Działania niepożądane leku Pinexet

Kwetiapina, substancja czynna zawarta w leku Pinexet, podobnie jak inne leki przeciwpsychotyczne, może powodować szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Dokładna znajomość możliwych działań niepożądanych pozwala na odpowiednie monitorowanie pacjenta oraz szybkie reagowanie w przypadku ich wystąpienia.¹

Najczęściej występujące działania niepożądane

Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem kwetiapiny (występujących u więcej niż 10% pacjentów) należą: senność, zawroty głowy, ból głowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej, objawy odstawienia, zwiększenie stężenia triglicerydów w surowicy, zwiększenie stężenia cholesterolu całkowitego (szczególnie frakcji LDL), zmniejszenie stężenia frakcji HDL cholesterolu, zwiększenie masy ciała, zmniejszenie zawartości hemoglobiny oraz objawy ze strony układu pozapiramidowego.²

Klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane związane z leczeniem kwetiapiną są klasyfikowane według częstości występowania zgodnie z zaleceniami CIOMS III Working Group 1995. Częstości te definiuje się jako: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<10 000) oraz częstość nieznana (nie może zostać określona na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Pinexet 25 mg" data-section="Działania niepożądane" title="Częstości występowania działań niepożądanych związanych z podawaniem kwetiapiny podano poniżej (Tabela 1), zgodnie z zaleceniami CIOMS III Working Group 1995. […] Częstość występowania działań niepożądanych zdefiniowana jest następująco: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (3

Specjalne uwagi dotyczące bezpieczeństwa

Podczas leczenia lekami neuroleptycznymi, w tym kwetiapiną, obserwowano przypadki wydłużenia odstępu QTc, komorowych zaburzeń rytmu, nagłych niespodziewanych zgonów, zatrzymania akcji serca oraz częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Uważa się, że są one charakterystyczne dla całej grupy leków przeciwpsychotycznych.⁴

W związku z leczeniem kwetiapiną notowano również ciężkie skórne działania niepożądane (SCAR, ang. severe cutaneous adverse reactions), w tym zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) oraz wysypka z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS).⁵

Objawy odstawienia

Najczęściej występujące objawy odstawienia obserwowane w kontrolowanych placebo badaniach klinicznych to: bezsenność, nudności, bóle głowy, biegunka, wymioty, uczucie zawrotu głowy i drażliwość. Częstość ich występowania zmniejsza się znacząco po tygodniu od zaprzestania leczenia.⁶

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

U dzieci i młodzieży należy brać pod uwagę możliwość wystąpienia tych samych działań niepożądanych, które zostały opisane u dorosłych. Jednak niektóre z tych działań mogą występować z większą częstością u młodszych pacjentów (od 10 do 17 lat) niż u dorosłych, lub mogą w ogóle nie występować u dorosłych.⁷

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych związanych ze stosowaniem kwetiapiny, wraz z ich częstością występowania i klasyfikacją według układów i narządów. Jest to istotne narzędzie kliniczne umożliwiające precyzyjną ocenę ryzyka związanego z terapią Pinexetem.⁸

Istotne klinicznie wyjaśnienia działań niepożądanych

Działania niepożądane wymienione w tabeli wymagają dodatkowych wyjaśnień klinicznych, które pozwalają na właściwą interpretację ich znaczenia:⁹

• Senność – występuje zwykle podczas pierwszych dwóch tygodni leczenia i zazwyczaj ustępuje w trakcie dalszego stosowania kwetiapiny.¹⁰
• Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych – obserwowano bezobjawowe zwiększenie (odchylenie od normy do >3-krotności górnej granicy normy) aktywności aminotransferaz (ALT, AST) lub GGTP u niektórych pacjentów. Zwiększenie to zwykle ustępuje w trakcie dalszego leczenia kwetiapiną.^{3-krotności górnej granicy normy w dowolnym momencie) aktywności aminotransferaz (ALT, AST) lub GGTP u niektórych pacjentów przyjmujących kwetiapinę. Zwiększenie to zwykle ustępowało w trakcie dalszego leczenia kwetiapiną.”>11}
• Niedociśnienie ortostatyczne – kwetiapina, podobnie jak inne leki przeciwpsychotyczne blokujące receptory α1, może często powodować niedociśnienie ortostatyczne związane z zawrotami głowy, tachykardią, a u niektórych pacjentów z omdleniami, szczególnie w początkowym okresie zwiększania dawki.¹²
• Zwiększenie masy ciała – występuje zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia u dorosłych. Opiera się na >7% zwiększeniu masy ciała w porównaniu z wyjściową.^{7% zwiększenie masy ciała w porównaniu z wyjściową. Występuje zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia u dorosłych.”>13}
• Zmiany parametrów laboratoryjnych – mogą obejmować zwiększenie stężenia triglicerydów >200 mg/ml (≥2,258 mmol/l) u dorosłych lub ≥150 mg/dl (≥1,694 mmol/l) u osób poniżej 18 lat oraz stężenia cholesterolu ≥240 mg/ml (≥6,2064 mmol/l) u dorosłych lub ≥200 mg/dl (≥5,172 mmol/l) u osób poniżej 18 lat.^{200 mg/ml (≥2,258 mmol/l) (pacjenci ≥18 lat) lub ≥150 mg/dl (≥1,694 mmol/l) (pacjenci <18 lat) przynajmniej w jednym badaniu. […] Stężenie cholesterolu ≥240 mg/ml (≥6,2064 mmol/l) (pacjenci ≥18 lat) lub ≥200 mg/dl (≥5,172 mmol/l) (pacjenci 14}
• Wydłużenie odstępu QT – częstość występowania u pacjentów, u których stwierdzono odstęp QT w zakresie od <450 ms do ≥450 ms ze zwiększeniem o ≥30 ms. W kontrolowanych placebo badaniach klinicznych średnia zmiana i częstość występowania u pacjentów, u których nastąpiło znaczące klinicznie zwiększenie odstępu, są porównywalne z wynikiem w grupie placebo.<sup data-drug="Pinexet 25 mg" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania u pacjentów, u których stwierdzono odstęp QT w zakresie od 15
• Myśli i zachowania samobójcze – przypadki wyobrażeń oraz zachowań samobójczych były zgłaszane podczas leczenia kwetiapiną lub wkrótce po przerwaniu leczenia.¹⁶

Działania niepożądane specyficzne dla dzieci i młodzieży

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane, które mogą występować częściej u dzieci i młodzieży (od 10 do 17 lat) niż u pacjentów dorosłych lub których nie stwierdzono u pacjentów dorosłych.¹⁷

Warto zwrócić uwagę na kilka istotnych aspektów dotyczących działań niepożądanych u dzieci i młodzieży:<sup data-drug="Pinexet 25 mg" data-section="Działania niepożądane" title="¹ Stężenia prolaktyny (pacjenci 20 μg/l (>869,56 mmol/l) u mężczyzn; >30 μg/l (>1130,428 mmol/l) u kobiet w każdym wieku. Zwiększenie stężenia prolaktyny do > 100 μg/l wystąpiło u mniej niż 1% pacjentów. […] ³ Uwaga: Częstość występowania jest zbliżona do obserwowanej u dorosłych, jednak drażliwość u dzieci i młodzieży może wynikać z innych uwarunkowań klinicznych niż u dorosłych.”>18

• Zwiększone stężenie prolaktyny – u osób poniżej 18 roku życia: >20 μg/l (>869,56 mmol/l) u mężczyzn; >30 μg/l (>1130,428 mmol/l) u kobiet w każdym wieku. Zwiększenie stężenia prolaktyny do > 100 μg/l wystąpiło u mniej niż 1% młodych pacjentów.<sup data-drug="Pinexet 25 mg" data-section="Działania niepożądane" title="Stężenia prolaktyny (pacjenci 20 μg/l (>869,56 mmol/l) u mężczyzn; >30 μg/l (>1130,428 mmol/l) u kobiet w każdym wieku. Zwiększenie stężenia prolaktyny do > 100 μg/l wystąpiło u mniej niż 1% pacjentów.”>19
• Zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi – oceniano na podstawie zmian powyżej klinicznie istotnych progów (przyjętych za kryteriami National Institutes of Health) lub zwiększenia >20 mmHg w odniesieniu do ciśnienia skurczowego lub o >10 mmHg w odniesieniu do ciśnienia rozkurczowego.^{20 mmHg w odniesieniu do ciśnienia skurczowego lub o >10 mmHg w odniesieniu do ciśnienia rozkurczowego podczas dowolnego pomiaru w dwóch krótkich (3-6 tygodni) badaniach kontrolowanych placebo u dzieci i młodzieży w porównaniu z pacjentami dorosłymi.”>20}
• Drażliwość – częstość występowania jest zbliżona do obserwowanej u dorosłych, jednak drażliwość u dzieci i młodzieży może wynikać z innych uwarunkowań klinicznych niż u dorosłych.²¹

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem:²²

Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl²³

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.²⁴