Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa stosowania telmisartanu

Badania przedkliniczne stanowią istotny element oceny bezpieczeństwa produktów leczniczych przed ich wprowadzeniem do stosowania u ludzi. W przypadku telmisartanu przeprowadzono szereg testów na zwierzętach laboratoryjnych w celu określenia profilu bezpieczeństwa tej substancji czynnej przy ekspozycji odpowiadającej dawkom terapeutycznym stosowanym u ludzi.¹

Wpływ na układ krwiotwórczy

Podczas badań przedklinicznych telmisartanu zaobserwowano istotny wpływ na parametry hematologiczne. Ekspozycja na dawki telmisartanu odpowiadające dawkom terapeutycznym stosowanym u ludzi powodowała obniżenie kluczowych parametrów czerwonokrwinkowych, w tym:²

• Zmniejszenie liczby erytrocytów (czerwonych krwinek)
• Obniżenie stężenia hemoglobiny
• Redukcję wartości hematokrytu

Wpływ na funkcje nerek

Istotne zmiany obserwowano w zakresie funkcji nerek oraz ich hemodynamiki. U zwierząt z prawidłowym ciśnieniem tętniczym stwierdzono:³

• Zwiększenie stężenia azotu mocznikowego we krwi
• Podwyższenie poziomu kreatyniny we krwi
• Wzrost stężenia potasu w surowicy

W badaniach na psach odnotowano również zmiany strukturalne w nerkach, takie jak poszerzenie kanalików nerkowych z towarzyszącym zanikiem tych struktur.⁴ U obu badanych gatunków zwierząt (szczury i psy) obserwowano ponadto zwiększoną aktywność reninową osocza oraz przerost/rozrost aparatu przykłębuszkowego nerek.⁵

Wpływ na przewód pokarmowy

W trakcie badań przedklinicznych zaobserwowano również niekorzystne działanie telmisartanu na błonę śluzową żołądka. U szczurów i psów stwierdzono:⁶

• Nadżerki błony śluzowej żołądka
• Owrzodzenia
• Zmiany zapalne w obrębie błony śluzowej

Warto podkreślić, że wyżej wymienione działania niepożądane wynikają z podstawowego mechanizmu farmakologicznego telmisartanu i są znane z wcześniejszych badań przedklinicznych zarówno inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE-I), jak i antagonistów receptora angiotensyny II (ARB). Co istotne, badania wykazały, że tym niekorzystnym efektom można zapobiegać poprzez doustne uzupełnianie soli.⁷

Znaczenie kliniczne obserwacji

Zmiany obserwowane u zwierząt doświadczalnych w zakresie aktywności reninowej osocza oraz przerostu/rozrostu aparatu przykłębuszkowego nerek są typowymi efektami działania zarówno inhibitorów ACE, jak i antagonistów receptora angiotensyny II. Na podstawie aktualnej wiedzy ocenia się, że te zmiany nie mają istotnego znaczenia klinicznego.⁸

Wpływ na rozwój płodu i teratogenność

W badaniach przedklinicznych nie stwierdzono jednoznacznych dowodów na działanie teratogenne telmisartanu. Jednakże po zastosowaniu dawek toksycznych obserwowano pewien wpływ na rozwój noworodków, który manifestował się:⁹

• Zmniejszeniem masy ciała noworodków
• Opóźnieniem czasu otwarcia oczu

Badania genotoksyczności i karcinogenności

Przeprowadzone badania genotoksyczności nie wykazały niepokojących właściwości telmisartanu w tym zakresie. W badaniach in vitro nie stwierdzono działania mutagennego ani znaczącego działania klastogennego.¹⁰

Długoterminowe badania przeprowadzone na dwóch gatunkach gryzoni – myszach i szczurach – nie wykazały działania rakotwórczego telmisartanu, co stanowi istotny element oceny bezpieczeństwa tej substancji czynnej.¹¹