Przedawkowanie
Pentasa 1 g

Przedawkowanie mesalazyny, substancji czynnej Pentasy 1 g, granulat o przedłużonym uwalnianiu, może prowadzić do objawów toksyczności charakterystycznych dla aminosalicylanów i salicylanów, takich jak zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (zasadowica oddechowa z towarzyszącą kwasicą metaboliczną), hiperwentylacja, obrzęk płuc, uporczywe wymioty, odwodnienie oraz hipoglikemia. Badania na zwierzętach wykazały niską toksyczność ostrą mesalazyny, z dawkami do 5 g/kg doustnie u świń i 920 mg/kg dożylnie u szczurów bez efektów letalnych. Dane kliniczne wskazują, że nawet dawki do 8 g/dobę przez miesiąc nie wywoływały działań niepożądanych, jednak objawy przedawkowania mogą się różnić w zależności od indywidualnej wrażliwości pacjenta i przyjętej dawki.

Przedawkowanie leku Pentasa 1 g

Przedawkowanie mesalazyny, substancji czynnej zawartej w produkcie leczniczym Pentasa 1 g, granulat o przedłużonym uwalnianiu, może prowadzić do szeregu poważnych konsekwencji zdrowotnych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące potencjalnych zagrożeń, objawów klinicznych oraz postępowania w przypadku podejrzenia przedawkowania tego preparatu, dedykowane dla personelu medycznego.1

Dane toksykologiczne z badań przedklinicznych

W badaniach na zwierzętach wykazano stosunkowo niską toksyczność ostrą mesalazyny. Jednorazowe doustne dawki mesalazyny sięgające 5 g/kg masy ciała podawane świniom nie wywołały skutków letalnych. Podobnie, jednorazowe dawki dożylne w wysokości 920 mg/kg u szczurów również nie prowadziły do śmierci zwierząt doświadczalnych.2

Doświadczenia kliniczne z przedawkowania

Dostępne dane kliniczne dotyczące przedawkowania preparatu Pentasa są ograniczone. Dotychczasowe obserwacje nie wskazują bezpośrednio na toksyczne działanie mesalazyny na nerki lub wątrobę w przypadku przedawkowania. Istnieją udokumentowane przypadki pacjentów, którzy przyjmowali przez miesiąc dawki sięgające 8 g na dobę (8-krotność standardowej dawki dobowej) bez wystąpienia jakichkolwiek działań niepożądanych.3

Potencjalne objawy przedawkowania

Ponieważ mesalazyna (5-ASA) należy do grupy aminosalicylanów, w przypadku przedawkowania mogą wystąpić objawy charakterystyczne dla toksyczności salicylanów. Należy pamiętać, że objawy te mogą pojawić się z różnym nasileniem w zależności od przyjętej dawki oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta.4

Objaw przedawkowania Opis kliniczny Potencjalny mechanizm
Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej Początkowo może wystąpić zasadowica oddechowa z towarzyszącą kwasicą metaboliczną w przypadkach ciężkiego zatrucia Bezpośrednie działanie na ośrodek oddechowy oraz wpływ na metabolizm
Hiperwentylacja Przyspieszony i pogłębiony oddech, prowadzący do zasadowicy oddechowej Stymulacja ośrodka oddechowego
Obrzęk płuc Gromadzenie się płynu w przestrzeni pęcherzykowej, duszność, sinica Zwiększona przepuszczalność naczyń płucnych
Wymioty Mogą być nasilone i uporczywe Działanie drażniące na błonę śluzową przewodu pokarmowego i stymulacja ośrodka wymiotnego
Odwodnienie Różnego stopnia zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej Wtórne do wymiotów, zwiększonej utraty płynów przez nerki i hipertermii
Hipoglikemia Obniżenie poziomu glukozy we krwi z towarzyszącymi objawami neurologicznymi Zaburzenie metabolizmu węglowodanów i zwiększone zużycie glukozy

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania preparatu Pentasa nie istnieje specyficzna odtrutka. Postępowanie terapeutyczne powinno być objawowe i podtrzymujące, z uwzględnieniem aktualnego stanu klinicznego pacjenta.5

Zalecane postępowanie w przypadku przedawkowania obejmuje:

  • Hospitalizację pacjenta – niezbędną dla zapewnienia odpowiedniego monitorowania i leczenia
  • Ścisłe monitorowanie funkcji nerek – ze względu na potencjalne ryzyko nefrotoksyczności
  • Wyrównywanie zaburzeń wodno-elektrolitowych – szczególnie w przypadku wymiotów i odwodnienia
  • Kontrolę glikemii – ze względu na możliwość wystąpienia hipoglikemii
  • Monitorowanie równowagi kwasowo-zasadowej – w celu wczesnego wykrycia i korekcji zaburzeń

W poważnych przypadkach przedawkowania może być konieczne leczenie szpitalne z zapewnieniem intensywnego nadzoru nad funkcjami życiowymi pacjenta oraz ścisłym monitorowaniem czynności nerek.6

Wnioski dla praktyki klinicznej

Choć dotychczasowe doświadczenia kliniczne wskazują na względnie niskie ryzyko poważnych powikłań w przypadku przedawkowania produktu Pentasa, należy zachować czujność kliniczną i wdrożyć odpowiednie postępowanie diagnostyczno-terapeutyczne u pacjentów z podejrzeniem przedawkowania. Szczegółowy opis toksyczności salicylanów jest dostępny w literaturze specjalistycznej i może stanowić dodatkowe źródło informacji przy podejmowaniu decyzji klinicznych.7

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl