zapalenie trzustki

Zapalenie trzustki to stan zapalny narządu, który może występować w postaci ostrej lub przewlekłej. Ostre zapalenie trzustki charakteryzuje się nagłym początkiem, silnym bólem brzucha, często promieniującym do pleców, oraz podwyższonym poziomem enzymów trzustkowych w surowicy. Główne przyczyny to kamica żółciowa i nadużywanie alkoholu, które odpowiadają za około 70-80% przypadków.

Przewlekłe zapalenie trzustki rozwija się stopniowo i prowadzi do nieodwracalnego uszkodzenia miąższu narządu, włóknienia oraz upośledzenia funkcji zewnątrz- i wewnątrzwydzielniczej. Skutkuje to zaburzeniami trawienia, niedożywieniem i cukrzycą. Długotrwałe nadużywanie alkoholu pozostaje główną przyczyną tej postaci choroby.

Diagnostyka zapalenia trzustki opiera się na badaniach laboratoryjnych (lipaza, amylaza), obrazowych (USG, tomografia komputerowa, MRI) oraz ocenie klinicznej. Leczenie ostrego zapalenia jest głównie objawowe i obejmuje nawodnienie, leczenie przeciwbólowe oraz czasowe wstrzymanie żywienia doustnego. W ciężkich przypadkach może być konieczna hospitalizacja na oddziale intensywnej terapii. Leczenie przewlekłego zapalenia koncentruje się na łagodzeniu objawów, suplementacji enzymów trzustkowych oraz modyfikacji stylu życia.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Paracetamol + Difenhydramina Hasco Noc 500 mg + 25 mg

Produkt leczniczy Paracetamol + Difenhydramina Hasco Noc zawiera 500 mg paracetamolu oraz 25 mg difenhydraminy chlorowodorku w formie tabletek powlekanych. Paracetamol, mimo względnie bezpiecznego profilu, może wywoływać bardzo rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, zahamowanie czynności szpiku, małopłytkowość, agranulocytoza, leukopenia, neutropenia), ciężkie reakcje alergiczne (obrzęk krtani, wstrząs anafilaktyczny), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka) oraz ostre uszkodzenie wątroby i niewydolność wątroby, szczególnie przy przedawkowaniu. Rzadko obserwuje się również zaburzenia żołądkowo-jelitowe, skurcz oskrzeli u pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ oraz nefropatie przy długotrwałym stosowaniu.
agranulocytoza, arytmia, dezorientacja, difenhydramina, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwica wątroby, nefropatia, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie wątroby, paracetamol, plamica barwnikowa, pokrzywka, przerost gruczołu krokowego, rumień, skurcz oskrzeli, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, tubulopatia, wstrząs anafilaktyczny, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lipanthyl 267M

Przed rozpoczęciem terapii fenofibratem mikronizowanym (Lipanthyl 267M) konieczne jest wykluczenie i leczenie wtórnych przyczyn hiperlipidemii, takich jak niekontrolowana cukrzyca typu 2, niedoczynność tarczycy, zespół nerczycowy, dysproteinemia, choroby wątroby z zastojem żółci oraz alkoholizm. U pacjentek stosujących doustne estrogeny lub środki antykoncepcyjne zawierające estrogeny należy zweryfikować charakter zaburzenia lipidowego, gdyż estrogeny mogą maskować efekt fenofibratu. Monitorowanie funkcji wątroby jest kluczowe – aktywność aminotransferaz powinna być kontrolowana co 3 miesiące przez pierwsze 12 miesięcy terapii, a następnie okresowo, zgodnie z indywidualnym ryzykiem. Leczenie należy przerwać, jeśli AspAT (SGOT) i AlAT (SGPT) przekroczą 3-krotność górnej granicy normy lub pojawią się objawy zapalenia wątroby, takie jak żółtaczka czy świąd skóry.
AlAT, aminotransferaza, AspAT, cukrzyca typu 2, dysproteinemia, fenofibrat mikronizowany, hipertrójglicerydemia, kamienie żółciowe, laktoza jednowodna, lek hipolipemizujący, Lipanthyl, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, przewód trzustkowy, refluks żółci, środki antykoncepcyjne, świąd skóry, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastój żółci, zespół nerczycowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Torvacard neo 20 mg

Atorwastatyna, substancja czynna leku Torvacard neo, wykazuje profil działań niepożądanych oparty na badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych średnio przez 53 tygodnie. Przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych nastąpiło u 5,2% pacjentów w grupie atorwastatyny versus 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami są podwyższenie aktywności aminotransferaz w surowicy (>3 razy górna granica normy u 0,8% pacjentów) oraz kinazy kreatynowej (>3 razy GGN u 2,5%, a >10 razy GGN u 0,4%). Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży (10-17 lat) jest zbliżony do dorosłych, bez istotnego wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe, a najczęstszym działaniem niepożądanym są infekcje. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko miopatii, zapalenia mięśni, rabdomiolizy oraz immunozależnej miopatii martwiczej, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka takimi jak wiek >65 lat, płeć żeńska, zaburzenia czynności tarczycy i nerek oraz stosowanie wysokich dawek statyn lub leków wchodzących w interakcje.
aminotransferaza, anafilaksja, atorwastatyna, cholestaza, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Telmidon 40 mg + 12,5 mg

Produkt leczniczy Telmidon, zawierający telmisartan w dawce 80 mg w połączeniu z hydrochlorotiazydem (12,5 mg lub 25 mg), wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla obu składników. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym są zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia (częstość ≥1/100 do <1/10). Rzadko (≥1/10000 do <1/1000) może wystąpić ciężki obrzęk naczynioruchowy, który w skrajnych przypadkach może prowadzić do zgonu. Inne działania niepożądane obejmują hipokaliemię, hiponatremię, hiperurykemię, tachykardię, niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia widzenia, duszność, zaburzenia czynności wątroby oraz reakcje skórne takie jak rumień, świąd czy pokrzywka. Nie zaobserwowano zależności częstości działań niepożądanych od dawki, płci, wieku ani rasy pacjentów. Hydrochlorotiazyd może nasilać hipowolemię i zaburzenia elektrolitowe, a długotrwała terapia wiąże się z ryzykiem nieczerniakowych nowotworów skóry.
agranulocytoza, alkaloza hipokaliemiczna, bradykardia, cukromocz, eozynofilia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipowolemia, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność oddechowa, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, podwyższona fosfokinaza kreatynowa, podwyższona kreatynina, posocznica, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz mięśni, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, telmisartan z hydrochlorotiazydem, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wyprysk, wysypka polekowa, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie oskrzeli, zapalenie trzustki, zapalenie zatok, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, żółtaczka cholestatyczna, żółtaczka miąższowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Tractiva 10 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Tractiva, jest stosowany w leczeniu schizofrenii oraz epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są akatyzja (częstość do 12,1% u pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi) oraz nudności (często). Inne istotne działania niepożądane obejmują zaburzenia pozapiramidowe (często), hiperprolaktynemię i hipoprolaktynemię (niezbyt często), a także poważne powikłania metaboliczne, takie jak cukrzyca i hiperglikemia (niezbyt często). Arypiprazol może powodować zarówno wzrost, jak i spadek stężenia prolaktyny, co jest istotne klinicznie. W badaniach wykazano mniejszą częstość objawów pozapiramidowych w porównaniu z haloperydolem (25,8% vs. 57,3% u pacjentów ze schizofrenią). U młodzieży (13-17 lat) profil działań niepożądanych jest podobny, z wyższą częstością senności, zaburzeń pozapiramidowych oraz akatyzji (do 16% przy dawce 30 mg). Przyrost masy ciała u młodzieży wynosił średnio 2,4 kg po 12 tygodniach i 5,8 kg po 30 tygodniach leczenia.
akatyzja, arypiprazol, bezsenność, ból głowy, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca, drżenie, dysfagia, dystonia, epizod maniakalny, fosfokinaza kreatynowa, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiperseksualność, hipotensja ortostatyczna, kwasica ketonowa, lęk, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niepokój ruchowy, niestrawność, nietrzymanie moczu, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudności, podwójne widzenie, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, reakcja uczuleniowa, schizofrenia, tachykardia, trombocytopenia, uzależnienie od hazardu, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie pozapiramidowe, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zatrzymanie moczu, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Rytonawir – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Rytonawir jest inhibitorem proteazy stosowanym w terapii zakażenia HIV-1, pełniącym rolę zarówno leku przeciwretrowirusowego, jak i wzmacniacza farmakokinetycznego innych inhibitorów proteazy. Nie powoduje wyleczenia HIV ani AIDS, a u pacjentów mogą występować zakażenia oportunistyczne. Lek jest przeciwwskazany u osób z ciężkim lub niewyrównanym zaburzeniem czynności wątroby, a u pacjentów z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B lub C istnieje zwiększone ryzyko ciężkich reakcji hepatotoksycznych. W trakcie terapii należy monitorować czynność wątroby, zwłaszcza że już po 7 dniach leczenia obserwowano wzrost aktywności aminotransferaz i bilirubiny. Klirens nerkowy rytonawiru jest nieistotny, jednak u pacjentów leczonych jednocześnie fumaranu dizoproksylu tenofowiru odnotowano przypadki niewydolności nerek i zespołu Fanconiego, co wymaga monitorowania funkcji nerek. U pacjentów z hemofilią typu A i B obserwowano zwiększone krwawienia, a także przypadki zapalenia trzustki, szczególnie przy hipertriglicerydemii, co wymaga uwagi klinicznej i ewentualnego przerwania terapii.
AIDS, aminotransferazy, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, blok przedsionkowo-komorowy, choroba Gravesa-Basedowa, CYP3A, cytomegalia, hemofilia, hiperbilirubinemia, hipertriglicerydemia, HIV-1, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, klirens nerkowy, kwasica ketonowa, martwica kości, nadciśnienie płucne, niedoczynność kory nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pneumocystoza, rabdomioliza, tenofowir, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenia erekcji, zakażenia oportunistyczne, zapalenie trzustki, zespół Cushinga, zespół Fanconiego, zespół rekonstytucji immunologicznej
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sulfasalazin EN Krka 500 mg

Podczas terapii sulfasalazyną (Sulfasalazin EN Krka, 500 mg tabletki dojelitowe) działania niepożądane występują u około 33% pacjentów, z dominującymi objawami ze strony przewodu pokarmowego (bardzo często: zaburzenia żołądkowe, nudności; często: bóle brzucha, biegunka, wzdęcia, wymioty) oraz bólami głowy i zawrotami głowy (często). Około 75% działań niepożądanych pojawia się w ciągu pierwszych 3 miesięcy leczenia, a niektóre z nich są zależne od dawki. Istotne działania hematologiczne to leukopenia (często), trombocytopenia (niezbyt często), agranulocytoza, różne typy niedokrwistości, pancytopenia i makrocytoza (częstość nieznana). Wśród poważnych działań niepożądanych wymienia się aseptyczne zapalenie opon mózgowych, śródmiąższową chorobę płuc, niewydolność i piorunujące zapalenie wątroby, a także zagrażające życiu reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka (bardzo rzadko). W przypadku ciężkich działań niepożądanych konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, autoprzeciwciało, ból głowy, choroba posurowicza, dolegliwość przewodu pokarmowego, encefalopatia, enzym wątrobowy, krwiomocz, krystaluria, leukopenia, liszaj płaski, makrocytoza, naciek eozynofilowy, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, oligospermia, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, pęcherzowy rumień wielopostaciowy, piorunujące zapalenie wątroby, proteinuria, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, sinica, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, sulfasalazyna, szum w uszach, tabletka dojelitowa, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, układowy toczeń rumieniowaty, włókniejące zapalenie pęcherzyków płucnych, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie węchu, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Sjögrena, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka
Leksykon chorób i schorzeń
Kac – Diagnostyka i diagnoza

Kac to zespół objawów pojawiających się po ustąpieniu stężenia alkoholu we krwi do zera, obejmujący m.in. ból głowy, nudności, zmęczenie, suchość w ustach, przyspieszony puls i podwyższone ciśnienie krwi. Objawy te występują zwykle w ciągu 12 godzin po spożyciu alkoholu i mogą utrzymywać się ponad 24 godziny. Diagnoza opiera się na subiektywnej ocenie pacjenta, gdyż brak jest obiektywnych biomarkerów. W badaniach stosuje się skale oceny nasilenia objawów, takie jak Hangover Symptom Scale (HSS), Acute Hangover Scale (AHS), Alcohol Hangover Severity Scale (AHSS) oraz bardziej kompleksowy Alcohol Hangover Questionnaire (AHQ). Kac różni się od zespołu odstawienia alkoholu krótszym czasem trwania, brakiem halucynacji i drgawek oraz występowaniem po jednorazowym spożyciu alkoholu. Mechanizmy patofizjologiczne obejmują odwodnienie (spowodowane hamowaniem wazopresyny), toksyczność aldehydu octowego, odpowiedź zapalną, podrażnienie błony śluzowej żołądka, hipoglikemię oraz zaburzenia snu. Czynniki wpływające na nasilenie kaca to m.in. ilość i rodzaj spożytego alkoholu, indywidualna tolerancja, wiek, płeć, stan nawodnienia oraz jakość snu.
aldehyd octowy, biomarker, cytokiny, feksofenadyna, GABA, glutaminian, hormon antydiuretyczny, kac, kongenery, marskość wątroby, metabolizm alkoholu, migrena, nadżerki, neuropatia obwodowa, nietolerancja alkoholu, objawy odstawienia, odpowiedź zapalna, odwodnienie, stężenie alkoholu we krwi, stłuszczenie wątroby, teoria zapalna, wazopresyna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół objawów, zespół odstawienia alkoholu
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Quetiapin NeuroPharma

Kwetiapina, stosowana w różnych wskazaniach psychiatrycznych, wymaga indywidualnej oceny profilu bezpieczeństwa, zwłaszcza u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat, gdzie brak jest danych dotyczących długoterminowego wpływu na rozwój i bezpieczeństwo. U młodszych pacjentów obserwowano częstsze działania niepożądane, takie jak zwiększone łaknienie, hiperprolaktynemia, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, omdlenia oraz podwyższone ciśnienie tętnicze. Leczenie wiąże się z ryzykiem wystąpienia objawów pozapiramidowych (EPS), akatyzji oraz niedociśnienia ortostatycznego, szczególnie w początkowym okresie terapii. Istotne jest monitorowanie parametrów metabolicznych (masa ciała, glikemia, lipidogram) ze względu na ryzyko hiperglikemii, cukrzycy oraz dyslipidemii. W badaniach klinicznych u młodych dorosłych (<25 lat) z ciężką depresją w przebiegu choroby dwubiegunowej odnotowano zwiększone ryzyko prób samobójczych (3,0% vs 0% placebo), co wymaga ścisłej kontroli klinicznej, zwłaszcza we wczesnej fazie leczenia i po zmianie dawki.
agranulocytoza, akatyzja, choroba układu sercowo-naczyniowego, ciężka neutropenia, depresja w chorobie dwubiegunowej, dysfagia, dyskineza późna, działanie antycholinergiczne, epizod maniakalny, hiperglikemia, hipertermia, induktor enzymów wątrobowych, kardiomiopatia, napad padaczki, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, psychoza w otępieniu, schizofrenia, senność, triglicerydy, wydłużenie odstępu QT, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zaparcie, zespół bezdechu sennego, zespół odstawienny, zespół wydłużonego QT, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Lafactin 37,5 mg

Lafactin, zawierający wenlafaksynę chlorowodorek w dawkach 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Do bardzo często występujących (≥1/10) należą nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy oraz nadmierne pocenie się, w tym poty nocne. Działania niepożądane sklasyfikowano według układów i narządów oraz częstości występowania, co umożliwia precyzyjną ocenę ryzyka. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu objawy, takie jak zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, zaburzenia rytmu serca (w tym Torsade de pointes), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka) oraz myśli i zachowania samobójcze.
anorgazmia, arytmia, bezsenność, biegunka, ból głowy, depersonalizacja, drgawki, drżenie, dyskineza, działanie niepożądane, halucynacje, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, kardiomiopatia stresowa, klasyfikacja układów i narządów, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok poporodowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, myśli samobójcze, nadmierne pocenie, niepokój, nudności, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, pokrzywka, SNRI, stan splątania, suchość w jamie ustnej, świąd, tachykardia, torsade de pointes, wenlafaksyna, wydłużenie QT, wymioty, wysypka, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia erekcji, zaburzenia orgazmu, zaburzenia równowagi, zaburzenia rytmu serca, zapalenie trzustki, zaparcia, zawroty głowy, zespół nieadekwatnego wydzielania ADH, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Oxydolor

Oxydolor, zawierający oksykodon w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z grup ryzyka, takich jak osoby w podeszłym wieku, z zaburzeniami czynności płuc, wątroby, nerek, bezdechem sennym, chorobą Addisona, przerostem prostaty, czy z historią uzależnień. Najpoważniejszym zagrożeniem jest depresja oddechowa, zwłaszcza przy dużych dawkach i u pacjentów z CSA, gdzie dawkę oksykodonu należy rozważyć do zmniejszenia. Jednoczesne stosowanie z lekami uspokajającymi (np. benzodiazepinami) zwiększa ryzyko sedacji i depresji oddechowej, dlatego wymaga stosowania najniższych dawek i ścisłego monitorowania. Należy również monitorować objawy odwracalnej niewydolności nadnerczy, takie jak ból brzucha, nudności, niskie ciśnienie krwi i zmęczenie. Oxydolor jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12 lat, a tabletki należy połykać w całości, aby uniknąć szybkiego uwalniania leku i ryzyka ciężkich działań niepożądanych.
benzodiazepiny, bezdech senny, choroba Addisona, delirium tremens, depresja oddechowa, dysfunkcja zwieracza Oddiego, hiperalgezja, hipowolemia, inhibitor monoaminooksydazy, kolka moczowodowa, kolka wątrobowa, majaczenie alkoholowe, niedoczynność tarczycy, niewydolność nadnerczy, objawy odstawienne, obrzęk śluzowaty, obturacyjna choroba jelit, oksykodon, opioidy, oś gonadalna, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodkowy bezdech senny, przerost prostaty, terapia skojarzona, uzależnienie od opioidów, zaburzenie związane ze stosowaniem opioidów, zapalenie trzustki, zapalna choroba jelit, zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ansifora

Ansifora, zawierająca sytagliptynę, jest przeciwwskazana u pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz w leczeniu kwasicy ketonowej, ze względu na mechanizm działania inhibitora DPP-4 i brak skuteczności w tych stanach. Istotnym ryzykiem związanym z terapią jest możliwość wystąpienia ostrego zapalenia trzustki, objawiającego się uporczywym, silnym bólem brzucha. W przypadku podejrzenia zapalenia trzustki należy natychmiast odstawić Ansiforę, przerwać stosowanie innych leków potencjalnie wywołujących ten stan oraz wdrożyć odpowiednią diagnostykę. Potwierdzone ostre zapalenie trzustki stanowi przeciwwskazanie do ponownego rozpoczęcia leczenia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią zapalenia trzustki, gdyż odnotowano rzadkie przypadki martwiczego lub krwotocznego zapalenia trzustki prowadzące do zgonu.
agonista receptora PPARγ, anafilaksja, ciężka reakcja nadwrażliwości, cukrzyca typu 1, dializa otrzewnowa, hemodializa, hipoglikemia, inhibitor DPP-4, kwasica ketonowa, lek przeciwcukrzycowy, martwicze zapalenie trzustki, metformina, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, schyłkowa niewydolność nerek, sytagliptyna, zaburzenie czynności nerek, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Acurenal 5 mg

Chinapryl (Acurenal), inhibitor ACE, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących różne układy organizmu. Najczęściej obserwuje się zaburzenia neurologiczne (ból głowy 7,2%, zawroty głowy 5,5%), objawy ze strony układu oddechowego (kaszel 3,9%, zapalenie błony śluzowej nosa 3,2%) oraz zmęczenie (3,5%), nudności/wymioty (2,8%) i ból mięśni (2,2%). Często występują zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza hiperkaliemia i hiponatremia, a także podwyższone stężenia kreatyniny i mocznika, szczególnie u pacjentów stosujących jednocześnie diuretyki. Rzadkie, ale poważne działania obejmują agranulocytozę, niedokrwistość hemolityczną, neutropenię, małopłytkowość, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka), a także eozynofilowe zapalenie płuc i zapalenie trzustki, które może być śmiertelne.
agranulocytoza, bezsenność, białkomocz, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból pleców, chinapryl, depresja, dławica piersiowa, duszność, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hiperkaliemia, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kaszel, kołatanie serca, kreatynina, łuszczycopodobne zapalenie skóry, łysienie, małopłytkowość, nadmierna potliwość, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, niedowidzenie, niestrawność, niewydolność nerek, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelita cienkiego, obrzęk obwodowy, omdlenie, parestezja, pęcherzyca, pokrzywka, przemijający napad niedokrwienny, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rozszerzenie naczyń, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, stan splątania, suchość w gardle, suchość w jamie ustnej, świąd, szumy uszne, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uogólniony obrzęk, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenia równowagi, zaburzenia smaku, zaburzenia wzwodu, zakażenie dróg moczowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie głośni, zapalenie jelit, zapalenie naczyń, zapalenie oskrzeli, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zaparcia, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon substancji czynnych
Seryma – Wskazania do stosowania

Seryna jest aminokwasem endogennym obecnym w preparatach do żywienia pozajelitowego, takich jak Aminoplasmal B.Braun 10% E, Olimel N12E oraz Olimel N9, stosowanych u pacjentów z niemożnością lub niewystarczalnością żywienia doustnego i dojelitowego. Preparaty te są wskazane dla dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 2 lat. Zawartość seryny różni się w zależności od preparatu i objętości: np. Aminoplasmal B.Braun 10% E zawiera 2,30 mg/ml (2,30 g/l), a Olimel N12E w dawce 1000 ml dostarcza 3,00 g seryny. Seryna jest integralną częścią zbilansowanych mieszanin aminokwasowych, które dostarczają niezbędnych aminokwasów egzogennych, warunkowo egzogennych oraz endogennych, co jest kluczowe dla optymalnego wsparcia metabolicznego pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego.
aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas warunkowo egzogenny, Aminoplasmal, choroba nowotworowa, funkcja nerek, infuzja aminokwasów, mieszanina aminokwasów, niedożywienie, niewydolność jelit, okres okołooperacyjny, Olimel, parametry biochemiczne, radioterapia, seryna, stan odżywienia, terapia żywieniowa, wartość kaloryczna, wyniszczenie, zapalenie jelit, zapalenie trzustki, zapotrzebowanie energetyczne, zespół krótkiego jelita, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Biotrakson 1 g

Biotrakson, zawierający ceftriakson sodowy, jest cefalosporyną III generacji, której stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych o różnej częstości. Najczęściej obserwuje się eozynofilię, leukopenię, małopłytkowość, biegunkę, wysypkę oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych. Rzadziej występują granulocytopenia, niedokrwistość, zaburzenia krzepnięcia, a także poważne reakcje hematologiczne, takie jak niedokrwistość hemolityczna i agranulocytoza. Ceftriakson może wywoływać poważne reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny oraz reakcję Jarischa-Herxheimera. Wśród działań skórnych odnotowano zespół Stevensa-Johnsona, toksyczną nekrolizę naskórka i inne ciężkie reakcje, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Wątroba może reagować zwiększeniem enzymów, a u niektórych pacjentów pojawiają się strąty w pęcherzyku żółciowym, szczególnie przy dawkach przekraczających standardowe, co jest odwracalne po przerwaniu terapii.
AGEP, agranulocytoza, biegunka, cefalosporyna trzeciej generacji, ceftriakson, cholestatyczne zapalenie wątroby, Clostridium difficile, cukromocz, drgawki, encefalopatia, enzymy wątrobowe, eozynofilia, granulocytopenia, grzybica narządów płciowych, kernicterus, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, nadkażenie, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja Jarischa-Herxheimera, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, skąpomocz, skurcz oskrzeli, strąty w nerkach, strąty w pęcherzyku żółciowym, świąd, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, wytrącanie soli wapniowej, zaburzenia krzepnięcia, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Diured 5 mg

Torasemid, substancja czynna leku Diured, może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Bardzo rzadko (<1/10 000) obserwuje się zmniejszenie liczby płytek krwi, erytrocytów i leukocytów, co może prowadzić do zaburzeń krzepnięcia, niedokrwistości i zwiększonej podatności na infekcje. Również bardzo rzadko występują poważne powikłania zakrzepowe związane z odwodnieniem, prowadzące do arytmii, dusznicy bolesnej, zawału mięśnia sercowego lub omdlenia, szczególnie u osób starszych i z chorobami układu sercowo-naczyniowego. Często (≥1/100 do <1/10) pojawiają się dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka i zaparcia, a także wzrost aktywności enzymów wątrobowych (np. gamma-GT). Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) obserwuje się wzrost stężenia mocznika i kreatyniny w osoczu oraz zatrzymanie moczu u pacjentów z zaburzeniami odpływu moczu.
arytmia serca, cholesterol, Diured, dusznica bolesna, elementy morfotyczne krwi, enzymy wątrobowe, erytrocyty, gamma-glutamylotranspeptydaza, hipokalemia, hiponatremia, kurcz mięśniowy, kwas moczowy, kwasica metaboliczna, leukocyty, nadwrażliwość na światło, niedokrwienie mózgowe, niedokrwistość, odwodnienie, oligemia, parestezja, powikłanie zakrzepowe, przerost gruczołu krokowego, reakcja alergiczna, torasemid, triglicerydy, trombocyty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zawał mięśnia sercowego
Leksykon substancji czynnych
Tygecyklina – Działania niepożądane

Tygecyklina, antybiotyk z grupy glicylocyklin, stosowana jest głównie w leczeniu powikłanych zakażeń skóry i tkanek miękkich (cSSTI) oraz powikłanych zakażeń wewnątrzbrzusznych (cIAI). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym nudności (21%) i wymioty (13%), które pojawiają się głównie w pierwszych dniach terapii i mają łagodne lub umiarkowane nasilenie. U dzieci w wieku 8-11 lat częstość nudności (48,3%), wymiotów (46,6%) oraz zwiększonej aktywności lipazy w surowicy (6,9%) jest wyższa niż u dorosłych. Inne istotne działania niepożądane obejmują zaburzenia wątroby (często zwiększenie AspAT i AlAT, hiperbilirubinemia), zaburzenia układu krzepnięcia (wydłużenie APTT i PT, małopłytkowość) oraz rzadkie, ale poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona. W trakcie leczenia odnotowano także zwiększone ryzyko ciężkich powikłań infekcyjnych, w tym posocznicy (2,2% vs. 1,1% w grupie kontrolnej) oraz wyższy odsetek zgonów (2,4% vs. 1,7%).
aktywność lipazy, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, azot mocznikowy we krwi, azotemia, czas częściowej tromboplastyny, czas protrombinowy, działanie antyanaboliczne, guz rzekomy mózgu, hemodializa, hiperbilirubinemia, hiperfosfatemia, hipofibrynogenemia, hipoglikemia, kwasica, małopłytkowość, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, nadwrażliwość na światło, niewydolność wątroby, nudności, powikłane zakażenie skóry i tkanek miękkich, powikłane zakażenie wewnątrzbrzuszne, pozaszpitalne zapalenie płuc, profil bezpieczeństwa, reakcja anafilaktyczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, spektrum działania przeciwbakteryjnego, tygecyklina, uszkodzenie wątroby, wstrząs septyczny, zaburzenie gojenia ran, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie żył, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ketipinor

Kwetiapina (Ketipinor) wymaga indywidualnej oceny ryzyka i korzyści w zależności od rozpoznania i dawki. Nie jest zalecana u osób poniżej 18 lat ze względu na brak danych bezpieczeństwa i częstsze działania niepożądane, takie jak wzrost łaknienia, hiperprolaktynemia, objawy pozapiramidowe, zmiany ciśnienia tętniczego i funkcji tarczycy. Leczenie depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej wiąże się z ryzykiem myśli i zachowań samobójczych, szczególnie u młodych dorosłych (<25 lat) i pacjentów z historią prób samobójczych, co wymaga ścisłego monitorowania. Kwetiapina może powodować pogorszenie profilu metabolicznego (wzrost masy ciała, hiperglikemia, podwyższone triglicerydy, LDL i cholesterol całkowity, obniżenie HDL), objawy pozapiramidowe (EPS, akatyzja), senność, niedociśnienie ortostatyczne oraz ryzyko zespołu bezdechu śródsennego. Należy monitorować parametry metaboliczne i objawy neurologiczne, a w przypadku niedociśnienia ortostatycznego rozważyć dostosowanie dawki.
agranulocytoza, akatyzja, ciężka neutropenia, ciężkie skórne działania niepożądane, depresja w chorobie dwubiegunowej, dysfagia, dyskinezy późne, działanie antycholinergiczne, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertermia, hipokaliemia lub hipomagnezemia, jaskra z wąskim kątem przesączania, kardiomiopatia i zapalenie mięśnia sercowego, kwasica ketonowa, kwetiapina, lek przeciwpsychotyczny, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, nietolerancja galaktozy, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, ostra uogólniona osutka krostkowa, reakcja na lek z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wydłużenie odstępu QT, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zespół bezdechu śródsennego, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Finomel

Finomel jest emulsją do infuzji przeznaczoną do żywienia pozajelitowego, którą należy podawać wyłącznie przez żyłę centralną, aby zapewnić bezpieczeństwo terapii. Preparat zawiera olej sojowy, olej rybi, fosfolipidy jajeczne oraz glukozę z kukurydzy, co niesie ryzyko reakcji alergicznych, zwłaszcza u pacjentów z alergią na soję, orzeszki ziemne lub kukurydzę. Istotnym zagrożeniem jest możliwość powstawania osadów w naczyniach płucnych, prowadzących do zatorów i niewydolności płuc, szczególnie przy nadmiernym dodatku wapnia i fosforanów. W trakcie terapii należy monitorować roztwór, zestaw infuzyjny i cewnik pod kątem osadów oraz natychmiast przerwać infuzję w przypadku objawów niewydolności płuc. Ryzyko zakażeń wymaga ścisłego przestrzegania aseptyki podczas zakładania i obsługi cewnika.
cholestaza, cukrzyca, emulsja do infuzji, enzymy wątrobowe, fosfolipidy jajeczne, hepatomegalia, hiperfosfatemia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipermagnezemia, kwasica mleczanowa, kwasy omega-3, małopłytkowość, niedobór tiaminy, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność płuc, obrzęk płuc, olej rybi, olej sojowy, osady w naczyniach płucnych, osmolarność surowicy, ośrodkowy układ nerwowy, pierwiastki śladowe, posocznica, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, równowaga kwasowo-zasadowa, stłuszczenie wątroby, triglicerydy, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia krzepliwości krwi, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zator naczyń płucnych, zespół ponownego odżywienia, zespół przeciążenia tłuszczami, żyła centralna, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Cyklosporyna – Działania niepożądane

Cyklosporyna, stosowana jako lek immunosupresyjny, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki oraz czasu terapii. Do najczęstszych należą nefrotoksyczność (zarówno ostra, z hiperkaliemią, hipomagnezemią i hiperurykemią, jak i przewlekła z morfologicznymi zmianami nerek), nadciśnienie tętnicze, drżenie, hirsutyzm, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty) oraz zaburzenia metaboliczne, takie jak hiperlipidemia i hiperglikemia. Ponadto, terapia cyklosporyną zwiększa ryzyko zakażeń wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych i pasożytniczych, w tym reaktywacji poliomawirusa (nefropatia PVAN) i wirusa JC (postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia – PML). Występują także poważne działania neurologiczne, od drżeń i bólów głowy po encefalopatię z zespołem PRES, a także ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych, zwłaszcza chłoniaków i nowotworów skóry, co jest związane z immunosupresją.
ataksja móżdżkowa, cholestaza, cyklosporyna, ginekomastia, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipomagnezemia, hirsutyzm, inhibitor kalcyneuryny, lek immunosupresyjny, leukopenia, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nefrotoksyczność, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, parestezje, polineuropatia ruchowa, poliomawirus, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, przerost dziąseł, reakcja rzekomoanafilaktyczna, zaburzenia limfoproliferacyjne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół bólowy wywołany inhibitorem kalcyneuryny, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, żółtaczka, zwłóknienie śródmiąższowe, zwyrodnienie szkliste tętniczek
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sandimmun Neoral 50 mg

Cyklosporyna (Sandimmun Neoral) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami czynności nerek (w tym nefrotoksycznością ostrą i przewlekłą), nadciśnieniem tętniczym, zaburzeniami metabolicznymi (hiperlipidemia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipomagnezemia, hiperurykemia) oraz objawami neurologicznymi (drżenie, bóle głowy, drgawki, encefalopatia). Częstość i nasilenie działań niepożądanych koreluje z dawką i wskazaniem do leczenia, przy czym pacjenci po transplantacji, stosujący wyższe dawki i długotrwałą immunosupresję, są szczególnie narażeni. Ponadto, terapia cyklosporyną zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych (wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych, pasożytniczych), w tym poważnych powikłań takich jak nefropatia poliomawirusowa (PVAN) i postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML). Zgłaszano także podwyższone ryzyko rozwoju chłoniaków, chorób limfoproliferacyjnych oraz nowotworów skóry, co jest związane z intensywnością i czasem trwania immunosupresji.
chłoniak, cholestaza, choroba limfoproliferacyjna, cyklosporyna, drgawki, encefalopatia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipomagnezemia, hirsutyzm, inhibitor kalcyneuryny, jadłowstręt, leukopenia, małopłytkowość, mialgia, mikroangiopatia zakrzepowa, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nefropatia związana z poliomawirusem, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, parestezja, polineuropatia ruchowa, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, przerost dziąseł, wrzód trawienny, wysypka alergiczna, zaburzenie czynności nerek, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zanik kanalików, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół bólowy wywołany przez inhibitor kalcyneuryny, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, żółtaczka, zwłóknienie śródmiąższowe, zwyrodnienie szkliste tętniczek
Leksykon leków
Działania niepożądane – Doloxib 90 mg

Profil bezpieczeństwa etorykoksybu, substancji czynnej leku Doloxib, został oceniony na podstawie badań klinicznych obejmujących 9295 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów, reumatoidalnym zapaleniem stawów, przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. Dawkowanie stosowane w badaniach wynosiło 30 mg, 60 mg, 90 mg oraz 120 mg, a okres leczenia sięgał do 3,5 roku. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były: ból brzucha, zawroty głowy, ból głowy, nadciśnienie tętnicze, obrzęki oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT). Wśród działań niepożądanych o mniejszej częstości występowania odnotowano m.in. niedokrwistość, leukopenię, trombocytopenię, reakcje nadwrażliwości, zaburzenia psychiczne, arytmie, migotanie przedsionków, dusznicę bolesną, zawał mięśnia sercowego oraz udar mózgu. W badaniach klinicznych wykazano, że stosowanie etorykoksybu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem ciężkich incydentów tętniczych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, z bezwzględnym ryzykiem nieprzekraczającym 1% rocznie.
białkomocz, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, dusznica bolesna, etorykoksyb, hiperkaliemia, infekcja górnych dróg oddechowych, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie jamy ustnej, owrzodzenie żołądka, przełom nadciśnieniowy, przemijający napad niedokrwienny, przewlekły ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reumatoidalne zapalenie stawów, selektywny inhibitor COX-2, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar naczyniowy mózgu, zabieg chirurgiczny stomatologiczny, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wyrostka zębodołowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Medrol 4 mg

Metyloprednizolon (Medrol) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących liczne układy i narządy, z częstością występowania określaną jako nieznaną. Do najważniejszych należą zaburzenia endokrynologiczne, takie jak zespół Cushinga, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz zespół odstawienia steroidów, a także zaburzenia metaboliczne: kwasica metaboliczna, zasadowica hipokaliemiczna, retencja sodu, dyslipidemia, zaburzenia tolerancji glukozy i zwiększone zapotrzebowanie na insulinę u pacjentów z cukrzycą. W zakresie układu nerwowego obserwuje się m.in. zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego, napady drgawkowe, zaburzenia funkcji poznawczych oraz bóle głowy. Ponadto, metyloprednizolon może indukować poważne zaburzenia psychiczne, w tym stany maniakalne, urojenia, myśli samobójcze oraz uzależnienie od leku.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, chorioretinopatia, dyslipidemia, jaskra, kwasica metaboliczna, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, lek przeciwcukrzycowy, leukocytoza, lipomatoza nadtwardówkowa, martwica kości, miopatia, neuropatyczne zwyrodnienie stawów, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, osteoporoza, perforacja jelita, podwyższone enzymy wątrobowe, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rozstęp skórny, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie przełyku, wybroczyna, wytrzeszcz, zaburzenie afektywne, zaburzenie psychiczne, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie tolerancji glukozy, zaćma, zakażenie oportunistyczne, zapalenie otrzewnej, zapalenie trzustki, zasadowica hipokaliemiczna, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół Cushinga, zespół odstawienia steroidów, złamanie patologiczne, zmiana skórna
Leksykon substancji czynnych
Fludrokortyzon – Działania niepożądane

Fludrokortyzon, syntetyczny mineralokortykosteroid, wykazuje silne działanie zatrzymujące sód i wodę, co jest podstawą jego terapeutycznego zastosowania, ale jednocześnie przyczynia się do licznych działań niepożądanych. Najczęstsze powikłania dotyczą zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, takich jak zatrzymanie sodu i płynów, obrzęki, hipokaliemia, zasadowica hipokaliemiczna oraz nadciśnienie tętnicze. Długotrwałe stosowanie lub łączenie z innymi kortykosteroidami zwiększa ryzyko poważnych zaburzeń sercowo-naczyniowych (np. zastoinowa niewydolność serca, przerost mięśnia sercowego, arytmie) oraz endokrynologicznych (zespół Cushinga, wtórna niedoczynność kory nadnerczy, zaburzenia metabolizmu węglowodanów). Fludrokortyzon może również maskować objawy zakażeń i obniżać odporność, co wymaga szczególnej ostrożności klinicznej.
arytmia, aseptyczna martwica kości, ciśnienie śródgałkowe, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, drgawka, działanie mineralokortykotropowe, fludrokortyzon, hipokaliemia, hipotensja, hirsutyzm, jaskra, kandydoza, leukocytoza, martwicze zapalenie naczyń, mineralokortykosteroid, miopatia posteroidowa, nadciśnienie tętnicze, neuropatia nerwu wzrokowego, nieostre widzenie, niewydolność serca, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, osteoporoza, ostra niewydolność kory nadnerczy, parestezja, perforacja jelita, plamica, powikłanie zakrzepowe, przerost serca, retencja sodu, rozstęp skórny, rumień, ścieńczenie rogówki, tarcza zastoinowa, toczeń rumieniowaty, trądzik, upośledzone gojenie ran, wrzód trawienny, wybroczyna, wytrzeszcz, zaburzenia emocjonalne, zaburzenia metabolizmu węglowodanów, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaćma podtorebkowa tylna, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie nerwu, zapalenie przełyku wrzodziejące, zapalenie trzustki, zasadowica hipokaliemiczna, zespół Cushinga, zespół odstawienia, złamanie kompresyjne kręgosłupa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Absenor 500 mg

Walproinian sodu zawarty w leku Absenor wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, obejmujących układy hematologiczny, neurologiczny, endokrynologiczny, pokarmowy, wątrobowy, skórny, moczowy oraz rozrodczy. Najczęstsze hematologiczne działania to niedokrwistość, trombocytopenia i leukopenia, które ustępują po odstawieniu leku, podczas gdy poważniejsze powikłania, takie jak pancytopenia czy niewydolność szpiku, występują rzadziej. Hiperamonemia pojawia się bardzo często, a przyrost masy ciała i hiponatremia są częste. Neurologicznie dominują drżenia (≥1/10), zaburzenia pozapiramidowe, senność i drgawki (≥1/100 do <1/10), a poważniejsze objawy jak śpiączka i encefalopatia występują niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100). W zakresie działań niepożądanych wątroby obserwuje się często (≥1/100 do <1/10) ciężkie uszkodzenie wątroby, szczególnie u dzieci, co może prowadzić do zgonu. Reakcje skórne, takie jak toksyczna nekroliza naskórka i zespół Stevensa-Johnsona, są rzadkie (≥1/10 000 do <1/1 000), natomiast zaburzenia psychiczne, w tym agresja i pobudzenie, występują często, zwłaszcza u dzieci i młodzieży.
agranulocytoza, aplazja czysto czerwonokrwinkowa, ataksja, bezpłodność męska, biegunka, bolesne miesiączkowanie, brak miesiączki, czynnik krzepnięcia, drgawki, drżenie, encefalopatia, głuchota, hiperamonemia, hiperandrogenizm, hiponatremia, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, krwawienie, letarg, leukopenia, limfopenia, makrocytoza, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedokrwistość makrocytyczna, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, nudności, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, omam, otępienie, pancytopenia, parestezja, parkinsonizm, podwójne widzenie, policystyczne jajniki, przyrost masy ciała, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, spastyczność, śpiączka, splątanie, stupor, szumy uszne, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, uszkodzenie trzustki, uszkodzenie wątroby, walproinian sodu, wymioty, zaburzenie pozapiramidowe, zapalenie jamy ustnej, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zespół Fanconiego, zespół mielodysplastyczny, zespół niewłaściwego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona, zmniejszenie gęstości mineralnej kości
Leksykon leków
Działania niepożądane – Romazic 10 mg

Rozuwastatyna, substancja czynna leku Romazic, charakteryzuje się stosunkowo niskim odsetkiem działań niepożądanych, które są przeważnie łagodne i przemijające. W badaniach klinicznych mniej niż 4% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych. Profil bezpieczeństwa opiera się na danych z badań klinicznych oraz obserwacjach porejestracyjnych, z częstością działań niepożądanych zależną od dawki. Najczęściej występują bóle mięśni, zaparcia, nudności, bóle brzucha, a także zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych. Proteinuria, głównie kanalikowa, pojawia się u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i u około 3% przy dawce 40 mg, zwykle ustępując podczas kontynuacji leczenia. Występują także rzadkie, ale poważne powikłania mięśniowe, takie jak miopatia i rabdomioliza, zwłaszcza przy dawkach powyżej 20 mg, z koniecznością przerwania terapii przy wzroście kinazy kreatynowej (CPK) >5 x GGN.
aminotransferaza wątrobowa, cukrzyca, ginekomastia, immuno-zależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra choroba nerek, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, statyna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Maysiglu

Terapia sytagliptyną (Maysiglu) wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz w przebiegu kwasicy ketonowej, gdzie lek jest przeciwwskazany. Istotnym ryzykiem jest rozwój ostrego zapalenia trzustki, objawiającego się uporczywym, silnym bólem brzucha, co wymaga natychmiastowego odstawienia leku i wdrożenia diagnostyki oraz leczenia wspomagającego. Po odstawieniu sytagliptyny zapalenie trzustki zwykle ustępuje, jednak odnotowano rzadkie przypadki martwiczego lub krwotocznego zapalenia trzustki z ryzykiem zgonu. W przypadku potwierdzenia zapalenia trzustki nie należy ponownie rozpoczynać terapii Maysiglu, szczególnie u pacjentów z historią tego schorzenia. Ponadto, stosowanie sytagliptyny w skojarzeniu z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika zwiększa ryzyko hipoglikemii, co wymaga rozważenia redukcji dawek tych leków.
agonista receptora PPARγ, anafilaksja, cukrzyca typu 1, dializa otrzewnowa, hemodializa, hipoglikemia, inhibitor DPP-4, krwotoczne zapalenie trzustki, kwasica ketonowa, metformina, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja nadwrażliwości, schyłkowa niewydolność nerek, sytagliptyna, tabletka powlekana, terapia skojarzona, zaburzenie czynności nerek, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Karbicombi 32 mg + 12,5 mg

Lek Karbicombi, zawierający kandesartan cyleksetylu oraz hydrochlorotiazyd, wykazuje profil działań niepożądanych zgodny z dotychczas znanymi efektami obu składników stosowanych w monoterapii. W badaniach klinicznych działania niepożądane miały przeważnie charakter łagodny i przemijający, a odsetek przerwań terapii z powodu działań niepożądanych wynosił 2,3-3,3% w grupie leczonej oraz 2,7-4,3% w grupie placebo. Hydrochlorotiazyd, szczególnie w dawkach ≥25 mg, wiąże się z ryzykiem hiperglikemii, hiperurykemii, zaburzeń elektrolitowych (hiponatremia, hipokaliemia) oraz zwiększonym ryzykiem nieczerniakowych nowotworów skóry (rak podstawnokomórkowy i kolczystokomórkowy). Kandesartan może bardzo rzadko powodować hiperkaliemię, leukopenię, neutropenię, agranulocytozę oraz zaburzenia czynności wątroby i nerek. Często obserwuje się zakażenia górnych dróg oddechowych, zawroty głowy oraz osłabienie.
agranulocytoza, cukromocz, dna moczanowa, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, jaskra zamkniętego kąta, kandesartan cyleksetylu, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie tętnic, nadciśnienie tętnicze, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty skórny, toczeń rumieniowaty układowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakażenie układu oddechowego, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół ostrej niewydolności oddechowej, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Clefirem

Przed rozpoczęciem terapii teriflunomidem (Clefirem 14 mg) konieczne jest wykonanie oceny ciśnienia tętniczego, aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT/SGPT) oraz morfologii krwi z rozmazem i liczbą płytek. Monitorowanie tych parametrów powinno być kontynuowane podczas leczenia, z aktywnością AlAT kontrolowaną co 4 tygodnie przez pierwsze 6 miesięcy, a następnie regularnie. Ze względu na długi okres półtrwania teriflunomidu (średnio 8 miesięcy do osiągnięcia stężenia <0,02 mg/L, z możliwością wydłużenia do 2 lat), w przypadku działań niepożądanych lub konieczności przerwania terapii zaleca się zastosowanie procedury przyspieszonej eliminacji. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hepatotoksyczności, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami czynności wątroby, stosujących inne leki hepatotoksyczne lub spożywających alkohol. W przypadku wzrostu enzymów wątrobowych powyżej 3-krotnej górnej granicy normy, leczenie należy przerwać i kontynuować monitorowanie do normalizacji wyników.
aminotransferaza alaninowa, duszność, fingolimod, hipoproteinemia, interferon beta, jony wapniowe, leflunomid, leukopenia, łuszczyca krostkowa, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, natalizumab, neuropatia obwodowa, nietolerancja galaktozy, octan glatirameru, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, płytki krwi, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja polekowa z eozynofilią, rozmaz krwinek białych, śródmiąższowa choroba płuc, szpik kostny, teriflunomid, zapalenie trzustki, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Aripsan 10 mg

Aripiprazol (Aripsan) dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg i 15 mg wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, z najczęściej obserwowanymi akatyzją i nudnościami (>3% pacjentów). Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) oraz o częstości nieznanej. Wśród zaburzeń endokrynologicznych niezbyt często występuje hiperprolaktynemia, a aripiprazol może powodować zarówno wzrost, jak i spadek stężenia prolaktyny. W zakresie zaburzeń psychicznych często obserwuje się niepokój, bezsenność i lęk, a niezbyt często depresję. Zaburzenia pozapiramidowe (EPS), w tym akatyzja, drżenie i dystonia, są istotnym problemem klinicznym, z częstością zależną od wskazania i dawki (np. EPS 9,1% przy 10 mg vs 28,8% przy 30 mg). W badaniach klinicznych u pacjentów ze schizofrenią i zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym częstość EPS i akatyzji była wyższa niż w grupach placebo, ale niższa niż przy stosowaniu haloperydolu.
akatyzja, choroba zakrzepowo-zatorowa, czkawka, drżenie, dysfagia, dystonia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, kwasica ketonowa, napady drgawkowe, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nieostre widzenie, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, podwójne widzenie, późne dyskinezy, priapizm, rabdomioliza, reakcja alergiczna, sedacja, tachykardia, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia pozapiramidowe, zapalenie trzustki, zaparcia, zawroty głowy, zespół odstawienny noworodków, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sytena 25 mg

Profil bezpieczeństwa sytagliptyny, stosowanej w dawce 100 mg/dobę (lub 50 mg/dobę przy eGFR ≥30 i <50 ml/min/1,73 m²), został szczegółowo oceniony w badaniu TECOS oraz w okresie po wprowadzeniu leku do obrotu. Najpoważniejszymi działaniami niepożądanymi są ostre zapalenie trzustki, w tym postaci martwicze i krwotoczne, które mogą mieć przebieg zagrażający życiu, oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja i obrzęk naczynioruchowy. Hipoglikemia występuje często, zwłaszcza w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7-13,8%) i insuliną (9,6%), a ciężka hipoglikemia dotyczy 2,7% pacjentów stosujących te leki razem z sytagliptyną. Inne istotne działania niepożądane to ciężkie złuszczające choroby skóry (zespół Stevensa-Johnsona, pemfigoid pęcherzowy), zaburzenia czynności nerek, śródmiąższowa choroba płuc oraz reakcje dermatologiczne i mięśniowo-szkieletowe o różnym nasileniu.
artropatia, badanie TECOS, hipoglikemia, małopłytkowość, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, Sytena, zaburzenie czynności nerek, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Depakine Chronosphere 250 (166,76 mg + 72,61 mg)/sasz.

Walproinian sodu, zawarty w leku Depakine Chronosphere, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania i układów narządowych. Do najczęstszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość i trombocytopenia (≥1/10), oraz objawy neurologiczne, w tym drżenie (≥1/10), senność, drgawki, zaburzenia pamięci i ból głowy (≥1/100 do <1/10). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko poważnych powikłań, takich jak niewydolność szpiku kostnego, encefalopatia, uszkodzenie wątroby (zwłaszcza u dzieci poniżej 3 roku życia), zapalenie trzustki oraz reakcje skórne o charakterze zagrażającym życiu (np. zespół Stevensa-Johnsona). Wśród zaburzeń metabolicznych często obserwuje się hiponatremię i zwiększenie masy ciała, które mogą predysponować do zespołu policystycznych jajników, a także hiperamonemię, która wymaga szczegółowej diagnostyki w przypadku objawów neurologicznych.
agranulocytoza, aplazja czerwonokrwinkowa, ataksja, czas protrombinowy, drżenie, encefalopatia, hiperamonemia, hiperandrogenizm, hiperplazja dziąseł, hiponatremia, leukopenia, makrocytemia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadaktywność psychomotoryczna, niedokrwistość, niedokrwistość makrocytowa, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, osłupienie, osteopenia, osteoporoza, pancytopenia, parestezja, parkinsonizm, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, SIADH, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, walproinian sodu, zaburzenia pozapiramidowe, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół Fanconiego, zespół mielodysplastyczny, zespół policystycznych jajników, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Pinexet 25 mg 25 mg

Kwetiapina, substancja czynna leku Pinexet, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane (≥10%) to senność, zawroty głowy, ból głowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej, objawy odstawienia, wzrost stężenia triglicerydów (>200 mg/dl u dorosłych, ≥150 mg/dl u osób <18 lat), cholesterolu całkowitego (≥240 mg/dl u dorosłych, ≥200 mg/dl u osób <18 lat, zwłaszcza frakcji LDL), zmniejszenie HDL, zwiększenie masy ciała (>7% w stosunku do masy wyjściowej), obniżenie hemoglobiny oraz objawy pozapiramidowe. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania zgodnie z wytycznymi CIOMS III (1995). Istotne są także potencjalne poważne zdarzenia, takie jak wydłużenie odstępu QTc, torsade de pointes, złośliwy zespół neuroleptyczny, ciężkie reakcje skórne (SCAR, SJS, TEN, DRESS) oraz myśli i zachowania samobójcze. Objawy odstawienia, takie jak bezsenność, nudności, bóle głowy i drażliwość, zwykle ustępują po tygodniu od zaprzestania leczenia.
agranulocytoza, DRESS, dyskineza późna, działanie niepożądane, hiperprolaktynemia, hiponatremia, hipotermia, kardiomiopatia, komorowe zaburzenia rytmu, kwetiapina, lek neuroleptyczny, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedrożność jelit, noworodkowy zespół odstawienia, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, priapizm, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, SCAR, somnambulizm, TEN, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie moczu, zespół metaboliczny, zespół niespokojnych nóg, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Telmizek HCT 40 mg + 12,5 mg

Profil bezpieczeństwa leku Telmizek HCT, zawierającego telmisartan i hydrochlorotiazyd, został oceniony w kontrolowanych badaniach klinicznych, gdzie najczęstszym działaniem niepożądanym były zawroty głowy. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) obserwowano ciężki obrzęk naczynioruchowy z potencjalnym zagrożeniem życia. Częstość działań niepożądanych była porównywalna z monoterapią telmisartanem, bez zależności od dawki, płci, wieku czy rasy. Wśród działań niepożądanych o istotnej częstości wymienia się hipokaliemię, hiponatremię, zaburzenia widzenia, arytmie, niedociśnienie ortostatyczne, duszność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz reakcje skórne, w tym obrzęk naczynioruchowy. Szczególną uwagę zwraca się na ryzyko posocznicy, śródmiąższowej choroby płuc oraz nieczerniakowych nowotworów skóry związanych z hydrochlorotiazydem, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu i wyższych dawkach.
agranulocytoza, alkaloza hipochloremiczna, arytmia, cukromocz, częstoskurcz, duszność, dyspepsja, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kwas moczowy, małopłytkowość, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra jaskra, ostra krótkowzroczność, parestezja, posocznica, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, telmisartan i hydrochlorotiazyd, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie wątroby, zaburzenie widzenia, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, zawrót głowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół toczniopodobny, żółtaczka cholestatyczna, żółtaczka miąższowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Suvezen Neo 40 mg + 10 mg

Produkt leczniczy Suvezen Neo, zawierający rozuwastatynę (w postaci soli wapniowej) oraz ezetymib, wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla obu substancji czynnych, z większością działań niepożądanych o charakterze łagodnym i przemijającym. W badaniach klinicznych ezetymib stosowano w dawce 10 mg/dobę do 112 tygodni u ponad 13 000 pacjentów, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu ze statynami lub fenofibratem, bez istotnego wzrostu częstości działań niepożądanych w porównaniu z placebo. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują zaburzenia mięśniowo-szkieletowe (mialgia, bóle stawów), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, ból brzucha), a także podwyższenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) i aminotransferaz wątrobowych (ALT, AST). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest zgodnie z MedDRA, z rzadkimi przypadkami poważnych reakcji, takich jak rabdomioliza, zapalenie wątroby czy zespół Stevensa-Johnsona.
aminotransferazy wątrobowe, artralgia, cukrzyca typu 2, ezetymib, ginekomastia, hemoglobina glikowana, hepatotoksyczność, hipertriglicerydemia, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, krwiomocz, MedDRA, mialgia, miopatia, miotoksyczność, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, rozuwastatyna, Suvezen Neo, trombocytopenia, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Melkart Duo 50 mg + 1000 mg

Melkart Duo, zawierający wildagliptynę (50 mg dwa razy na dobę) i metforminę chlorowodorek, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi, w tym długoterminowymi (>2 lata). Działania niepożądane są przeważnie łagodne i przemijające, bez konieczności przerwania terapii. Najczęściej obserwowane objawy to hipoglikemia (1% w skojarzeniu z metforminą, 5,1% przy dodatkowym sulfonylomocznikiem), bóle głowy, zawroty głowy, nudności oraz drżenie. Zaburzenia czynności wątroby, w tym zapalenie wątroby, występują rzadko (0,2-0,3% przypadków z podwyższeniem AlAT lub AspAT >3x ULN), zwykle bezobjawowo i ustępują po odstawieniu leku. Obrzęk naczynioruchowy jest rzadki i częściej pojawia się przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE. Masa ciała pozostaje stabilna podczas terapii (+0,2 do +0,6 kg w różnych schematach).
astenia, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cholestaza, choroba refluksowa przełyku, drżenie, glimepirydem, hipoglikemia, inhibitor ACE, kwasica mleczanowa, metformina, nadmierne pocenie, niedokrwistość megaloblastyczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pemfigoid pęcherzowy, podwyższenie aktywności aminotransferaz, pokrzywka, rumień, sulfonylomocznik, wildagliptyna, wildagliptyna i metformina, wymioty, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardzieli, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zmiany skórne pęcherzowe, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pinexet 25 mg

Kwetiapina, stosowana w preparacie Pinexet, wymaga indywidualnej oceny profilu bezpieczeństwa w zależności od wskazań i dawki. Nie jest zalecana u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na brak danych klinicznych oraz zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak wzrost łaknienia, hiperprolaktynemia, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, omdlenia, objawy pozapiramidowe oraz nieznane u dorosłych podwyższenie ciśnienia tętniczego i zaburzenia czynności tarczycy. U pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi, zwłaszcza poniżej 25 roku życia, obserwuje się zwiększone ryzyko myśli i zachowań samobójczych (3,0% vs 0% placebo), co wymaga ścisłego monitorowania szczególnie w początkowej fazie terapii i po zmianie dawki. Ponadto, leczenie wiąże się z ryzykiem zaburzeń metabolicznych (przyrost masy ciała, hiperglikemia, zmiany lipidowe), objawów pozapiramidowych, senności, niedociśnienia ortostatycznego oraz potencjalnych powikłań sercowo-naczyniowych, w tym wydłużenia odstępu QT i kardiomiopatii.
agranulocytoza, akatyzja, dysfagia, dyskineza późna, epizod depresyjny ciężki, fenytoina, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, inhibitor MAO, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra z wąskim kątem, karbamazepina, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, kwetiapina, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, neutropenia ciężka, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, norkwetiapina, objawy odstawienia, objawy pozapiramidowe, tarczyca, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zespół bezdechu sennego, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Trimesolphar (80 mg + 16 mg)/ml

Trimesolphar, koncentrat do infuzji zawierający kotrimoksazol (sulfametoksazol 80 mg/ml i trimetoprim 16 mg/ml), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, sklasyfikowanych według częstości występowania od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Najczęściej obserwuje się hiperkaliemię, nudności, biegunkę, ból głowy oraz zakażenia grzybicze, zwłaszcza drożdżakowe. Bardzo rzadko występują poważne zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia, agranulocytoza, różne typy niedokrwistości, methemoglobinemia), immunologiczne (reakcje anafilaktyczne, zespół choroby posurowiczej, alergiczne zapalenia naczyń i mięśnia sercowego), a także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczna nekroliza naskórka (TEN). Ponadto, rzadko notuje się zaburzenia neurologiczne (aseptyczne zapalenie opon mózgowych, drgawki, omamy), zaburzenia czynności nerek, zapalenia trzustki oraz poważne reakcje nadwrażliwości w przebiegu leczenia Pneumocystis jirovecii (PJP).
agranulocytoza, alergiczne zapalenie mięśnia sercowego, alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferazy, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, ataksja, Clostridioides difficile, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, difenhydramina, drgawki, eozynofilia, guzkowate zapalenie okołotętnicze, hemoliza, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, kotrimoksazol, kwasica metaboliczna, leukopenia, martwica wątroby, methemoglobinemia, nerkowa kwasica cewkowa, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, plamica, Pneumocystis jirovecii, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, SCAR, sulfametoksazol, szumy uszne, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, trimetoprim, trombocytopenia, zakażenie grzybicze, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nerwów obwodowych, zapalenie trzustki, zawroty głowy błędnikowe, zespół cewkowo-śródmiąższowego zapalenia nerek, zespół choroby posurowiczej, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon substancji czynnych
Doksycyklina – Przedawkowanie

Doksycyklina, antybiotyk z grupy tetracyklin, w przypadku przedawkowania może wywołać objawy takie jak gorączka, zaczerwienienie twarzy, zawroty głowy, a w ciężkich przypadkach zapaść. Szczególnie preparat Efracea (zawierający 40 mg doksycykliny) może prowadzić do toksyczności narządowej, w tym uszkodzenia miąższu wątroby i nerek oraz zapalenia trzustki, co wymaga natychmiastowej interwencji. Preparat Ligosan (żel okołozębowy z 140 mg/g doksycykliny) cechuje się minimalnym ryzykiem ostrego przedawkowania przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami. Hemodializa nie jest skuteczną metodą eliminacji doksycykliny, gdyż nie wpływa na jej okres półtrwania w surowicy.
enzymy wątrobowe, gorączka, hemodializa, kieszonka przyzębna, kompleksy chelatowe, leczenie objawowe, leki zobojętniające, okres półtrwania, oliguria, płukanie żołądka, przedawkowanie doksycykliny, rumień twarzy, stężenie leku we krwi, tetracyklina, uszkodzenie nerek, uszkodzenie wątroby, zapalenie trzustki, zapaść, zawroty głowy, żel okołozębowy, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivastigmin Orion 6 mg

Rywastygmina wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się przede wszystkim często występującymi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, takimi jak nudności (38%), wymioty (23%) oraz biegunka, szczególnie nasilonymi w fazie ustalania dawki. U pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego i chorobą Parkinsona obserwuje się także działania niepożądane ze strony układu nerwowego (zawroty głowy, bóle głowy, drżenie), metaboliczne (brak łaknienia bardzo często, zmniejszony apetyt często) oraz psychiczne (koszmary senne, pobudzenie, splątanie). W przypadku otępienia parkinsonowskiego istotne jest monitorowanie nasilenia objawów pozapiramidowych, takich jak drżenie (10,2% vs 3,9% placebo), spowolnienie ruchowe i dystonia, które mogą ulec pogorszeniu podczas terapii. Działania niepożądane klasyfikowane są według MedDRA, z częstością od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), co umożliwia precyzyjną ocenę ryzyka.
alergiczne zapalenie skóry, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, brak łaknienia, choroba wrzodowa żołądka, dławica piersiowa, drżenie, dyskineza, dyspepsja, dystonia, działanie niepożądane, hipokineza, koszmary senne, krwawienie z przewodu pokarmowego, majaczenie, MedDRA, migotanie przedsionków, nadaktywność psychoruchowa, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, niedociśnienie, nietrzymanie moczu, objawy parkinsonowskie, objawy pozapiramidowe, odwodnienie, omamy wzrokowe, otępienie typu alzheimerowskiego, otępienie związane z chorobą Parkinsona, pęknięcie przełyku, rywastygmina, spowolnienie ruchowe, system transdermalny, sztywność typu koła zębatego, tachykardia, zaburzenia metabolizmu, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół chorego węzła zatokowego
Leksykon leków
Działania niepożądane – Somatuline Autogel 120 mg/dawkę

Somatuline Autogel (lanreotyd) stosowany w terapii akromegalii oraz guzów neuroendokrynnych układu pokarmowego (GEP-NET) charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa obejmującym głównie zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka (w tym tłuszczowa), ból brzucha, nudności, wymioty, zaparcia, wzdęcia oraz dyskomfort. Często obserwuje się również kamicę żółciową (zwykle bezobjawową), poszerzenie przewodów żółciowych, zapalenie pęcherzyka i dróg żółciowych. Reakcje w miejscu podania (ból, zgrubienie, stwardnienie, guzek, świąd) są powszechne, a w rzadkich przypadkach może wystąpić ropień. Zaburzenia metaboliczne obejmują hipoglikemię, hiperglikemię, cukrzycę oraz zmniejszenie apetytu, co wynika z wpływu lanreotydu na wydzielanie hormonów trzustkowych i regulację gospodarki węglowodanowej. Dodatkowo, mogą pojawić się bradykardia zatokowa, bóle głowy, zawroty głowy, ospałość, łysienie, hipotrychoza oraz reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy i anafilaksja. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się wzrost aktywności enzymów wątrobowych (ALAT, AspAT, fosfataza zasadowa), wzrost bilirubiny, glukozy i hemoglobiny glikozylowanej, zmniejszenie aktywności enzymów trzustkowych, spadek sodu oraz redukcję masy ciała.
akromegalia, AlAT, anafilaksja, AspAT, bezsenność, biegunka, biegunka tłuszczowa, bilirubina we krwi, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowo-szkieletowy, bradykardia zatokowa, cukrzyca, enzym trzustkowy, enzym wątrobowy, fosfataza zasadowa, glukoza we krwi, hemoglobina glikozylowana, hiperglikemia, hipoglikemia, hipotrychoza, kamica żółciowa, lanreotyd, łysienie, nadwrażliwość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ospałość, poszerzenie przewodów żółciowych, reakcja alergiczna, reakcja w miejscu podania, Somatuline Autogel, stężenie sodu we krwi, uderzenia gorąca, wymioty, wzdęcia, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia wątroby i dróg żółciowych, zaburzenia żołądka i jelit, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zaparcia, zawroty głowy, zmniejszenie apetytu
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Empelic

Empagliflozyna (produkt leczniczy Empelic) wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko wystąpienia kwasicy ketonowej, która może przebiegać z nietypowym obrazem klinicznym i glikemią poniżej 14 mmol/l (250 mg/dl). Objawy takie jak nudności, wymioty, ból brzucha, zaburzenia oddychania czy dezorientacja powinny natychmiast skłonić do diagnostyki ketonemii, preferencyjnie we krwi. Leczenie należy przerwać w przypadku podejrzenia kwasicy ketonowej, hospitalizacji z powodu ciężkich chorób lub dużych zabiegów chirurgicznych, a wznowienie terapii możliwe jest dopiero po normalizacji stężenia ciał ketonowych i stabilizacji stanu pacjenta. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z małą rezerwą komórek beta, cukrzycą typu LADA, zapaleniem trzustki, odwodnieniem, zmniejszoną dawką insuliny, nadużywających alkoholu oraz u osób starszych (≥75 lat).
albuminuria, antybiotykoterapia, badanie przedmiotowe, choroba naciekowa, ciała ketonowe, cukrzyca autoimmunologiczna dorosłych, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, dezorientacja, diureza osmotyczna, EGFR, elektrolity, empagliflozyna, glikemia, glukozuria, hematokryt, inhibitor ACE, inhibitor SGLT2, jadłowstręt, kardiomiopatia Takotsubo, kwasica ketonowa, leczenie przeciwnadciśnieniowe, lek moczopędny, martwicze zapalenie powięzi krocza, nudności, odmiedniczkowe zapalenie nerek, posocznica moczopochodna, przewlekła choroba nerek, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie glukozy we krwi, wymioty, zakażenie dróg moczowych, zapalenie trzustki, zgorzel Fourniera
Leksykon leków
Działania niepożądane – Kefrenex 25 mg

Kefrenex, zawierający kwetiapinę w postaci fumaranu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej występujące (≥10%) objawy to senność, zawroty głowy, ból głowy, suchość w jamie ustnej, objawy odstawienia oraz zaburzenia metaboliczne, takie jak wzrost stężenia triglicerydów, cholesterolu całkowitego (głównie LDL), spadek cholesterolu HDL oraz zwiększenie masy ciała. Ponadto obserwuje się zmniejszenie stężenia hemoglobiny i objawy pozapiramidowe. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko powikłań kardiologicznych, w tym wydłużenie odstępu QT, przedsionkowe zaburzenia rytmu, nagłe zgony, zatrzymanie akcji serca oraz torsade de pointes, charakterystyczne dla leków neuroleptycznych. Występują także ciężkie reakcje skórne (SCAR), takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka i DRESS, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia.
agranulocytoza, ból głowy, dysfagia, dyskinezy późne, dyzartria, hipercholesterolemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hiponatremia, hipotonia ortostatyczna, kardiomiopatia, koszmary nocne, kwetiapina, leukopenia, małopłytkowość, mlekotok, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, objawy pozapiramidowe, obniżony cholesterol HDL, podwyższone aminotransferazy, priapizm, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, senność, somnambulizm, suchość jamy ustnej, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, udar mózgu, wydłużenie odstępu QT, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększone łaknienie, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon substancji czynnych
Insulina – Wskazania do stosowania

Insulina jest kluczowym elementem terapii cukrzycy, szczególnie w cukrzycy typu 1, gdzie autoimmunologiczne zniszczenie komórek beta prowadzi do bezwzględnego niedoboru insuliny, wymagającego dożywotniego leczenia. W cukrzycy typu 2 insulinoterapia jest wskazana przy nieskuteczności leków doustnych, HbA1c >7%, przeciwwskazaniach do leków doustnych, nasilonej insulinooporności, znacznej utracie masy ciała lub nasilonych objawach hiperglikemii. Insulina jest także lekiem z wyboru w cukrzycy ciążowej, gdy dieta i aktywność fizyczna nie zapewniają kontroli glikemii, ze względu na brak przenikania przez barierę łożyskową. W ostrych powikłaniach, takich jak kwasica ketonowa czy nieketonowy zespół hiperglikemiczno-hipermolalny, konieczne jest natychmiastowe i intensywne leczenie insuliną, często dożylną. W okresie okołooperacyjnym u pacjentów z cukrzycą stosowanie insulin ludzkich (100 j.m./ml) jest niezbędne ze względu na wzrost insulinooporności wywołany stresem chirurgicznym.
adrenalina, bariera łożyskowa, choroba metaboliczna, cukrzyca, cukrzyca ciążowa, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, doustny lek przeciwcukrzycowy, hemoglobina glikowana, hiperglikemia, hipoglikemia, hormony kontrregulacyjne, insulina, insulina bazalna, insulina doposiłkowa, insulina izofanowa, insulina rozpuszczalna, insulinooporność, insulinoterapia, kontrola glikemii, kortyzol, kwasica ketonowa, metabolizm glukozy, mieszanka insulinowa, profil glikemii, rekombinacja DNA, udar mózgu, wyspy trzustkowe, zapalenie trzustki, zawał serca, zespół hiperglikemiczno-hipermolalny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Telam 80 mg + 10 mg

Telam, lek zawierający telmisartan (80 mg) i amlodypinę (10 mg), wykazuje profil bezpieczeństwa oceniony w pięciu kontrolowanych badaniach klinicznych na ponad 3500 pacjentach, z czego ponad 2500 otrzymywało terapię skojarzoną. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zawroty głowy oraz obrzęk obwodowy, przy czym ciężkie omdlenia występują rzadko (<1/1000). Profil działań niepożądanych obejmuje również zaburzenia widzenia, zmiany rytmu wypróżnień, a także rzadkie, ale poważne reakcje, takie jak posocznica, obrzęk naczynioruchowy, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona) oraz zawał mięśnia sercowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia czynności wątroby, które występują rzadko, ale częściej u pacjentów pochodzenia japońskiego, co może wskazywać na podłoże genetyczne. Po wprowadzeniu leku zgłaszano także przypadki śródmiąższowej choroby płuc, w tym eozynofilowego zapalenia płuc.
arytmia, duszność, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omdlenie, ostra niewydolność nerek, sepsa, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia widzenia, zaburzenia wypróżnień, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Axtil 2,5 mg

Ramipryl, substancja czynna leku Axtil dostępnego w dawkach 2,5 mg, 5 mg i 10 mg, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych obejmującym przede wszystkim uporczywy, suchy kaszel oraz objawy niedociśnienia tętniczego. Do poważnych powikłań należą obrzęk naczynioruchowy, zaburzenia hematologiczne takie jak neutropenia i agranulocytoza, a także zaburzenia czynności nerek i wątroby, zapalenie trzustki oraz ciężkie reakcje skórne. Częstość występowania działań niepożądanych jest zróżnicowana: eozynofilia występuje często (≥1/100 do <1/10), neutropenia i agranulocytoza niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), a reakcje anafilaktyczne bardzo rzadko (<1/10 000). Zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny (SIADH) o nieznanej częstości może prowadzić do hiponatremii i zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, co wymaga monitorowania stężenia sodu u pacjentów.
agranulocytoza, ciężka reakcja skórna, eozynofilia, hiponatremia, hipoosmolalność osocza, inhibitor ACE, morfologia krwi, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, przeciwciała przeciwjądrowe, ramipryl, reakcja anafilaktyczna, SIADH, zaburzenia krwi, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie trzustki, zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Oxcarbazepin NeuroPharma 600 mg

Oxcarbazepin NeuroPharma, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 150 mg, 300 mg i 600 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych oraz danych po wprowadzeniu na rynek. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) to senność, bóle głowy, zawroty głowy, podwójne widzenie, nudności, wymioty oraz zmęczenie. Wśród poważniejszych, choć rzadszych działań wymienia się leukopenię (≥1/1 000 do <1/100), trombocytopenię (<1/10 000), hiponatremię (często, do 2,7% pacjentów, stężenie sodu <125 mmol/l), a także reakcje nadwrażliwości wielonarządowej, w tym zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella) oraz rumień wielopostaciowy. Hiponatremia najczęściej pojawia się w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii, choć może wystąpić także później, i może przebiegać bezobjawowo lub z objawami neurologicznymi, takimi jak napady padaczkowe czy encefalopatia.
agranulocytoza, ataksja, białkomocz, blok przedsionkowo-komorowy, chwiejność afektu, dyzartria, encefalopatia wątrobowa, enzym wątrobowy, eozynofilia, hamowanie szpiku kostnego, hiponatremia, leukopenia, nadwrażliwość wielonarządowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, okskarbazepina, osteopenia, osteoporoza, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, wysypka polekowa z eozynofilią, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół Lyella, zespół nieprawidłowego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Olanzapin Krka 10 mg

Olanzapin Krka, dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg, jest lekiem przeciwpsychotycznym o szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania. Najczęściej obserwowane działania niepożądane u dorosłych to senność, zwiększenie masy ciała (do ≥7% u 22,2% pacjentów w krótkotrwałym leczeniu i 64,4% w długotrwałym), eozynofilia, podwyższone stężenia prolaktyny, cholesterolu (≥6,2 mmol/l), glukozy (≥7 mmol/l) i trójglicerydów (≥2,26 mmol/l), a także objawy pozapiramidowe takie jak akatyzja i parkinsonizm. Istotne są również zmiany metaboliczne, w tym ryzyko rozwoju cukrzycy, czasem z kwasicą ketonową lub śpiączką. Wydłużenie odstępu QTc występuje często, a rzadko mogą pojawić się groźne arytmie, w tym częstoskurcz komorowy i nagła śmierć sercowa. U pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem zwiększa się ryzyko zgonów i zdarzeń naczyniowo-mózgowych, a u chorych z chorobą Parkinsona obserwuje się nasilenie objawów parkinsonizmu i omamy.
akatyzja, aminotransferazy wątrobowe, astenia, bradykardia, cholestaza wątrobowa, cholesterol całkowity, choroba Parkinsona, cukromocz, drgawki, dysfagia, dyskineza, dyskineza późna, efekt antycholinergiczny, eozynofilia, fosfataza zasadowa, fosfokinaza kreatyninowa, fotowrażliwość, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, hiperprolaktynemia, hipotensja ortostatyczna, kwas moczowy, kwasica ketonowa, leukopenia, migotanie komór, neutropenia, obrzęk, olanzapina, parkinsonizm, priapizm, profil lipidowy, przyrost masy ciała, rabdomioliza, senność, śpiączka cukrzycowa, tachykardia komorowa, trombocytopenia, wydłużenie QTc, wysypka, zaburzenia erekcji, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrochlorothiazide Aurovitas 12,5 mg

Hydrochlorothiazide Aurovitas, jako diuretyk tiazydowy, wywołuje liczne działania niepożądane, głównie związane z zaburzeniami metabolicznymi i elektrolitowymi. Najczęściej obserwuje się hipokaliemię oraz podwyższone stężenie lipidów we krwi, a także hiperurykemię, hipomagnezemię i hiponatremię. Rzadziej występują hiperkalcemia, hiperglikemia z glikozurią oraz zaostrzenie cukrzycy metabolicznej. W bardzo rzadkich przypadkach może dojść do alkalozy hipochloremicznej. Ponadto, rzadko obserwuje się małopłytkowość, depresję szpiku kostnego, niedokrwistość hemolityczną, leukopenię, agranulocytozę oraz niedokrwistość aplastyczną. Długotrwałe stosowanie leku wiąże się z ryzykiem rozwoju nieczerniakowego raka skóry (NMSC), w tym raka podstawnokomórkowego i płaskonabłonkowego, z zależnością od dawki kumulacyjnej. Często występują również niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty) oraz pokrzywka i reakcje skórne.
agranulocytoza, alkaloza hipochloremiczna, arytmia, cholestaza wewnątrzwątrobowa, depresja szpiku kostnego, diuretyk tiazydowy, glikozuria, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipowolemia, impotencja, jaskra z zamknięciem kąta, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, nadwrażliwość na światło, nieczerniakowy rak skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, ostra krótkowzroczność, ostre zaburzenie czynności nerek, parestezje, płukanie żołądka, pokrzywka, rak płaskonabłonkowy, rak podstawnokomórkowy, równowaga wodno-elektrolitowa, rumień wielopostaciowy, śpiączka hipokaliemiczna, toczeń rumieniowaty, toksyczna martwica naskórka, wysięk do naczyniówki, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenie rytmu serca, zapalenie trzustki, zespół ostrej niewydolności oddechowej, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Casaro HCT 32 mg + 12,5 mg

Produkt leczniczy Casaro HCT, zawierający kandesartan cyleksetylu oraz hydrochlorotiazyd, wykazuje profil działań niepożądanych zgodny z monoterapią poszczególnych składników. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/100, <1/10) to zakażenia układu oddechowego, zawroty głowy (ośrodkowe, błędnikowe i obwodowe), bóle głowy, hiperglikemia, hiperurykemia, zaburzenia elektrolitowe (hiponatremia, hipokaliemia), glukozuria oraz uczucie oszołomienia. Bardzo rzadkie, ale poważne działania obejmują agranulocytozę, neutropenię, hiperkaliemię, hiponatremię, reakcje anafilaktyczne, martwicze zapalenie naczyń, niewydolność oddechową, ARDS, zapalenie trzustki, toksyczną martwicę naskórka, śródmiąższowe zapalenie nerek oraz nieczerniakowe nowotwory skóry (NMSC). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rozwoju NMSC związane z kumulacyjną dawką hydrochlorotiazydu, co ma znaczenie u pacjentów stosujących lek długotrwale lub w wysokich dawkach.
agranulocytoza, anemia aplastyczna, anemia hemolityczna, ból głowy, glukozuria, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, jaskra ostra zamykającego się kąta, kandesartan cyleksetylu, leukopenia, martwicze zapalenie naczyń, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, parestezja, rak płaskonabłonkowy, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, skórny toczeń rumieniowaty, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, wysięk naczyniówkowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakażenie układu oddechowego, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, żółtaczka