Działania niepożądane
Sytena 25 mg
Profil bezpieczeństwa sytagliptyny, stosowanej w dawce 100 mg/dobę (lub 50 mg/dobę przy eGFR ≥30 i <50 ml/min/1,73 m²), został szczegółowo oceniony w badaniu TECOS oraz w okresie po wprowadzeniu leku do obrotu. Najpoważniejszymi działaniami niepożądanymi są ostre zapalenie trzustki, w tym postaci martwicze i krwotoczne, które mogą mieć przebieg zagrażający życiu, oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja i obrzęk naczynioruchowy. Hipoglikemia występuje często, zwłaszcza w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7-13,8%) i insuliną (9,6%), a ciężka hipoglikemia dotyczy 2,7% pacjentów stosujących te leki razem z sytagliptyną. Inne istotne działania niepożądane to ciężkie złuszczające choroby skóry (zespół Stevensa-Johnsona, pemfigoid pęcherzowy), zaburzenia czynności nerek, śródmiąższowa choroba płuc oraz reakcje dermatologiczne i mięśniowo-szkieletowe o różnym nasileniu.
- Działania niepożądane leku Sytena (sytagliptyna)
- Ciężkie działania niepożądane
- Zapalenie trzustki
- Reakcje nadwrażliwości
- Dermatologiczne działania niepożądane
- Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
- Działania niepożądane w terapii skojarzonej
- Badanie bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego TECOS
- Dodatkowe działania niepożądane
- Monitorowanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Sytena (sytagliptyna)
Profil bezpieczeństwa sytagliptyny został szczegółowo zbadany w badaniach klinicznych oraz w okresie po wprowadzeniu produktu do obrotu. Podczas stosowania leku Sytena odnotowano szereg działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia i częstości występowania, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej.1
Ciężkie działania niepożądane
Wśród ciężkich działań niepożądanych związanych ze stosowaniem sytagliptyny wyróżnić należy przede wszystkim zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wystąpienia hipoglikemii, która jest częstym powikłaniem podczas stosowania leku w skojarzeniu z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7-13,8%) oraz insuliną (9,6%).2
Zapalenie trzustki
Na szczególną uwagę zasługuje ryzyko wystąpienia ostrego zapalenia trzustki, w tym przypadków o charakterze martwiczym lub krwotocznym, które mogą mieć przebieg zagrażający życiu pacjenta. Zgłaszano przypadki zakończone zgonem, jak i przypadki o przebiegu niezakończonym zgonem. Częstość występowania tego powikłania nie została dokładnie określona na podstawie dostępnych danych.3
Reakcje nadwrażliwości
Raportowano przypadki reakcji nadwrażliwości, w tym odpowiedzi anafilaktyczne. Objawy mogą obejmować obrzęk naczynioruchowy, wysypkę, pokrzywkę oraz zapalenie naczyń skóry. Reakcje te mogą mieć gwałtowny przebieg i stanowić potencjalne zagrożenie dla życia pacjenta.4
Dermatologiczne działania niepożądane
Wśród poważnych powikłań dermatologicznych raportowano ciężkie złuszczające choroby skóry, w tym zespół Stevensa-Johnsona oraz pemfigoid pęcherzowy. Manifestacja kliniczna tych zaburzeń wymaga natychmiastowego odstawienia leku i wdrożenia odpowiedniego postępowania terapeutycznego.5
Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych leku Sytena, pogrupowanych według klasyfikacji układów i narządów wraz z częstością ich występowania.6
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Małopłytkowość | Rzadko | Zmniejszenie liczby płytek krwi, co może zwiększać ryzyko krwawień |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje nadwrażliwości, w tym odpowiedzi anafilaktyczne | Częstość nieznana | Mogą objawiać się jako nagłe reakcje skórne, obrzęk, trudności w oddychaniu, potencjalnie zagrażające życiu |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hipoglikemia | Często | Obniżony poziom glukozy we krwi, szczególnie częsty w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika i insuliną |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często | Może mieć różne nasilenie, zwykle ustępuje samoistnie |
| Zawroty głowy | Niezbyt często | Mogą zwiększać ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Śródmiąższowa choroba płuc | Częstość nieznana | Może objawiać się dusznością, kaszlem, gorączką i zaburzeniami wymiany gazowej |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcia | Niezbyt często | Częstsze przy stosowaniu w skojarzeniu z pochodnymi sulfonylomocznika i metforminą |
| Wymioty | Częstość nieznana | Częściej występują przy stosowaniu w skojarzeniu z metforminą | |
| Ostre zapalenie trzustki | Częstość nieznana | Wymaga natychmiastowej interwencji medycznej, może zagrażać życiu | |
| Martwicze lub krwotoczne zapalenie trzustki ze skutkiem śmiertelnym lub bez | Częstość nieznana | Poważne powikłanie o wysokiej śmiertelności, wymaga pilnej hospitalizacji | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd | Niezbyt często | Może być objawem reakcji nadwrażliwości lub niezależnym działaniem niepożądanym |
| Obrzęk naczynioruchowy | Częstość nieznana | Objaw poważnej reakcji nadwrażliwości, może zagrażać życiu szczególnie przy obrzęku górnych dróg oddechowych | |
| Wysypka | Częstość nieznana | Może występować w różnych postaciach i nasileniu | |
| Pokrzywka | Częstość nieznana | Objaw reakcji alergicznej, może poprzedzać cięższe reakcje skórne | |
| Zapalenie naczyń skóry | Częstość nieznana | Stan zapalny naczyń krwionośnych skóry, może być częścią układowej reakcji immunologicznej | |
| Złuszczające choroby skóry, w tym zespół Stevensa-Johnsona | Częstość nieznana | Ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne wymagające natychmiastowego przerwania leczenia | |
| Pemfigoid pęcherzowy | Częstość nieznana | Autoimmunologiczna choroba pęcherzowa skóry | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle stawów | Częstość nieznana | Mogą występować w różnych lokalizacjach i o różnym nasileniu |
| Bóle mięśni | Częstość nieznana | Mogą manifestować się jako mialgia uogólniona lub ograniczona | |
| Ból pleców | Częstość nieznana | Może mieć różne nasilenie i lokalizację w obrębie kręgosłupa | |
| Artropatia | Częstość nieznana | Zmiany zwyrodnieniowe w stawach o różnym nasileniu | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Zaburzenia czynności nerek | Częstość nieznana | Mogą manifestować się różnym stopniem upośledzenia funkcji nerek |
| Ostra niewydolność nerek | Częstość nieznana | Wymaga pilnej interwencji medycznej, potencjalnie zagrażająca życiu |
Działania niepożądane w terapii skojarzonej
Obserwowano zwiększoną częstość występowania niektórych działań niepożądanych podczas stosowania sytagliptyny w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi w porównaniu z monoterapią. Poniżej przedstawiono najbardziej istotne z nich:7
- Hipoglikemia – występowała bardzo często w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika i metforminą8
- Grypa – występowała często przy stosowaniu z insuliną (zarówno z metforminą, jak i bez niej)9
- Nudności i wymioty – obserwowane często przy stosowaniu z metforminą10
- Wzdęcia – raportowane często przy stosowaniu z metforminą lub pioglitazonem11
- Zaparcia – występowały często w leczeniu skojarzonym z pochodnymi sulfonylomocznika i metforminą12
- Obrzęki obwodowe – często przy stosowaniu z pioglitazonem oraz w leczeniu skojarzonym z pioglitazonem i metforminą13
- Senność i biegunka – niezbyt często przy stosowaniu z metforminą14
- Suchość w jamie ustnej – niezbyt często przy stosowaniu z insuliną (zarówno z metforminą, jak i bez niej)15
Badanie bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego TECOS
W badaniu TECOS oceniającym wpływ sytagliptyny na układ sercowo-naczyniowy uczestniczyło 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę (lub 50 mg na dobę przy eGFR ≥30 i <50 ml/min/1,73 m²) oraz 7339 pacjentów otrzymujących placebo.16
Kluczowe obserwacje z badania TECOS:
- Całkowita częstość występowania ciężkich działań niepożądanych u pacjentów otrzymujących sytagliptynę była podobna do obserwowanej u pacjentów otrzymujących placebo17
- Hipoglikemia – wśród pacjentów stosujących insulinę i/lub pochodną sulfonylomocznika, częstość występowania ciężkiej hipoglikemii wynosiła 2,7% w grupie leczonej sytagliptyną i 2,5% w grupie placebo18
- Hipoglikemia u pacjentów niestosujących insuliny/pochodnych sulfonylomocznika – częstość występowania ciężkiej hipoglikemii wynosiła 1,0% w grupie leczonej sytagliptyną i 0,7% w grupie placebo19
- Zapalenie trzustki – częstość występowania obiektywnie potwierdzonych przypadków zapalenia trzustki wynosiła 0,3% w grupie leczonej sytagliptyną i 0,2% w grupie placebo20
Dodatkowe działania niepożądane
Niezależnie od związku przyczynowego z produktem leczniczym, zaobserwowano działania niepożądane występujące z częstością co najmniej 5% i częściej u pacjentów leczonych sytagliptyną:21
- Zakażenia górnych dróg oddechowych22
- Zapalenie błony śluzowej nosogardła23
Ponadto odnotowano działania niepożądane występujące częściej u pacjentów leczonych sytagliptyną (z częstością >0,5% większą niż w grupie kontrolnej): 0,5% większą u pacjentów leczonych sytagliptyną niż w grupie kontrolnej)”>24
- Zapalenia kości i stawów25
- Ból kończyn26
Monitorowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku Sytena.27
Wszelkie podejrzewane działania niepożądane należy zgłaszać za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:28
- Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- tel.: + 48 22 49 21 301
- faks: + 48 22 49 21 309
- strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za produkt leczniczy.29
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania