo często (≥1/10) Bezsenność Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu
Zaburzenia układu nerwowego Bardzo często (≥1/10) Ból głowy; zawroty głowy Bóle i zawroty głowy mogące wpływać na codzienne funkcjonowanie
Często (≥1/100 do <1/10) Senność; zaburzenia smaku; letarg Nadmierna senność, zmiany w odczuwaniu smaków i ogólne osłabienie
Zaburzenia naczyniowe Często (≥1/100 do <1/10) Uderzenia gorąca Nagłe uczucie ciepła, zazwyczaj obejmujące twarz i szyję
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Bardzo często (≥1/10) Duszność; kaszel Uczucie braku tchu i nawracający kaszel
Często (≥1/100 do <1/10) Kaszel z odkrztuszaniem Kaszel z wydzielaniem śluzu
Zaburzenia żołądka i jelit Bardzo często (≥1/10) Niestrawność; nudności; biegunka; choroba refluksowa przełyku; wymioty; zaparcie Szereg dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, mogących istotnie wpływać na komfort pacjenta
Często (≥1/100 do <1/10) Rozdęcie brzucha; dolegliwości brzuszne; bóle brzucha; bóle w nadbrzuszu; dolegliwości żołądkowe; zapalenie żołądka; wzdęcia Dodatkowe problemy żołądkowo-jelitowe o mniejszej częstości występowania
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Często (≥1/100 do <1/10) Zwiększenie aktywności AlAT; zwiększenie aktywności AspAT; zwiększenie aktywności gamma-glutamylotransferazy Podwyższone wartości enzymów wątrobowych w badaniach laboratoryjnych
Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Zwiększenie stężenia bilirubiny całkowitej w surowicy w połączeniu ze zwiększeniem aktywności AlAT i AspAT; polekowe uszkodzenie wątroby Poważniejsze zaburzenia funkcji wątroby, wymagające uważnego monitorowania
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Bardzo często (≥1/10) Wysypka Zmiany skórne w postaci wysypki o różnym charakterze
Często (≥1/100 do <1/10) Reakcja nadwrażliwości na światło; świąd; rumień; suchość skóry; wysypka rumieniowa; wysypka plamkowa; wysypka swędząca Reakcje skórne związane z ekspozycją na światło oraz inne zmiany skórne
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej (cd.) Częstość nieznana Zespół Stevensa-Johnsona; toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka; reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS) Ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne, wymagające natychmiastowego odstawienia leku i leczenia
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Bardzo często (≥1/10) Bóle stawów Dolegliwości bólowe obejmujące stawy
Często (≥1/100 do <1/10) Bóle mięśni Dolegliwości bólowe obejmujące mięśnie
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Bardzo często (≥1/10) Zmęczenie Uczucie przewlekłego zmęczenia i braku energii
Często (≥1/100 do <1/10) Osłabienie; niepochodzący od serca ból w klatce piersiowej Ogólne osłabienie organizmu i bóle w klatce piersiowej niezwiązane z chorobą serca
Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach Często (≥1/100 do <1/10) Oparzenie słoneczne Zwiększona wrażliwość na promieniowanie słoneczne prowadząca do oparzeń

Szczególnie istotne działania niepożądane

Zmniejszenie apetytu i utrata masy ciała

W kontekście zmniejszenia apetytu, które jest jednym z najczęstszych działań niepożądanych pirfenidonu (20,7% pacjentów), warto odnotować, że w większości przypadków objawy te były łatwe do opanowania i nie powodowały istotnych klinicznych następstw. Jednakże u niewielkiej grupy pacjentów zmniejszenie apetytu prowadziło do znaczącej utraty masy ciała, co wymagało interwencji lekarskiej.6

Ciężkie reakcje skórne

Szczególnej uwagi wymagają ciężkie reakcje skórne raportowane po wprowadzeniu produktu do obrotu. Należą do nich potencjalnie zagrażające życiu stany, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS). Wystąpienie takich reakcji wymaga natychmiastowego odstawienia leku i wdrożenia odpowiedniego leczenia.7

Hepatotoksyczność

W trakcie monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki ciężkiego polekowego uszkodzenia wątroby, w tym również przypadki zakończone zgonem. Dlatego konieczne jest regularne monitorowanie funkcji wątroby u pacjentów przyjmujących pirfenidon.8

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu pirfenidonu do obrotu istotne jest zgłaszanie wszystkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu leczniczego. Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.9

Szczególne uwagi dotyczące bezpieczeństwa stosowania

W praktyce klinicznej należy zwrócić szczególną uwagę na monitorowanie pacjentów pod kątem:

  • Reakcji skórnych – zwłaszcza w kontekście ekspozycji na światło słoneczne, z uwagi na wysokie ryzyko reakcji nadwrażliwości na światło (9,3% pacjentów)
  • Funkcji wątroby – regularne kontrolowanie parametrów wątrobowych jest niezbędne z uwagi na możliwość wystąpienia polekowego uszkodzenia wątroby
  • Reakcji z nadwrażliwości – w tym reakcji anafilaktycznych, które mogą zagrażać życiu pacjenta
  • Stanu odżywienia – kontrola masy ciała pacjenta jest wskazana ze względu na częste występowanie zmniejszenia apetytu i utraty wagi

Profil bezpieczeństwa pirfenidonu powinien być brany pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o rozpoczęciu leczenia, a pacjenci powinni być dokładnie poinformowani o możliwych działaniach niepożądanych i instruowani, by zgłaszać wszelkie niepokojące objawy lekarzowi prowadzącemu.10

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl