Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Pentasa 1 g

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa mesalazyny (PENTASA 1 g, granulat o przedłużonym uwalnianiu) wykazały toksyczność nerkową u wszystkich badanych gatunków zwierząt, przy czym dawki bezobjawowe (NOAEL) były 2-7,2 razy wyższe niż stosowane u ludzi, co wskazuje na konieczność monitorowania funkcji nerek podczas terapii. Nie stwierdzono istotnych działań toksycznych na przewód pokarmowy, wątrobę ani układ krwiotwórczy. Kompleksowe testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego, a badania długoterminowe na myszach i szczurach nie potwierdziły potencjału karcynogennego mesalazyny.

Badania reprodukcyjne na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu mesalazyny na płodność, przebieg ciąży, rozwój zarodka i płodu, poród ani rozwój pourodzeniowy, co wskazuje na brak teratogenności i toksyczności reprodukcyjnej. Ponadto, ocena ekotoksykologiczna potwierdziła, że stosowanie mesalazyny w dawkach terapeutycznych nie stanowi zagrożenia dla środowiska naturalnego. Podsumowując, profil bezpieczeństwa mesalazyny jest korzystny, z głównym ryzykiem nefrotoksyczności wymagającym odpowiedniego monitorowania klinicznego.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania mesalazyny

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa stosowania mesalazyny dostarczają istotnych informacji dotyczących potencjalnych efektów toksycznych leku na różne układy narządowe. Dane te stanowią podstawę do określenia profilu bezpieczeństwa produktu leczniczego PENTASA (1 g, granulat o przedłużonym uwalnianiu) przed wprowadzeniem go do stosowania klinicznego.1

Toksyczność nerkowa

W badaniach przedklinicznych wykazano, że działanie toksyczne na nerki występowało u wszystkich badanych gatunków zwierząt. Istotnym aspektem oceny bezpieczeństwa było określenie dawek, przy których nie obserwowano żadnych działań niepożądanych (NOAEL). Badania wykazały, że zarówno dawki stosowane u szczurów i małp, jak i osiągane stężenia w osoczu, przy których nie obserwowano działań niepożądanych, były 2-7,2 razy wyższe od dawek stosowanych u ludzi.2

Toksyczność dotycząca innych układów

Badania przedkliniczne dotyczące toksyczności mesalazyny obejmowały również ocenę jej wpływu na inne istotne klinicznie układy narządowe. Co ważne, u zwierząt laboratoryjnych nie zaobserwowano żadnych istotnych działań toksycznych dotyczących przewodu pokarmowego, wątroby ani układu krwiotwórczego.3

Potencjał mutagenny i klastogenny

Ocena potencjału genotoksycznego mesalazyny przeprowadzona została przy użyciu kompleksowego zestawu badań. Testy in vitro (na modelach komórkowych) oraz badania in vivo (na żywych organizmach) nie wykazały żadnych oznak działania mutagennego (zdolności do powodowania mutacji genetycznych) ani klastogennego (zdolności do powodowania uszkodzeń chromosomów).4

Potencjał tumorogenny

Długoterminowe badania potencjału tumorogennego (zdolności do wywoływania nowotworów) przeprowadzono na standardowych modelach zwierzęcych – myszach i szczurach. Wyniki tych badań nie dostarczyły żadnych dowodów na zależne od mesalazyny zwiększenie częstości występowania guzów, co wskazuje na brak potencjału karcynogennego w warunkach eksperymentalnych.5

Wpływ na reprodukcję i rozwój

Badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo stosowania mesalazyny w aspekcie toksyczności reprodukcyjnej dostarczyły kompleksowych danych. Badania na zwierzętach, którym podawano mesalazynę doustnie, nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na:

  • Płodność – zdolność do zapłodnienia i poczęcia
  • Przebieg ciąży – prawidłowość rozwoju ciąży u samic
  • Rozwój zarodka lub płodu – prawidłowość kształtowania struktur i funkcji organów płodu
  • Poród – przebieg procesu porodu
  • Rozwój pourodzeniowy – prawidłowość wzrostu i rozwoju potomstwa po urodzeniu

Powyższe wyniki wskazują na brak potencjału teratogennego oraz toksyczności reprodukcyjnej mesalazyny w badaniach przedklinicznych.6

Wpływ na środowisko

Przeprowadzono również ocenę potencjalnego wpływu mesalazyny na środowisko naturalne. W oparciu o dane z badań ekotoksykologicznych uznaje się, że mesalazyna przepisywana w dawkach zalecanych do stosowania przez pacjentów nie stwarza zagrożenia dla środowiska naturalnego.7

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa przedklinicznego

Badany parametr Wyniki badań przedklinicznych Znaczenie kliniczne
Toksyczność nerkowa Obserwowana u wszystkich gatunków, NOAEL 2-7,2x dawki ludzkie Potencjalne ryzyko nefrotoksyczności, wymagające monitorowania funkcji nerek
Toksyczność dla przewodu pokarmowego Brak istotnych działań toksycznych Niskie ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego
Hepatotoksyczność Brak istotnych działań toksycznych Niskie ryzyko hepatotoksyczności
Toksyczność hematologiczna Brak istotnych działań toksycznych Niskie ryzyko zaburzeń hematologicznych
Potencjał mutagenny/klastogenny Negatywny w testach in vitro i in vivo Brak ryzyka genotoksyczności
Potencjał tumorogenny Brak dowodów na zwiększenie częstości guzów Brak ryzyka karcynogenności
Toksyczność reprodukcyjna Brak szkodliwego wpływu na płodność, ciążę, rozwój płodu i pourodzeniowy Niskie ryzyko toksycznego wpływu na reprodukcję
Wpływ na środowisko Brak istotnego zagrożenia Bezpieczny dla środowiska przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl