działanie klastogenne
Działanie klastogenne odnosi się do zdolności substancji chemicznych, promieniowania lub innych czynników do uszkadzania struktury chromosomów, prowadząc do przerwania lub reorganizacji materiału genetycznego. Substancje klastogenne powodują aberracje chromosomowe, takie jak delecje, translokacje czy insercje, które mogą być widoczne podczas podziału komórkowego.
W praktyce klinicznej i badaniach toksykologicznych ocena działania klastogennego jest istotnym elementem badań genotoksyczności. Do najpopularniejszych testów wykrywających działanie klastogenne należą test aberracji chromosomowych, test mikrojądrowy oraz analiza wymiany chromatyd siostrzanych. Testy te są szeroko stosowane w ocenie bezpieczeństwa leków, związków chemicznych i czynników środowiskowych.
Czynniki o działaniu klastogennym mogą przyczyniać się do rozwoju nowotworów, mutacji dziedzicznych oraz zaburzeń rozwojowych. Wiele uznanych kancerogenów wykazuje działanie klastogenne. W medycynie onkologicznej niektóre leki przeciwnowotworowe, jak cyklofosfamid czy doksorubicyna, działają poprzez efekt klastogenny, uszkadzając DNA komórek nowotworowych, jednak mogą również powodować uszkodzenia w zdrowych komórkach.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Eletryptan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Eletryptan, substancja czynna leku Relpax (dawka 40 mg), przeszedł kompleksowe badania przedkliniczne obejmujące farmakologię bezpieczeństwa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, potencjalne działanie rakotwórcze oraz wpływ na funkcje rozrodcze i rozwój potomstwa. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnych niekorzystnych efektów na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Analizy toksyczności długoterminowej potwierdziły akceptowalny profil bezpieczeństwa eletryptanu, bez istotnych zmian patologicznych w narządach i tkankach po wielokrotnym podaniu.
badania farmakologiczne, badania przedkliniczne, bromowodorek eletryptanu, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, ekspozycja w ciąży, eletryptan, genotoksyczność, migrena, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał karcinogenny, profil bezpieczeństwa, substancja czynna, terapia migreny, toksyczność wielokrotnego dawkowania, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – OxyContin 80 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne oksykodonu chlorowodorku, substancji czynnej preparatu OxyContin, wykazały brak istotnych negatywnych efektów na płodność samców i samic szczurów oraz na wczesny rozwój zarodkowy przy dawkach do 8 mg/kg mc. Nie stwierdzono również teratogenności u szczurów (do 8 mg/kg/dobę) i królików (do 5 mg/kg/dobę). Ocena genotoksyczności wykazała działanie klastogenne in vitro, jednak badania in vivo nie potwierdziły tych efektów, nawet przy dawkach toksycznych, co sugeruje obecność mechanizmów ochronnych organizmu. Brak jest natomiast danych dotyczących poporodowych skutków prenatalnej ekspozycji oraz długoterminowych badań kancerogenności, co stanowi istotne ograniczenia w pełnej ocenie bezpieczeństwa leku.
badania długoterminowe, badania farmakologiczne, badania kancerogenności, badania toksykologiczne, działanie klastogenne, działanie teratogenne, ekspozycja płodu, ekspozycja prenatalna, oksykodonu chlorowodorek, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój zarodkowy, toksyczność reprodukcyjna, wady rozwojowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapina Stada 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, wpływu na układ krwiotwórczy, reprodukcję oraz potencjał mutagenny i rakotwórczy. Toksyczność ostra u myszy i szczurów objawiała się zmniejszeniem aktywności, śpiączką, drżeniami i drgawkami, z LD50 odpowiednio około 210 mg/kg i 175 mg/kg masy ciała. U psów tolerancja na dawki doustne sięgała 100 mg/kg bez śmiertelności, a u małp dawki do 100 mg/kg wywoływały prostrację. Toksyczność przewlekła, badana do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów, ujawniała hamowanie czynności OUN, działanie antycholinergiczne oraz zaburzenia hematologiczne, w tym przemijającą neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, odpowiadających AUC 12-15 razy wyższemu niż u ludzi przy dawce 12 mg. U szczurów odnotowano odwracalne zmiany związane z hiperprolaktynemią, takie jak zmniejszenie masy jajników i macicy oraz zmiany morfologiczne nabłonka pochwy i gruczołu sutkowego.
ataksja, cytopenia, dawka śmiertelna, drgawki kloniczne, drżenie, działanie antycholinergiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, jadłowstręt, leukopenia, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, ośrodkowy układ nerwowy, parametry hematologiczne, prolaktyna, prostracja, sedacja, ślinotok, zaburzenia cyklu płciowego, zaburzenia hematologiczne, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Thyrozol 20 mg
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące tiamazolu, substancji czynnej Thyrozolu, wskazują na niski poziom ostrej toksyczności przy jednorazowym podaniu, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa w kontekście jednorazowego przedawkowania. W badaniach wielokrotnego podawania odnotowano supresję szpiku kostnego, jednak efekt ten pojawiał się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających zalecane terapeutyczne, co sugeruje ograniczone ryzyko uszkodzenia szpiku przy standardowej terapii. Badania genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego, co eliminuje potencjał genotoksyczny tiamazolu w warunkach klinicznych.
działanie klastogenne, działanie mutagenne, genotoksyczność, gruczoł tarczowy, Międzynarodowa Agencja ds. Badań nad Nowotworami, mutacja genetyczna, Narodowy Program Toksykologiczny, potencjał karcynogenny, rak wątroby, supresja szpiku kostnego, Thyrozol, tiamazol, toksyczność dawki wielokrotnej, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie chromosomu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Zentiva 37,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu wykazały wielonarządowe działania niepożądane przy klinicznie istotnych stężeniach osoczowych, obejmujące zmiany w przewodzie pokarmowym (nudności, biegunki), nadnerczach (przekrwienie, krwotoki, martwica), układzie limfatycznym i krwiotwórczym (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustce, śliniankach, stawach oraz układzie rozrodczym (zanik macicy, zmniejszenie wzrostu pęcherzyków jajnikowych, zanik kanalików jądrowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, krwawienia z przewodu pokarmowego i jamy ustnej oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Badania genotoksyczności wykazały brak mutagenności i klastogenności in vivo, choć stwierdzono poliploidię in vitro. W badaniach rakotwórczości u szczurów i myszy transgenicznych zaobserwowano wzrost częstości nowotworów (m.in. rak żołądka, dwunastnicy, złośliwy śródbłoniak krwionośny) przy dawkach ≥ 25 mg/kg mc. (ekspozycja ≥ 7,3-krotna AUC u ludzi), jednak znaczenie kliniczne tych wyników pozostaje niejasne.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków, badanie mutagenne, degranulacja komórek pęcherzykowych, działanie farmakologiczne, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, guz chromochłonny, martwica komórek, narażenie ogólnoustrojowe, nudności i biegunka, organogeneza, płytka wzrostu, poliploidia, przekrwienie kory nadnerczy, przewód pokarmowy, rak gruczołów Brunnera, rakotwórczość, rozrost komórek mezangium, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, śródbłoniak krwionośny, szpik kostny, toksyczność wielokrotnej dawki, trzustka zewnątrzwydzielnicza, wada rozwojowa szkieletu płodu, wydłużenie odstępu QTc, zanik kanalików jądrowych, zanik tkanki limfoidalnej, zwyrodnienie ciałek żółtych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aregalu 14 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa teriflunomidu, substancji czynnej Aregalu, wykazały toksyczność wielokrotnego dawkowania w modelach zwierzęcych (myszy, szczury, psy) obejmującą głównie szpik kostny, narządy limfoidalne, przewód pokarmowy, narządy rozrodcze oraz trzustkę. Efekty hematologiczne obejmowały niedokrwistość, trombocytopenię, leukopenię i limfopenię, co wiązało się z immunosupresją i zwiększonym ryzykiem zakażeń wtórnych. Mechanizm toksyczności wynika z hamowania podziałów komórkowych. Genotoksyczność nie została potwierdzona in vivo, mimo że in vitro zaobserwowano efekt klastogenny, interpretowany jako pośredni skutek działania na enzym DHO-DH. Metabolit 4-trifluorometyloanilina (TFMA) wykazywał mutagenność in vitro, lecz nie potwierdzono jej in vivo. Badania rakotwórczości na szczurach i myszach nie wykazały działania kancerogennego.
aktywność lokomotoryczna, czerwone krwinki, dehydrogenaza dihydroorotanowa, działanie embriotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, funkcje poznawcze, komórki B, leukopenia, limfocyty T, limfopenia, męskie narządy rozrodcze, narządy limfoidalne, narządy rozrodcze, niedokrwistość, odpowiedź limfoidalna, odpowiedź przeciwciał, plemniki, płytki krwi, przeciwciała IgG, przeciwciała IgM, przewód pokarmowy, rozwój neurologiczny, szpik kostny, toksyczność dawkowania, trifluorometyloanilina, trombocytopenia, zakażenie wtórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Imatenil 400 mg
Dane przedkliniczne dotyczące imatynibu wskazują na wielonarządową toksyczność zależną od gatunku i dawki. U szczurów i psów głównym narządem docelowym była wątroba, gdzie obserwowano łagodne do umiarkowanego zwiększenie aktywności aminotransferaz, obniżenie poziomu triglicerydów, cholesterolu oraz białka całkowitego i albumin. U psów stwierdzono ciężkie uszkodzenia wątroby, w tym martwicę komórek i przewodów żółciowych. U małp dominowały zmiany nerkowe, takie jak mineralizacja, zwyrodnienie cewek oraz wzrost stężenia BUN i kreatyniny. Długotrwałe podawanie imatynibu wiązało się ze zwiększoną podatnością na zakażenia oportunistyczne. Poziom NOAEL u małp ustalono na 15 mg/kg, co odpowiada około 1/3 maksymalnej dawki klinicznej u ludzi (800 mg). W badaniach genotoksyczności imatynib wykazywał działanie klastogenne in vitro na komórkach ssaków, natomiast testy in vivo i bakteryjne były negatywne. Obecność mutagennych produktów pośrednich w produkcie końcowym wymaga dalszej uwagi.
aberracja chromosomowa, albuminy, aminotransferazy, azot mocznikowy, białko całkowite, brodawczak, brodawczak pęcherza moczowego, cholesterol, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, gruczolak przytarczycy, gruczolakorak jelita cienkiego, guz nadnercza, guz nerki, kardiomiopatia, kreatynina, malaria, martwica komórek wątrobowych, martwica przewodów żółciowych, mineralizacja tkanek, niewydolność serca, NOAEL, organogeneza, przepuklina mózgowa, przerost mięśnia sercowego, przewlekła choroba nerek, rozrost nabłonka przejściowego, rozrost przewodów żółciowych, rozstrzeń jam serca, rozszerzenie cewek nerkowych, spermatogeneza, szpik kostny, triglicerydy, uszkodzenie nerek, uszkodzenie wątroby, utrata poimplantacyjna, zakażenie oportunistyczne, zmiany hematologiczne, zwyrodnienie cewek nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Imatinib Fresenius Kabi 400 mg
Profil bezpieczeństwa imatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach nieklinicznych na szczurach, psach, małpach i królikach, wykazując toksyczność wielonarządową, w tym hematologiczną, wątrobową i nerkową. U szczurów i psów obserwowano zmiany hematologiczne oraz uszkodzenia wątroby, w tym podwyższenie aminotransferaz i martwicę komórek wątrobowych u psów po 2-tygodniowym podaniu. U małp stwierdzono uszkodzenia nerek z mineralizacją i zwyrodnieniem cewek nerkowych oraz wzrost stężenia BUN i kreatyniny. W badaniach długoterminowych odnotowano zwiększoną częstość zakażeń oportunistycznych, a NOAEL dla małp wynosił 15 mg/kg mc., co odpowiada około 1/3 maksymalnej dawki klinicznej 800 mg w przeliczeniu na powierzchnię ciała. Imatynib nie wykazywał genotoksyczności in vivo, jednak w badaniach in vitro na komórkach jajnika chomików stwierdzono działanie klastogenne, a dwa produkty pośrednie procesu produkcji wykazały mutagenność w teście Amesa. Wpływ na płodność obejmował zmniejszenie masy jąder i najądrzy oraz obniżenie ruchliwości plemników u szczurów przy dawce 60 mg/kg mc., z podobnymi efektami u psów przy dawkach ≥30 mg/kg mc. U samic szczurów dawka 60 mg/kg mc. powodowała zwiększone poimplantacyjne straty płodów i zmniejszenie liczby żywych płodów, natomiast NOEL dla reprodukcji wynosił 15 mg/kg mc./dobę (1/4 maksymalnej dawki klinicznej). Imatynib wykazywał działanie teratogenne u szczurów przy dawkach ≥100 mg/kg mc., obejmujące defekty kostne czaszki i przepuklinę mózgową, nieobserwowane przy dawkach ≤30 mg/kg mc.
aberracje chromosomowe, aminotransferazy, azot mocznikowy we krwi, brodawczak gruczołu napletkowego, cewki nerkowe, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gruczolak przytarczyc, gruczolakorak jelita cienkiego, guzy łagodne i złośliwe, kardiomiopatia, martwica komórek wątrobowych, masa jąder, niewydolność serca, ogniskowa mineralizacja, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa imatynibu, przepuklina mózgowa, przerost mięśnia sercowego, przewlekła choroba nerek, przewody żółciowe, rozrost przewodów żółciowych, rozstrzeń jam serca, spermatogeneza, szpik kostny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, uszkodzenie nerek, utrata poimplantacyjna płodu, zakażenia oportunistyczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neoparin Forte 15 000 j.m. (150 mg)/ml
Przedkliniczny profil bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej został oceniony w licznych badaniach toksyczności ostrej, podprzewlekłej i przewlekłej na szczurach, psach, małpach oraz królikach, z zastosowaniem dawek do 30 mg/kg/dobę podawanych podskórnie i dożylnie. Badania 13- i 26-tygodniowej toksyczności nie wykazały działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka myszy oraz testy aberracji chromosomalnej in vitro i in vivo, potwierdziły brak mutagenności i klastogenności enoksaparyny. Ocena teratogenności i toksyczności płodowej na ciężarnych szczurach i królikach, przy dawkach do 30 mg/kg/dobę, nie wykazała zaburzeń rozwojowych ani toksyczności wobec płodu.
aberracja chromosomalna, aktywność klastogenna, badanie teratogenności, badanie toksyczności, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, organogeneza, potencjał genotoksyczny, szpik kostny, teratogenność, test Amesa, test genotoksyczności, test mutacji komórek chłoniaka, toksyczność płodowa, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neoparin Forte 12 000 j.m. (120 mg)/0,8 ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne enoksaparyny sodowej, substancji czynnej Neoparin Forte, obejmowały wielokrotne podawanie podskórne i dożylne u szczurów, psów, małp oraz królików w dawkach do 30 mg/kg/dobę przez okres do 26 tygodni. W badaniach 13- i 26-tygodniowych nie stwierdzono toksyczności narządowej ani innych działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym. Ocena genotoksyczności, przeprowadzona za pomocą testów Amesa, testów mutacji w komórkach chłoniaka myszy oraz testów aberracji chromosomalnej in vitro i in vivo, nie wykazała mutagennego ani klastogennego potencjału enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna, aktywność mutagenna, badanie toksykologiczne, chłoniak myszy, działanie farmakologiczne, działanie klastogenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, działanie toksyczne, enoksaparyna sodowa, lek przeciwzakrzepowy, limfocyt ludzki, mutacja punktowa, potencjał genotoksyczny, szpik kostny, test Amesa, test postępującej mutacji, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmisartan Medical Valley 40 mg
Badania przedkliniczne telmisartanu wykazały istotne zmiany hematologiczne, w tym obniżenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny oraz wartości hematokrytu u zwierząt z prawidłowym ciśnieniem tętniczym, co jest charakterystyczne dla antagonistów receptora angiotensyny II. W zakresie funkcji nerek zaobserwowano wzrost stężenia azotu mocznikowego, kreatyniny oraz potasu w surowicy, a także poszerzenie kanalików nerkowych z ich zanikiem u psów, wraz z przerostem i rozrostem aparatu przykłębuszkowego oraz zwiększoną aktywnością reninową osocza. W badaniach na szczurach i psach stwierdzono uszkodzenia błony śluzowej żołądka, takie jak nadżerki, owrzodzenia i zmiany zapalne, które można było zapobiec poprzez doustne uzupełnienie soli. Zmiany te wynikają z mechanizmu farmakologicznego i są typowe dla leków z grupy antagonistów receptora angiotensyny II oraz inhibitorów konwertazy angiotensyny.
aktywność reninowa osocza, antagonista receptora angiotensyny, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy nerki, azot mocznikowy, ciśnienie tętnicze, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyt, funkcja nerek, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, inhibitor konwertazy angiotensyny, kanalik nerkowy, kreatynina, morfologia krwi, nadżerka, owrzodzenie, potas, telmisartan, zmiana zapalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olopatadine UNIMED PHARMA 1 mg/ml
Olopatadyna, substancja czynna preparatu Olopatadine UNIMED PHARMA w stężeniu 1 mg/ml (około 30 µg na pojedynczą kroplę), została poddana szerokim badaniom przedklinicznym, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla organizmu ludzkiego. Badania farmakologiczne bezpieczeństwa potwierdziły brak negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz nerwowy. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły efektów toksycznych przy dawkach odpowiadających stosowaniu miejscowemu w okulistyce, a potencjał genotoksyczny i rakotwórczy olopatadyny został wykluczony w standardowych testach. Wchłanianie ogólnoustrojowe po aplikacji do oka jest minimalne, co dodatkowo zwiększa margines bezpieczeństwa preparatu.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, efekt toksyczny, ekspozycja na lek, olopatadyna, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przenikanie do mleka matki, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ fizjologiczny, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, wchłanianie ogólnoustrojowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Permen Med Forte 50 mg
Ocena bezpieczeństwa leku Permen Med Forte, zawierającego 50 mg syldenafilu (w postaci syldenafilu cytrynianu), opiera się na szerokim spektrum badań przedklinicznych. Badania farmakologiczne wykazały brak istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły istotnych zmian biochemicznych, hematologicznych ani histopatologicznych, co wskazuje na dobrą tolerancję długotrwałego stosowania. Ponadto, badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego syldenafilu, co potwierdza bezpieczeństwo preparatu w tym zakresie.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczności, cytrynian syldenafilu, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, karcynogeneza, ośrodkowy układ nerwowy, parametr biochemiczny, potencjał genotoksyczny, rozwój okołoporodowy, rozwój poporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapine Bluefish 5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności olanzapiny wykazały, że dawki śmiertelne (LD50) u myszy i szczurów wynoszą odpowiednio około 210 mg/kg i 175 mg/kg masy ciała, natomiast psy tolerują doustne dawki do 100 mg/kg bez zgonów. Objawy ostrej toksyczności obejmowały zmniejszenie aktywności, śpiączkę, drgawki, ślinotok oraz zahamowanie przyrostu masy ciała. W badaniach przewlekłych (do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów) obserwowano hamowanie aktywności OUN, objawy antycholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, w tym zależne od dawki leukopenię u myszy i niespecyficzne zmniejszenie leukocytów u szczurów. U psów poddanych dawkom 8-10 mg/kg/dobę (AUC 12-15-krotnie wyższe niż u ludzi przy dawce 12 mg) stwierdzono odwracalną neutropenię, trombocytopenię i niedokrwistość, bez uszkodzenia progenitorowych komórek szpiku.
ataksja, AUC, badanie in vitro, badanie in vivo, cykl płciowy, cytopenia, dawka śmiertelna, działanie antycholinergiczne, działanie cytotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, jadłowstręt, komórki progenitorowe szpiku, leukocyt, model zwierzęcy, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, szpik kostny, toksyczność ostra, trombocytopenia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Stada 70 mg
Profil bezpieczeństwa dazatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach przedklinicznych in vitro i in vivo na różnych gatunkach zwierząt, w tym na szczurach, małpach, myszach i królikach. Główne obszary toksyczności obejmują układ pokarmowy (jelito jako narząd docelowy, toksyczność ograniczająca dawkę), układ krwiotwórczy (łagodne do umiarkowanych zmiany parametrów erytrocytów i szpiku kostnego) oraz układ limfatyczny (redukcja liczby limfocytów i masy organów limfatycznych). W badaniach długoterminowych na małpach stwierdzono nasilenie śródmiąższowej mineralizacji nerek. Dazatynib hamuje agregację płytek krwi in vitro i wydłuża czas krwawienia in vivo, jednak samoistne krwotoki nie były obserwowane w badaniach przewlekłych. Pomimo potencjalnego wpływu na kanał potasowy hERG i włókna Purkinjego, badania telemetryczne EKG u małp nie wykazały wydłużenia odstępu QT ani innych zaburzeń rytmu.
agregacja płytek krwi, brodawczak macicy, czas krwawienia, dazatynib, dysfagia, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, fototoksyczność, gruczolak prostaty, hemostaza, immunosupresja, kanał hERG, mineralizacja nerek, obumieranie embrionów, odstęp QT, rak płaskonabłonkowy, rozwój embrionalno-płodowy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność przewodu pokarmowego, układ limfatyczny, węzły chłonne, włókna Purkinjego, zapis EKG - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Caramlo 16 mg + 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Caramlo, zawierającego kandesartan cyleksetylu i amlodypinę, wykazały istotne efekty toksyczne przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne zalecane dla ludzi. Amlodypina w dawkach około 50-krotnie wyższych niż kliniczne powodowała opóźnienie porodu, wydłużenie jego czasu oraz zmniejszoną przeżywalność noworodków. W badaniach na szczurach przy dawkach do 10 mg/kg/dobę (8-krotność maksymalnej dawki dla ludzi) nie stwierdzono wpływu na płodność, jednak inne badania wykazały obniżenie stężenia hormonów gonadotropowych i testosteronu, a także zmniejszenie parametrów nasienia. Badania rakotwórczości amlodypiny przy dawkach 0,5-2,5 mg/kg/dobę przez 2 lata nie wykazały działania rakotwórczego, a testy mutagenności były negatywne.
amlodypina, amlodypiny bezylan, aparat przykłębuszkowy, Caramlo, działanie klastogenne, erytrocyt, fetotoksyczność, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon gonadotropowy, kandesartan cyleksetylu, komórka Sertoliego, mocznik i kreatynina, naciek bazofilów, poszerzenie kanalików nerkowych, potencjał rakotwórczy, spermatyda, śródmiąższowe zapalenie nerek, testosteron, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oxynador 5 mg + 10 mg
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania tabletek o przedłużonym uwalnianiu Oxynador (oksykodon/nalokson) wskazują na brak niekorzystnego wpływu oksykodonu na płodność i wczesny rozwój zarodkowy u szczurów przy dawkach do 8 mg/kg masy ciała oraz u królików do 125 mg/kg masy ciała. W badaniach rozwoju przed- i pourodzeniowego u szczurów stwierdzono mniejszą masę ciała potomstwa F1 przy dawce 6 mg/kg/dobę, z poziomem NOAEL ustalonym na 2 mg/kg masy ciała. Nalokson, podawany doustnie w dużych dawkach (do 800 mg/kg/dobę), nie wykazywał działania teratogennego ani toksycznego na zarodek i płód, choć przy tych wysokich dawkach obserwowano zwiększoną śmiertelność noworodków szczurzych, związane z toksycznym wpływem na ciężarne samice. Nie odnotowano negatywnego wpływu na rozwój fizyczny, odruchowy, czuciowy ani na wskaźniki rozrodczości przy dawkach terapeutycznych.
aberracje chromosomowe, dawka terapeutyczna, działanie klastogenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, kręg podkrzyżowy, mutagenność, nalokson, NOAEL, oksykodon, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, rozwój prenatalny, rozwój zarodkowy, śmiertelność neonatalna, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, toksyczność płodowa, toksyczność reprodukcyjna, wady rozwojowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metcrean XR 750 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa metforminy chlorowodorku w preparacie Metcrean XR, dostępnego w dawkach 500 mg, 750 mg i 1000 mg, opiera się na szerokim spektrum badań farmakologicznych i toksykologicznych przeprowadzonych zgodnie z międzynarodowymi standardami. Wyniki badań wielokrotnego podawania nie wykazały istotnych efektów toksycznych ani zagrożeń dla zdrowia, potwierdzając korzystny profil bezpieczeństwa farmakologicznego. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego, a badania karcynogenności nie wskazały na zwiększone ryzyko rozwoju nowotworów u zwierząt, co sugeruje brak ryzyka genotoksycznego i karcynogennego u pacjentów stosujących Metcrean XR w dawkach terapeutycznych.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie in vitro, badanie in vivo, dawka terapeutyczna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, efekt teratogenny, metformina chlorowodorek, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, rozwój embrionalno-płodowy, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neoparin 80 mg/0,8 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej obejmowały toksykologiczne analizy podostre i przewlekłe na szczurach, psach oraz małpach, z dawkami odpowiednio 15 mg/kg/dobę (13 tygodni, podskórnie) oraz 10 mg/kg/dobę (26 tygodni, podskórnie i dożylnie). W obu badaniach nie stwierdzono istotnych działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym, co wskazuje na niski profil toksyczności przy długotrwałym stosowaniu. Ocena mutagenności, przeprowadzona za pomocą testu Amesa, testu mutacji komórek chłoniaka myszy, testu aberracji chromosomalnej limfocytów ludzkich in vitro oraz testu aberracji chromosomalnej szpiku kostnego szczura in vivo, nie wykazała działania mutagennego ani klastogennego enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna, badanie mutagenności, badanie toksykologiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, limfocyt ludzki, mutacja punktowa, płodność, podanie dożylne, podanie podskórne, potencjał teratogenny, szpik kostny, test aberracji chromosomalnej, test Amesa, test in vitro, test in vivo, test postępującej mutacji, toksyczność płodowa, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa płodu, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Imatinib Altan 100 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne imatynibu przeprowadzone na szczurach, psach, małpach i królikach wykazały wielonarządową toksyczność, ze szczególnym uwzględnieniem układu krwiotwórczego, wątroby i nerek. Zmiany hematologiczne o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego oraz zaburzenia w szpiku kostnym obserwowano u szczurów, psów i małp. Wątroba psów wykazywała ciężkie uszkodzenia po 2-tygodniowej ekspozycji, w tym martwicę hepatocytów i przewodów żółciowych. U małp stwierdzono uszkodzenia nerek z mineralizacją i zwyrodnieniem cewek nerkowych oraz wzrost stężenia BUN i kreatyniny. Długotrwałe stosowanie imatynibu wiązało się ze zwiększoną częstością zakażeń oportunistycznych. Dawka NOAEL u małp wyniosła 15 mg/kg, co odpowiada około 1/3 maksymalnej dawki klinicznej u ludzi (800 mg). Potencjał genotoksyczny był negatywny w większości testów in vitro i in vivo, z wyjątkiem klastogenności w komórkach jajnika chomika oraz mutagenności dwóch produktów pośrednich w teście Amesa i na komórkach chłoniaka mysiego.
aberracja chromosomowa, agenezja kości czaszki, aminotransferaza, azot mocznikowy, brodawczak, brodawczak pęcherza moczowego, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzym wątrobowy, genotoksyczność, gruczolak przytarczycy, gruczolakorak jelita cienkiego, guz nadnercza, guz nowotworowy, kardiomiopatia, malaria, martwica przewodów żółciowych, martwica wątroby, masa jąder, niewydolność serca, ogniskowa mineralizacja, parametr hematologiczny, przepuklina mózgowa, przerost mięśnia sercowego, przewlekła choroba nerek, rak nerki, rak żołądka, rozrost przewodów żółciowych, rozstrzeń serca, rozszerzenie cewek nerkowych, ruchliwość plemników, spermatogeneza, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksykologia, układ krwiotwórczy, uszkodzenie nerek, utrata poimplantacyjna, zakażenie oportunistyczne, zwyrodnienie cewek nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Anagrelid Nordic 0,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności anagrelidu wykazały istotne zmiany kardiotoksyczne u psów przy dawkach ≥ 1 mg/kg mc./dobę (12-16-krotność dawki terapeutycznej u ludzi), manifestujące się krwotokami podwsierdziowymi oraz ogniskową martwicą mięśnia sercowego. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach i królikach, przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (720-krotność dawki ludzkiej), zaobserwowano zwiększoną resorpcję zarodków i obumarcie płodów, wskazując na potencjalne działanie embriotoksyczne. Testy genotoksyczności nie wykazały mutagenności ani klastogenności, co potwierdza korzystny profil genotoksyczny leku.
anagrelid, badanie rakotwórczości, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, embriotoksyczność, enzym CYP1, gruczolakorak macicy, guz chromochłonny nadnerczy, kardiotoksyczność, krwotok podwsierdziowy, martwica mięśnia sercowego, mutacja genowa, obumarcie płodu, potencjał mutagenny, potencjał onkogenny, potencjał rakotwórczy, resorpcja zarodka, ryzyko genotoksyczne, toksyczność przewlekła, układ hormonalny, uszkodzenie chromosomu, wartość AUC - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Memorion 10 mg
Donepezyl, substancja czynna leku Memorion, wykazuje specyficzny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach przedklinicznych na zwierzętach. Działania niepożądane wynikają głównie z nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego, co jest zgodne z mechanizmem hamowania acetylocholinoesterazy i zwiększania stężenia acetylocholiny w synapsach. W testach mutagenności in vitro i in vivo donepezyl nie wykazał działania mutagennego ani klastogennego w stężeniach terapeutycznych; klastogenność zaobserwowano jedynie przy stężeniach przekraczających 3000-krotnie poziom terapeutyczny. Długoterminowe badania na myszach i szczurach nie potwierdziły działania rakotwórczego, co wskazuje na niskie ryzyko karcinogenności przy stosowaniu klinicznym.
acetylocholina, acetylocholinoesteraza, cytotoksyczność, donepezyl, działanie cholinergiczne, działanie karcinogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt genotoksyczny, ekspozycja, hipotonia, indukcja nowotworu, inhibitor cholinoesterazy, klastogenność, mutagenność bakteryjna, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, ślinotok, stymulacja cholinergiczna, test mikrojądrowy, toksyczność rozwojowa, układ cholinergiczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ambrisentan AOP 10 mg
Ambrisentan, antagonista receptora endoteliny (ERA), wykazuje charakterystyczny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. Pojedyncza wysoka dawka może powodować niedociśnienie tętnicze wskutek rozszerzenia naczyń, co jest istotne przy ocenie przedawkowania. Nie stwierdzono hepatotoksyczności ani inhibicji transportu kwasów żółciowych. Długotrwałe podawanie u zwierząt ujawniło zmiany zapalne i przerost małżowin nosowych, zwłaszcza u szczurów przy ekspozycji trzykrotnie przekraczającej AUC stosowaną klinicznie. Ambrisentan wykazywał działanie klastogenne in vitro, jednak badania in vivo nie potwierdziły genotoksyczności, a badania rakotwórczości nie wykazały istotnego ryzyka, z wyjątkiem niewielkiego wzrostu gruczolakowłókniaków sutka u samców szczurów przy 6-krotnej ekspozycji względem dawki klinicznej 10 mg/dobę.
antagonista receptora endoteliny, bezdech, działanie klastogenne, działanie teratogenne, ekspozycja systemowa, gruczolakowłókniak sutka, hepatotoksyczność, inhibitor transportu kwasów żółciowych, kostnienie trzonu kości klinowej, niedociśnienie, niedotlenienie, obniżenie ciśnienia tętniczego, przerost małżowin nosowych, rozszerzenie naczyń krwionośnych, ruchliwość plemników, tętnica pępkowa, wada pnia naczyniowego, wada przegrody międzykomorowej, zanik kanalików nasiennych, zapalenie nabłonka jamy nosowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Biotrakson 2 g
Przedkliniczne badania ceftriaksonu, substancji czynnej Biotraksonu, wykazały, że podawanie dużych dawek soli wapniowej tego antybiotyku cefalosporynowego III generacji prowadzi do powstawania odwracalnych złogów i strątów w pęcherzyku żółciowym u zwierząt (psów i małp). Nie stwierdzono negatywnego wpływu na rozrodczość, płodność, rozwój zarodka i płodu, przebieg ciąży ani rozwój pourodzeniowy. Ponadto, badania genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego, co potwierdza bezpieczeństwo długoterminowego stosowania ceftriaksonu pod względem uszkodzeń materiału genetycznego.
cefalosporyna III generacji, ceftriakson, dieta niskosodowa, działanie kancerogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, odwracalność, pęcherzyk żółciowy, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, sól wapniowa ceftriaksonu, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie materiału genetycznego, złogi i strąty, złogi w pęcherzyku żółciowym - Leksykon substancji czynnych
Fosfatydylocholina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fosfatydylocholina, stanowiąca około 70% fosfolipidów w preparacie Curosurf (około 74 mg/ml w 80 mg/ml zawiesiny), jest kluczowym składnikiem naturalnego surfaktantu pozyskiwanego z płuc świni. Preparat zawiera także około 1% hydrofobowych białek powierzchniowych SP-B i SP-C, niezbędnych dla funkcji surfaktantu. Badania toksyczności ostrej i podostrej, przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt (psy, króliki, szczury), wykazały brak objawów toksyczności, zmian hematologicznych, makroskopowych oraz śmiertelności po podaniu dootrzewnowym, donosowym i dotchawiczym. Długoterminowe podawanie dootrzewnowe przez 4 tygodnie również nie ujawniło toksyczności fosfatydylocholiny ani innych składników preparatu.
badanie genotoksyczności, bierna skórna reakcja anafilaktyczna, działanie klastogenne, fosfatydylocholina, mutacja genowa, nadwrażliwość skórna, potencjał immunogenny, potencjał mutagenny, proteiny powierzchniowe SP-B i SP-C, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, surfaktant płucny, synteza przeciwciał, test Magnussona-Kligmana, toksyczność ostra, toksyczność podostra, uszkodzenie chromosomów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Micafungin Teva 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa mykafunginy wykazały istotne działania toksyczne, zwłaszcza hepatotoksyczność, manifestującą się rozwojem ognisk zmienionych hepatocytów (FAH) oraz raków wątrobowokomórkowych u szczurów, zależnych od dawki i czasu leczenia. Zmiany te utrzymywały się nawet po 13-tygodniowym okresie odstawienia i przekształcały się w nowotwory, szczególnie przy dawce 32 mg/kg mc./dobę. Stężenia leku przy progu rozwoju nowotworów mieściły się w zakresie stężeń klinicznych stosowanych u ludzi, co rodzi pytania o potencjalne ryzyko rakotwórczości w terapii. Ponadto, toksyczność obejmowała zmiany w układzie moczowym (wakuolizacja i hiperplazja nabłonka pęcherza i miedniczek nerkowych), układzie krwiotwórczym (wpływ na erytrocyty) oraz męskim układzie rozrodczym (wakuolizacja nabłonka przewodów najądrza, zmniejszenie liczby plemników), przy czym NOAEL mieściły się w zakresie stężeń klinicznych lub były od nich niższe.
działanie hepatotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, enzymy wątrobowe, hemoliza krwi, hepatotoksyczność, hiperplazja nabłonka pęcherza moczowego, kanaliki nasienne, mykafungina, nabłonek nasienny, nabłonek przejściowy, najądrze, niedokrwistość hemolityczna, nieplanowana synteza DNA, ogniska zmienione hepatocytów, płodność samca, poronienie, rak wątrobowokomórkowy, stężenie kliniczne, test in vitro, toksyczność reprodukcyjna, układ krwiotwórczy, uwalnianie histaminy, wakuolizacja nabłonka, zwyrodnienie hepatocytów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Prokit 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa chlorowodorku itoprydu wykazały, że podawanie dawek wielokrotnie przekraczających terapeutyczne (np. 30 mg/kg mc./dobę u szczurów) indukuje u zwierząt efekty hormonalne, takie jak hiperprolaktynemia i wtórny rozrost błony śluzowej macicy. Efekty te nie występowały u psów (do 100 mg/kg mc./dobę) ani małp (do 300 mg/kg mc./dobę), co sugeruje gatunkową zmienność wrażliwości. W badaniach toksyczności u psów odnotowano zanik gruczołu krokowego przy dawce 30 mg/kg mc./dobę, jednak efekt ten nie pojawił się w dłuższych badaniach u szczurów i małp przy wyższych dawkach. Brak jest danych dotyczących długoterminowego potencjału rakotwórczego, natomiast testy mutagenności i klastogenności in vitro i in vivo nie wykazały działania genotoksycznego itoprydu.
bezpieczeństwo farmakologiczne, chlorowodorek itoprydu, działanie klastogenne, faza estrogenowa cyklu, hiperprolaktynemia, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, Prokit, rozrost błony śluzowej macicy, testy in vitro, testy in vivo, toksyczność narządowa, wpływ na płodność, zanik gruczołu krokowego - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dasatinib Krka 80 mg
Dazatynib, dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach od 20 mg do 140 mg, jest silnym, subnanomolarnym inhibitorem kinazy BCR-ABL (aktywność w zakresie 0,6-0,8 nM), wykazującym również hamowanie kinaz SRC, c-KIT, receptorów efryny (EPH) oraz PDGFβ. Mechanizm działania obejmuje blokadę zarówno aktywnej, jak i nieaktywnej formy BCR-ABL, co pozwala na przełamywanie oporności na imatynib wynikającej z mutacji domeny kinazy, zwiększonej ekspresji BCR-ABL, aktywacji alternatywnych szlaków sygnalizacyjnych oraz oporności wielolekowej. W badaniach przedklinicznych dazatynib wykazywał skuteczność w modelach białaczki, w tym przewlekłej białaczki szpikowej (CML) i Ph+ ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL), co potwierdzono w badaniach klinicznych fazy I i II, gdzie stosowano dawkę początkową 70 mg dwa razy na dobę z możliwością modyfikacji w celu optymalizacji skuteczności i tolerancji terapii.
agregacja płytek krwi, białaczka szpikowa, działanie klastogenne, fototoksyczność, hemostaza, immunosupresja, inhibitor kinazy proteinowej, kinaza BCR-ABL, kinaza onkogenna, kinaza SRC, komórka białaczkowa, mineralizacja nerek, mutacja domeny kinazy, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, oporność na imatynib, oporność wielolekowa, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewodnictwo elektryczne serca, rak płaskonabłonkowy, receptor PDGFβ, toksyczność przewodu pokarmowego, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Co-Valsacor 80 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności skojarzenia walsartanu (80 mg) i hydrochlorotiazydu (12,5 mg) wykazały, że stosowanie Co-Valsacor w dawkach terapeutycznych jest dobrze tolerowane u ludzi. W badaniach na szczurach i małpach szerokonosych, przy dawkach odpowiadających do 0,9-krotności maksymalnej zalecanej dawki walsartanu i 3,5-krotności dawki hydrochlorotiazydu (mg/m²), zaobserwowano nefropatię z bazofilią kanalikową, zaburzenia elektrolitowe (wzrost stężenia potasu, mocznika i kreatyniny w surowicy) oraz zwiększenie objętości i stężenia elektrolitów w moczu. Wysokie dawki (do 3-krotności maksymalnej dawki walsartanu i 12-krotności hydrochlorotiazydu u szczurów) powodowały zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych (erytrocyty, hemoglobina, hematokryt). U małp odnotowano także uszkodzenie błony śluzowej żołądka oraz hiperplazję tętniczek doprowadzających w nerkach, co wiązano z farmakologicznym mechanizmem działania walsartanu i jego wpływem na układ renina-angiotensyna.
angiotensyna II, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, elektrolity w moczu, erytrocyty, hematokryt, hemoglobina, hiperkaliemia, hiperplazja tętniczek doprowadzających, hydrochlorotiazyd, inhibitory ACE, nefropatia z bazofilią kanalikowa, parametry czerwonokrwinkowe, potencjał rakotwórczy, przewód słuchowy zewnętrzny, renina, stężenie mocznika i kreatyniny, toksyczność rozwojowa, uszkodzenie błony śluzowej, walsartan, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Symformin XR 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa metforminy chlorowodorku, substancji czynnej Symformin XR, obejmowały kompleksową ocenę farmakologiczną, toksykologiczną oraz genotoksyczną. Standardowe testy farmakologiczne wykazały brak istotnych negatywnych efektów na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy i ośrodkowy układ nerwowy. Wielokrotne podawanie leku w różnych dawkach nie spowodowało istotnych zmian biochemicznych, hematologicznych ani histopatologicznych, co potwierdza bezpieczeństwo długotrwałego stosowania w dawkach terapeutycznych. Testy genotoksyczności, w tym mutacje genowe i aberracje chromosomowe in vitro i in vivo, nie wykazały potencjału mutagennego ani klastogennego metforminy.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, metformina chlorowodorek, ośrodkowy układ nerwowy, profil bezpieczeństwa, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmisartan Bluefish 40 mg
Badania przedkliniczne telmisartanu wykazały istotne zmiany hematologiczne, takie jak zmniejszenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny oraz hematokrytu, co sugeruje wpływ na erytropoezę i wskazuje na konieczność monitorowania morfologii krwi u pacjentów. Ponadto, zaobserwowano zmiany w funkcji nerek, w tym wzrost stężenia azotu mocznikowego, kreatyniny oraz potasu w surowicy, a także morfologiczne uszkodzenia kanalików nerkowych u psów, co może mieć znaczenie kliniczne u pacjentów z istniejącą dysfunkcją nerek. Dodatkowo, u szczurów i psów stwierdzono uszkodzenia błony śluzowej żołądka, takie jak nadżerki i owrzodzenia, co jest istotne w kontekście chorób przewodu pokarmowego. Zmiany te wynikają z mechanizmu działania telmisartanu, charakterystycznego dla antagonistów receptora angiotensyny II, a doustne uzupełnienie soli może zapobiegać większości niepożądanych efektów.
aktywność reninowa osocza, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy nerki, azot mocznikowy, badanie przedkliniczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyt, erytropoeza, gospodarka elektrolitowa, hematokryt, hemodynamika nerkowa, hemoglobina, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kreatynina, mechanizm farmakologiczny, morfologia krwi, nadżerka, owrzodzenie, stan zapalny, suplementacja soli, telmisartan, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zanik kanalików nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Meaxin 400 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne imatynibu przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt (szczury, psy, małpy, króliki) wykazały, że lek wywołuje łagodne do umiarkowanych zmiany hematologiczne oraz toksyczność wątroby i nerek. U psów obserwowano ciężkie uszkodzenia wątroby po 2-tygodniowym podawaniu, natomiast u małp stwierdzono uszkodzenia nerek z podwyższonymi wartościami BUN i kreatyniny. Długotrwałe stosowanie wiązało się ze zwiększoną częstością zakażeń oportunistycznych. Dawka NOAEL u małp wyniosła 15 mg/kg, co odpowiada około 1/3 maksymalnej dawki klinicznej u ludzi (800 mg). Imatynib wykazał zróżnicowany potencjał genotoksyczny – negatywny w teście Amesa i mikrojądrowym u szczurów, ale pozytywny w teście klastogennym na komórkach jajnika chomika chińskiego. Ponadto, niektóre produkty pośrednie procesu produkcji wykazały mutagenność. Wpływ na płodność obejmował zmniejszenie masy jąder i ruchliwości plemników u samców szczurów przy dawce 60 mg/kg oraz zwiększoną utratę płodów u samic przy tej samej dawce, co jest zbliżone do maksymalnej dawki klinicznej w przeliczeniu na powierzchnię ciała.
aberracje chromosomowe, albuminy, aminotransferazy, azot mocznikowy we krwi, białko całkowite, brodawczak gruczołu napletkowego, brodawczak pęcherza moczowego, cholesterol, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, gruczolak nerek, gruczolak przytarczycy, gruczolakorak jelita cienkiego, guz rdzenia nadnerczy, hiperplazja przewodów żółciowych, jądra i najądrza, kardiomiopatia, kreatynina, malaria, martwica komórek wątrobowych, martwica przewodów żółciowych, niewydolność serca, ogniskowa mineralizacja, organogeneza, potencjał genotoksyczny, przepuklina mózgowa, przerost mięśnia sercowego, przewlekła choroba nerek, rozrost nabłonka brodawek nerkowych, rozstrzeń jam serca, rozszerzenie kanalików nerkowych, rozwój przed- i pourodzeniowy, szpik kostny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, triglicerydy, układ krwiotwórczy, uszkodzenie nerek, uszkodzenie wątroby, zakażenia oportunistyczne, zmiany hematologiczne, zmiany histopatologiczne, zmniejszenie spermatogenezy, zwyrodnienie kanalików nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pentasa 2 g
Dane przedkliniczne dotyczące mesalazyny (lek Pentasa) wykazały, że nefrotoksyczność była jedynym istotnym działaniem toksycznym, obserwowanym u wszystkich badanych gatunków zwierząt, jednak dawki i stężenia w osoczu przy braku działań niepożądanych (NOAEL) przekraczały dawki terapeutyczne stosowane u ludzi od 2 do 7,2 razy, co wskazuje na znaczący margines bezpieczeństwa. Nie stwierdzono istotnej toksyczności wobec przewodu pokarmowego, wątroby oraz układu krwiotwórczego. Kompleksowe badania genotoksyczności, obejmujące testy in vitro i in vivo, nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego, a długoterminowe badania karcinogenności na myszach i szczurach nie potwierdziły zwiększonego ryzyka nowotworów związanych z mesalazyną.
badanie in vivo, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, hematopoeza, mesalazyna, nefrotoksyczność, NOAEL, płodność, potencjał mutagenny, potencjał tumorogenny, przebieg ciąży, przewód pokarmowy, rozwój zarodkowo-płodowy, test in vitro, toksyczność nerkowa, toksyczność reprodukcyjna, układ krwiotwórczy, wątroba - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oxepilax 600 mg
Dane przedkliniczne okskarbazepiny oraz jej aktywnego metabolitu monohydroksypochodnej (MHD) nie wykazały istotnego ryzyka genotoksycznego ani klastogennego w testach in vitro i in vivo, mimo że okskarbazepina zwiększała mutacje w teście Amesa w jednym szczepie bakterii bez aktywacji metabolicznej. Neurotoksyczność obserwowana u szczurów po wielokrotnym podaniu nie została potwierdzona u psów i myszy. MHD może indukować opóźnioną reakcję nadwrażliwości immunologicznej u myszy. W badaniach reprodukcyjnych okskarbazepina nie wpływała na płodność szczurów przy dawkach do 150 mg/kg mc./dobę, natomiast MHD powodowała zaburzenia cyklu rujowego, zmniejszenie liczby ciałek żółtych, implantacji oraz żywych zarodków przy dawkach porównywalnych do stosowanych u ludzi. Toksyczność rozwojowa, w tym zwiększona śmiertelność zarodków i opóźnienie rozwoju potomstwa, występowała po podaniu dawek toksycznych dla matki.
aberracja chromosomowa, aktywność mutagenna, działanie aneugeniczne, działanie klastogenne, enzymy mikrosomalne wątroby, estradiol, hormon luteinizujący, mikrojądro, monohydroksypochodna, neurotoksyczność, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, reakcja nadwrażliwości, szpik kostny, test Amesa, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Faringosept 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ambazonu jednowodnego, substancji czynnej leku Faringosept 10 mg w formie tabletek do ssania, wykazały relatywnie niską toksyczność ostrej dawki, z wartością LD50 wynoszącą 1000 mg/kg masy ciała po podaniu doustnym. Badania te potwierdziły brak działania mutagennego i klastogennego, co wyklucza potencjał genotoksyczny substancji. Ponadto, ambazon nie wykazywał cytotoksyczności w testach in vitro, co wskazuje na brak bezpośredniego toksycznego wpływu na komórki w warunkach przedklinicznych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapine APC 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny wykazały, że dawki śmiertelne (LD50) u myszy i szczurów wynoszą odpowiednio około 210 mg/kg i 175 mg/kg masy ciała, co wskazuje na duży margines bezpieczeństwa względem dawek terapeutycznych. U psów i małp tolerowano dawki doustne do 100 mg/kg bez śmiertelności, choć obserwowano objawy neurologiczne typowe dla neuroleptyków, takie jak sedacja, ataksja, drżenia czy zaburzenia świadomości. W badaniach toksyczności wielokrotnej u myszy, szczurów i psów stwierdzono hamowanie ośrodkowego układu nerwowego, działanie przeciwcholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, z rozwojem tolerancji na niektóre efekty. U szczurów odnotowano odwracalne zmiany związane ze zwiększonym stężeniem prolaktyny, wpływające na narządy rozrodcze. W hematologii u psów przy ekspozycji 12-15 razy większej niż u ludzi przy dawce 12 mg/dobę zaobserwowano odwracalną neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość, bez uszkodzenia szpiku kostnego.
cykl płciowy, dawka śmiertelna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, leukocyt, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, parametry reprodukcyjne, prolaktyna, prostracja, szpik kostny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenia hematologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib SUN 80 mg
Dazatynib wykazuje toksyczność przede wszystkim w obrębie układu pokarmowego, krwiotwórczego oraz limfatycznego, co potwierdzono w badaniach nieklinicznych na myszach, szczurach, królikach i małpach. U szczurów i małp toksyczność przewodu pokarmowego, zwłaszcza jelit, była czynnikiem ograniczającym dawkę. Obserwowano zmiany w parametrach erytrocytów oraz szpiku kostnym, a także zmniejszenie liczby limfocytów i masy organów limfatycznych, co wskazuje na działanie immunosupresyjne dazatynibu. Zmiany te miały charakter odwracalny po zakończeniu terapii. W badaniach na małpach stwierdzono śródmiąższową mineralizację nerek bez istotnych zaburzeń funkcji. Dazatynib hamuje agregację płytek i wydłuża czas krwawienia u szczurów, jednak nie wywołuje samoistnych krwotoków. Pomimo potencjalnego wpływu na kanał potasowy hERG i włókna Purkinje’go, nie zaobserwowano wydłużenia odstępu QT w badaniach in vivo na małpach.
aberracje chromosomowe, agregacja płytek krwi, badania in vitro, badania in vivo, brodawczaki macicy, czas krwawienia, działanie klastogenne, fototoksyczność, gruczolak prostaty, hemostaza pierwotna, immunosupresja, kanał hERG, krwinki czerwone, krwotok skórny, limfocyty, mineralizacja nerek, odstęp QT, organogeneza, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, rozwój embrionalno-płodowy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność, włókna Purkinjego, zapis elektrokardiograficzny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tritace 5 comb 5 mg + 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Tritace 5 comb, zawierającego ramipryl i hydrochlorotiazyd, wykazały brak toksyczności ostrej przy dawkach do 10 000 mg/kg masy ciała u gryzoni, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. Wielokrotne podawanie leku u szczurów i małp ujawniło głównie zaburzenia równowagi elektrolitowej, zgodne z działaniem diuretyku tiazydowego. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach i królikach nie stwierdzono działania teratogennego, choć toksyczność skojarzenia była nieco wyższa niż poszczególnych składników. Ramipryl nie wykazał właściwości mutagennych ani pronowotworowych w badaniach długoterminowych na szczurach i myszach, a obserwowane zmiany nerkowe interpretowano jako reakcje adaptacyjne, nie nowotworowe.
aberracje chromosomalne, diuretyk tiazydowy, działanie klastogenne, działanie pronowotworowe, działanie teratogenne, hiperplazja komórek, komórki CHO, National Toxicology Program, nondysjunkcja, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość wątrobowa, szpik kostny, test Amesa, test mysich komórek chłoniaka, toksyczność reprodukcyjna, Tritace 5 comb, wymiana chromatyd siostrzanych - Leksykon substancji czynnych
Busulfan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczna ocena busulfanu wykazała jego wyraźne działanie mutagenne i klastogenne, potwierdzone w testach na Salmonella typhimurium, Drosophila melanogaster oraz komórkach ludzkich i gryzoni, zarówno in vitro, jak i in vivo. Busulfan indukował aberracje chromosomalne u pacjentów oraz zwierząt doświadczalnych. Jako substancja potencjalnie rakotwórcza, busulfan został sklasyfikowany przez IARC jako czynnik rakotwórczy dla ludzi, co potwierdza WHO. W badaniach na myszach dożylne podawanie busulfanu zwiększało częstość guzów grasicy i jajnika. Ponadto, busulfan wykazuje działanie teratogenne, powodując u gryzoni liczne zaburzenia rozwojowe, w tym zmiany w układzie mięśniowo-szkieletowym, zahamowanie wzrostu, małą masę urodzeniową oraz defekty gonad, prowadzące do bezpłodności potomstwa obu płci.
aberracja chromosomalna, bezpłodność, busulfan, dimetyloacetoamid, Drosophila melanogaster, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, hepatotoksyczność, martwica wątroby, organogeneza, rozszczep podniebienia, Salmonella typhimurium, spermatogeneza, substancja rakotwórcza, układ mięśniowo-szkieletowy, wada szkieletu, wspólny pień tętniczy, zwężenie pnia płucnego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – OxyContin 40 mg
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące oksykodonu chlorowodorku wskazują na brak negatywnego wpływu na płodność i wczesny rozwój zarodkowy u szczurów przy dawkach do 8 mg/kg mc. oraz brak działania teratogennego u szczurów (do 8 mg/kg/dobę) i królików (do 5 mg/kg/dobę). W badaniach genotoksyczności oksykodon wykazał działanie klastogenne in vitro, jednak nie potwierdzono tego efektu in vivo, nawet przy dawkach toksycznych, co sugeruje niskie ryzyko genotoksyczności w warunkach klinicznych. Brak jest natomiast danych dotyczących poporodowych skutków ekspozycji na lek w okresie życia płodowego oraz długoterminowych badań oceniających potencjalne działanie rakotwórcze oksykodonu, co stanowi istotne ograniczenie w pełnej ocenie bezpieczeństwa stosowania tej substancji.
działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja na oksykodon, mechanizm naprawczy DNA, oksykodonu chlorowodorek, płodność, potencjał karcinogenny, rozwój płodu, rozwój zarodkowy, toksyczny wpływ na reprodukcję, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmisartanum Teva B.V. 40 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa telmisartanu wykazały, że stosowanie dawek odpowiadających terapeutycznym u ludzi prowadzi do obniżenia parametrów czerwonokrwinkowych, takich jak liczba erytrocytów, stężenie hemoglobiny oraz hematokryt. Zaobserwowano również zmiany w funkcji nerek, w tym wzrost stężenia azotu mocznikowego, kreatyniny oraz potasu w surowicy, a także poszerzenie zanikających kanalików nerkowych u psów. U obu gatunków zwierząt (szczury i psy) odnotowano zwiększoną aktywność reninową osocza oraz przerost aparatu przykłębuszkowego, jednak zmiany te nie mają istotnego znaczenia klinicznego. Dodatkowo, u szczurów i psów stwierdzono uszkodzenia błony śluzowej żołądka (nadżerki, owrzodzenia, zmiany zapalne), które można było zapobiec poprzez doustne uzupełnienie soli. Efekty te są typowe dla leków z grupy antagonistów receptora angiotensyny II oraz inhibitorów konwertazy angiotensyny.
aktywność reninowa osocza, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy nerki, azot mocznikowy, badanie przedkliniczne, błona śluzowa żołądka, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, erytrocyt, hematokryt, hemoglobina, inhibitor konwertazy angiotensyny, kanalik nerkowy, kreatynina, nadżerka, owrzodzenie, potas w surowicy, telmisartan, układ renina-angiotensyna-aldosteron - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapin Krka 15 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne olanzapiny wykazały typowe dla neuroleptyków działania na ośrodkowy układ nerwowy, takie jak sedacja, drżenia, drgawki kloniczne oraz zahamowanie przyrostu masy ciała. Mediana dawki śmiertelnej wynosiła około 210 mg/kg mc. u myszy i 175 mg/kg mc. u szczurów, natomiast psy i małpy tolerowały dawki do 100 mg/kg mc. bez zgonów, choć obserwowano objawy neurologiczne i kardiopulmonarne. W badaniach długoterminowych (do 1 roku) u myszy, szczurów i psów stwierdzono hamowanie aktywności OUN, objawy antycholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, w tym przemijającą neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg mc./dobę. Zwiększone stężenie prolaktyny u szczurów wiązało się z przemijającymi zmianami w narządach rozrodczych i nabłonku pochwy.
ataksja, cytopenia, drgawki kloniczne, działanie antycholinergiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, jadłowstręt, leukocyt, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, opóźnienie rozwoju płodu, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, prostracja, sedacja, szpik kostny, zaburzenia endokrynologiczne