działanie klastogenne
Działanie klastogenne odnosi się do zdolności substancji chemicznych, promieniowania lub innych czynników do uszkadzania struktury chromosomów, prowadząc do przerwania lub reorganizacji materiału genetycznego. Substancje klastogenne powodują aberracje chromosomowe, takie jak delecje, translokacje czy insercje, które mogą być widoczne podczas podziału komórkowego.
W praktyce klinicznej i badaniach toksykologicznych ocena działania klastogennego jest istotnym elementem badań genotoksyczności. Do najpopularniejszych testów wykrywających działanie klastogenne należą test aberracji chromosomowych, test mikrojądrowy oraz analiza wymiany chromatyd siostrzanych. Testy te są szeroko stosowane w ocenie bezpieczeństwa leków, związków chemicznych i czynników środowiskowych.
Czynniki o działaniu klastogennym mogą przyczyniać się do rozwoju nowotworów, mutacji dziedzicznych oraz zaburzeń rozwojowych. Wiele uznanych kancerogenów wykazuje działanie klastogenne. W medycynie onkologicznej niektóre leki przeciwnowotworowe, jak cyklofosfamid czy doksorubicyna, działają poprzez efekt klastogenny, uszkadzając DNA komórek nowotworowych, jednak mogą również powodować uszkodzenia w zdrowych komórkach.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Synthon 12,5 mg
Sunitynib wykazuje wielonarządową toksyczność w badaniach przedklinicznych na szczurach i małpach, obejmującą zmiany w przewodzie pokarmowym (nudności, biegunki), nadnerczach (przekrwienie, krwotoki, martwica), układzie limfatycznym (zanik tkanki limfoidalnej, zmniejszenie komórek szpiku), trzustce zewnątrzwydzielniczej (degranulacja, martwica), śliniankach (przerost gronek), stawach (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układzie rozrodczym (zanik macicy, zmniejszenie wzrostu pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, rozrost komórek mezangium nerek, krwotoki z przewodu pokarmowego i jamy ustnej oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Sunitynib nie wykazywał mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak obserwowano poliploidię in vitro. W badaniach rakotwórczości u myszy transgenicznych rasH2 i szczurów stwierdzono występowanie nowotworów (m.in. rak żołądka, dwunastnicy, złośliwy śródbłoniak krwionośny, guzy chromochłonne nadnerczy) przy ekspozycjach ≥ 7-krotnie wyższych niż u pacjentów, choć znaczenie kliniczne tych zmian pozostaje niejasne.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków, degranulacja komórek pęcherzykowych, dwunastnica, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej, mysz transgeniczna rasH2, nadnercza, odstęp QTc, płat przedni przysadki, płytka wzrostu, poliploidia, potencjał rakotwórczy, przewód pokarmowy, rak żołądka, resorpcja, rozrost komórek mezangium, rozszczep wargi, rozszczep wargi i podniebienia, rozwój prenatalny i postnatalny, sunitynib, szpik kostny, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, utrata ciąży po zagnieżdżeniu, zanik kanalików jądrowych, zanik tkanki limfoidalnej, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tolutris 40 mg + 5 mg + 12,5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania Tolutris, zawierającego telmisartan, amlodypinę i hydrochlorotiazyd, opierają się na badaniach poszczególnych składników oraz ich kombinacji w modelach zwierzęcych. Telmisartan wykazuje zmiany hematologiczne (obniżenie liczby erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu), hemodynamiczne nerek (wzrost stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny), zwiększoną aktywność reniny oraz hipertrofię komórek aparatu przykłębuszkowego. Nie stwierdzono działania mutagennego ani rakotwórczego, a teratogenność nie została jednoznacznie potwierdzona, choć toksyczne dawki wpływały na rozwój noworodków. Hydrochlorotiazyd wykazał niejednoznaczne działanie genotoksyczne i rakotwórcze w niektórych modelach, natomiast amlodypina nie wykazała działania mutagennego ani rakotwórczego, choć przy dawkach około 50-krotnie wyższych niż maksymalna zalecana dawka (10 mg/dobę) obserwowano opóźnienie i wydłużenie porodu oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa. W dawkach klinicznych amlodypina wpływała na parametry płodności u samców, obniżając stężenia hormonów płciowych i parametry nasienia.
amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy, badanie mutagenności, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyt, hematokryt, hemoglobina, hipertrofia i hiperplazja, hormon folikulotropowy, hydrochlorotiazyd, inhibitor enzymu konwertującego angiotensynę, komórki Sertoliego, renina, telmisartan i hydrochlorotiazyd, testosteron - Leksykon substancji czynnych
Klofarabina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne klofarabiny na myszach, szczurach i psach wykazały, że głównym celem toksycznego działania leku są tkanki o wysokim tempie proliferacji komórkowej. Szczególnie istotne jest stwierdzenie kardiotoksyczności u szczurów, manifestującej się kardiomiopatią i objawami niewydolności serca, obserwowanej przy ekspozycjach Cmax około 7-13 razy (po ≥3 cyklach) oraz 16-35 razy (po 1-2 cyklach) wyższych niż kliniczne. Minimalne zmiany kardiotoksyczne pojawiały się także przy niższych dawkach, co wskazuje na istnienie wartości progowej. Dodatkowo, nefropatia kłębuszkowa u szczurów występowała przy dawkach 3-5-krotnie przekraczających kliniczne, bez odchyleń w biochemii surowicy, co sugeruje subkliniczny charakter uszkodzenia nerek. Wątroba wykazywała zmiany degeneracyjno-regeneracyjne, również bez istotnych odchyleń biochemicznych, zarówno u szczurów po długotrwałym leczeniu, jak i u psów po jednorazowych dużych dawkach. Toksyczność na męskie narządy płciowe była dawkozależna, z obustronnym zwyrodnieniem nabłonka kanalików nasiennych u szczurów przy 150 mg/m²/dobę oraz zwyrodnieniem najądrza u psów przy dawkach ≥7,5 mg/m²/dobę. U samic myszy obserwowano opóźnioną atrofię jajników i apoptozę błony śluzowej macicy przy dawce 225 mg/m²/dobę.
aberracja chromosomowa, apoptoza błony śluzowej macicy, atrofia jajników, atrofia komórek śródmiąższowych, badania toksykologiczne, czynność wątroby, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, farmakokinetyka osoczowa, hepatotoksyczność, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, kłębuszkowa błona podstawna, klofarabina, nefropatia kłębuszkowa, niewydolność serca, opóźnione kostnienie, test mikrojąderkowy, toksyczność rozwojowa, uszkodzenie kanalików nerkowych, zwyrodnienie komórek najądrza, zwyrodnienie nabłonka kanalików nasiennych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Co-Dipper 320 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Co-Dipper, zawierającego walsartan i hydrochlorotiazyd, wykazały nefrotoksyczność jako główny efekt uboczny, szczególnie u marmozet i szczurów. Dawki 30 mg/kg mc./dobę walsartanu + 9 mg/kg mc./dobę hydrochlorotiazydu u szczurów oraz 10 mg/kg mc./dobę walsartanu + 3 mg/kg mc./dobę hydrochlorotiazydu u marmozet (odpowiednio 0,9× i 3,5× MRHD dla szczurów oraz 0,3× i 1,2× MRHD dla marmozet) powodowały nefropatię z naciekami bazofili, zaburzenia elektrolitowe, wzrost stężenia mocznika, kreatyniny i potasu w surowicy oraz zmiany w objętości i składzie moczu. Wyższe dawki indukowały także obniżenie parametrów hematologicznych (erytrocyty, hemoglobina, hematokryt) oraz uszkodzenia błony śluzowej żołądka i hiperplazję tętniczek aferentnych w nerkach, co wiązano z farmakologicznym działaniem walsartanu na układ renina-angiotensyna-aldosteron. Nie stwierdzono działania mutagennego, klastogennego ani rakotwórczego, a toksyczność rozwojowa była związana z toksycznością dla matek, bez efektów teratogennych.
działanie klastogenne, działanie teratogenne, hematokryt, hemodynamika nerkowa, inhibitor ACE, krwinka czerwona, mocznik i kreatynina, naczynie nerkowe, parametr czerwonokrwinkowy, potencjał mutagenny, reakcja nefrotoksyczna, rozwój embrionalny i płodowy, stężenie elektrolitów, stężenie hemoglobiny, stężenie potasu, toksyczność nerkowa, toksyczność płodowa, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie błony śluzowej żołądka, uwalnianie reniny, walsartan i hydrochlorotiazyd, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie parametrów nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Storvas CRT 80 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa atorwastatyny, substancji czynnej preparatu Storvas CRT, obejmowała badania toksykologiczne, genetyczne i reprodukcyjne na modelach zwierzęcych. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo wykazały brak potencjału mutagennego i klastogennego. W długoterminowych badaniach karcynogenności na szczurach nie stwierdzono działania rakotwórczego, natomiast u myszy poddanych ekspozycji na dawki 6-11-krotnie przekraczające ludzką AUC0-24h zaobserwowano gruczolaki i raki wątrobowo-komórkowe. Badania reprodukcyjne na szczurach, królikach i psach nie wykazały negatywnego wpływu na płodność ani teratogenności, jednak przy toksycznych dawkach dla samic ciężarnych odnotowano toksyczność płodową, opóźniony rozwój potomstwa oraz zmniejszoną przeżywalność poporodową.
aberracja chromosomowa, atorwastatyna, badanie toksykologiczne, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja płodu, gruczolak wątrobowo-komórkowy, in vitro, in vivo, opóźnienie rozwoju, płodność, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, przenikanie przez łożysko, przeżywalność poporodowa, rak wątrobowo-komórkowy, Storvas CRT, toksyczność płodowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sartesta 5 mg + 160 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Sartesta, zawierającego amlodypinę i walsartan, wykazały istotne działania niepożądane przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki kliniczne (amlodypina 10 mg, walsartan 160 mg). W badaniach na szczurach zaobserwowano zmiany histopatologiczne w żołądku (stan zapalny, owrzodzenia) przy narażeniu 1,9- do 11-krotnym dawki klinicznej, a także uszkodzenia nerek (bazofilia kanalików, rozstrzeń kanalików, wałeczki nerkowe, zapalenie limfocytarne, przerost tętniczek) przy narażeniu 7-13-krotnym. Wpływ na rozwój zarodka i płodu obejmował rozszerzone moczowody, zaburzenia kostnienia mostka i nie skostniałe paliczki kończyn przednich przy dawkach około 10-12-krotnych. Maksymalna dawka nie wywołująca obserwowalnych zaburzeń rozwojowych (NOAEL) wynosiła 3-krotność dawki klinicznej walsartanu i 4-krotność amlodypiny (na podstawie AUC). Nie stwierdzono działania mutagennego, klastogennego ani rakotwórczego dla poszczególnych składników.
amlodypina, azot mocznikowy, bazofilia, bazofilia kanalików nerkowych, dojrzała spermatyda, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, erytrocyt, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon folikulotropowy, komórka Sertoliego, nefropatia, niedociśnienie tętnicze, nieskostniałe paliczki, NOAEL, owrzodzenie błony śluzowej żołądka, przerost błony środkowej tętniczek, przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, rozrost kanalików nerkowych, rozstrzeń kanalików nerkowych, rozszerzenie moczowodów, śródmiąższowe zapalenie limfocytarne, testosteron, wałeczek nerkowy, walsartan, zaburzenie rozwoju ośrodków kostnienia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tresuvi 10 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne treprostynilu obejmowały 13- i 26-tygodniowe wlewy podskórne u szczurów i psów, gdzie zaobserwowano miejscowe reakcje zapalne takie jak obrzęk, rumień, zgrubienia tkanek oraz ból. U psów poddanych dawkom ≥ 300 ng/kg mc./min odnotowano ciężkie działania ogólnoustrojowe, w tym zmniejszoną aktywność, wymioty, luźne stolce oraz obrzęk w miejscu wlewu. Najwyższe dawki wiązały się ze zgonami spowodowanymi powikłaniami przewodu pokarmowego (wgłobienie jelita, wypadnięcie odbytnicy), przy średnim stężeniu treprostynilu w osoczu 7,85 ng/ml, co odpowiada stężeniom osiąganym u ludzi przy dawkach powyżej 50 ng/kg mc./min. Badania reprodukcyjne u szczurów były niejednoznaczne z powodu trudności metodologicznych i braku stabilnej ekspozycji, co uniemożliwia pełną ocenę wpływu na płodność, teratogenność oraz rozwój potomstwa.
badanie farmakologiczne, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, działanie klastogenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, motoryka przewodu pokarmowego, podrażnienie przewodu pokarmowego, potencjał mutagenny, reakcja zapalna, rumień, stężenie w osoczu, toksyczność reprodukcyjna, treprostynil sodowy, wgłobienie jelita, wlew podskórny, wypadnięcie odbytnicy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apo-Doperil 5 mg
Chlorowodorek donepezylu wykazuje wysoce selektywny profil farmakologiczny jako inhibitor acetylocholinoesterazy, co skutkuje zwiększeniem stężenia acetylocholiny w ośrodkowym układzie nerwowym. Badania przedkliniczne nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego w standardowych testach mutacji na komórkach bakteryjnych i ssaków. W badaniach in vitro zaobserwowano nieznaczne działanie klastogenne jedynie przy stężeniach ponad 3000-krotnie wyższych niż terapeutyczne, związane z toksycznością komórkową. Testy in vivo na myszach nie potwierdziły działania genotoksycznego, co wskazuje na brak ryzyka genotoksyczności w warunkach fizjologicznych.
acetylocholina, badanie in vitro, badanie in vivo, chlorowodorek donepezylu, choroba Alzheimera, działanie kancerogenne, działanie klastogenne, działanie teratogenne, inhibitor acetylocholinoesterazy, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, śmiertelność noworodków, test mikrojądrowy, test mutacji, toksyczność reprodukcyjna, układ cholinergiczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Doneprion 10 mg
Dane przedkliniczne chlorowodorku donepezylu wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa, z działaniami niepożądanymi ograniczonymi głównie do efektów farmakologicznych związanych ze stymulacją układu cholinergicznego. Badania toksykologiczne wykazały brak mutagenności w testach na komórkach bakterii i ssaków oraz brak działania klastogennego in vivo u myszy. Wystąpienie słabego działania klastogennego in vitro obserwowano jedynie przy stężeniach przekraczających ponad 3000-krotnie stężenie terapeutyczne w osoczu człowieka, co czyni ten efekt klinicznie nieistotnym. Długoterminowe badania karcynogenności na myszach i szczurach nie wykazały potencjału rakotwórczego chlorowodorku donepezylu.
badanie karcynogenności, badanie toksykologiczne, chlorowodorek donepezylu, dawka terapeutyczna, Doneprion, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, inhibitor acetylocholinoesterazy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, stężenie stacjonarne, stymulacja cholinergiczna, test mikrojądrowy, toksyczność rozwojowa, układ cholinergiczny - Leksykon substancji czynnych
Krotamiton – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa krotamitonu, aktywnego składnika preparatów Crotamiton Farmapol, przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt, wykazały wysoką tolerancję substancji przy miejscowym stosowaniu. W badaniach toksyczności na królikach, aplikacja pod opatrunkiem raz dziennie przez 3 miesiące w dawce do 250 mg/kg mc. nie wywołała systemowych objawów toksyczności, a jedynym efektem ubocznym było odwracalne, lokalne podrażnienie skóry. Ponadto, nie stwierdzono reakcji nadwrażliwości ani fototoksyczności, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania krotamitonu nawet przy ekspozycji na promieniowanie UV.
aplikacja skórna, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, działanie klastogenne, fototoksyczność, infekcja pasożytnicza, krotamiton, podrażnienie skóry, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, reakcja nadwrażliwości, substancja aktywna, toksyczność dermalna, uszkodzenie chromosomu, zakażenie bakteryjne - Leksykon substancji czynnych
Ruszczyk kolczasty – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ruszczyk kolczasty (Ruscus aculeatus L.) jest aktywnym składnikiem preparatu Cyclo 3 Fort, zawierającego 150 mg wyciągu suchego z kłącza (ekstrakt 5-7,5:1, etanol 85% V/V), stosowanym głównie ze względu na działanie naczynioochronne. Przeprowadzone badania farmakologiczne bezpieczeństwa nie wykazały negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły istotnych efektów toksycznych, a parametry biochemiczne, hematologiczne oraz badania histopatologiczne organów docelowych potwierdziły brak zagrożenia przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczności, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie naczynioochronne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hesperydyna metylochalkon, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne, potencjał kancerogenny, potencjał rakotwórczy, ruszczyk kolczasty, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ sercowo-naczyniowy, wyciąg z kłącza ruszczyka kolczastego, zmiany histopatologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olzapin 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny wykazały typowy dla neuroleptyków profil toksyczności, obejmujący depresję ośrodkowego układu nerwowego, efekty przeciwcholinergiczne oraz zmiany hematologiczne. Średnie dawki śmiertelne (LD50) wynosiły około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, natomiast u psów dawki doustne do 100 mg/kg były tolerowane bez zgonów. W badaniach przewlekłych obserwowano hamowanie aktywności OUN, obwodowe zaburzenia hematologiczne oraz odwracalne zwiększenie stężenia prolaktyny u szczurów, co skutkowało zmianami w narządach rozrodczych. U psów dawki 8-10 mg/kg/dobę powodowały odwracalną neutropenię, trombocytopenię lub niedokrwistość, przy ekspozycji (AUC) 12-15-krotnie wyższej niż u ludzi przy dawce 12 mg. Nie stwierdzono cytotoksycznego wpływu na szpik kostny.
ataksja, cytopenia, dawka śmiertelna, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie teratogenne, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, sedacja, szpik kostny, trombocytopenia, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia świadomości - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oxcarbazepin NeuroPharma 300 mg
Badania przedkliniczne okskarbazepiny i jej aktywnego metabolitu monohydroksypochodnej (MHD) wykazały gatunkowo specyficzną nefrotoksyczność u szczurów, nieobecną u psów i myszy, co wskazuje na konieczność ostrożności w interpretacji wyników toksyczności nerkowej. Okskarbazepina i MHD mogą indukować reakcje nadwrażliwości typu opóźnionego, co ma znaczenie przy długotrwałym stosowaniu. W zakresie genotoksyczności, okskarbazepina wykazała mutagenność w teście Amesa bez aktywacji metabolicznej w jednym szczepie bakterii, a oba związki indukowały aberracje chromosomowe in vitro, jednak testy in vivo na szpiku kostnym szczura nie potwierdziły działania klastogennego ani aneugennego, co sugeruje ograniczone ryzyko genotoksyczne u ludzi.
aberracja chromosomowa, aktywność mutagenna, ciałko żółte, działanie aneugenne, działanie klastogenne, enzym mikrosomalny wątroby, hormon luteinizujący, immunostymulacja, monohydroksypochodna, nowotwór z komórek ziarnistych, okskarbazepina, poliploidia, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, reakcja nadwrażliwości typu opóźnionego, test Amesa, test mikrojądrowy, wada rozwojowa, zaburzenie cyklu rujowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmisartan Orion 80 mg
Badania przedkliniczne telmisartanu wykazały istotne zmiany hematologiczne, w tym obniżenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny oraz wartości hematokrytu przy ekspozycji odpowiadającej dawkom terapeutycznym stosowanym u ludzi. Ponadto zaobserwowano niekorzystne efekty na funkcję nerek i ich hemodynamikę, takie jak wzrost stężenia azotu mocznikowego, kreatyniny oraz potasu w surowicy. U psów stwierdzono zmiany strukturalne nerek, w tym poszerzenie kanalików nerkowych z zanikiem tych struktur. Zarówno u szczurów, jak i psów odnotowano zwiększoną aktywność reninową osocza oraz przerost/rozrost aparatu przykłębuszkowego nerek, co jest typowe dla działania inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II, jednak bez istotnego znaczenia klinicznego. Dodatkowo, telmisartan wywoływał uszkodzenia błony śluzowej żołądka, takie jak nadżerki, owrzodzenia i zmiany zapalne, które można było zapobiegać poprzez doustne uzupełnianie soli.
aktywność reninowa osocza, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy nerek, azot mocznikowy, badania genotoksyczności, błona śluzowa żołądka, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyty, hematokryt, hemoglobina, inhibitor konwertazy angiotensyny, kanaliki nerkowe, kreatynina, nadżerki, owrzodzenia, parametry hematologiczne, potas w surowicy, profil bezpieczeństwa substancji czynnej, telmisartan, zmiany zapalne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Memorion 5 mg
Donepezyl chlorowodorek, substancja czynna leku Memorion, przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo, obejmujące działanie farmakologiczne, mutagenność, klastogenność, rakotwórczość oraz wpływ na rozrodczość. W badaniach na zwierzętach stwierdzono, że donepezyl wywołuje głównie stymulację cholinergiczną, zgodną z jego mechanizmem jako inhibitora acetylocholinoesterazy, bez innych istotnych działań niepożądanych. Testy mutagenne in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego, a działanie klastogenne obserwowano jedynie in vitro przy stężeniach toksycznych dla komórek, przekraczających ponad 3000-krotnie stężenie terapeutyczne w osoczu ludzi. Test mikrojądrowy in vivo u myszy nie potwierdził klastogenności, a inne badania genotoksyczne in vivo również nie wykazały zagrożeń.
badanie przedkliniczne, dane przedkliniczne, donepezyl chlorowodorek, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, inhibitor acetylocholinoesterazy, martwy płód, płodność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, stężenie stacjonarne leku, stymulacja cholinergiczna, test mikrojądrowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Co-Valsacor 160 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności przewlekłej skojarzenia walsartanu i hydrochlorotiazydu, prowadzone na szczurach i małpach szerokonosych przez okres do 6 miesięcy, nie wykazały przeciwwskazań do stosowania terapeutycznego u ludzi. Głównym narządem docelowym była nerka, gdzie przy dawkach 30 mg/kg/dobę walsartanu + 9 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u szczurów (odpowiadających 0,9-krotności MRHD walsartanu i 3,5-krotności MRHD hydrochlorotiazydu) oraz 10 mg/kg/dobę walsartanu + 3 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u małp (0,3-krotności MRHD walsartanu i 1,2-krotności MRHD hydrochlorotiazydu) obserwowano nefropatię z bazofilią kanalikową, wzrost stężenia mocznika, kreatyniny i potasu w surowicy oraz zmiany w objętości i składzie moczu. Wysokie dawki (100 mg/kg/dobę walsartanu + 31 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u szczurów oraz 30 mg/kg/dobę + 9 mg/kg/dobę u małp) powodowały obniżenie parametrów czerwonokrwinkowych (erytrocyty, hemoglobina, hematokryt). U małp szerokonosych stwierdzono także uszkodzenie błony śluzowej żołądka oraz hiperplazję tętniczek doprowadzających w nerkach, co wiązano z farmakologicznym działaniem walsartanu na układ renina-angiotensyna.
angiotensyna II, błona śluzowa żołądka, Co-Valsacor, dysfunkcja nerek, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyty, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, hiperplazja tętniczek doprowadzających, inhibitor ACE, maksymalna zalecana dawka, małpy szerokonose, mocznik i kreatynina, nefropatia z bazofilią kanalikowa, objętość moczu, parametry czerwonokrwinkowe, rozwój embrionalny płodowy, skojarzenie walsartanu z hydrochlorotiazydem, stężenie potasu, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uwalnianie reniny, walsartan i hydrochlorotiazyd - Leksykon substancji czynnych
Poraktant alfa – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Poraktant alfa, naturalny surfaktant pochodzenia świńskiego, zawierający około 74 mg fosfolipidów/ml (w tym 70% fosfatydylocholiny) oraz 0,9 mg hydrofobowych protein SP-B i SP-C, przeszedł szeroko zakrojone badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo. Badania ostrej i podostrej toksyczności na różnych gatunkach zwierząt (psy, króliki, szczury) wykazały brak istotnych objawów niepożądanych, zarówno po podaniu dotchawiczym, jak i dootrzewnowym. Nie stwierdzono toksyczności płucnej, układowej ani zgonów związanych z preparatem. Długoterminowa ekspozycja (14-28 dni) nie wpłynęła negatywnie na parametry kliniczne, hematologiczne ani makroskopowe zmiany, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa poraktantu alfa.
badanie hematologiczne, białka surfaktantu, bierna skórna reakcja anafilaktyczna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, fosfatydylocholina, fosfolipid, genotoksyczność, immunogenność, nadwrażliwość skórna, podanie dooskrzelowe, podanie dootrzewnowe, podanie dotchawicze, poraktant alfa, potencjał alergizujący, preparat Curosurf, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, surfaktant naturalny, synteza przeciwciał, toksyczność ostra, toksyczność płucna, toksyczność podostra, toksyczność układowa, zespół zaburzeń oddychania - Leksykon substancji czynnych
Okserutyny – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania farmakologiczne okserutyn (o-(ß-hydroksyetylo)-rutozydów), substancji aktywnej w preparacie Venoruton forte, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Testy toksyczności ostrej nie ujawniły działań niepożądanych istotnych klinicznie, potwierdzając bezpieczeństwo jednorazowego narażenia. Ponadto, badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały istotnych efektów toksycznych przy długotrwałym stosowaniu, co wskazuje na brak ryzyka klinicznego u pacjentów. Analizy genotoksyczności nie potwierdziły mutagennego ani klastogennego potencjału okserutyn, eliminując obawy o negatywny wpływ na materiał genetyczny.
badania farmakologiczne, badania niekliniczne, badania przedkliniczne, działanie klastogenne, genotoksyczność, o-hydroksyetylo-rutozydy, okserutyna, płodność, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rozwój płodowy, rozwój postnatalny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność substancji, Venoruton - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – VasoKINOX 800 ppm mol/mol
Badania przedkliniczne preparatu VasoKINOX, zawierającego tlenek azotu w stężeniu 800 ppm mol/mol, wykazały, że główne objawy toksyczności dotyczą funkcjonalnych zaburzeń płucnych, powiązanych z methemoglobinemią, uznawaną za biomarker toksyczności tlenku azotu. W badaniach na nowonarodzonych i młodocianych szczurach, którym podawano tlenek azotu w dawce 100 ppm od 2. do 29. dnia życia, nie stwierdzono negatywnego wpływu na rozwój poporodowy ani na zdolności rozrodcze, choć brak jest pogłębionych badań dotyczących funkcji rozrodczych. Ograniczeniem jest brak formalnych badań farmakokinetycznych, co utrudnia precyzyjne porównania międzygatunkowe i ocenę marginesu bezpieczeństwa dla ludzi.
badanie niekliniczne, bezpieczeństwo długoterminowe, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, ekspozycja na tlenek azotu, methemoglobinemia, reaktywna forma tlenu, rozwój poporodowy, test genotoksyczności, tlenek azotu, toksyczność płucna, układ in vitro, właściwość mutagenna, zdolność rozrodcza - Leksykon substancji czynnych
Imatynib – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Imatynib przeszedł szerokie badania toksykologiczne na różnych gatunkach zwierząt, w tym szczurach, psach, małpach i królikach, które wykazały zmiany hematologiczne o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego oraz uszkodzenia narządów docelowych, takich jak wątroba (u psów ciężkie uszkodzenia z martwicą i rozrostem przewodów żółciowych) oraz nerki (u małp mineralizacja i zwyrodnienia cewek nerkowych, wzrost BUN i kreatyniny). Długotrwałe podawanie imatynibu wiązało się ze zwiększoną częstością zakażeń oportunistycznych. Dawka NOAEL u małp ustalona została na 15 mg/kg mc., co odpowiada około 1/3 maksymalnej dawki klinicznej u ludzi (800 mg). Badania genotoksyczności wykazały brak działania mutagennego in vivo, jednak w testach in vitro stwierdzono działanie klastogenne oraz mutagenne produkty pośrednie obecne w produkcie końcowym. Wpływ na płodność obejmował zmniejszenie masy jąder i ruchliwości plemników u samców szczurów przy dawce 60 mg/kg, a u samic zwiększenie poimplantacyjnych strat płodów i zmniejszenie liczby żywych płodów przy tej samej dawce. Działanie teratogenne obserwowano u szczurów przy dawkach ≥ 100 mg/kg, obejmujące defekty kostne czaszki i przepuklinę mózgową.
aberracja chromosomowa, azot mocznikowy, badanie genotoksyczności, badanie rakotwórcze, brodawczak gruczołu napletkowego, brodawczak pęcherza moczowego, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzym wątrobowy, gruczolak nerek, gruczolak przytarczycy, gruczolakorak jelita cienkiego, imatynib, kardiomiopatia, martwica przewodów żółciowych, martwica wątroby, niewydolność serca, ogniskowa mineralizacja, parametry hematologiczne, przepuklina mózgowa, przerost mięśnia sercowego, rozrost przewodów żółciowych, rozstrzeń jam serca, spermatogeneza, szpik kostny, utrata poimplantacyjna płodu, zakażenie oportunistyczne, zmiany hematologiczne, zwyrodnienie cewek nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ugramel 5 mg
Prasugrel, substancja czynna leku Ugramel dostępnego w dawkach 5 mg i 10 mg, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach przedklinicznych. Nie stwierdzono istotnych zagrożeń przy stosowaniu w zalecanych dawkach terapeutycznych, a efekty uboczne pojawiały się jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalne poziomy u ludzi. Badania toksyczności rozwojowej na szczurach i królikach nie wykazały wad wrodzonych, nawet przy dawkach przekraczających 240-krotnie zalecane dobowe dawki podtrzymujące (w przeliczeniu na mg/m²). Podawanie prasugrelu w tych wysokich dawkach nie wpływało negatywnie na rozwój behawioralny ani płciowy potomstwa, a jedynie zaobserwowano nieznaczne zmniejszenie masy ciała potomstwa związane z wpływem na masę ciała samic lub ilość przyjmowanego pokarmu.
analiza toksyczności, badanie okołoporodowe, badanie przedkliniczne, dawka podtrzymująca, dawka terapeutyczna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, efekt uboczny, farmakologia bezpieczeństwa, gruczolak wątrobowokomórkowy, indukcja enzymów wątrobowych, nowotwór wątroby, potencjał genotoksyczny, prasugrel, substancja czynna, tabletka powlekana, toksyczność rozwojowa, Ugramel, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zolafren-Swift 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny, substancji czynnej preparatu Zolafren-Swift, wykazały typowe dla neuroleptyków objawy toksyczności ostrej u gryzoni, takie jak zmniejszenie aktywności, śpiączka, drżenia i drgawki, przy średnich dawkach śmiertelnych wynoszących około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów. Psy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez zgonów, choć obserwowano sedację, ataksję i inne objawy neurologiczne. W badaniach toksyczności przewlekłej (do 1 roku) u myszy, szczurów i psów stwierdzono hamowanie aktywności OUN, działanie przeciwcholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię i małopłytkowość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, odpowiadających AUC 12-15-krotnie wyższemu niż u ludzi przy dawce 12 mg. U szczurów odnotowano również zmiany hormonalne związane ze wzrostem prolaktyny, prowadzące do odwracalnych zmian w narządach rozrodczych.
anemia, badanie toksykologiczne, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt przeciwcholinergiczny, funkcje reprodukcyjne, komórki progenitorowe, leukocyt, neuroleptyk, neutropenia, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, sedacja, szpik kostny, trombocytopenia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Etform 500 500 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące metforminy chlorowodorku, substancji czynnej leku Etform 500, nie wykazały istotnych zagrożeń dla pacjentów stosujących lek zgodnie z zaleceniami terapeutycznymi. Analizy farmakologiczne potwierdziły brak negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały patologicznych zmian w narządach docelowych, co świadczy o bezpieczeństwie długotrwałego stosowania metforminy w dawkach terapeutycznych.
badanie farmakologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, dawka terapeutyczna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, efekt uboczny, karcynogenność, metformina, metformina chlorowodorek, narząd docelowy, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał onkogenny, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, substancja czynna, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na reprodukcję, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, zmiana patologiczna - Leksykon substancji czynnych
Nalokson – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Nalokson, antagonista receptorów opioidowych, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, obejmujących toksyczność ostrą, wielokrotną, reprodukcyjną oraz mutagenną. Nie stwierdzono istotnych zagrożeń dla człowieka przy standardowych dawkach terapeutycznych. W badaniach reprodukcyjnych nalokson nie wykazywał działania teratogennego ani toksycznego na zarodek i płód, choć bardzo wysokie dawki (800 mg/kg mc./dobę) indukowały zwiększoną śmiertelność noworodków szczurzych, związane z toksycznością u ciężarnych samic. W badaniach mutagenności uzyskano słabo dodatnie wyniki in vitro (test Amesa, aberracje chromosomalne na limfocytach ludzkich), jednak testy in vivo były ujemne, co wskazuje na niskie ryzyko genotoksyczności przy dawkach leczniczych. Dane dotyczące rakotwórczości, w tym 24-miesięczne badanie u szczurów (dawki do 100 mg/kg/dobę) oraz 6-miesięczne badanie u myszy Tg-rasH2 (200 mg/kg/dobę), nie wykazały działania rakotwórczego naloksonu.
aberracja chromosomalna, antagonista receptorów opioidowych, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, chlorowodorek naloksonu, dawka terapeutyczna, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, limfocyty ludzkie, oksykodon, produkt złożony, profil bezpieczeństwa, rozwój neurobehawioralny, rozwój przedurodzeniowy i pourodzeniowy, śmiertelność noworodków, szpik kostny, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, uzależnienie od opioidów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Meaxin 100 mg
Profil toksyczności imatynibu został szczegółowo zbadany w badaniach przedklinicznych na szczurach, psach, małpach i królikach, obejmujących podawanie jednorazowe i wielokrotne oraz oceny genotoksyczności, kancerogenności i wpływu na rozród. Zaobserwowano łagodne do umiarkowanych zmiany hematologiczne i szpikowe, a wątroba była głównym narządem docelowym toksyczności, z ciężkim uszkodzeniem wątroby u psów po 2-tygodniowym podaniu. U małp stwierdzono uszkodzenia nerek, a u szczurów rozrost nabłonka dróg moczowych przy dawkach ≥6 mg/kg. Imatynib wykazywał działanie immunosupresyjne, zwiększając częstość zakażeń oportunistycznych. Dawka NOAEL u małp wyniosła 15 mg/kg, co odpowiada około 1/3 maksymalnej dawki klinicznej u ludzi (800 mg). Wyniki badań genotoksyczności były mieszane, z brakiem działania w testach Amesa i mikrojądrowym, ale wykazaniem klastogenności in vitro w komórkach jajnika chomika. Dwa produkty pośrednie procesu produkcji wykazały mutagenność w testach in vitro.
aberracja chromosomowa, aminotransferazy, azot mocznikowy, badanie histopatologiczne, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, brodawczak gruczołu napletkowego, brodawczak pęcherza moczowego, działanie immunosupresyjne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, genotoksyczność, gruczolak przytarczyc, gruczolakorak jelita cienkiego, guz rdzenia nadnerczy, hematopoeza, hiperplazja przewodów żółciowych, kardiomiopatia, malaria, martwica komórek wątrobowych, martwica przewodów żółciowych, niewydolność serca, ogniskowa mineralizacja, organogeneza, przepuklina mózgowa, przerost mięśnia sercowego, przewlekła choroba nerek, rozstrzeń jam serca, rozwój pourodzeniowy, ruchliwość plemników, spermatogeneza, szpik kostny, test Amesa, toksyczność wielokrotna, triglicerydy, układ hematologiczny, uszkodzenie nerek, uszkodzenie wątroby, utrata poimplantacyjna, zakażenie oportunistyczne, zmiany histopatologiczne, zmniejszenie masy jąder, zwyrodnienie kanalików nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bloctil 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa racekadotrylu wykazały brak toksyczności przy dawkach do 1250 mg/kg/dobę u małp (zakres bezpieczeństwa 625-krotny w stosunku do dawek ludzkich) oraz do 200 mg/kg u psów (zakres bezpieczeństwa 62-krotny). Miesięczne podawanie leku myszom nie ujawniło immunotoksyczności, jednak długotrwałe leczenie małp dawką 500 mg/kg/dobę spowodowało uogólnione infekcje i osłabioną odpowiedź immunologiczną, co nie wystąpiło przy dawce 120 mg/kg/dobę. Podobne efekty immunosupresyjne zaobserwowano u psów przy dawce 200 mg/kg/dobę przez 26 tygodni. Standardowe testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania genotoksycznego ani klastogennego, a badania reprodukcyjne nie potwierdziły szkodliwego wpływu na płodność i rozwój zarodkowo-płodowy. Dodatkowo, farmakologiczne badania bezpieczeństwa nie wykazały negatywnego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy, układ sercowo-naczyniowy ani funkcje oddechowe.
anemia aplastyczna, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie in vitro, badanie in vivo, butylohioscyna, diureza, działanie klastogenne, działanie przeciwdrgawkowe, działanie rakotwórcze, fenytoina, funkcja oddechowa, genotoksyczność, immunotoksyczność, ketonuria, odpowiedź immunologiczna, ośrodkowy układ nerwowy, pasaż jelitowy, profil bezpieczeństwa, racekadotryl, rozwój wczesnozarodkowy, toksyczność krótkoterminowa, układ sercowo-naczyniowy, upośledzenie szpiku kostnego - Leksykon substancji czynnych
Tiamazol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dostępne dane przedkliniczne wskazują, że tiamazol charakteryzuje się niską ostrą toksycznością, co przekłada się na wysoki margines bezpieczeństwa przy podawaniu pojedynczych dawek. W badaniach wielokrotnego podawania zaobserwowano supresję szpiku kostnego, jednak jedynie przy dawkach znacznie przekraczających te stosowane klinicznie, co sugeruje potencjalne ryzyko mielosupresji przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek. Wyniki badań genotoksyczności są niejednoznaczne – brak mutagenności i klastogenności potwierdzono w ocenie Thyrozolu, natomiast badania Metizolu wskazują na możliwe działanie mutagenne. W dwuletnich badaniach toksyczności przewlekłej u szczurów nie stwierdzono istotnych zmian poza farmakologicznym efektem na tarczycę, natomiast u myszy podawano tiamazol w stężeniu 500 mg/l, gdzie zaobserwowano częstsze występowanie raka wątroby, jednak bez istotności statystycznej.
choroba tarczycy, dawka terapeutyczna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, genotoksyczność, hormon tarczycy, karcynogen, margines bezpieczeństwa, mielosupresja, potencjał karcynogenny, potencjał rakotwórczy, rak wątroby, supresja szpiku kostnego, tiamazol, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Caspofungin Adamed 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kaspofunginy wykazały, że dożylne podawanie leku w dawkach do 7-8 mg/kg u szczurów i małp wiązało się z reakcjami w miejscu wstrzyknięcia, objawami uwalniania histaminy (głównie u szczurów) oraz hepatotoksycznością (głównie u małp). W badaniach rozwojowych na szczurach dawka 5 mg/kg indukowała istotne zmiany, takie jak spadek masy ciała płodu, niepełne kostnienie kręgów, mostka i kości czaszki oraz zwiększoną częstość żeber szyjnych, co korelowało z objawami histaminowymi u ciężarnych samic. Ocena genotoksyczności kaspofunginy, przeprowadzona zarówno in vitro, jak i in vivo, była negatywna, wskazując na brak działania mutagennego i klastogennego. Badania płodności u szczurów (dawki do 5 mg/kg/dobę) nie wykazały negatywnego wpływu na funkcje reprodukcyjne obu płci.
działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, funkcja reprodukcyjna, genotoksyczność, histamina, karcynogenność, kaspofungina, parametr płodności, płodność, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, szpik kostny, toksyczność po wielokrotnym podaniu, uwalnianie histaminy, wątroba, żebro szyjne - Leksykon substancji czynnych
Chloroprokaina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chloroprokaina chlorowodorek, substancja czynna w produkcie Ampres (10 mg/ml, 50 mg w ampułce 5 ml), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach nieklinicznych, przy czym działania toksyczne obserwowano jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej dawki stosowane klinicznie. Roztwór charakteryzuje się pH 3,0-4,0 oraz osmolalnością 270-300 mOsm/kg, a zawartość sodu wynosi 2,8 mg/ml, co jest istotne dla bezpieczeństwa podawania parenteralnego. Badania genotoksyczności in vitro nie wykazały potencjału mutagennego ani klastogennego chloroprokainy, co potwierdza niskie ryzyko uszkodzeń genetycznych przy standardowym stosowaniu.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zolaxa Rapid 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny, substancji czynnej preparatu Zolaxa Rapid, wykazały typowe dla neuroleptyków objawy toksyczności ostrej u myszy i szczurów, takie jak zmniejszenie aktywności, śpiączka, drżenia i drgawki, z LD50 wynoszącym około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów. U psów i małp dawki doustne do 100 mg/kg wywoływały objawy neurologiczne i kardiologiczne, ale nie powodowały zgonów. W badaniach przewlekłych (do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów) obserwowano hamowanie aktywności OUN z rozwojem tolerancji, objawy antycholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, przy czym AUC u psów była 12-15-krotnie wyższa niż u ludzi przy dawce terapeutycznej 12 mg. Nie stwierdzono cytotoksycznego wpływu na komórki szpiku kostnego.
ataksja, AUC, cytopenia, drgawki kloniczne, działanie antycholinergiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, jadłowstręt, komórki progenitorowe szpiku kostnego, LD50, leukocyt, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, szpik kostny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Erfin 250 mg
Przedkliniczne badania toksyczności terbinafiny wykazały brak toksycznego działania przy dawkach doustnych do 100 mg/kg mc./dobę u szczurów i psów, z patologią wątroby i nerek obserwowaną jedynie przy wyższych dawkach. Długoterminowe badania karcinogenności na myszach (do 156 mg/kg mc./dobę u samic i 130 mg/kg mc./dobę u samców) nie wykazały działania karcinogennego, natomiast u szczurów przy dawce 69 mg/kg mc./dobę zaobserwowano zwiększoną częstość nowotworów wątroby. Zmiany te nie wystąpiły u innych gatunków, w tym psów i małp. U małp podawanie dawek do 50 mg/kg mc./dobę wiązało się z nieprawidłowościami siatkówki oka, powiązanymi z metabolitem terbinafiny, bez zmian histologicznych. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności ani klastogenności substancji.
badanie histologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie karcinogenności, dawka nietoksyczna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, Erfin, funkcja rozrodcza, potencjał karcinogenny, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, siatkówka oka, terbinafina, test genotoksyczności, toksyczność ogólna, toksyczność ostra i przewlekła, uszkodzenie chromosomów, wątroba i nerki, wpływ na reprodukcję, zaburzenie płodności, zmiany nowotworowe wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapin Krka 10 mg
Przedkliniczne badania toksyczności olanzapiny wykazały, że dawki śmiertelne (LD50) u myszy i szczurów wynoszą odpowiednio około 210 mg/kg i 175 mg/kg masy ciała. Objawy toksyczności ostrej obejmowały sedację, drżenia, drgawki oraz zahamowanie przyrostu masy ciała. W badaniach przewlekłych (do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów) obserwowano hamowanie aktywności OUN, działanie antycholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, w tym zależne od dawki leukopenie i przemijającą neutropenię u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, przy czym AUC u tych zwierząt było 12-15-krotnie wyższe niż u ludzi przy dawce 12 mg. Nie stwierdzono bezpośredniego cytotoksycznego wpływu na szpik kostny. U szczurów odnotowano przemijające zwiększenie prolaktyny z towarzyszącymi zmianami w narządach rozrodczych.
ataksja, cytopenia, działanie antycholinergiczne, działanie cytotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, leukocyt, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, sedacja, szpik kostny, toksyczność ostra, układ krwiotwórczy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Krka 25 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu, prowadzone na szczurach i małpach przez okres do 9 miesięcy, wykazały wpływ leku na liczne narządy, w tym przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie kory, krwotoki, martwica z włóknieniem), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę zewnątrzwydzielniczą (degranulacja i martwica komórek pęcherzykowych), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy żeński (zanik macicy, zmniejszenie wzrostu pęcherzyków jajnikowych). Działania te występowały przy klinicznie istotnych stężeniach sunitynibu w osoczu i były w większości odwracalne po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Dodatkowo odnotowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zanik kanalików jądrowych, rozrost komórek mezangium nerek, krwotoki z przewodu pokarmowego i jamy ustnej oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Zmiany w macicy i płytce wzrostowej kości uznano za związane z farmakologicznym działaniem sunitynibu.
aberracja chromosomalna, aplazja szpiku kostnego, atrezja pęcherzyków jajnikowych, degranulacja komórek, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, poliploidia, przekrwienie kory nadnerczy, przerost przysadki, przewód pokarmowy, rakotwórczość, rozrost mezangium, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, rozwój postnatalny, śródbłoniak krwionośny, toksyczność po wielokrotnym podaniu, utrata ciąży po zagnieżdżeniu, wady rozwojowe szkieletu, właściwości mutagenne, wydłużenie odstępu QTc, zagnieżdżenie zarodka, zanik kanalików jądrowych, zanik tkanki limfoidalnej, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dipperam 5 mg + 80 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne leku Dipperam, zawierającego amlodypinę i walsartan, wykazały istotne działania niepożądane przy narażeniu wielokrotnie przekraczającym dawki kliniczne (160 mg walsartanu i 10 mg amlodypiny). U szczurów zaobserwowano zapalenie warstwy gruczołowej żołądka przy narażeniu 1,9-2,6× dawki klinicznej oraz owrzodzenia i nadżerki przy wyższych dawkach. Toksyczność nerkowa objawiała się bazofilią, szkliwieniem, rozszerzeniem kanalików nerkowych, wałeczkami nerkowymi, śródmiąższowym zapaleniem limfocytarnym i przerostem błony środkowej tętniczek przy narażeniu 7-13× dawki klinicznej. W badaniach rozwojowych stwierdzono rozszerzenie moczowodów, zaburzenia kostnienia paliczków i segmentów mostka przy narażeniu 10-12× dawki klinicznej. Maksymalna dawka niewywołująca zaburzeń rozwojowych wynosiła 3-4× dawki klinicznej (AUC). Nie wykazano działania mutagennego, klastogennego ani rakotwórczego dla połączenia amlodypiny z walsartanem.
amlodypina i walsartan, azot mocznikowy, badanie mutagenności, badanie rakotwórczości, bazofilia, choroba nerek, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, gęstość nasienia, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, hormon folikulotropowy, komórki Sertoliego, kreatynina, nefropatia, niedociśnienie tętnicze, opóźnienie porodu, owrzodzenie błony śluzowej żołądka, parametry czerwonokrwinkowe, przerost aparatu przykłębuszkowego, przeżywalność potomstwa, rozrost kanalików nerkowych, rozszerzenie kanalików nerkowych, rozszerzenie moczowodów, rozwój zarodkowo-płodowy, spermatydy, testosteron, wałeczki nerkowe, zaburzenie kostnienia, zapalenie warstwy gruczołowej żołądka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cogiton ODT 10 mg
Chlorowodorek donepezylu, substancja czynna leku Cogiton ODT 10 mg, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w szerokich badaniach przedklinicznych. W testach mutagenności in vitro i in vivo nie stwierdzono istotnego potencjału mutagennego ani genotoksycznego przy stężeniach odpowiadających ekspozycji terapeutycznej u ludzi. Działania klastogenne obserwowano jedynie przy stężeniach toksycznych dla komórek, ponad 3000-krotnie wyższych niż stężenia osoczowe w terapii. Długoterminowe badania karcynogenności na szczurach i myszach nie wykazały działania onkogennego, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania donepezylu w kontekście ryzyka nowotworowego.
chlorowodorek donepezylu, dawka terapeutyczna, działanie farmakologiczne, działanie klastogenne, działanie onkogenne, ekspozycja terapeutyczna, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, profil toksyczności, stężenie toksyczne, test mikrojądrowy, układ cholinergiczny, wada rozwojowa płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rozaprost 0,05 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa latanoprostu, substancji czynnej preparatu Rozaprost 0,05 mg/ml, wykazały wysoki profil bezpieczeństwa leku. Współczynnik bezpieczeństwa wynosi co najmniej 1000, co oznacza znaczną różnicę między dawką leczniczą (około 1,5 µg/oko/dobę) a dawką toksyczną działającą ogólnoustrojowo. Badania na królikach i małpach nie wykazały miejscowej toksyczności przy dawkach do 100 µg/oko/dobę (około 67-krotnie większych od dawki terapeutycznej). Latanoprost nie wykazuje działania alergizującego, mutagennego ani rakotwórczego w standardowych testach genotoksyczności i kancerogenności. Ponadto, nie stwierdzono wpływu na płodność samców i samic oraz działania teratogennego w badaniach na modelach zwierzęcych. Zaobserwowano jednak trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki oraz przemijające poszerzenie szpary powiekowej przy dawkach przekraczających dawkę leczniczą.
aberracje chromosomowe, częstość oddechowa, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, krople do oczu, latanoprost, melanina, melanocyty zrębu tęczówki, nieplanowana synteza DNA, pigmentacja tęczówki, potencjał kancerogenny, prostaglandyna F2α, resorpcja płodu, Rozaprost, skurcz oskrzeli, szpara powiekowa, test chłoniaka mysiego, test mikrojądrowy, test mutacji bakterii, toksyczność miejscowa - Leksykon substancji czynnych
Azatiopryna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Azatiopryna, stosowana w preparatach takich jak Azathioprine VIS czy Imuran, wykazuje w badaniach przedklinicznych potencjał mutagenny, kancerogenny oraz teratogenny. Mutagenność substancji jest zmienna w zależności od modelu badawczego – niejednoznaczne wyniki w testach bakteryjnych kontrastują z istotnymi efektami genotoksycznymi u zwierząt, w tym uszkodzeniami chromosomów X i Y u Drosophila melanogaster oraz wpływem na męskie komórki płciowe myszy. W modelach zwierzęcych azatiopryna zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów przewodów słuchowych oraz chłoniaków grasicy, co podkreśla konieczność monitorowania pacjentów pod kątem rozwoju chorób nowotworowych podczas długotrwałej terapii immunosupresyjnej.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zolafren 5 mg
Przedkliniczne badania olanzapiny wykazały, że lek ten charakteryzuje się profilem toksyczności typowym dla neuroleptyków, z LD50 wynoszącym około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów. U psów i małp tolerancja na dawki do 100 mg/kg była umiarkowana, z objawami takimi jak sedacja, ataksja, drżenia oraz zaburzenia świadomości przy wyższych dawkach. Długoterminowe podawanie olanzapiny (do 3 miesięcy u myszy, do roku u szczurów i psów) powodowało hamowanie OUN, objawy przeciwcholinergiczne oraz hematologiczne zaburzenia, w tym odwracalną neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę (ekspozycja 12-15-krotnie wyższa niż u ludzi przy dawce 12 mg). Zaobserwowano również podwyższenie prolaktyny u szczurów, skutkujące odwracalnymi zmianami w narządach rozrodczych. Nie stwierdzono cytotoksycznego wpływu na komórki szpiku kostnego.
ataksja, dawka śmiertelna, drgawki kloniczne, drżenie, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie teratogenne, hamowanie aktywności OUN, jadłowstręt, komórki szpiku kostnego, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, parametr reprodukcyjny, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, prolaktyna, prostracja, przyspieszenie czynności serca, sedacja, ślinotok, śpiączka, utrudnione oddychanie, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie świadomości, zaburzenie zdolności rozrodczych, zmniejszenie aktywności, zmniejszenie liczby leukocytów, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Imatinib Fresenius Kabi 100 mg
Profil bezpieczeństwa imatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach nieklinicznych na szczurach, psach, małpach i królikach. Zaobserwowano zmiany hematologiczne o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego, głównie dotyczące wątroby (zwiększenie aktywności aminotransferaz, martwica komórek wątrobowych u psów) oraz nerek (ogniskowa mineralizacja i zwyrodnienie u małp). Dawkowanie ≥6 mg/kg mc. u szczurów powodowało rozrost nabłonka nerek i pęcherza moczowego. W badaniu 39-tygodniowym na małpach ustalono NOAEL na poziomie 15 mg/kg mc., co odpowiada około 1/3 maksymalnej dawki klinicznej u ludzi (800 mg). Imatynib nie wykazywał działania genotoksycznego in vivo, jednak w badaniach in vitro stwierdzono klastogenność w komórkach ssaków oraz mutagenność dwóch produktów pośrednich. Wpływ na płodność obejmował zmniejszenie masy jąder i ruchliwości plemników u samców szczurów przy dawce 60 mg/kg mc., a u samic zwiększenie poimplantacyjnych strat płodów przy tej samej dawce. Działanie teratogenne obserwowano u szczurów przy dawkach ≥100 mg/kg mc., obejmujące defekty czaszki i przepuklinę mózgową.
aberracja chromosomowa, aminotransferaza, azot mocznikowy, badanie genotoksyczności, badanie histopatologiczne, badanie niekliniczne, badanie płodności, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, brodawczak, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekotoksyczność, kardiomiopatia, martwica hepatocytów, martwica przewodów żółciowych, mineralizacja ogniskowa, niewydolność serca, NOAEL, organogeneza, potencjał genotoksyczny, przerost mięśnia sercowego, przewlekła choroba nerek, rozrost przewodów żółciowych, rozstrzeń jam serca, rozszerzenie cewek nerkowych, rozwój pourodzeniowy, szpik kostny, test Amesa, toksyczność dawki wielokrotnej, toksyczność leku, uszkodzenie nerek, uszkodzenie wątroby, utrata poimplantacyjna, zakażenie oportunistyczne, zmiana hematologiczna, zmiana nienowotworowa, zmiana nowotworowa, zwyrodnienie cewek nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Donepesan 10 mg
Donepezyl, substancja czynna leku Donepesan, przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo, obejmujące działania farmakologiczne, genotoksyczność, kancerogenność oraz wpływ na rozrodczość. W badaniach na zwierzętach wykazano, że donepezyl działa zgodnie z mechanizmem pobudzania układu cholinergicznego, z minimalnymi działaniami niepożądanymi poza przewidywanym spektrum terapeutycznym. Testy genotoksyczności wykazały brak mutagenności w komórkach bakterii i ssaków, a działania klastogenne obserwowano jedynie in vitro przy stężeniach toksycznych i ponad 3000-krotnie wyższych niż stężenia terapeutyczne u ludzi. Test mikrojąderkowy in vivo u myszy nie potwierdził genotoksyczności ani klastogenności donepezylu.
badanie in vitro, badanie kancerogenności, chlorowodorek donepezylu, dawka terapeutyczna, Donepesan, donepezyl, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, stymulacja układu cholinergicznego, test mikrojąderkowy in vivo, układ cholinergiczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Teriflunomide Medical Valley 14 mg
Badania przedkliniczne teriflunomidu, stosowanego w dawce 14 mg w postaci tabletek powlekanych (Teriflunomide Medical Valley), wykazały toksyczność wielonarządową po podaniu wielokrotnym u myszy (3 miesiące), szczurów (6 miesięcy) i psów (12 miesięcy). Główne narządy docelowe to szpik kostny (zaburzenia hematopoezy), narządy limfatyczne (supresja immunologiczna), jama ustna i przewód pokarmowy (zmiany zapalne), narządy rozrodcze (zmiany morfologiczne i czynnościowe) oraz trzustka (uszkodzenia strukturalne i funkcjonalne). Zaobserwowano również działanie utleniające na erytrocyty prowadzące do niedokrwistości, trombocytopenię, leukopenię, limfopenię i zwiększoną podatność na infekcje wtórne. Toksyczność u zwierząt występowała przy dawkach równoważnych lub niższych niż terapeutyczne u ludzi, co wskazuje na wyższą wrażliwość modeli zwierzęcych. Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności ani działania klastogennego in vivo, mimo że metabolit 4-trifluorometyloanilina (TFMA) był mutagenny in vitro, co nie przekłada się na ryzyko kliniczne. Długoterminowe testy na szczurach i myszach nie potwierdziły potencjału rakotwórczego teriflunomidu.
dehydrogenaza dihydroorotanowa, działanie klastogenne, działanie niepożądane, embriotoksyczność, erytrocyt, hematopoeza, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, mutagen, narządy rozrodcze męskie, niedokrwistość, przeciwciała IgM i IgG, supresja immunologiczna, szpik kostny, teratogen, teriflunomid, trifluorometyloanilina - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Crusia 20 mg/0,2 ml (2000 j.m.)
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej obejmowały szeroki zakres testów toksyczności, mutagenności, teratogenności oraz wpływu na rozrodczość. W badaniach toksyczności podprzewlekłej (13 tygodni) na szczurach i psach stosowano dawkę 15 mg/kg/dobę podskórnie, natomiast w badaniach przewlekłych (26 tygodni) na szczurach i małpach dawkę 10 mg/kg/dobę podawano podskórnie i dożylnie. We wszystkich tych badaniach nie zaobserwowano działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym. Testy mutagenności in vitro i in vivo, w tym test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka oraz testy aberracji chromosomalnej, nie wykazały działania genotoksycznego enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna limfocytów, aberracja chromosomalna szpiku kostnego, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, mutacja komórek chłoniaka, mutagenność, płodność, teratogenność, test Amesa, toksyczność, toksyczność płodowa, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Glenmark 50 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu wykazały, że główne narządy docelowe obejmują przewód pokarmowy, nadnercza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, trzustkę, ślinianki, stawy oraz układ rozrodczy, przy czym zmiany te występowały przy klinicznie istotnych stężeniach leku. Zaobserwowano m.in. wymioty, biegunki, przekrwienie i krwotoki nadnerczy, zmniejszenie liczby komórek szpiku, degranulację komórek trzustki, przerost gronek ślinianek, zanik macicy i zaburzenia rozwoju pęcherzyków jajnikowych. Dodatkowo odnotowano wydłużenie odstępu QTc, obniżenie LVEF, rozrost komórek mezangium nerek oraz krwotoki z przewodu pokarmowego. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Sunitynib nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak w limfocytach ludzkich in vitro obserwowano poliploidię. Potencjał rakotwórczy potwierdzono w modelach myszy transgenicznych rasH2 i szczurów, gdzie dawki ≥25 mg/kg mc. (≥7,3-krotna ekspozycja AUC klinicznego) indukowały nowotwory przewodu pokarmowego i rozrosty nadnerczy.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzykowa, błona śluzowa macicy, działanie klastogenne, działanie mutagenne, embriotoksyczność, frakcja wyrzutowa lewej komory, gruczoł krokowy, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej, kanalik jądrowy, komórki mezangium, nadnercze, organogeneza, pęcherzyk nasienny, płytka wzrostowa kości, poliplodia, rdzeń nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, śledziona, szpik kostny, teratogenność, tkanka limfoidalna grasicy, węzeł chłonny, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zwyrodnienie ciałka żółtego