działanie klastogenne
Działanie klastogenne odnosi się do zdolności substancji chemicznych, promieniowania lub innych czynników do uszkadzania struktury chromosomów, prowadząc do przerwania lub reorganizacji materiału genetycznego. Substancje klastogenne powodują aberracje chromosomowe, takie jak delecje, translokacje czy insercje, które mogą być widoczne podczas podziału komórkowego.
W praktyce klinicznej i badaniach toksykologicznych ocena działania klastogennego jest istotnym elementem badań genotoksyczności. Do najpopularniejszych testów wykrywających działanie klastogenne należą test aberracji chromosomowych, test mikrojądrowy oraz analiza wymiany chromatyd siostrzanych. Testy te są szeroko stosowane w ocenie bezpieczeństwa leków, związków chemicznych i czynników środowiskowych.
Czynniki o działaniu klastogennym mogą przyczyniać się do rozwoju nowotworów, mutacji dziedzicznych oraz zaburzeń rozwojowych. Wiele uznanych kancerogenów wykazuje działanie klastogenne. W medycynie onkologicznej niektóre leki przeciwnowotworowe, jak cyklofosfamid czy doksorubicyna, działają poprzez efekt klastogenny, uszkadzając DNA komórek nowotworowych, jednak mogą również powodować uszkodzenia w zdrowych komórkach.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apo-Nastrol 1 mg
Przedkliniczne badania anastrozolu wykazały brak istotnego zagrożenia dla człowieka w zakresie toksyczności, mutagenności oraz teratogenności przy dawkach klinicznych. Toksyczność ostra ujawniała się jedynie przy bardzo wysokich dawkach: mediana dawki śmiertelnej u gryzoni wynosiła >100 mg/kg mc./dobę doustnie i 50 mg/kg mc./dobę dootrzewnowo, a u psów >45 mg/kg mc./dobę doustnie. W badaniach przewlekłych na szczurach i psach stosowano dawki 1-5 mg/kg mc./dobę, przy których obserwowano jedynie efekty farmakologiczne i indukcję enzymów, bez zmian zwyrodnieniowych. Badania mutagenności nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego. Wpływ na płodność u samców szczurów był przemijający, natomiast u samic dawki ≥0,02 mg/kg mc./dobę powodowały znaczącą, odwracalną niepłodność oraz zwiększoną utratę zarodków. Teratogenność nie została potwierdzona, choć odnotowano powiększenie łożyska u szczurów i poronienia u królików przy dawkach do 1,0 mg/kg mc./dobę i 0,2 mg/kg mc./dobę odpowiednio.
badanie rakotwórczości, badanie teratogenności, chłoniak, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak tarczycy, indukcja enzymów, łagodny nowotwór jajnika, mediana dawki śmiertelnej, mięsak histiocytarny, niepłodność, nowotwór tkanki limfatycznej, nowotwór wątroby, polip śluzówki macicy, poronienie, powiększenie łożyska, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród, utrata zarodków, wpływ na płodność, zaburzenie zachowania, zaburzenie zdolności rozrodczych, zahamowanie aromatazy, zmiana zwyrodnieniowa, zmniejszenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmidon 40 mg + 12,5 mg
W badaniach przedklinicznych produktu leczniczego Telmidon (telmisartan 80 mg + hydrochlorotiazyd 25 mg) nie przeprowadzono dedykowanych testów dla tej konkretnej dawki, opierając się na danych z innych dawek oraz badaniach poszczególnych substancji czynnych. Badania na szczurach i psach wykazały, że dawki odpowiadające ekspozycji klinicznej nie wywoływały dodatkowych efektów toksycznych poza tymi obserwowanymi przy podawaniu telmisartanu i hydrochlorotiazydu osobno. Charakterystyczne zmiany toksykologiczne obejmowały hematologiczne (obniżenie erytrocytów, hemoglobiny, hematokrytu), nerkowe (wzrost stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny), hormonalne (wzrost aktywności reniny), strukturalne w nerkach (hipertrofia/hiperplazja komórek aparatu przykłębuszkowego) oraz uszkodzenia śluzówki żołądka, które można było ograniczyć poprzez podawanie roztworów soli i izolację zwierząt. U psów obserwowano rozszerzenie i zanik kanalików nerkowych, co wiązano z farmakologiczną aktywnością telmisartanu jako antagonisty receptora angiotensyny II.
antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy, badanie in vitro, badanie przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyt, fetotoksyczność, genotoksyczność, hemodynamika nerek, hemoglobina i hematokryt, hydrochlorotiazyd, inhibitor enzymu konwertującego angiotensynę, kanalik nerkowy, renina w osoczu, Telmidon, telmisartan, uszkodzenie śluzówki żołądka, zmiana hematologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pentasa 1 g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa mesalazyny (PENTASA 1 g, granulat o przedłużonym uwalnianiu) wykazały toksyczność nerkową u wszystkich badanych gatunków zwierząt, przy czym dawki bezobjawowe (NOAEL) były 2-7,2 razy wyższe niż stosowane u ludzi, co wskazuje na konieczność monitorowania funkcji nerek podczas terapii. Nie stwierdzono istotnych działań toksycznych na przewód pokarmowy, wątrobę ani układ krwiotwórczy. Kompleksowe testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego, a badania długoterminowe na myszach i szczurach nie potwierdziły potencjału karcynogennego mesalazyny.
Badania reprodukcyjne na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu mesalazyny na płodność, przebieg ciąży, rozwój zarodka i płodu, poród ani rozwój pourodzeniowy, co wskazuje na brak teratogenności i toksyczności reprodukcyjnej. Ponadto, ocena ekotoksykologiczna potwierdziła, że stosowanie mesalazyny w dawkach terapeutycznych nie stanowi zagrożenia dla środowiska naturalnego. Podsumowując, profil bezpieczeństwa mesalazyny jest korzystny, z głównym ryzykiem nefrotoksyczności wymagającym odpowiedniego monitorowania klinicznego.
badanie in vivo, ciąża, działanie klastogenne, działanie mutagenne, genotoksyczność, hepatotoksyczność, karcynogenność, mesalazyna, nefrotoksyczność, płodność, poród, potencjał teratogenny, potencjał tumorogenny, przewód pokarmowy, rozwój płodu, rozwój pourodzeniowy, test in vitro, toksyczność hematologiczna, toksyczność nerkowa, toksyczność reprodukcyjna, układ krwiotwórczy, wątroba - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Valhit 450 mg
Walgancyklowir, będący prolekiem gancyklowiru, wykazuje w badaniach przedklinicznych istotne właściwości genotoksyczne, w tym mutagenność i klastogenność, potwierdzone w testach na komórkach chłoniaka myszy oraz modelach komórkowych ssaków. Ponadto, gancyklowir wykazał działanie rakotwórcze w testach na myszach, co koreluje z jego potencjałem mutagennym i klastogennym, sugerując genotoksyczny mechanizm kancerogenności. W kontekście bezpieczeństwa klinicznego, te dane są kluczowe dla oceny stosunku korzyści do ryzyka przy terapii lekiem Valhit (450 mg tabletki powlekane). Badania na modelach zwierzęcych wykazały również negatywny wpływ gancyklowiru na funkcje rozrodcze, w tym upośledzenie płodności i aspermatogenezę, obserwowaną nawet przy ekspozycji poniżej poziomów terapeutycznych u ludzi. Dodatkowo, substancja ta wykazuje działanie teratogenne, co wskazuje na ryzyko wad rozwojowych płodu przy stosowaniu w okresie ciąży. Istotne jest także przenikanie gancyklowiru do mleka karmiących samic szczura, co implikuje potencjalne ryzyko dla niemowląt podczas laktacji. Te informacje powinny być uwzględniane w decyzjach terapeutycznych dotyczących stosowania Valhit u kobiet w ciąży i karmiących piersią.
aspermatogeneza, badanie mutagenności, chłoniak myszy, czynnik rakotwórczy, działanie kancerogenne, działanie klastogenne, działanie teratogenne, mleko kobiece, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, prolek gancyklowiru, przenikanie do mleka, spermatogeneza, tabletka powlekana, upośledzenie płodności, wada rozwojowa płodu, właściwości genotoksyczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Titlodine 4 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne tolterodyny, substancji czynnej leku Titlodine, wykazały brak klinicznie istotnych działań niepożądanych poza przewidywanymi efektami farmakologicznymi. Testy genotoksyczności i rakotwórczości nie ujawniły ryzyka mutagennego, klastogennego ani kancerogennego. W badaniach reprodukcyjnych na myszach nie stwierdzono wpływu na płodność przy dawkach terapeutycznych, jednak przy ekspozycji 20-krotnie (Cmax) i 7-krotnie (AUC) wyższej niż u ludzi zaobserwowano śmierć zarodków i wady wrodzone. U królików, przy ekspozycji 20-krotnie (Cmax) i 3-krotnie (AUC) wyższej niż terapeutyczna, nie wykazano wad rozwojowych.
działanie kancerogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, ekspozycja w osoczu, elektrokardiogram, farmakologia bezpieczeństwa, gen HERG, genotoksyczność, kanał potasowy, odstęp QT, potencjał czynnościowy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, repolaryzacja, repolaryzacja mięśnia sercowego, rozwój zarodka i płodu, toksyczność ogólna, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność rozwojowa, tolterodyna, wady wrodzone, włókna Purkinjego, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Treprostinil Reddy 10 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa treprostynilu obejmowały toksyczność po podaniu wielokrotnym, potencjał genotoksyczny oraz wpływ na reprodukcję. W badaniach na szczurach i psach, trwających 13 i 26 tygodni, zaobserwowano miejscowe reakcje niepożądane w miejscu infuzji, takie jak obrzęk, rumień, ból i wrażliwość na dotyk. U psów stosujących dawki ≥ 300 ng/kg/min odnotowano poważniejsze objawy, w tym zmniejszoną aktywność fizyczną, objawy żołądkowo-jelitowe (wymioty, luźne stolce), znaczne obrzęki oraz przypadki zgonów związane z wgłobieniem jelita i wypadnięciem odbytu. Średnie stężenie treprostynilu w osoczu w tej grupie wynosiło 7,85 ng/ml, co jest istotne klinicznie, gdyż podobne stężenia mogą występować u pacjentów leczonych dawkami powyżej 50 ng/kg mc./min. Badania reprodukcyjne na szczurach nie wykazały szkodliwego wpływu, jednak zakres tych badań był ograniczony.
badanie in vitro, badanie in vivo, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie klastogenne, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, genotoksyczność, infuzja podskórna, luźne stolce, mutagenność, obrzęk tkanek, obrzęk w miejscu infuzji, potencjał rakotwórczy, rumień, stężenie w osoczu, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, treprostynil sodowy, uszkodzenie genetyczne, wgłobienie jelita, wypadnięcie odbytu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Krka 50 mg
Przedkliniczne badania sunitynibu wykazały wielonarządową toksyczność obejmującą przewód pokarmowy, nadnercza, układ limfatyczny, trzustkę, ślinianki, stawy oraz układ rozrodczy, przy klinicznie istotnych stężeniach leku w osoczu zwierząt. Zmiany takie jak zanik błony śluzowej macicy czy zgrubienie płytki wzrostowej kości są prawdopodobnie związane z mechanizmem działania farmakologicznego sunitynibu i w większości odwracalne w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Potencjał genotoksyczny leku oceniono jako nieistotny w testach mutagenności i klastogenności in vitro i in vivo, choć stwierdzono poliploidię w ludzkich limfocytach in vitro. W badaniach rakotwórczości u myszy transgenicznych rasH2 i szczurów obserwowano wzrost częstości nowotworów, takich jak rak gruczołów Brunnera, rak żołądka i dwunastnicy oraz guzy chromochłonne nadnerczy, przy ekspozycjach ≥ 7-krotnie przekraczających AUC u ludzi, jednak ich znaczenie kliniczne pozostaje niejasne.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków, badanie toksyczności, dysplazja chrząstki, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, guz chromochłonny, krwotok z przewodu pokarmowego, LVEF, mysz transgeniczna, nadnercze, nudności i biegunka, opóźnienie kostnienia, organogeneza, pęcherzyk jajnikowy, płytka wzrostu, poliploidia, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil toksyczności, przekrwienie kory nadnerczy, przerost gronek ślinianek, przerost przysadki, przewód pokarmowy, rak gruczołów Brunnera, resorpcja, rozrost mezangium, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, ślinianka, śmiertelność zarodkowa, śródbłoniak krwionośny, staw, sunitynib, szpik kostny, toksyczność reprodukcyjna, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ krwiotwórczy, wada rozwojowa szkieletu, węzeł chłonny, wydłużenie QTc, zanik macicy, zanik tkanki limfoidalnej, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Caramlo 16 mg + 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Caramlo, zawierającego 16 mg kandesartanu cyleksetylu oraz 5 mg amlodypiny, wykazały istotne dane dotyczące toksyczności i wpływu na układ rozrodczy. Amlodypina podawana w dawkach około 50-krotnie wyższych niż maksymalna zalecana dawka dla ludzi (w przeliczeniu na mg/kg masy ciała) indukowała opóźnienie porodu, wydłużenie jego czasu oraz zmniejszoną przeżywalność noworodków. W badaniach na szczurach, dawki do 10 mg/kg/dobę (8-krotność maksymalnej dawki klinicznej 10 mg w przeliczeniu na mg/m²) nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, jednakże w innych modelach zaobserwowano obniżenie stężenia gonadotropin i testosteronu, a także zmniejszenie parametrów nasienia. Dwuletnie badania rakotwórczości amlodypiny w dawkach do 2,5 mg/kg/dobę nie wykazały działania kancerogennego, a testy mutagenności były negatywne.
amlodypina bezylan, aparat przykłębuszkowy, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, fetotoksyczność, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon gonadotropowy, kanalik nerkowy, kandesartan cyleksetylu, komórka Sertoliego, kreatynina, krwinka czerwona, mocznik, mutagenność, płodność, spermatyda, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Esputicon 200 mg
Dimetykon, substancja czynna produktu leczniczego Esputicon, charakteryzuje się chemiczną obojętnością oraz brakiem wchłaniania z przewodu pokarmowego, co determinuje jego korzystny profil bezpieczeństwa. Pozostaje on w świetle jelita, gdzie działa powierzchniowo, a następnie jest wydalany w stanie niezmienionym, eliminując ryzyko układowych działań toksycznych. Badania toksykologiczne, przeprowadzone zgodnie z międzynarodowymi wytycznymi, nie wykazały istotnych objawów toksyczności ostrej ani po podaniu wielokrotnym, co potwierdza brak ekspozycji narządów wewnętrznych na działanie dimetykonu.
badanie farmakokinetyczne, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, brak wchłaniania, dimetykon, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie powierzchniowe, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, profil bezpieczeństwa, przewód pokarmowy, substancja czynna, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zolafren 20 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne olanzapiny wykazały, że dawki ostre powodują u gryzoni objawy neuroleptyczne, takie jak sedacja, drżenia i drgawki, z LD50 wynoszącym około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów. Psy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez zgonów, choć obserwowano objawy neurologiczne i kardiopulmonalne. W badaniach przewlekłych (do 3 miesięcy u myszy, do roku u szczurów i psów) dominowały objawy hamowania OUN, działanie przeciwcholinergiczne oraz zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalna neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, z AUC 12-15-krotnie wyższym niż u ludzi przy dawce 12 mg. U szczurów odnotowano zmiany związane z hiperprolaktynemią, takie jak zmniejszenie masy jajników i macicy oraz zmiany nabłonkowe w pochwie i gruczole sutkowym.
anoreksja, ataksja, AUC, cytopenia, drgawka kloniczna, drżenie, duszność, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie teratogenne, gruczoł sutkowy, komórka progenitorowa, lek neuroleptyczny, leukopenia, małopłytkowość, mioza, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, opóźnienie rozwoju płodu, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, sedacja, ślinotok, śpiączka, substancja czynna, szpik kostny, tachykardia, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenie hematologiczne, zmniejszenie aktywności - Leksykon substancji czynnych
Mannitol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Mannitol, stosowany zarówno jako substancja czynna, jak i pomocnicza, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa na podstawie dostępnych danych przedklinicznych. Badania toksyczności przewlekłej, przeprowadzone głównie na produktach zawierających mannitol jako substancję pomocniczą (np. Betahistyna Bluefish), wykazały dobrą tolerancję dawek do 500 mg/kg mc. u szczurów i 25 mg/kg mc. u psów, bez istotnych zmian biochemicznych i hematologicznych. Testy genotoksyczności produktów zawierających mannitol (np. ALYOSTAL z zawartością do 40 mg/ml mannitolu) nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego in vitro. Ponadto, długoterminowe badania toksyczności przewlekłej nie potwierdziły działania rakotwórczego, a badania reprodukcyjne betahistyny (substancji czynnej w Betahistynie Bluefish) nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, implantację, przebieg porodu ani rozwój płodu przy dawkach do 250 mg/kg mc. u szczurów i do 100 mg/kg mc. u królików.
badanie genotoksyczności, badanie histopatologiczne, badanie karcynogenności, dichlorowodorek betahistyny, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, implantacja zarodka, liofilizat, Mannitol 20%, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, potencjał mutagenny, substancja pomocnicza, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg alergenowy - Leksykon substancji czynnych
Walacyklowir – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne walacyklowiru, składnika preparatów Vaciclor 500 mg i 1000 mg, wykazały brak istotnych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego przy stosowaniu terapeutycznym. Testy wielokrotnego podawania nie ujawniły toksyczności ani negatywnego wpływu na funkcje rozrodcze u zwierząt, a badania genotoksyczności i kancerogenności potwierdziły brak działania mutagennego i rakotwórczego. Walacyklowir, będący prolekiem acyklowiru, nie wykazywał właściwości teratogennych w modelach zwierzęcych (szczury, króliki), co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania u kobiet w wieku rozrodczym.
acyklowir, badanie przedkliniczne, badanie teratogenności, chlorowodorek jednowodny, działanie klastogenne, działanie mutagenne, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, margines bezpieczeństwa, potencjał rakotwórczy, stężenie leku w osoczu, teratogenność, test toksykologiczny, toksyczność matczyna, toksyczność płodowa, toksyczność rozwojowa, walacyklowir, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Micafungin Sandoz 100 mg
Przedkliniczne badania mykafunginy wykazały hepatotoksyczność u szczurów, objawiającą się rozwojem ognisk zmienionych hepatocytów (FAH) oraz nowotworów wątrobowokomórkowych, zależnych od dawki i czasu terapii, przy dawkach sięgających 32 mg/kg mc./dobę. Zmiany te utrzymywały się nawet po 13-tygodniowym okresie bez leczenia i rozwijały się w nowotwory wątrobowokomórkowe do 18-20 miesięcy po zakończeniu terapii. Stężenia leku przy progu rozwoju nowotworów u szczurów mieściły się w zakresie stężeń klinicznych u ludzi, jednak związek tych efektów z działaniem u ludzi pozostaje nieznany. Działania niepożądane obejmowały również zmiany w układzie moczowym (wakuolizacja nabłonka miedniczek nerkowych i pęcherza moczowego) oraz hematologicznym (hemoliza i niedokrwistość hemolityczna u szczurów), a także zmiany w narządach rozrodczych samców (wakuolizacja nabłonka przewodów najądrza, zmniejszenie liczby plemników o 15%, zanik kanalików nasiennych u psów po długotrwałym leczeniu). Wartości NOAEL dla działań niepożądanych mieściły się w zakresie stężeń klinicznych lub były od nich niższe, co wskazuje na potencjalne ryzyko podobnych efektów u ludzi.
działanie klastogenne, działanie mutagenne, enzym wątrobowy, hemoliza krwi, hepatotoksyczność, hiperplazja nabłonka przejściowego, mykafungina, niedokrwistość hemolityczna, nowotwór wątrobowokomórkowy, ognisko zmienionych hepatocytów, poziom bez obserwowanego działania niepożądanego, wakuolizacja nabłonka, wakuolizacja nabłonka miedniczek nerkowych, wakuolizacja nabłonka najądrza, wakuolizacja nabłonka nasiennego, zanik kanalików nasiennych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Glenmark 25 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu, prowadzone na szczurach i małpach przez okres do 9 miesięcy, wykazały wielonarządowe działania niepożądane obejmujące przewód pokarmowy (wymioty, biegunki), nadnercza (przekrwienie kory, krwotoki, martwica z włóknieniem), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), zewnątrzwydzielniczą część trzustki (degranulacja i martwica komórek pęcherzykowych), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy (zanik macicy, zaburzenia rozwoju pęcherzyków jajnikowych). Zmiany te występowały przy klinicznie istotnych stężeniach leku w osoczu i były w większości odwracalne w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Dodatkowo odnotowano wydłużenie odstępu QTc, obniżenie frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF), zanik kanalików jądrowych, rozrost komórek mezangium nerek, krwotoki z przewodu pokarmowego oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Zmiany w macicy i płytce wzrostowej kości wiązano z farmakologicznym działaniem sunitynibu.
aberracja chromosomalna liczbowa, atrezja pęcherzyków jajnikowych, badanie genotoksyczności, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie rakotwórczości, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej żołądka, krwotok z przewodu pokarmowego, mutagenność bakteryjna, mysz transgeniczna rasH2, nadnercza, odstęp QTc, organogeneza, płytka wzrostowa kości, przewód pokarmowy, rak gruczołów Brunnera, resorpcja, rozrost komórek mezangium, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep wargi, rozszczep wargi i podniebienia, rozwój pre- i postnatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, ślinianki, szpik kostny, toksyczny wpływ na rozród, układ endokrynny, układ limfatyczny i krwiotwórczy, układ rozrodczy, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa szkieletu płodu, węzeł chłonny, zanik błony śluzowej, zanik kanalików jądrowych, zanik tkanki limfoidalnej, zewnątrzwydzielnicza część trzustki, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Synthon 25 mg
Badania przedkliniczne sunitynibu (Sunitinib Synthon) wykazały wielonarządową toksyczność przy klinicznie istotnych stężeniach osoczowych, obejmującą przewód pokarmowy, nadnercza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, trzustkę, ślinianki, stawy oraz układ rozrodczy. Zaobserwowano m.in. nudności, biegunki, przekrwienia i krwotoki nadnerczy, zmniejszenie liczby komórek szpiku, degranulację komórek trzustki, przerost gronek ślinianek, zanik macicy i zmniejszenie wzrostu pęcherzyków jajnikowych. Dodatkowo stwierdzono wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zanik kanalików jądrowych, rozrost mezangium nerkowego oraz przerost komórek przysadki. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Potencjał genotoksyczny sunitynibu był ograniczony – brak mutagenności i działania klastogennego in vivo, jednak zaobserwowano poliploidię in vitro. Nie oceniano genotoksyczności metabolitu aktywnego.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków, badanie genotoksyczności, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, dysfagia, działanie klastogenne, działanie teratogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory serca, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej, martwica komórek, odstęp QTc, opóźnienie kostnienia kręgów, organogeneza, płytka wzrostu, poliploidia, przekrwienie kory nadnerczy, przerost gronek, rozrost komórek mezangium, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, śródbłoniak krwionośny, śródbłoniak krwionośny złośliwy, stężenie osoczowe, sunitynibu jabłczan, szpik kostny, wada rozwojowa szkieletu, właściwość mutagenna, zanik błony śluzowej, zanik kanalików jądrowych, zanik tkanki limfoidalnej, zwyrodnienie ciałek żółtych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cogiton 10 10 mg
Bezpieczeństwo stosowania chlorowodorku donepezylu zostało potwierdzone w szeroko zakrojonych badaniach przedklinicznych, które obejmowały ocenę farmakologiczną, genotoksyczność, teratogenność oraz potencjał karcynogenny. Donepezyl wykazuje przewidywalny profil farmakologiczny, z działaniami niepożądanymi ograniczonymi do efektów cholinergicznych przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne. Testy genotoksyczne in vitro wykazały klastogenność jedynie przy stężeniach ponad 3000-krotnie wyższych niż stężenia terapeutyczne w osoczu, natomiast badania in vivo nie potwierdziły działania genotoksycznego. Długoterminowe badania na szczurach i myszach nie wykazały działania karcynogennego, co potwierdza brak ryzyka nowotworowego przy stosowaniu donepezylu.
badanie karcynogenności, bezpieczeństwo farmakologiczne, chlorowodorek donepezylu, działanie klastogenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, mechanizm działania leku, mutagenność, okres okołoporodowy, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, rozwój okołoporodowy, rozwój postnatalny, stężenie w osoczu, test mikrojąderkowy, układ cholinergiczny, zmiana przednowotworowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atorvastatin Teva Pharmaceuticals Polska 20 mg
Przedkliniczna ocena atorwastatyny, substancji czynnej leku Atorvox, obejmowała szeroki zakres badań bezpieczeństwa, w tym testy genotoksyczności (4 in vitro, 1 in vivo), które wykazały brak działania mutagennego i klastogennego. Badania karcinogenności ujawniły brak efektów u szczurów, natomiast u myszy przy ekspozycji 6-11-krotnie wyższej niż u ludzi zaobserwowano gruczolaki i raki wątrobowokomórkowe, co wskazuje na różnice międzygatunkowe i ograniczone ryzyko kliniczne przy dawkach terapeutycznych. W zakresie wpływu na rozrodczość i rozwój potomstwa, atorwastatyna nie wykazała negatywnego wpływu na płodność ani teratogenności u szczurów, królików i psów, jednak toksyczność płodowa i opóźniony rozwój potomstwa pojawiały się przy dawkach toksycznych dla samic ciężarnych.
atorwastatyna, dystrybucja leku, działanie klastogenne, działanie teratogenne, gruczolak wątrobowokomórkowy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, potencjał mutagenny, przenikanie do mleka, przenikanie przez łożysko, rak wątrobowokomórkowy, toksyczność matczyna, toksyczność płodowa, wpływ na rozwój płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ryaltris 600 mcg + 25 mcg/dawkę
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące produktu leczniczego Ryaltris, zawierającego olopatadynę i mometazonu furoinian, wykazały brak istotnych zagrożeń toksykologicznych przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Olopatadyna nie wykazała działania genotoksycznego, rakotwórczego ani toksycznego wpływu na rozród, choć w wysokich dawkach doustnych zaobserwowano zmniejszony wzrost potomstwa i przenikanie substancji do mleka szczurów. Mometazonu furoinian, typowy dla glikokortykosteroidów, nie wykazał działania androgennego ani estrogennego, jednak w dużych dawkach doustnych (56-280 mg/kg mc./dobę) powodował opóźnienie rozwoju układu rozrodczego i działanie klastogenne in vitro, bez oczekiwanego działania mutagennego w dawkach terapeutycznych.
aerozol donosowy, agenezja pęcherzyka żółciowego, badanie farmakologiczne, badanie in vitro, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja endokrynologiczna, genotoksyczność, glikokortykosteroid, model zwierzęcy, opóźnione kostnienie, podanie donosowe, profil bezpieczeństwa przedklinicznego, przenikanie substancji do mleka, przepuklina pępkowa, rozszczep podniebienia, test toksykologiczny, toksyczny wpływ na rozród, uszkodzenie chromosomów, wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmix Plus 80 mg + 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa preparatu Telmix Plus, zawierającego telmisartan i hydrochlorotiazyd, wykazały brak synergistycznej toksyczności przy dawkach odpowiadających klinicznym zakresom stosowania u ludzi. W modelach zwierzęcych zaobserwowano typowe dla antagonistów receptora angiotensyny II i diuretyków zmiany hematologiczne (spadek erytrocytów, hemoglobiny, hematokrytu), nerkowe (wzrost stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny), oraz hemodynamiczne (zwiększona aktywność reniny w osoczu, przerost komórek aparatu przykłębuszkowego). Uszkodzenia śluzówki żołądka były możliwe do zapobiegania przez doustne podawanie roztworów soli i izolację zwierząt. W badaniach na psach stwierdzono rozszerzenie i zanik kanalików nerkowych, co wiąże się z farmakologicznym działaniem telmisartanu na hemodynamikę nerek.
antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, erytrocyty, fetotoksyczność, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, inhibitor enzymu konwertującego angiotensynę, kanaliki nerkowe, kreatynina, krwinki czerwone, renina w osoczu, śluzówka żołądka, telmisartan i hydrochlorotiazyd, układ renina-angiotensyna, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Capecitabinum Glenmark 500 mg
Przedkliniczne badania kapecytabiny wykazały charakterystyczną toksyczność po wielokrotnym podaniu u małp Cynomolgus i myszy, obejmującą układ pokarmowy, limfatyczny i krwiotwórczy, z odwracalnym charakterem zmian. Zaobserwowano również toksyczność skórną, natomiast nie stwierdzono uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego ani wątroby. W zakresie układu sercowo-naczyniowego, dożylne podanie dawki 100 mg/kg u małp powodowało wydłużenie odstępów PR i QT w EKG, co nie występowało przy podawaniu doustnym w dawce 1379 mg/m²/dobę. Dwuletnie badania rakotwórczości na myszach nie wykazały działania karcynogennego kapecytabiny, co potwierdza bezpieczeństwo długoterminowe leku.
5-fluorouracyl, analog nukleozydowy, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, elektrokardiogram, embriotoksyczność, fluoropirymidyna, kapecytabina, ośrodkowy układ nerwowy, resorpcja płodu, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność sercowo-naczyniowa, toksyczność skórna, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon substancji czynnych
Eltrombopag – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Eltrombopag wykazuje unikalną specyficzność wobec receptora trombopoetyny, co powoduje brak stymulacji produkcji płytek krwi u myszy, szczurów i psów, co ogranicza translacyjność danych toksykologicznych z tych modeli zwierzęcych na ludzi. W badaniach przedklinicznych zaobserwowano zależne od dawki i czasu trwania terapii zmętnienia soczewki (zaćmę) u gryzoni przy ekspozycjach ≥4-6-krotnie wyższych niż kliniczne (np. u myszy po 6-13 tygodniach przy dawkach odpowiadających ≥4-krotnej ekspozycji klinicznej u pacjentów z ITP stosujących 75 mg/dobę). U młodych szczurów przed odsadzeniem zmętnienia gałki ocznej pojawiały się przy dawkach 9-krotnie przekraczających maksymalną ekspozycję kliniczną u dzieci i młodzieży z ITP. Nie stwierdzono natomiast zaćmy u dorosłych psów przy ekspozycjach do 2-krotnych klinicznych. Działania toksyczne na nerki (uszkodzenie cewek nerkowych) obserwowano u myszy przy dawkach związanych z zachorowalnością i śmiertelnością, natomiast u szczurów i psów przy ekspozycjach 2-4-krotnie wyższych niż kliniczne nie stwierdzono takich zmian. Hepatotoksyczność (degeneracja i martwica hepatocytów) występowała jedynie przy dawkach źle tolerowanych, natomiast długoterminowe badania nie wykazały toksycznego wpływu na wątrobę przy ekspozycjach do 4-krotnych klinicznych.
działanie klastogenne, działanie letalne na zarodki, działanie mutagenne, enzymy wątrobowe, fototoksyczność, funkcja neurobehawioralna, genotoksyczność, hepatotoksyczność, hiperostoza śródkostna, martwica hepatocytów, niezaplanowana synteza DNA, pierwotna małopłytkowość immunologiczna, płytki krwi, poronienie przedimplantacyjne, potencjał rakotwórczy, reakcja fotoalergiczna, retikulocyty, rozwój embrionalno-płodowy, test mikrojądrowy, toksyczność nerkowa, toksyczność reprodukcyjna, układ krwiotwórczy, uszkodzenie cewek nerkowych, WZW C, zaburzenia oczne, zaćma, zmętnienie gałki ocznej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Astexana 25 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne eksemestanu wykazały, że działania niepożądane dotyczą głównie narządów rozrodczych, co jest zgodne z jego mechanizmem jako inhibitora aromatazy. Działania toksyczne na wątrobę, nerki oraz ośrodkowy układ nerwowy obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne ekspozycje u ludzi, co sugeruje niskie ryzyko kliniczne tych efektów. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, testy na komórkach V79 i hepatocytach szczurów oraz test jąderkowy u myszy, nie wykazały istotnego potencjału mutagennego, mimo że eksemestan wykazał działanie klastogenne in vitro na limfocytach, co nie zostało potwierdzone in vivo. W badaniach reprodukcyjnych dawka terapeutyczna 25 mg/dobę wykazała embriotoksyczność u szczurów i królików, jednak bez dowodów na teratogenność.
badanie kliniczne, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, enzymy mikrosomalne wątroby, genotoksyczność, gruczolak nerki, inhibitor aromatazy, nowotwór wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał mutagenny, przewlekła nefropatia, test Amesa, test jąderkowy, toksyczność wątrobowa, toksyczny wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapin Krka 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny wykazały, że lek ten wywołuje typowe dla neuroleptyków objawy toksyczności ostrej u gryzoni, takie jak sedacja, drżenia, drgawki i zahamowanie przyrostu masy ciała, z medianą dawki śmiertelnej (LD50) wynoszącą około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów. U psów i małp tolerowano dawki do 100 mg/kg, przy czym obserwowano objawy neurologiczne i kardiopulmonarne. W badaniach toksyczności przewlekłej (do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów) dominowały objawy hamowania OUN, działanie antycholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, w tym zależne od dawki leukopenie u myszy i szczurów oraz przemijającą neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, odpowiadających AUC 12–15-krotnie wyższemu niż u ludzi przy dawce 12 mg. Nie stwierdzono cytotoksycznego wpływu na szpik kostny.
ataksja, AUC, cykl płciowy, cytopenia, drgawka kloniczna, działanie antycholinergiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, komórka progenitorowa, leukocyt, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, parametr hematologiczny, prolaktyna, prostracja, sedacja, szpik kostny, test mutacji, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenie hematologiczne - Leksykon substancji czynnych
Anastrozol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące anastrozolu wskazują na brak istotnych zagrożeń dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Toksyczność ostra obserwowano jedynie przy wysokich dawkach: LD50 doustnie u gryzoni >100 mg/kg mc./dobę, dootrzewnowo >50 mg/kg mc./dobę, a u psów >45 mg/kg mc./dobę. Toksyczność przewlekła u szczurów i psów w dawkach 1-5 mg/kg mc./dobę wiązała się z farmakologicznym działaniem lub indukcją enzymów, bez istotnych zmian toksycznych. Anastrozol nie wykazuje działania mutagennego ani klastogennego. Wpływ na płodność u szczurów był odwracalny i związany z mechanizmem działania inhibitora aromatazy, przy czym dawki 0,02-1 mg/kg mc./dobę u samic powodowały niepłodność i zwiększone straty zarodków, a u samców dawki 50 i 400 mg/l w wodzie pitnej obniżały wskaźniki łączenia się w pary i płodność, z powrotem do normy po zaprzestaniu podawania.
anastrozol, badanie rakotwórczości, chłoniak, działanie klastogenne, efekt teratogenny, genotoksyczność, gruczolak tarczycy, hamowanie aktywności aromatazy, implantacja zarodka, indukcja enzymów, inhibitor aromatazy, łagodny guz jajnika, mediana dawki śmiertelnej, mięsak histiocytarny, nowotwór tkanki limfatycznej, nowotwór wątroby, płodność, polip zrębowy macicy, poronienie, potencjał mutagenny, powiększenie łożyska, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Micafungin Zentiva 100 mg
Badania przedkliniczne mykafunginy wykazały istotne działania toksyczne, zwłaszcza hepatotoksyczność i potencjał rakotwórczy u szczurów, gdzie dawki 32 mg/kg mc./dobę prowadziły do rozwoju ognisk zmienionych hepatocytów (FAH) oraz nowotworów wątrobowokomórkowych, utrzymujących się nawet po 13-tygodniowym okresie odstawienia. Stężenia progu rozwoju nowotworów mieściły się w zakresie stężeń klinicznych u ludzi, jednak związek tych efektów z działaniem u pacjentów pozostaje niejasny. Działania niepożądane obejmowały również zmiany w układzie moczowym (wakuolizacja i hiperplazja nabłonka pęcherza moczowego), niedokrwistość hemolityczną u szczurów po szybkim wstrzyknięciu dożylnym oraz zmiany w męskich narządach płciowych, takie jak wakuolizacja nabłonka przewodów najądrza, zwiększenie masy najądrza i zmniejszenie liczby plemników o 15%. Warto podkreślić, że NOAEL mieścił się w zakresie stężeń klinicznych lub był od nich niższy, co wskazuje na możliwość wystąpienia podobnych działań niepożądanych u ludzi.
azoospermia, działanie klastogenne, działanie mutagenne, enzym wątrobowy, genotoksyczność, hemoliza krwi, hepatocyt szczurzy, hepatotoksyczność, hiperplazja nabłonka pęcherza moczowego, karcynogenność, mykafungina, niedokrwistość hemolityczna, nieplanowana synteza DNA, nowotwór wątrobowokomórkowy, ognisko zmienione hepatocytów, oligospermia, powiększenie najądrza, poziom dawkowania bez obserwowanego działania niepożądanego, przerost zrazików, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, wakuolizacja nabłonka miedniczek nerkowych, wakuolizacja nabłonka nasiennego, wakuolizacja nabłonka pęcherza moczowego, wlew dożylny, zanik kanalików nasiennych, zmiana zwyrodnieniowa hepatocytów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Teriflunomide Glenmark 14 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa teriflunomidu wykazały, że po wielokrotnym podaniu doustnym u myszy (do 3 miesięcy), szczurów (do 6 miesięcy) i psów (do 12 miesięcy) głównymi narządami docelowymi toksyczności były szpik kostny, narządy limfatyczne, jama ustna, przewód pokarmowy, narządy rozrodcze oraz trzustka. Obserwowano utleniające działanie na erytrocyty, niedokrwistość, trombocytopenię, leukopenię, limfopenię oraz zakażenia wtórne, co wiązało się z hamowaniem podziału komórek. Zwierzęta wykazywały większą wrażliwość na farmakologiczne i toksyczne działanie teriflunomidu niż ludzie, a efekty toksyczne pojawiały się przy dawkach odpowiadających lub niższych niż terapeutyczne u ludzi. W testach genotoksyczności teriflunomid nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, a działanie klastogenne in vitro było pośrednim efektem hamowania dehydrogenazy dihydroorotanowej. Metabolit 4-trifluorometyloanilina (TFMA) był mutagenny in vitro, ale nie in vivo. Badania rakotwórczości na szczurach i myszach nie wykazały potencjału rakotwórczego leku.
4-trifluorometyloanilina, anemia, badanie rakotwórczości, dehydrogenaza dihydroorotanowa, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, erytrocyt, immunoglobulina IgG, immunoglobulina IgM, leukopenia, limfocyt B, limfopenia, narząd limfatyczny, narząd rozrodczy, płytka krwi, przewód pokarmowy, szpik kostny, teriflunomid, trzustka, zakażenie wtórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Teriflunomide Zentiva 14 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa teriflunomidu wykazały toksyczność po podaniu wielokrotnym u myszy (do 3 miesięcy), szczurów (do 6 miesięcy) i psów (do 12 miesięcy), z głównymi narządami docelowymi obejmującymi szpik kostny (niedokrwistość, leukopenia, limfopenia), narządy limfatyczne, przewód pokarmowy, narządy rozrodcze oraz trzustkę. Zaobserwowano utleniające działanie na erytrocyty oraz zmniejszenie liczby płytek krwi. Zwierzęta laboratoryjne wykazywały większą wrażliwość na farmakologiczne i toksyczne efekty teriflunomidu niż ludzie, z toksycznością pojawiającą się przy dawkach odpowiadających stężeniom terapeutycznym u ludzi lub niższych. Badania genotoksyczności nie potwierdziły działania mutagennego in vivo, mimo wykrycia klastogenności in vitro, co wiązano z hamowaniem dehydrogenazy dihydroorotanowej (DHO-DH). Metabolit 4-trifluorometyloanilina (TFMA) wykazywał mutagenność i klastogenność in vitro, ale nie in vivo. Długoterminowe badania rakotwórczości na szczurach i myszach nie wykazały potencjału kancerogennego teriflunomidu.
czerwona krwinka, dehydrogenaza dihydroorotanowa, działanie embriotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, działanie toksyczne, działanie utleniające, leukopenia, limfocyt B, limfocyt T, limfopenia, narząd limfatyczny, niedokrwistość, odpowiedź limfoidalna, płytki krwi, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, szpik kostny, teriflunomid, układ immunologiczny, układ rozrodczy, zakażenie wtórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Efigalo 0,5 mg
Badania przedkliniczne fingolimodu przeprowadzone na myszach, szczurach, psach i małpach wykazały istotne efekty na układ limfatyczny (limfopenia, zanik tkanki limfoidalnej), płuca (przyrost masy, hipertrofia mięśni gładkich), serce (ujemny efekt chronotropowy, wzrost ciśnienia krwi, zmiany okołonaczyniowe, zwyrodnienie mięśnia sercowego) oraz naczynia krwionośne (waskulopatia u szczurów przy dawkach ≥0,15 mg/kg, odpowiadających 4-krotności ekspozycji AUC u ludzi przy dawce 0,5 mg/dobę). W badaniach rakotwórczości nie stwierdzono działania u szczurów przy dawkach do 2,5 mg/kg (50-krotność AUC u ludzi), natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości chłoniaków przy dawkach ≥0,25 mg/kg (6-krotność AUC). Fingolimod nie wykazywał działania mutagennego ani klastogennego. W zakresie rozrodczości nie wpływał na płodność szczurów nawet przy dawce 10 mg/kg (150-krotność AUC), jednak wykazano działanie teratogenne u szczurów przy dawkach ≥0,1 mg/kg (ekspozycja porównywalna do ludzkiej dawki terapeutycznej), z wadami wrodzonymi takimi jak przetrwały pień tętniczy i wada przegrody komorowej. U królików obserwowano zwiększoną śmiertelność zarodków przy dawkach ≥1,5 mg/kg oraz opóźnienia wzrostu przy 5 mg/kg, przy ekspozycji porównywalnej do ludzkiej.
chłoniak złośliwy, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt chronotropowy, fingolimod, hemocyjanina, hipertrofia mięśni gładkich, limfopenia, mineralna gęstość kości, naczynie krwionośne, odpowiedź immunologiczna, opóźnione dojrzewanie płciowe, potencjał rakotwórczy, przenikanie przez łożysko, przerost tkanki mięśniowej gładkiej, przetrwały pień tętniczy, reakcja wzdrygnięcia, śmiertelność zarodka i płodu, toksyczność zarodkowo-płodowa, układ limfatyczny, wada przegrody komorowej, waskulopatia, zanik tkanki limfoidalnej, zwyrodnienie mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Anzorin 5 mg
Dane toksykologiczne dotyczące olanzapiny (Anzorin 5 mg) wskazują na typowe dla neuroleptyków objawy toksyczności ostrej u gryzoni, takie jak sedacja, drżenia, drgawki i zahamowanie przyrostu masy ciała, przy dawkach śmiertelnych wynoszących około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów. U psów i małp tolerancja była wyższa (do 100 mg/kg), choć obserwowano objawy neurologiczne i kardiopulmonarne. W badaniach przewlekłych (do 1 roku) dominowały objawy hamowania OUN, działania antycholinergiczne oraz zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalna neutropenia i małopłytkowość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, odpowiadających AUC 12-15-krotnie wyższemu niż u ludzi przy dawce 12 mg. Zaobserwowano również odwracalne zmiany hormonalne i morfologiczne w układzie rozrodczym szczurów, związane ze wzrostem prolaktyny.
ataksja, cytopenia, dawka śmiertelna, działanie antycholinergiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, jadłowstręt, leukocyt, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, parametry hematologiczne, prolaktyna, sedacja, szpik kostny, tolerancja na leki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapina Viatris 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny wykazały, że dawki ostre u gryzoni powodowały objawy neuroleptyczne, takie jak sedacja, drżenia i drgawki, z medianą dawki śmiertelnej (LD50) około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów. U psów tolerowano dawki do 100 mg/kg bez zgonów, choć obserwowano objawy neurologiczne i kardiologiczne. W badaniach przewlekłych (do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów) stwierdzono hamowanie OUN, działanie przeciwcholinergiczne oraz zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię i małopłytkowość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, odpowiadających AUC 12-15-krotnie wyższemu niż u ludzi przy dawce 12 mg. U szczurów odnotowano odwracalne zmiany hormonalne, takie jak hiperprolaktynemia i zmniejszenie masy narządów rozrodczych.
ataksja, badanie in vitro, badanie in vivo, cytopenia, dawka śmiertelna, drgawki kloniczne, drżenie, działanie cytotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, jadłowstręt, leukocyt, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, prostracja, sedacja, śpiączka, szpik kostny, test mutacji, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenia hematologiczne, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Remodulin 2,5 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa treprostynilu, substancji czynnej preparatu Remodulin, obejmowały toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność oraz wpływ na reprodukcję. W badaniach 13- i 26-tygodniowych u szczurów i psów, podawano ciągłe infuzje podskórne treprostynilu sodowego. Zaobserwowano miejscowe reakcje niepożądane, takie jak obrzęk, rumień, ból i wrażliwość w miejscu podania. U psów otrzymujących dawki ≥300 ng/kg/min odnotowano poważniejsze objawy, w tym zmniejszoną aktywność ruchową, wymioty, luźne stolce oraz obrzęki, a także zgony związane z wgłobieniem jelita i wypadnięciem odbytu. Średnie stężenie treprostynilu w osoczu u tych zwierząt wynosiło 7,85 ng/ml, co odpowiada stężeniom obserwowanym u pacjentów leczonych dawką >50 ng/kg mc./min.
badanie in vitro, badanie in vivo, biegunka, działanie klastogenne, hipoaktywność, infuzja podskórna treprostynilu, mutagenność, obrzęk, obrzęk miejsca infuzji, opuchnięcie, potencjał rakotwórczy, przeczulica, rumień, stężenie osoczowe treprostynilu, toksyczność reprodukcyjna, treprostynil, wgłobienie jelita, wymioty, wypadnięcie odbytu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Donectil ODT 10 mg
Chlorowodorek donepezylu, substancja czynna Donectil ODT, wykazuje specyficzne działanie farmakologiczne jako inhibitor acetylocholinesterazy, co prowadzi do zwiększenia stężenia acetylocholiny w synapsach i stymulacji cholinergicznej. Badania genotoksyczności, obejmujące testy mutagenności in vitro i in vivo, nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego w stężeniach terapeutycznych. Działanie klastogenne zaobserwowano jedynie przy stężeniach ponad 3000-krotnie wyższych niż stężenia stacjonarne w osoczu, co prawdopodobnie wynika z cytotoksyczności. Test mikrojądrowy in vivo potwierdził brak genotoksyczności w warunkach zbliżonych do klinicznych. Długoterminowe badania na myszach i szczurach nie wykazały działania rakotwórczego, co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania u pacjentów z chorobą Alzheimera.
acetylocholina, badanie klastogenności, bezpieczeństwo reprodukcyjne, chlorowodorek donepezylu, choroba Alzheimera, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, efekt genotoksyczny, inhibitor acetylocholinesterazy, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, rozwój postnatalny, rozwój prenatalny, stymulacja cholinergiczna, test mikrojądrowy, test mutagenności, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa - Leksykon substancji czynnych
Teriflunomid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania teriflunomidu, stosowanego w terapii stwardnienia rozsianego, wykazały toksyczność głównie w tkankach o wysokim wskaźniku proliferacji, takich jak szpik kostny, narządy limfatyczne, jama ustna, przewód pokarmowy, narządy rozrodcze oraz trzustka. Objawy toksyczności obejmowały niedokrwistość, trombocytopenię, leukopenię, limfopenię, zakażenia wtórne oraz zmiany błon śluzowych i strukturalne. W badaniach na zwierzętach wielokrotnie podawano teriflunomid przez okres od 3 do 12 miesięcy, przy czym toksyczne efekty obserwowano przy ekspozycji na dawki równoważne lub niższe niż terapeutyczne u ludzi. Działanie to jest związane z mechanizmem hamowania podziału komórek. Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności ani rakotwórczości teriflunomidu in vivo, mimo że metabolit 4-trifluorometyloanilina (TFMA) wykazywał mutagenne i klastogenne działanie in vitro. Wpływ na reprodukcję obejmował embriotoksyczność i teratogenność u szczurów i królików przy dawkach terapeutycznych, jednak nie stwierdzono wpływu na płodność samców szczurów mimo zmniejszenia liczby plemników. Przenikanie teriflunomidu przez nasienie oceniono jako minimalne, z osoczem kobiety zawierającym stężenie około 100 razy niższe niż po dawce 14 mg u ludzi.
czerwone krwinki, dehydrogenaza dihydroorotanowa, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie utleniające, hamowanie podziałów komórkowych, hamowanie podziału komórek, leukopenia, limfocyty B, limfocyty T, limfopenia, narządy limfatyczne, niedokrwistość, odpowiedź limfoidalna, płytki krwi, potencjał genotoksyczny, stwardnienie rozsiane, substancja czynna, szpik kostny, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczny wpływ, układ immunologiczny, zakażenia wtórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telam 80 mg + 5 mg
Badania przedkliniczne produktu leczniczego Telam, zawierającego telmisartan (80 mg) i amlodypinę (5 mg), wykazały brak nakładania się profili toksyczności obu substancji, co sugeruje niskie ryzyko nasilenia działań niepożądanych przy jednoczesnym stosowaniu. W 13-tygodniowym badaniu toksyczności podprzewlekłej na szczurach stosowano dawki 3,2/0,8 mg/kg, 10/2,5 mg/kg oraz 40/10 mg/kg, potwierdzając bezpieczeństwo skojarzenia. Telmisartan wywoływał zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych (liczba erytrocytów, hemoglobina, hematokryt), zmiany hemodynamiczne nerek (wzrost stężenia azotu mocznikowego, kreatyniny i potasu w surowicy) oraz uszkodzenia błony śluzowej żołądka. Zmiany te były typowe dla antagonistów receptora angiotensyny II i możliwe do zapobiegania przez doustne uzupełnienie soli. Nie stwierdzono działania teratogennego ani mutagennego telmisartanu, a badania rakotwórczości nie wykazały istotnych zagrożeń. Amlodypina w dawkach około 50-krotnie przekraczających maksymalną zalecaną u ludzi (10 mg/dobę) powodowała opóźnienie porodu, wydłużenie jego czasu oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa, natomiast w dawkach do 10 mg/kg nie wpływała na płodność szczurów. Badania mutagenności i rakotwórczości amlodypiny również nie wykazały działań niepożądanych.
aktywność reninowa osocza, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, erytrocyt, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon folikulotropowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, kanaliki nerkowe, komórki Sertoliego, kreatynina, maksymalna tolerowana dawka, mutagenność, nadżerki i owrzodzenia, potas w surowicy, spermatydy, telmisartan i amlodypina, teratogenność, testosteron, toksyczność podprzewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Symex 25 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne eksemestanu w dawce 25 mg wykazały dobrą tolerancję leku u zwierząt, z działaniami niepożądanymi głównie związanymi z jego farmakologicznym mechanizmem działania, zwłaszcza na narządy rozrodcze i dodatkowe. Toksyczność wobec wątroby, nerek i ośrodkowego układu nerwowego pojawiała się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających ekspozycję terapeutyczną u ludzi, co ogranicza ich znaczenie kliniczne. Ocena genotoksyczności wykazała brak mutagenności i genotoksyczności in vivo, mimo obserwowanego działania klastogennego in vitro. Badania reprodukcyjne wskazały na embriotoksyczność przy dawkach odpowiadających 25 mg/dobę u ludzi, jednak bez dowodów na teratogenność.
badanie genotoksyczne, badanie rakotwórczości, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie teratogenne, eksemestan, enzym mikrosomalny wątroby, gruczolak nerki, hepatocyt szczura, limfocyt, narząd rozrodczy, nerka, nowotwór wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał rakotwórczy, przewlekła nefropatia, test Amesa, test jąderkowy, toksyczność, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, wątroba - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapine Aurovitas 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszy, szczurach, psach i małpach. Po jednorazowym podaniu obserwowano charakterystyczne objawy neuroleptyczne, takie jak sedacja, ataksja, drżenia oraz zmniejszenie aktywności i zahamowanie przyrostu masy ciała. Średnia dawka śmiertelna (LD50) wynosiła około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, natomiast psy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez zgonów. W badaniach przewlekłych (do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów) dominowały objawy hamowania OUN, działanie przeciwcholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, z rozwojem tolerancji na hamowanie czynności OUN. U szczurów odnotowano odwracalne zmiany związane z hiperprolaktynemią, takie jak zmniejszenie masy jajników i macicy oraz zmiany morfologiczne w nabłonku pochwy i gruczole sutkowym.
ataksja, cytotoksyczność szpiku kostnego, dawka śmiertelna, drgawki kloniczne, drżenie, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie neuroleptyczne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hamowanie aktywności OUN, małopłytkowość, model zwierzęcy, neutropenia, niedokrwistość, opóźnienie rozwoju płodu, parametr hematologiczny, prolaktyna, prostracja, sedacja, śpiączka, toksyczność ostra, zaburzenie hematologiczne, zmniejszenie aktywności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fampridine Zentiva 10 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa famprydyny opiera się na badaniach toksykologicznych przeprowadzonych na modelach zwierzęcych po wielokrotnym podaniu doustnym. Charakterystycznym zjawiskiem jest szybki początek działań niepożądanych, pojawiających się zwykle w ciągu pierwszych 2 godzin od podania. Objawy kliniczne, obserwowane u różnych gatunków, obejmowały drżenie, drgawki, ataksję, duszność, przyspieszone oddychanie, rozszerzenie źrenic, prostrację, zaburzenia wokalizacji, zwiększone ślinienie, zaburzenia chodu oraz nadpobudliwość. W badaniach na szczurach odnotowano pojedyncze przypadki niedrożności układu moczowego prowadzące do zgonu, co wymaga dalszej analizy pod kątem potencjalnego związku przyczynowego z famprydyną. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach i królikach dawki toksyczne dla samic ciężarnych powodowały zmniejszenie masy i żywotności płodów, jednak bez zwiększenia ryzyka wad rozwojowych czy zaburzeń płodności.
ataksja, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, duszność, działanie farmakologiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, niedrożność układu moczowego, objaw neurologiczny, potencjał genotoksyczny, prostracja, rozszerzenie źrenicy, wada rozwojowa, zaburzenie chodu, żywotność płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib MSN 37,5 mg
Badania przedkliniczne sunitynibu wykazały wielonarządową toksyczność przy klinicznie istotnych stężeniach osoczowych, obejmującą zmiany w przewodzie pokarmowym (nudności, biegunki, krwotoki), nadnerczach (przekrwienie, martwica, włóknienie), układzie limfatycznym i krwiotwórczym (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustce zewnątrzwydzielniczej (martwica komórek pęcherzykowych), śliniankach (przerost gronek), stawach (zgrubienie płytki wzrostu) oraz narządach rozrodczych (zanik macicy, zmniejszenie pęcherzyków jajnikowych, zanik kanalików jądrowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, rozrost komórek mezangium nerek oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Badania genotoksyczności wykazały brak mutagenności i klastogenności in vivo, choć zaobserwowano poliploidię in vitro; genotoksyczność metabolitu aktywnego nie została oceniona. W badaniach rakotwórczości u myszy transgenicznych rasH2 i szczurów stwierdzono wzrost częstości nowotworów przewodu pokarmowego i nadnerczy przy dawkach ≥ 1 mg/kg mc./dobę, odpowiadających ekspozycji wielokrotnie przekraczającej AUC u pacjentów.
aberracje chromosomalne, atrezja pęcherzyków, badanie rakotwórczości, ciałko żółte, dysplazja chrząstki, działanie klastogenne, ekspozycja układowa, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, komórki mezangium, kostnienie kręgów, krwotok z przewodu pokarmowego, nadnercza, nasady kostne, odstęp QTc, organogeneza, płat przedni przysadki, płytka wzrostu, poliploidia, przewód pokarmowy, rakotwórczość, rdzeń nadnerczy, resorpcja, rozrost błony śluzowej, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, rozwój prenatalny i postnatalny, ślinianki, szpik kostny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, wady rozwojowe szkieletu, właściwości mutagenne, zagnieżdżenie zarodka, zanik kanalików jądrowych, zanik macicy