Interakcje leku
Sortis 10 10 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Atorwastatyna, substancja czynna produktu Sortis, może wchodzić w różne rodzaje interakcji z równocześnie stosowanymi lekami oraz innymi substancjami. Zrozumienie tych interakcji jest kluczowe dla bezpiecznego stosowania leku, gdyż mogą one prowadzić do zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych lub zmniejszenia skuteczności terapii.¹

Mechanizm powstawania interakcji z atorwastatyną

Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez cytochrom P450 3A4 (CYP3A4) oraz jest substratem dla transporterów wątrobowych – polipeptydów OATP1B1 i OATP1B3 transportujących aniony organiczne. Metabolity atorwastatyny są również substratami OATP1B1. Ponadto atorwastatyna jest substratem pomp efluksowych, takich jak P-glikoproteina (P-gp) i białko oporności raka piersi (BCRP), co może ograniczać wchłanianie jelitowe i klirens żółciowy leku.²

Wpływ innych produktów leczniczych na atorwastatynę

Inhibitory CYP3A4

Jednoczesne stosowanie produktów leczniczych, które są inhibitorami CYP3A4 lub białek transportujących, może prowadzić do zwiększenia stężenia atorwastatyny w osoczu i zwiększonego ryzyka miopatii. Ryzyko to może się również zwiększyć podczas jednoczesnego stosowania atorwastatyny z innymi produktami leczniczymi, które mogą powodować miopatię, np. pochodnymi kwasu fibrynowego i ezetymibem.³

Silne inhibitory CYP3A4, takie jak cyklosporyna, telitromycyna, klarytromycyna, delawirdyna, styrypentol, ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, pozakonazol, niektóre leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu HCV (np. elbaswir z grazoprewirem) oraz inhibitory proteazy HIV (w tym rytonawir, lopinawir, atazanawir, indynawir, darunawir), prowadzą do znacznego podwyższenia stężenia atorwastatyny w osoczu. O ile to możliwe, należy unikać jednoczesnego podawania tych leków. Jeśli nie można uniknąć takiego połączenia, należy rozważyć użycie mniejszej początkowej i maksymalnej dawki atorwastatyny oraz zaleca się odpowiednie monitorowanie stanu klinicznego pacjenta.⁴

Umiarkowane inhibitory CYP3A4, w tym erytromycyna, diltiazem, werapamil i flukonazol, mogą podwyższać stężenie atorwastatyny w osoczu. Zwiększone ryzyko miopatii zaobserwowano szczególnie w przypadku równoczesnego stosowania erytromycyny i statyn. Zarówno amiodaron, jak i werapamil są znanymi inhibitorami aktywności CYP3A4 i ich równoczesne podawanie z atorwastatyną może prowadzić do zwiększonej ekspozycji na atorwastatynę. W takich przypadkach zaleca się stosowanie niższej maksymalnej dawki atorwastatyny oraz odpowiednie monitorowanie kliniczne pacjenta.⁵

Induktory CYP3A4

Jednoczesne stosowanie atorwastatyny i induktorów cytochromu P450 3A, takich jak efawirenz, ryfampicyna czy ziele dziurawca, może prowadzić w zmiennym stopniu do zmniejszenia stężenia atorwastatyny w osoczu. Ze względu na podwójny mechanizm interakcji wykazywany przez ryfampicynę (indukcja cytochromu P450 3A i zahamowanie aktywności transportera OATP1B1 w hepatocytach), zaleca się jednoczesne podawanie atorwastatyny z ryfampicyną. Opóźnione podawanie atorwastatyny po podaniu ryfampicyny wiązało się z istotnym zmniejszeniem stężenia atorwastatyny w osoczu. W przypadku, gdy jednoczesne stosowanie jest konieczne, należy uważnie kontrolować skuteczność działania tych produktów u pacjenta.⁶

Inhibitory transporterów

Inhibitory białek transportujących, takie jak cyklosporyna i letermowir, mogą wzmagać ekspozycję ogólnoustrojową na atorwastatynę. Wspomniane leki są inhibitorami transporterów biorących udział w procesie rozkładu atorwastatyny (OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP), co prowadzi do zwiększonej ogólnoustrojowej ekspozycji na atorwastatynę. W przypadku, gdy nie można uniknąć jednoczesnego stosowania, zaleca się zmniejszenie dawki i właściwe monitorowanie kliniczne pod kątem skuteczności. Nie zaleca się stosowania atorwastatyny u pacjentów przyjmujących letermowir jednocześnie z cyklosporyną.⁷

Fibraty i ezetymib

Stosowanie fibratów w monoterapii może być związane z wystąpieniem działań niepożądanych ze strony mięśni, w tym rabdomiolizy. Ryzyko to może być zwiększone podczas jednoczesnego stosowania pochodnych kwasu fibrynowego (np. gemfibrozylu) i atorwastatyny. W przypadku, gdy jednoczesne stosowanie jest konieczne, należy stosować najniższe dawki atorwastatyny w celu osiągnięcia efektu terapeutycznego oraz kontrolować stan pacjenta.⁸

Podobnie, stosowanie ezetymibu w monoterapii wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych ze strony mięśni, w tym rabdomiolizy. Ryzyko to może być zwiększone podczas jednoczesnego stosowania ezetymibu i atorwastatyny. Pacjenci przyjmujący takie skojarzenie powinni być właściwie monitorowani.⁹

Inne istotne interakcje

Kolestypol: Stężenie atorwastatyny i jej aktywnych metabolitów w osoczu było mniejsze (proporcja stężenia atorwastatyny: 0,74), gdy kolestypol był podawany jednocześnie z produktem Sortis. Jednakże wpływ na lipidy był większy, kiedy produkt Sortis i kolestypol podawane były w skojarzeniu, niż kiedy stosowano tylko jeden lek.¹⁰

Kwas fusydowy: Ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy, może być zwiększone podczas jednoczesnego podawania ogólnoustrojowego kwasu fusydowego ze statynami. Mechanizm tej interakcji nie jest całkowicie poznany. Istnieją doniesienia o przypadkach rabdomiolizy (także śmiertelnych) wśród pacjentów leczonych takim skojarzeniem. U pacjentów, u których podawanie kwasu fusydowego ogólnoustrojowo uważa się za konieczne, leczenie atorwastatyną należy przerwać na czas kuracji kwasem fusydowym.¹¹

Kolchicyna: Pomimo, iż nie przeprowadzono badań interakcji między atorwastatyną i kolchicyną, podczas jednoczesnego stosowania tych dwóch produktów odnotowano przypadki wystąpienia miopatii. Z tego względu podczas stosowania atorwastatyny w skojarzeniu z kolchicyną należy zachować ostrożność.¹²

Wpływ atorwastatyny na inne produkty lecznicze

Digoksyna: Podczas jednoczesnego podawania wielokrotnych dawek digoksyny i 10 mg atorwastatyny, stężenie digoksyny w osoczu w stanie stacjonarnym nieznacznie zwiększyło się. Pacjenci przyjmujący digoksynę powinni być właściwie monitorowani.¹³

Doustne środki antykoncepcyjne: Jednoczesne podawanie produktu Sortis i doustnych środków antykoncepcyjnych zwiększa stężenie noretysteronu i etynyloestradiolu w osoczu.¹⁴

Warfaryna: W badaniach klinicznych z udziałem pacjentów otrzymujących przewlekłą terapię warfaryną, jednoczesne podawanie atorwastatyny w dawce 80 mg na dobę i warfaryny powodowało niewielkie skrócenie czasu protrombinowego o około 1,7 sekund podczas pierwszych 4 dni przyjmowania obu tych leków. Czas ten powrócił do wartości wyjściowej w ciągu 15 dni stosowania atorwastatyny. Chociaż odnotowano bardzo rzadkie przypadki klinicznie znaczących interakcji z lekami przeciwzakrzepowymi, czas protrombinowy należy oznaczyć przed zastosowaniem atorwastatyny u pacjentów stosujących kumarynę i odpowiednio często podczas leczenia początkowego, aby upewnić się, że czas protrombinowy nie ulegnie znaczącej zmianie.¹⁵

Interakcje z alkoholem

Chociaż nie przeprowadzono specyficznych badań dotyczących bezpośrednich interakcji atorwastatyny z alkoholem, należy zwrócić uwagę na kilka istotnych aspektów związanych z jednoczesnym stosowaniem tych substancji:

• Metabolizm wątrobowy: Zarówno alkohol, jak i atorwastatyna są metabolizowane w wątrobie. Przewlekłe spożywanie alkoholu może wpływać na enzymy wątrobowe, co potencjalnie może modyfikować metabolizm atorwastatyny.
• Ryzyko hepatotoksyczności: Długotrwałe i intensywne spożywanie alkoholu może prowadzić do uszkodzenia wątroby. Ponieważ atorwastatyna może również wykazywać działanie hepatotoksyczne (choć rzadko), jednoczesne spożywanie alkoholu może teoretycznie zwiększać ryzyko wystąpienia zaburzeń funkcji wątroby.
• Monitorowanie enzymów wątrobowych: U pacjentów regularnie spożywających alkohol podczas terapii atorwastatyną wskazane jest częstsze monitorowanie parametrów funkcji wątroby.
• Umiarowane spożycie: Okazjonalne, umiarkowane spożycie alkoholu najprawdopodobniej nie wpływa znacząco na bezpieczeństwo stosowania atorwastatyny, jednak wskazana jest ostrożność.

W przypadku leczenia produktem Sortis zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu, a w przypadku chorób wątroby lub innych stanów zwiększających ryzyko hepatotoksyczności, rozważenie całkowitej abstynencji. Pacjenci powinni skonsultować się z lekarzem w sprawie indywidualnych zaleceń dotyczących spożywania alkoholu podczas terapii atorwastatyną.

Tabela interakcji lekowych

Interakcje u dzieci i młodzieży

Badania interakcji lekowych zostały przeprowadzone tylko u pacjentów dorosłych. Zakres interakcji u dzieci jest nieznany. W przypadku stosowania produktu u dzieci należy uwzględnić interakcje występujące u pacjentów dorosłych oraz zachować szczególną ostrożność.¹⁶