zapalenie spojówek
Zapalenie spojówek (conjunctivitis) to stan zapalny spojówki – przezroczystej błony śluzowej pokrywającej wewnętrzną powierzchnię powiek i przednią część twardówki oka. Jest to jedna z najczęstszych chorób okulistycznych, dotykająca pacjentów w każdym wieku.
Etiologia zapalenia spojówek obejmuje czynniki infekcyjne (wirusowe, bakteryjne, chlamydiowe, grzybicze), alergiczne, toksyczne, mechaniczne oraz związane z chorobami ogólnoustrojowymi. Wirusowe zapalenie spojówek najczęściej wywołują adenowirusy, natomiast bakteryjne – Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae i Haemophilus influenzae.
Objawy kliniczne obejmują zaczerwienienie oczu, uczucie ciała obcego, pieczenie, światłowstręt, łzawienie oraz wydzielinę (śluzową, ropną lub wodnistą – zależnie od etiologii). W diagnostyce różnicowej istotne jest określenie charakteru wydzieliny, jednostronnego lub obustronnego występowania oraz obecności innych objawów miejscowych i ogólnych.
Leczenie zapalenia spojówek jest uzależnione od czynnika wywołującego. W zakażeniach bakteryjnych stosuje się antybiotyki miejscowe, w wirusowych – leczenie objawowe, a w alergicznych – leki przeciwhistaminowe i stabilizatory komórek tucznych. Powikłania nieleczonego zapalenia spojówek mogą obejmować zapalenie rogówki, owrzodzenie rogówki oraz w rzadkich przypadkach trwałe upośledzenie widzenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Beto 150 ZK 142,5 mg
Beto 150 ZK zawiera 142,5 mg metoprololu bursztynianu (odpowiadającego 150 mg metoprololu winianu) w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Lek ten może powodować działania niepożądane o różnej częstości występowania, od bardzo częstych (≥ 1/10) do bardzo rzadkich (< 1/10 000). Najczęstsze objawy to zmęczenie (bardzo często), zawroty głowy i bóle głowy (często). Istotne są również zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak bradykardia (często), niedociśnienie ortostatyczne (często), blok przedsionkowo-komorowy I stopnia (niezbyt często) oraz rzadki, ale potencjalnie zagrażający życiu wstrząs kardiogenny u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego. Metoprolol może maskować objawy hipoglikemii, co jest szczególnie istotne u pacjentów z cukrzycą. Ponadto, lek może powodować zaburzenia psychiczne (depresja, zaburzenia koncentracji, zaburzenia snu) oraz neurologiczne (parestezje, zaburzenia smaku).
astma, beta-adrenolityk, bradykardia, cholesterol HDL, chromanie przestankowe, depresja, hipoglikemia, impotencja, kserostomia, leukopenia, małopłytkowość, metoprolol bursztynian, metoprolol winian, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie ortostatyczne, osłabienie mięśniowe, parestezja, POChP, skurcz oskrzeli, szum uszny, wstrząs kardiogenny, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gadoteric Acid Farmak 0,5 mmol/ml
Kwas gadoterynowy (0,5 mmol/ml) stosowany jako środek kontrastowy w MRI charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa obejmującym głównie łagodne do umiarkowanych, przejściowe działania niepożądane. Najczęściej obserwuje się reakcje w miejscu wstrzyknięcia, nudności oraz ból głowy, z częstością występowania od ≥1/1000 do <1/100 przypadków. Reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje skórne i anafilaktyczne, mogą pojawić się natychmiast lub z opóźnieniem, a w bardzo rzadkich przypadkach prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego. Istotnym, choć rzadkim powikłaniem jest nerkopochodne włóknienie układowe (NSF), szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub stosujących inne środki kontrastowe zawierające gadolin. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do dorosłych, z dominującymi objawami ze strony układu pokarmowego i nadwrażliwości.
arytmia, badanie MRI, ból głowy, bradykardia, duszność, hemoliza, kwas gadoterynowy, martwica cewek nerkowych, nadciśnienie, nerkopochodne włóknienie układowe, niedociśnienie, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, parestezja, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, rozszerzenie naczyń krwionośnych, saturacja tlenem, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, środek kontrastowy, tachykardia, zapalenie spojówek, zapalenie żył powierzchniowych - Leksykon chorób i schorzeń
Rozszerzenie naczyniówki ocznej – Diagnostyka i diagnoza
Ocular rosacea to przewlekłe zapalenie oczu i/lub powiek powiązane z trądzikiem różowatym, dotykające 58-72% pacjentów z tą dermatozą. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, w tym wywiadzie, badaniu w lampie szczelinowej oraz ocenie skóry twarzy. Kluczowe objawy to przewlekłe zapalenie brzegów powiek (blepharitis), dysfunkcja gruczołów Meiboma (obecna u 92% pacjentów), teleangiektazje brzegów powiek, zespół suchego oka typu parowania oraz zapalenie spojówek. Zaawansowane zmiany rogówkowe występują u 25-50% chorych i obejmują neowaskularyzację, owrzodzenia czy perforacje. Diagnostyka ułatwiona jest przez meibografię, ocenę poziomu MMP-9, osmolarności łez i laktoferryny, a także badanie obecności roztoczy Demodex. Ze względu na niespecyficzny charakter objawów i brak testów laboratoryjnych, rozpoznanie wymaga doświadczenia klinicznego i różnicowania z innymi schorzeniami powierzchni oka.
alergiczne zapalenie spojówek, bevacizumab, biomikroskop, biopsja skóry, blepharitis, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cyklosporyna, doksycyklina, dysfunkcja gruczołów Meiboma, erytromycyna, gradówka, infekcyjne zapalenie rogówki, intensywne światło pulsacyjne, jęczmień, krople steroidowe, lampa szczelinowa, łojotokowe zapalenie skóry, meibografia, metronidazol, neowaskularyzacja, ocular rosacea, osmolarność łez, owrzodzenie rogówki, perforacja rogówki, przekrwienie oczu, światłowstręt, tonometria, trądzik różowaty, zapalenie brzegów powiek, zapalenie oczu, zapalenie okołoustne, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zespół suchego oka, zmiany rogówkowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Immunate 500 IU FVIII/375 IU VWF 500 j.m/fiol. (100 j.m./ml
Produkt Immunate 500 IU FVIII/375 IU VWF, zawierający ludzki czynnik krzepnięcia VIII oraz czynnik von Willebranda, wiąże się z ryzykiem wystąpienia reakcji nadwrażliwości, w tym rzadkich, ale potencjalnie ciężkich anafilaksji. Objawy niepożądane obejmują reakcje skórne (obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, świąd), objawy miejscowe (pieczenie, kłucie w miejscu wstrzyknięcia), oraz objawy układowe (dreszcze, tachykardia, spadek ciśnienia, duszność). Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wytworzenia inhibitorów czynnika VIII, zwłaszcza u pacjentów uprzednio nieleczonych (PUN), gdzie częstość ich występowania jest bardzo wysoka. U pacjentów z chorobą von Willebranda typu 3 może również dojść do powstania inhibitorów przeciw czynnikowi von Willebranda, co wymaga monitorowania i konsultacji ze specjalistycznym ośrodkiem leczenia hemofilii.
anafilaksja, centrum leczenia hemofilii, choroba von Willebranda, czynnik krzepnięcia VIII, czynnik von Willebranda, duszność, hemofilia A, hemoliza, inhibitor czynnika VIII, kołatanie serca, neurodermit, niedociśnienie, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, przeciwciało neutralizujące, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie krwi, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie mięśniowo-szkieletowe, zaburzenie naczyniowe, zaburzenie psychiatryczne, zaburzenie skóry, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie układu oddechowego, zaburzenie żołądka i jelit, zapalenie spojówek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Curacne 10 mg 10 mg
Izotretynoina, substancja czynna preparatu Curacne 10 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które są w większości zależne od dawki i najczęściej ustępują po modyfikacji dawkowania lub zakończeniu terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą skóry i błon śluzowych, manifestując się jako zapalenie czerwieni wargowej, suchość skóry i błon śluzowych nosa oraz oczu, co jest charakterystyczne dla profilu bezpieczeństwa leku. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest według MedDRA, z kategoriami od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10000). Do poważnych, choć bardzo rzadkich powikłań należą rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona oraz martwica toksyczno-rozpływna naskórka. Ponadto, bardzo często występują bóle stawów, mięśni i pleców, szczególnie u pacjentów w wieku dojrzewania, oraz wzrost aktywności aminotransferaz, co wymaga regularnego monitorowania funkcji wątroby. W badaniach laboratoryjnych często obserwuje się niedokrwistość, przyspieszone OB, małopłytkowość, neutropenię oraz istotne zmiany lipidowe, takie jak zwiększenie stężenia trójglicerydów i cholesterolu oraz zmniejszenie HDL.
alergiczne zapalenie naczyń, dystrofia paznokci, ginekomastia, hiperurykemia, hiperwitaminoza A, izotretynoina, limfadenopatia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, neutropenia, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, suchość skóry, światłowstręt, tarcza zastoinowa, trądzik piorunujący, zapalenie czerwieni wargowej, zapalenie kłębuszkowe nerek, zapalenie okrężnicy, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalenie trzustki, zapalenie warg, zespół Stevensa-Johnsona, ziarniniak Wegenera - Leksykon chorób i schorzeń
Odra, świnka i różyczka – Objawy
Szczepionka MMR, zawierająca żywe, atenuowane wirusy odry, świnki i różyczki, wykazuje wysoką skuteczność immunologiczną: pojedyncza dawka zapewnia około 93% ochrony przed odrą, 78% przed świnką i 97% przed różyczką, a po dwóch dawkach skuteczność wzrasta do 97% i 88% odpowiednio dla odry i świnki. Reakcje poszczepienne pojawiają się w charakterystycznych przedziałach czasowych odpowiadających poszczególnym komponentom: objawy odry występują zwykle 7-12 dni po szczepieniu, świnki około 2-3 tygodni, a różyczki 1-3 tygodnie po podaniu preparatu. Najczęstsze działania niepożądane to miejscowe reakcje w miejscu iniekcji (ból, zaczerwienienie, obrzęk u około 10% pacjentów) oraz łagodne objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka do 38°C (około 10%), zmęczenie, ból głowy, kaszel, nudności i biegunka. Wysypka poszczepienna jest przemijająca i nie zakaźna.
anafilaksja, drgawki gorączkowe, duszność, encephalitis, małopłytkowość immunologiczna, niemiecka odra, ochrona immunologiczna, odra, plamki Koplika, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja poszczepienna, szczepionka MMR, zaczerwienienie i obrzęk, zapalenie gruczołów ślinowych, zapalenie jąder, zapalenie jajników, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc, zapalenie spojówek, zapalenie stawów, zapalenie ucha - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bisoprolol Aurovitas 5 mg
Bisoprolol fumaran, stosowany w kardiologii jako beta-adrenolityk, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, które należy monitorować szczególnie u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego. Niezbyt często obserwuje się zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaostrzenie niewydolności mięśnia sercowego oraz bradykardię. Często występują objawy naczyniowe, takie jak uczucie zimna i drętwienia kończyn oraz niedociśnienie tętnicze, zwłaszcza u chorych z niewydolnością serca. W zakresie układu nerwowego często pojawiają się zawroty i bóle głowy, które ustępują zwykle w ciągu 1-2 tygodni, natomiast rzadko mogą wystąpić omdlenia wymagające pilnej oceny. Dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka i zaparcia, również występują często i mogą wpływać na przestrzeganie terapii.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, alergiczny nieżyt nosa, astenia, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, bisoprolol, bisoprolol fumaran, ból głowy, bradykardia, choroba obturacyjna dróg oddechowych, depresja, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, drętwienie kończyn, działanie wazokonstrykcyjne, enzymy wątrobowe, koszmary senne, łuszczyca, łysienie, niedociśnienie tętnicze, niewydolność mięśnia sercowego, obrzęk naczynioruchowy, omamy, omdlenie, osłabienie mięśni, POChP, reakcja nadwrażliwości, rytm serca, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, uczucie zmęczenia, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenia erekcji, zaburzenia słuchu, zaburzenia snu, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zmniejszenie rzutu serca, zmniejszone wydzielanie łez, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, zwiększenie stężenia triglicerydów - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Metypred 16 mg
Metypred (metyloprednizolon) w dawkach 4 mg i 16 mg jest glikokortykosteroidem stosowanym w terapii objawowej wielu schorzeń zapalnych i autoimmunologicznych, a także jako leczenie substytucyjne w zaburzeniach endokrynologicznych, takich jak pierwotna i wtórna niedoczynność kory nadnerczy. Lek znajduje zastosowanie w chorobach reumatycznych (np. reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczycowe zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa), układowych chorobach tkanki łącznej (np. toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie wielomięśniowe), schorzeniach dermatologicznych (np. pęcherzyca, ciężka postać łuszczycy), alergicznych i zapalnych chorobach oczu oraz w ciężkich chorobach alergicznych i zapalnych układu oddechowego (np. astma oskrzelowa, sarkoidoza). Metypred jest także stosowany w hematologii (np. samoistna plamica małopłytkowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna) oraz w leczeniu zespołu nerczycowego i zaostrzeń chorób zapalnych jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna).
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka i chłoniak, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba zwyrodnieniowa stawów, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, hiperkalcemia, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczycowe zapalenie stawów, metyloprednizolon, niedobór erytroblastów, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość hipoplastyczna, obrzęk mózgu, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ostra białaczka, owrzodzenie rogówki, pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry, pęcherzyca, polimialgia reumatyczna, półpasiec oczny, przeszczep narządu, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, rumień wielopostaciowy, samoistna plamica małopłytkowa, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, wrodzony przerost nadnerczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk kontaktowy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie naczyniówki, zapalenie naczyniówki i siatkówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie spojówek, zapalenie tarczycy, zapalenie tęczówki, zapalenie wielomięśniowe, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aprepitant Accord 80 mg; 125 mg
Bezpieczeństwo stosowania aprepitantu zostało ocenione w licznych badaniach klinicznych obejmujących około 6500 dorosłych oraz 184 pacjentów pediatrycznych. U dorosłych poddanych chemioterapii o wysokim ryzyku wymiotów (HEC) najczęściej obserwowano działania niepożądane takie jak czkawka (4,6% vs 2,9%), wzrost aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) (2,8% vs 1,1%), niestrawność (2,6% vs 2,0%), zaparcia (2,4% vs 2,0%), ból głowy (2,0% vs 1,8%) oraz zmniejszenie łaknienia (2,0% vs 0,5%). W populacji pediatrycznej najczęstsze działania niepożądane to czkawka (3,3% vs 0,0%) i zaczerwienienie twarzy (1,1% vs 0,0%). Profil bezpieczeństwa pozostaje stabilny podczas wielokrotnego stosowania do 6 cykli chemioterapii. W leczeniu nudności i wymiotów pooperacyjnych (PONV) dawka 40 mg aprepitantu wiązała się z wyższą częstością działań niepożądanych takich jak ból w nadbrzuszu, zaparcia, duszność czy zaburzenia widzenia w porównaniu do ondansetronu.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, chemioterapia o umiarkowanym ryzyku wymiotów, chemioterapia o wysokim ryzyku wymiotów, dysuria, fosfataza zasadowa, fotowrażliwość, glikozuria, gorączka neutropeniczna, hiponatremia, infekcja gronkowcowa, kołatanie serca, neutropenia, niedokrwistość, nudności i wymioty pooperacyjne, poliuria, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrzód dwunastnicy, zaburzenie funkcji poznawczej, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zakażenie drożdżakowe, zapalenie jamy ustnej, zapalenie okrężnicy neutropeniczne, zapalenie spojówek, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Concor Cor 5 5 mg
Bisoprolol fumaran, substancja czynna leku Concor Cor, jest selektywnym beta-adrenolitykiem, który może wywoływać różnorodne działania niepożądane, szczególnie w układzie sercowo-naczyniowym. Bradykardia występuje bardzo często u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca, a niezbyt często u osób z nadciśnieniem tętniczym lub dławicą piersiową. Pogorszenie niewydolności serca obserwuje się często u chorych z przewlekłą niewydolnością serca. Często występują również objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia), zawroty i bóle głowy, uczucie zimna lub drętwienia kończyn oraz niedociśnienie, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością serca. Astenia i zmęczenie są częste u tej grupy pacjentów. Niezbyt często obserwuje się skurcz oskrzeli u osób z astmą lub POChP, osłabienie mięśni, kurcze mięśni, niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia snu i depresję. Rzadko występują podwyższone stężenia triglicerydów, wzrost aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT), omdlenia, reakcje alergiczne, zapalenie wątroby, zaburzenia erekcji, koszmary senne i omamy.
alergiczny nieżyt nosa, aminotransferazy, astenia, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, biegunka, bisoprolol, ból głowy, bradykardia, depresja, dławica piersiowa, drętwienie kończyn, enzymy wątrobowe, koszmary senne, kurcze mięśni, łuszczyca, łysienie, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obturacyjna choroba płuc, omamy, omdlenie, osłabienie mięśni, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, świąd, triglicerydy, wymioty, wysypka, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenia erekcji, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenia słuchu, zaburzenia snu, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zaparcie, zawroty głowy, zespół suchego oka, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Stepcil 100 mg
Stepcil (cylostazol) w dawce 100 mg, stosowany w terapii, wykazuje profil działań niepożądanych, z których najczęściej obserwuje się bóle głowy (≥30%), biegunkę oraz nieprawidłowe stolce (każde ≥15%). Objawy te mają zwykle łagodne do umiarkowanego nasilenie i mogą ustępować po zmniejszeniu dawki. Ból głowy jest najczęstszą przyczyną przerwania leczenia (≥3%), a kołatanie serca i biegunka występują u 1,1% pacjentów jako powody odstawienia leku. U osób powyżej 70. roku życia zwiększa się częstość biegunek i kołatania serca, a u pacjentów z cukrzycą istnieje podwyższone ryzyko krwawienia do gałki ocznej. Interakcje z innymi lekami rozszerzającymi naczynia, zwłaszcza dihydropirydynowymi blokerami kanału wapniowego, mogą nasilać kołatanie serca i obrzęk obwodowy.
agranulocytoza, astenia, bezsenność, biegunka, bloker kanału wapniowego, ból głowy, cylostazol, częstomocz, dławica piersiowa, dodatkowy skurcz komorowy, duszność, hiperglikemia, kołatanie serca, krwawienie, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwotok do oka, krwotok mózgowy, krwotok płucny, krwotok z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedowład, nieprawidłowy stolec, niestrawność, niewydolność nerek, nudności, obrzęk obwodowy, pancytopenia, reakcja alergiczna, skłonność do krwawień, śródmiąższowe zapalenie płuc, szum uszny, tachykardia, tachykardia komorowa, tachykardia nadkomorowa, tachykardia odruchowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytoza, uderzenie gorąca, wybroczynę, wydłużony czas krwawienia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie gardła, zapalenie płuc, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Blefaritis – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Blefaritis to przewlekłe zapalenie brzegów powiek, manifestujące się zaczerwienieniem, obrzękiem, świądem oraz łuszczącymi się strupkami u podstawy rzęs. Schorzenie może mieć charakter przedni lub tylny, często współwystępuje z trądzikiem różowatym, łojotokowym zapaleniem skóry oraz zespołem suchego oka. Podstawą terapii jest długotrwała, systematyczna higiena powiek, obejmująca ciepłe kompresy (5-10 minut), mechaniczne oczyszczanie brzegów powiek oraz, w razie potrzeby, stosowanie miejscowych antybiotyków (bacytracyna, polimyksyna B, erytromycyna, sulfacetamid). W ostrych fazach zaleca się wykonywanie zabiegów 2-4 razy dziennie, a następnie 1-2 razy dziennie w profilaktyce nawrotów. W przypadkach opornych stosuje się doustne tetracykliny przez 1-2 miesiące, a także leczenie wspomagające, takie jak sztuczne łzy bez konserwantów, krople steroidowe czy suplementację kwasami omega-3.
antybiotyki miejscowe, blefaritis, blefaritis przedni, blefaritis tylny, BlephEx, chalazjon, dysfunkcja gruczołów Meiboma, entropion, film łzowy, fluoresceina, gruczoły Meiboma, IPL, krople steroidowe, kwas podchlorawy, łojotokowe zapalenie skóry, maść antybiotykowa, neowaskularyzacja rogówki, olejek z drzewa herbacianego, owrzodzenie rogówki, roztocze Demodex, terapia pulsacyjna termiczna, tetracykliny, trądzik różowaty, trichiaza, zapalenie spojówek, zespół suchego oka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Concor Cor 7,5 7,5 mg
Bisoprolol fumaran, substancja czynna leku Concor Cor, jest beta-adrenolitykiem stosowanym w terapii niewydolności serca, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Najczęściej obserwuje się bradykardię (>1/10), pogorszenie niewydolności serca (>1/100 do <1/10) oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka i zaparcia (>1/100 do <1/10). Należy monitorować parametry sercowo-naczyniowe, w tym tętno i EKG, ze względu na możliwość wystąpienia zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego (1/1000 do <1/100). Często pojawiają się także zawroty głowy i ból głowy (>1/100 do <1/10), a także uczucie zimna i niedociśnienie (>1/100 do <1/10), w tym niedociśnienie ortostatyczne (1/1000 do <1/100), które zwiększa ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych.
AlAT, alergiczny nieżyt nosa, AspAT, astenia, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, bisoprolol fumaran, ból głowy, bradykardia, Concor Cor, depresja, enzymy wątrobowe, koszmar senny, kurcz mięśni, łuszczyca, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obturacyjna choroba płuc, omamy, omdlenie, osłabienie mięśni, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, triglicerydy, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenie erekcji, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenie snu, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Immunate 1000 IU FVIII/750 IU VWF 1000 j.m/fiol. (100 j.m./ml)
Immunate zawiera ludzki czynnik krzepnięcia VIII (1000 IU) oraz czynnik von Willebranda (750 IU), pozyskiwane z osocza ludzkiego. Terapia tym produktem niesie ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, w tym reakcji nadwrażliwości (np. pokrzywka, duszność, tachykardia, obrzęk naczynioruchowy) oraz poważnych anafilaksji. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wytwarzania przeciwciał neutralizujących (inhibitorów) przeciwko czynnikowi VIII, zwłaszcza u pacjentów uprzednio nieleczonych (PUN), gdzie częstość ich występowania jest bardzo wysoka. U chorych z chorobą von Willebranda typu 3 może również dochodzić do powstania inhibitorów przeciwko czynnikowi von Willebranda, co wiąże się z niewystarczającą odpowiedzią kliniczną i ryzykiem reakcji anafilaktycznych. Dodatkowo, u pacjentów z grupami krwi A, B lub AB istnieje ryzyko hemolizy po podaniu dużych dawek Immunate, związane z obecnością izoaglutynin anty-A i anty-B w produkcie.
choroba von Willebranda, czynnik krzepnięcia VIII, czynnik von Willebranda, duszność, dysfagia, hemofilia, hemoliza, inhibitor, izoaglutynina, kołatanie serca, nadwrażliwość, neurodermit, niedociśnienie, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, przeciwciała neutralizujące, reakcja anafilaktyczna, świszczący oddech, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie spojówek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rymphysia 1000 mg
Produkt leczniczy Rymphysia, zawierający inhibitor alfa1-proteinazy pozyskiwany z ludzkiego osocza, dostępny jest w dawkach 500 mg i 1000 mg w formie proszku do sporządzania roztworu do infuzji. W badaniach klinicznych nie odnotowano ciężkich działań niepożądanych związanych czasowo z infuzją lub w ciągu 72 godzin po jej zakończeniu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥5% pacjentów) to zapalenie oskrzeli, kaszel (w tym produktywny), biegunka, ból głowy, nudności, ból gardła i krtani, wysypka, zakażenia górnych dróg oddechowych oraz zasinienie w miejscu wkłucia. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowano według standardowych kategorii od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). W badaniach immunogenności nie wykryto przeciwciał przeciwko Rymphysia, co potwierdza bezpieczeństwo immunologiczne leku.
ból gardła i krtani, ból mięśniowy, choroba grypopodobna, ciężkie działanie niepożądane, duszność, dyskomfort w klatce piersiowej, immunogenność, inhibitor alfa1-proteinazy, kaszel produktywny, monitoring działań niepożądanych, nieżyt nosa, nudności, owrzodzenie jamy ustnej, pokrzywka, popłuczyny oskrzelowo-pęcherzykowe, przeciwciała przeciwlekowe, wymioty, zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie spojówek, zawroty głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Opryszczkowe zapalenie oka – Zapobieganie i profilaktyka
Opryszczkowe zapalenie oka, wywołane głównie przez HSV-1 i rzadziej HSV-2, jest istotną przyczyną zakaźnych uszkodzeń rogówki, które mogą prowadzić do trwałej utraty widzenia lub ślepoty. Profilaktyka opiera się na rygorystycznej higienie, unikaniu kontaktu z osobami z aktywną opryszczką oraz stosowaniu indywidualnych środków ostrożności, zwłaszcza u nosicieli soczewek kontaktowych. Długoterminowa doustna terapia przeciwwirusowa, np. acyklowirem 400 mg dwa razy dziennie, walacyklowirem 500 mg raz dziennie lub famcyklowirem 250 mg 1-2 razy dziennie, znacząco redukuje ryzyko nawrotów (o 40-50%), szczególnie u pacjentów z nawracającym zapaleniem zrębu rogówki, bliznowaceniem, neowaskularyzacją lub po przeszczepie rogówki. Zabiegi okulistyczne wymagają profilaktyki przeciwwirusowej, a aktywne zapalenie rogówki stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do laserowej chirurgii refrakcyjnej.
acyklowir, bliznowacenie, chirurgia refrakcyjna rogówki, cidofowir, famcyklowir, foskarnet, Herpetic Eye Disease Study, kortykosteroid, lek przeciwwirusowy, martwicze zapalenie rogówki, nabłonkowe zapalenie rogówki, neowaskularyzacja, operacja zaćmy, oporność wirusa, opryszczka wargowa, opryszczkowe zapalenie oka, promieniowanie słoneczne, przeszczep rogówki, reaktywacja wirusa, upośledzenie widzenia, walacyklowir, wirus opryszczki pospolitej typu 1, wirus opryszczki pospolitej typu 2, zakażenie HSV, zapalenie błędnika, zapalenie powiek, zapalenie spojówek, zapalenie śródbłonka, zapalenie tęczówki, zapalenie zrębu rogówki, zrąb rogówki - Leksykon chorób i schorzeń
Molluscum contagiosum – Etiologia i przyczyny
Molluscum contagiosum (MC) to łagodna infekcja skóry wywołana przez wirusa Molluscum contagiosum virus (MCV), należącego do rodzaju Molluscipoxvirus w rodzinie Poxviridae. Wirus ten jest dsDNA i różni się od ortopokswirusów, co wyklucza skuteczność szczepień przeciw ospie prawdziwej w profilaktyce MC. Wyróżnia się cztery genotypy MCV (I-IV), z których MCV-I odpowiada za 96,6% infekcji, głównie u dzieci, a MCV-II jest częstszy u osób z HIV i przenoszony drogą płciową. Okres inkubacji wynosi zwykle 2-7 tygodni, a wirus replikuje się w cytoplazmie komórek naskórka, powodując charakterystyczne guzki o średnicy 2-5 mm z centralnym wgłębieniem. Transmisja odbywa się głównie przez bezpośredni kontakt skóra-skóra, ale także przez zanieczyszczone przedmioty, a autoinokulacja prowadzi do rozprzestrzeniania się zmian na ciele pacjenta. Grupy ryzyka to dzieci 1-10 lat, osoby uprawiające sporty kontaktowe, osoby z obniżoną odpornością (np. HIV/AIDS, immunosupresja) oraz osoby z atopowym zapaleniem skóry.
atopowe zapalenie skóry, autoinokulacja, badanie histopatologiczne, bliznowacenie, choroba nowotworowa, choroba przenoszona drogą płciową, genotyp wirusa, HIV/AIDS, leczenie immunosupresyjne, molluscum contagiosum, naskórek, odporność komórkowa, okres inkubacji, ortopokswirus, poxviridae, terapia intralezyjna, wirus molluscum contagiosum, wirus ospy prawdziwej, wtórne zakażenie bakteryjne, wyprysk atopowy, zaburzenie limfoproliferacyjne, zapalenie spojówek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Difortan tabs 7,5 mg
Meloksykam, substancja czynna leku Difortan TABS w dawkach 7,5 lub 15 mg, jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) stosowanym doustnie, którego profil bezpieczeństwa oceniono na podstawie badań klinicznych obejmujących 15 197 pacjentów. Stosowanie meloksykamu wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego, takich jak choroba wrzodowa, perforacja i krwawienia, które mogą prowadzić do zgonu, szczególnie u osób starszych. Często obserwowane objawy to nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha i dyspepsja. Rzadziej występują poważne reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona), agranulocytoza, zaburzenia czynności wątroby i nerek, a także reakcje anafilaktyczne. Długotrwałe stosowanie NLPZ, w tym meloksykamu, może zwiększać ryzyko zakrzepicy tętniczej, nadciśnienia tętniczego, obrzęków i niewydolności serca.
agranulocytoza, astma, choroba Crohna, choroba wrzodowa, depresja oddechowa, hiperkaliemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, meloksykam, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, szum uszny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zakrzepica tętnicza, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapaść sercowo-naczyniowa, zatrzymanie czynności serca, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fucidin 20 mg/g
Fucidin w postaci maści zawierającej 20 mg/g sodu fusydynianu wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony analizą danych klinicznych obejmujących 4724 pacjentów. Całkowita częstość działań niepożądanych wynosi 2,3%, z dominującymi reakcjami skórnymi takimi jak świąd, wysypka, ból i podrażnienie w miejscu aplikacji, które występowały u mniej niż 1% pacjentów. Działania niepożądane sklasyfikowano według MedDRA: nie odnotowano działań bardzo częstych (≥1/10) ani częstych (≥1/100 do <1/10). Niezbyt częste (≥1/1000 do <1/100) obejmowały zapalenie skóry, różne typy wysypek (rumieniowe, krostkowe, pęcherzykowe, plamisto-grudkowe, grudkowe, uogólnione), świąd i rumień. Rzadkie (≥1/10 000 do <1/1000) reakcje to nadwrażliwość immunologiczna, zapalenie spojówek, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka oraz pęcherzyki. W miejscu aplikacji obserwowano niezbyt częste bóle i podrażnienia.
ból w miejscu aplikacji, egzema, klasyfikacja MedDRA, kontaktowe zapalenie skóry, maść Fucidin, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk skóry, odpowiedź immunologiczna, pęcherzyki skórne, pieczenie skóry, podrażnienie miejscowe, podrażnienie skóry, pokrzywka, reakcja skórna, rumień, sodu fusydynian, świąd, wysypka krostkowa, wysypka pęcherzykowa, wysypka plamisto-grudkowa, wysypka rumieniowa, wysypka skórna, wysypka uogólniona, zapalenie skóry, zapalenie spojówek - Leksykon substancji czynnych
Brynzolamid – Działania niepożądane
Brynzolamid, sulfonamidowy inhibitor anhydrazy węglanowej stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu (zawiesina 10 mg/ml) w leczeniu jaskry, wykazuje działania niepożądane zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia smaku (6,0%) – gorzki lub nietypowy smak w jamie ustnej po zakropleniu – oraz przejściowe niewyraźne widzenie (5,4%), trwające od kilku sekund do kilku minut. Do często występujących działań miejscowych należą: niewyraźne widzenie, podrażnienie oka, ból oka, uczucie obecności ciała obcego oraz przekrwienie oka. Rzadziej obserwuje się poważniejsze zmiany rogówki, zapalenia spojówek, powiek, a także reakcje alergiczne i objawy ze strony układu nerwowego (np. zawroty głowy, parestezje, bóle głowy) oraz psychiczne (depresja, apatia). Wśród działań ogólnoustrojowych odnotowano także zaburzenia hematologiczne, metaboliczne, sercowo-naczyniowe i oddechowe, choć z mniejszą częstością.
alergiczne zapalenie spojówek, astma, bradykardia, brynzolamid, dławica piersiowa, dysfagia, inhibitor anhydrazy węglanowej, jaskra, maleinian tymololu, nadreaktywność oskrzeli, nadżerka rogówki, niestrawność, niewyraźne widzenie, obrzęk rogówki, parestezja, podrażnienie oka, podwójne widzenie, przekrwienie oka, punktowate zapalenie rogówki, światłowstręt, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trawoprost, zaburzenie nabłonka rogówki, zaburzenie smaku, zapalenie przełyku, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapaść sercowo-oddechowa, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Neotigason 10 mg
Acytretyna, stosowana w terapii łuszczycy, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które występują u większości pacjentów i zazwyczaj ustępują po redukcji dawki lub odstawieniu leku. Najczęściej obserwuje się objawy hiperwitaminozy A, takie jak suchość ust i błon śluzowych (bardzo często ≥1/10), zapalenie skóry, łysienie oraz zmiany w strukturze włosów i paznokci (często ≥1/100 do <1/10). W obrębie układu nerwowego dominują bóle głowy (często) i zawroty głowy (niezbyt często), a rzadko neuropatia obwodowa i łagodne nadciśnienie śródczaszkowe (bardzo rzadko). Częstość występowania innych działań, takich jak zakażenia Candida albicans, nadwrażliwość typu I, zaburzenia psychiczne, czy zaburzenia słuchu pozostaje nieznana. W badaniach laboratoryjnych często obserwuje się odwracalne podwyższenie aktywności aminotransferaz i fosfatazy alkalicznej oraz wzrost stężenia trójglicerydów i cholesterolu w surowicy, co może zwiększać ryzyko miażdżycy przy długotrwałym stosowaniu.
acytretyna, ból głowy, bóle stawów, Candida albicans, dysfonia, fotowrażliwość, hiperostoza kręgosłupa, hipertrójglicerydemia, hiperwitaminoza A, kseroftalmia, łuszczenie się skóry, madaroza, nadciśnienie śródczaszkowe, nadwrażliwość typu I, neuropatia obwodowa, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, ślepota nocna, szumy uszne, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia psychiczne, zakażenie sromu i pochwy, zapalenie błon śluzowych, zapalenie czerwieni warg, zapalenie dziąseł, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zawroty głowy, zespół przesiąkania włośniczek, ziarniniak ropotwórczy, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka, zwapnienia pozaszkieletowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Noclaud 100 mg
Cylostazol w dawce 100 mg, stosowany w preparacie Noclaud, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący przede wszystkim bóle głowy (≥30%), biegunkę i nieprawidłowe stolce (>15%), które zazwyczaj mają charakter łagodny lub umiarkowany. Najczęstszą przyczyną przerwania terapii jest ból głowy (≥3%), a także kołatanie serca i biegunka (po 1,1%). U pacjentów powyżej 70. roku życia obserwuje się zwiększoną częstość biegunek i kołatania serca. Cylostazol może zwiększać ryzyko krwawień, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwkrzepliwych lub przeciwpłytkowych, co jest szczególnie istotne u pacjentów z cukrzycą ze względu na ryzyko krwotoków do gałki ocznej. Współstosowanie z dihydropirydynowymi blokerami kanału wapniowego może nasilać kołatanie serca i obrzęki obwodowe.
agranulocytoza, arytmia, biegunka, bloker kanału wapniowego, ból głowy, cylostazol, częstomocz, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz nadkomorowy, częstoskurcz odruchowy, dusznica bolesna, ekstrasystolia komorowa, granulocytopenia, hiperglikemia, hipotensja, hipotonia ortostatyczna, kołatanie serca, krwawienie do gałki ocznej, krwiomocz, krwotok mózgowy, krwotok płucny, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedowład, nieprawidłowy stolec, niewydolność nerek, obrzęk obwodowy, pancytopenia, pokrzywka, ryzyko krwawienia, śródmiąższowe zapalenie płuc, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytoza, wybroczynа, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Zeza – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zez (strabismus) to zaburzenie polegające na nieprawidłowym ustawieniu oczu, które może manifestować się jako ezotropia, egzotropia, hipertropia lub hipotropia. Występuje u około 4-5% dzieci, z ponad połową przypadków wrodzonych, często wynikających z braku kontroli nerwowej nad mięśniami ocznymi. Etiologia obejmuje zaburzenia refrakcji (np. krótkowzroczność, dalekowzroczność, astygmatyzm), dysbalans mięśniowy, czynniki genetyczne, schorzenia neurologiczne, urazy oraz choroby ogólnoustrojowe. Nieleczony zez prowadzi do powikłań takich jak amblyopia, zaburzenia widzenia obuocznego, diplopia oraz problemy psychospołeczne. Diagnostyka obejmuje wywiad, ocenę kliniczną (m.in. test przykrywania, badanie ostrości wzroku, refrakcji i dna oka) oraz wykluczenie poważnych patologii, np. siatkówczaka czy guzów mózgu.
amblyopia, astygmatyzm, atropina, dalekowzroczność, diplopia, egzotropia, ezotropia, hipertropia, hipotropia, krople do oczu, krótkowzroczność, mięśnie oczne, porażenie mózgowe, siatkówczak, toksyna botulinowa, widzenie obuoczne, zaburzenia widzenia, zapalenie spojówek, zasłanianie oka, zez, zez wrodzony, znieczulenie ogólne - Leksykon substancji czynnych
Azelastyna – Dawkowanie i sposób podawania
Azelastyna, będąca antagonistą receptorów H1, znajduje zastosowanie w leczeniu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa oraz alergicznego zapalenia spojówek. Dostępna jest w formie aerozoli donosowych o stężeniach 1 mg/ml i 1,5 mg/ml, aerozoli łączonych z flutykazonem (137 μg + 50 μg/dawkę) oraz kropli do oczu o stężeniu 0,5 mg/ml. Dawkowanie jest ściśle uzależnione od wieku pacjenta, wskazania oraz postaci leku: u dorosłych i dzieci powyżej 6 lat aerozol 1 mg/ml stosuje się w dawce 0,56 mg/dobę (1 rozpylenie do każdego otworu nosowego 2 razy/dobę), natomiast aerozol 1,5 mg/ml u osób powyżej 12 lat w dawce 2 dawek na otwór nosowy raz lub dwa razy dziennie. Krople do oczu podaje się zwykle 1 kroplę do każdego oka 2 razy na dobę, z możliwością zwiększenia do 4 razy w ciągu dnia, przy czym maksymalny czas leczenia kroplami wynosi 6 tygodni. W przypadku aerozoli donosowych z azelastyną i flutykazonem leczenie może być długotrwałe, dostosowane do ekspozycji na alergeny.
aerozol donosowy, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, alergiczne zapalenie spojówek, azelastyna, azelastyny chlorowodorek, całoroczne alergiczne zapalenie spojówek, efekt terapeutyczny, flutykazonu propionian, krople do oczu, pompka dozująca, preparat z azelastyną, schemat dawkowania, sezonowe alergiczne zapalenie spojówek, substancja aktywna, substancja czynna, właściwość przeciwhistaminowa, worek spojówkowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie spojówek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Propranolol Aurovitas 10 mg
Propranolol, substancja czynna leku Propranolol Aurovitas (dostępnego w dawkach 10 mg i 40 mg w formie tabletek powlekanych), jest generalnie dobrze tolerowany, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, głównie wynikających z farmakologicznego mechanizmu działania beta-adrenolityka. Do najczęstszych hematologicznych działań niepożądanych należą małopłytkowość (≥1/100 do <1/10), zwiększająca ryzyko krwawień, oraz agranulocytoza (≥1/1 000 do <1/100), podnosząca podatność na infekcje. Szczególnie istotnym zagrożeniem jest hipoglikemia, zwłaszcza u noworodków, dzieci, osób starszych, pacjentów dializowanych, leczonych lekami przeciwcukrzycowymi, głodzonych oraz z chorobami wątroby, która w rzadkich przypadkach może prowadzić do drgawek lub śpiączki. Ponadto propranolol może powodować zmiany w metabolizmie lipidów, zaburzenia psychiczne (w tym depresję, psychozy, halucynacje), objawy neurologiczne (dezorientacja, parestezje, zawroty głowy), a także objawy okulistyczne, takie jak suchość oczu i zapalenie spojówek.
agranulocytoza, astma oskrzelowa, biegunka, blok serca, ból głowy, ból stawu, bradykardia, choroba tętnic obwodowych, chromanie przestankowe, depresja, dezorientacja, dławica piersiowa, drgawka, duszność, halucynacja, hemodializa, hipoglikemia, impotencja, koszmar senny, łuszczyca, łysienie, małopłytkowość, miastenia, nadmierna potliwość, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, nudność, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, plamica, propranolol, przeciwciało przeciwjądrowe, przepływ krwi przez nerki, przesączanie kłębuszkowe, psychoza, skurcz oskrzeli, suchość błony śluzowej jamy ustnej, suchość oczu, utrata pamięci, wymioty, wysypka skórna, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zadyszka, zapalenie spojówek, zaparcie, zawrót głowy, zmiana nastroju - Leksykon leków
Działania niepożądane – Betoptic 0,5% 5 mg/ml
Betoptic 0,5% zawiera 5 mg/ml betaksololu chlorowodorku i jest stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu jako beta-adrenolityk. Pomimo miejscowego podania, betaksolol przenika do krążenia ogólnoustrojowego, co może wywoływać działania niepożądane typowe dla beta-blokerów, choć z mniejszą częstością niż po podaniu ogólnym. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest uczucie dyskomfortu w oku (12,0%). Często obserwuje się także niewyraźne widzenie i zwiększone łzawienie. Rzadziej występują stany zapalne (punkcikowe zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, powiek), zaburzenia widzenia, światłowstręt, zespół suchego oka, astenopia, kurcz powiek oraz zmiany strukturalne jak grudki na brzegach powiek czy obrzęk spojówek. Zaćma i odwarstwienie naczyniówki po trabekulektomii to rzadkie, ale poważne powikłania.
arytmia, astenopia, beta-adrenolityk, betaksolol chlorowodorek, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dyskomfort oka, hipoglikemia, kurcz powiek, miastenia, nadwrażliwość, niedokrwienie mózgu, obrzęk naczynioruchowy, odwarstwienie naczyniówki, parestezja, reakcja anafilaktyczna, receptor beta-adrenergiczny, skurcz oskrzeli, światłowstręt, tachykardia, trabekulektomia, udar mózgu, zaćma, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie rogówki punktowe, zapalenie spojówek, zastoinowa niewydolność serca, zespół Raynauda, zespół suchego oka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Betaloc ZOK 25 23,75 mg
Betaloc ZOK, zawierający metoprololu bursztynian w dawkach 23,75 mg, 47,5 mg oraz 95 mg (odpowiadających 25 mg, 50 mg i 100 mg metoprololu winianu), jest generalnie dobrze tolerowany. Najczęściej obserwowane działania niepożądane mają łagodne nasilenie i ustępują po odstawieniu leku. Ze względu na mechanizm działania beta-adrenolityków, najistotniejsze działania niepożądane dotyczą układu sercowo-naczyniowego, w tym bradykardii, zaburzeń ortostatycznych, uczucia zimna w kończynach oraz kołatania serca. Rzadziej występują zaostrzenia niewydolności serca, wstrząs kardiogenny (2,3% w grupie leczonej vs. 1,9% placebo u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego), blok przedsionkowo-komorowy I stopnia oraz zaburzenia rytmu i przewodzenia serca. Działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego obejmują często uczucie zmęczenia, zawroty głowy i ból głowy, a także rzadziej parestezje i kurcze mięśni. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest zgodnie z przyjętymi kryteriami: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000).
beta-adrenolityk, Betaloc ZOK, blok przedsionkowo-komorowy, ból przedsercowy, bradykardia, duszność wysiłkowa, klasyfikacja Killipa, kołatanie serca, łuszczyca, małopłytkowość, metoprololu bursztynian, nadwrażliwość na światło, niewydolność serca, parestezja, skurcz oskrzeli, szum uszny, wstrząs kardiogenny, zaburzenie krążenia obwodowego, zaburzenie ortostatyczne, zaburzenie przewodzenia w sercu, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zaburzenie sprawności seksualnej, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół Raynauda - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Świetlik fix –
Świetlik fix to tradycyjny produkt leczniczy roślinny zawierający 2,0 g ziela świetlika (Euphrasia officinalis L. i Euphrasia rostkoviana Hayne) w saszetkach do zaparzania, stosowany miejscowo w okulistyce. Preparat wykazuje właściwości ściągające i przeciwzapalne, co umożliwia zmniejszenie przekrwienia, obrzęku spojówek oraz łagodzenie stanów zapalnych brzegów powiek. Głównym wskazaniem jest leczenie wspomagające łagodnych podrażnień spojówek i brzegów powiek, szczególnie w przypadkach niespecyficznego podrażnienia wynikającego z czynników środowiskowych. Mechanizm działania opiera się na miejscowym zmniejszeniu obrzęku tkanek oraz redukcji procesów zapalnych.
- Leksykon substancji czynnych
Tetryzolina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tetryzolina, jako sympatykomimetyk, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami układu krążenia (choroba wieńcowa, nadciśnienie tętnicze, arytmie, guz chromochłonny nadnercza) oraz zaburzeniami metabolicznymi (cukrzyca, nadczynność tarczycy). Przeciwwskazana jest u chorych z jaskrą z wąskim kątem przesączania, a w innych typach jaskry wymaga nadzoru lekarskiego. Należy unikać interakcji z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) oraz innymi sympatykomimetykami, ze względu na ryzyko wzrostu ciśnienia tętniczego. Stosowanie miejscowe, nawet w zalecanych dawkach, może powodować przejściowe rozszerzenie źrenicy, zwłaszcza u pacjentów z jasną tęczówką. Długotrwałe stosowanie powyżej 3-5 dni może prowadzić do tachyfilaksji, nasilenia przekrwienia oka i nosa oraz zmian zanikowych błony śluzowej, dlatego należy unikać nadużywania leku, szczególnie u dzieci, gdzie stosowanie wymaga konsultacji lekarskiej i nadzoru.
arytmia, chlorek benzalkoniowy, choroba układu krążenia, choroba wieńcowa, cukrzyca, film łzowy, guz chromochłonny nadnercza, hormon tarczycy, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem, jaskra zamykającego się kąta, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość kontaktowa, pheochromocytoma, polekowy nieżyt nosa, przekrwienie z odbicia, przewód nosowo-łzowy, rozszerzenie źrenicy, suche zapalenie błony śluzowej nosa, suche zapalenie rogówki, suchość oczu, sympatykomimetyk, tachyfilaksja, tetryzolina, uszkodzenie rogówki, zaczerwienienie oczu, zapalenie spojówek, zespół suchego oka - Leksykon substancji czynnych
Jad osy – Działania niepożądane
Immunoterapia alergenowa preparatem Alutard SQ zawierającym jad osy wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o charakterze miejscowym i ogólnoustrojowym, wynikających z reakcji immunologicznych. Reakcje wczesne pojawiają się do 30 minut po podaniu, a późne do 24 godzin. Najczęściej obserwuje się miejscowe reakcje w miejscu iniekcji, takie jak obrzęk, rumień, świąd i ból, które mogą być nasilone przez obecność wodorotlenku glinu jako adsorbentu. Spośród działań ogólnoustrojowych najpoważniejszym powikłaniem jest wstrząs anafilaktyczny, choć jego częstość jest bardzo niska (bardzo rzadko). Inne często występujące objawy to bóle głowy (≥1/10), zawroty głowy, świąd oczu, świsty, kaszel, duszność, biegunka, nudności, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy i bóle stawów (często ≥1/100, <1/10). W przypadku ciężkich reakcji konieczna jest natychmiastowa interwencja medyczna oraz ewentualna modyfikacja lub przerwanie terapii.
alergiczny nieżyt nosa, Alutard SQ, astma, atopowe zapalenie skóry, duszność, dysfagia, immunoterapia alergenowa, jad owadów błonkoskrzydłych, niedociśnienie tętnicze, niedrożność dróg oddechowych, nieżyt nosa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, obrzęk stawu, obrzęk twarzy, parestezja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja immunologiczna, reakcja późna, rumień, skurcz oskrzeli, świąd, świąd oczu, tachykardia, wczesna reakcja, wodorotlenek glinu, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, zapalenie spojówek, zapaść krążeniowa, ziarniniak - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Oculosan (0,05 mg + 0,2 mg)/ml
Oculosan to krople do oczu zawierające siarczan cynku (0,2 mg/ml) oraz azotan nafazoliny (0,05 mg/ml), które działają synergistycznie w celu łagodzenia objawów podrażnienia oczu. Siarczan cynku wykazuje działanie ściągające i lekko antyseptyczne, co pomaga w obkurczeniu tkanek i redukcji nadmiernego łzawienia oraz zwalczaniu drobnych infekcji powierzchni oka. Azotan nafazoliny, jako sympatykomimetyk, powoduje zwężenie naczyń krwionośnych poprzez stymulację receptorów adrenergicznych, co skutkuje zmniejszeniem przekrwienia i obrzęku spojówek, przynosząc ulgę w stanach zapalnych i podrażnieniach.
azotan nafazoliny, działanie przeciwzapalne, działanie ściągające, krople do oczu, lek oftalmologiczny, lek zmniejszający przekrwienie, mięsień gładki, obkurczenie naczyń krwionośnych, Oculosan, oczar, podrażnienie oka, przekrwienie spojówki, receptor adrenergiczny, siarczan cynku, świetlik lekarski, sympatykomimetyk, właściwości antyseptyczne, zaczerwienienie oka, zapalenie spojówek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Concor Cor 2,5 2,5 mg
Bisoprolol fumaran, stosowany w preparacie Concor Cor w dawkach 1,25 mg, 2,5 mg, 3,75 mg oraz 7,5 mg, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych wynikający z jego mechanizmu działania jako beta-adrenolityku. Najczęściej obserwowaną reakcją jest bradykardia, występująca bardzo często (>1/10), a także pogorszenie niewydolności serca (często, >1/100 do <1/10). Zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego pojawiają się niezbyt często (>1/1000 do <1/100). W zakresie układu naczyniowego często występują objawy takie jak uczucie zimna lub drętwienia kończyn oraz niedociśnienie, a niedociśnienie ortostatyczne obserwuje się niezbyt często. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują często zawroty i bóle głowy oraz rzadko omdlenia. U pacjentów z chorobami obturacyjnymi dróg oddechowych niezbyt często może wystąpić skurcz oskrzeli, a rzadko alergiczny nieżyt błony śluzowej nosa. Często zgłaszane są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka i zaparcia.
alergiczny nieżyt nosa, astenia, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, biegunka, bisoprolol, ból głowy, bradykardia, depresja, enzym wątrobowy, koszmar senny, kurcz mięśni, łuszczyca, łysienie, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, nudność, obrzęk naczynioruchowy, obturacyjna choroba płuc, omam, omdlenie, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, świąd, wymioty, wysypka, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenie erekcji, zaburzenie przewodnictwa, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zaparcie - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Trusopt
Dorzolamid w postaci kropli do oczu (Trusopt 20 mg/ml) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), gdyż lek i jego metabolity są głównie wydalane przez nerki, co wyklucza stosowanie u tej grupy. Brak jest danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności u pacjentów z ostrą jaskrą z zamkniętym kątem oraz niewydolnością wątroby, dlatego zaleca się ostrożność. Dorzolamid, będący sulfonamidem, może ulegać wchłanianiu ogólnoustrojowemu, co niesie ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, takich jak zespół Stevensa-Johnsona czy martwica toksyczno-rozpływna naskórka, wymagających natychmiastowego odstawienia leku.
W trakcie długotrwałego stosowania Trusopt obserwowano miejscowe działania niepożądane, w tym zapalenie spojówek i podrażnienie powiek, które mogą mieć charakter alergiczny i ustępować po przerwaniu terapii. Po zabiegach filtracyjnych istnieje ryzyko odwarstwienia naczyniówki, dlatego konieczne jest monitorowanie pacjentów. U osób z niską liczbą komórek śródbłonka rogówki zwiększa się ryzyko obrzęku rogówki, co wymaga regularnej kontroli. Preparat zawiera chlorek benzalkoniowy (0,075 mg/ml, ok. 0,002 mg/kropla), który może powodować podrażnienia, zespół suchego oka oraz wpływać na film łzowy i powierzchnię rogówki, szczególnie u pacjentów z istniejącymi uszkodzeniami. Soczewki kontaktowe należy usunąć przed aplikacją i założyć ponownie po minimum 15 minutach, aby uniknąć ich przebarwienia i podrażnienia.
chlorek benzalkoniowy, ciężka niewydolność nerek, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dorzolamid, klirens kreatyniny, krople do oczu, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miękkie soczewki kontaktowe, niewydolność wątroby, obrzęk rogówki, odwarstwienie naczyniówki, ostra jaskra z zamkniętym kątem, podrażnienie powiek, śródbłonek rogówki, sulfonamid, zabieg filtracyjny, zapalenie spojówek, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Metoprolol Medreg 50 mg
Metoprolol, substancja czynna leku Metoprolol Medreg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania oraz układów narządowych. Do najczęstszych działań niepożądanych należą zmęczenie (≥1/10), bradykardia, niedociśnienie tętnicze i ortostatyczne (≥1/100 do <1/10), kołatanie serca oraz zawroty i ból głowy. Niezbyt często obserwuje się parestezje, depresję, zaburzenia koncentracji, nudności, bóle brzucha, biegunki, zaparcia oraz zwiększenie masy ciała (≥1/1 000 do <1/100). Rzadziej występują zaburzenia przewodzenia serca, arytmie, skurcz oskrzeli, suchość w jamie ustnej, łysienie, a bardzo rzadko trombocytopenia, agranulocytoza, zapalenie wątroby, reakcje nadwrażliwości na światło oraz odwracalna utrata słuchu (<1/10 000). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wstrząsu kardiogennego u pacjentów po zawale mięśnia sercowego oraz skurczu oskrzeli u chorych z astmą lub POChP.
agranulocytoza, arytmia, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dezorientacja, duszność wysiłkowa, kołatanie serca, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, ostry zawał mięśnia sercowego, parestezja, skurcz oskrzeli, szumy uszne, utajona cukrzyca, utrata słuchu, wstrząs kardiogenny, wykwit łuszczycopodobny, zaburzenia seksualne, zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, zaburzenie krążenia obwodowego, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zespół Raynauda, zimne kończyny, zmęczenie, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibuvit D3 15000 IU/ml
Ibuvit D3 Kids w formie kropli doustnych zawiera 15 000 IU/ml cholekalcyferolu i jest stosowany zgodnie z zaleceniami, przy czym działania niepożądane są rzadkie i zwykle związane z nadwrażliwością lub przedawkowaniem witaminy D. Przedawkowanie prowadzi do hiperwitaminozy D, charakteryzującej się hiperkalcemią, która może powodować poważne powikłania, takie jak zaburzenia rytmu serca, odkładanie się złogów wapnia w tkankach miękkich, nadciśnienie tętnicze oraz uszkodzenia nerek i wątroby. Objawy kliniczne obejmują m.in. bóle głowy, letarg, zaburzenia psychiczne (depresja, obniżone libido), objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, zapalenie trzustki), a także bóle mięśniowo-szkieletowe i zmiany skórne. Częstość występowania działań niepożądanych jest nieznana, co podkreśla konieczność monitorowania pacjentów pod kątem objawów toksyczności witaminy D.
aminotransferazy, arytmia, cholekalcyferol, depresja, glikokortykosteroid, hipercholesterolemia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza D, kalcytonina, kamica nerkowa, mocznica, nadciśnienie tętnicze, personel medyczny, światłowstręt, witamina D, zaburzenia psychotyczne, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, złogi wapnia, zwapnienie tkanek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lekoklar 250 mg/5 ml
Badania przedkliniczne klarytromycyny (Lekoklar) wykazały toksyczność zależną od dawki i czasu ekspozycji, z wątrobą jako głównym narządem docelowym uszkodzeń, obserwowanych u różnych gatunków zwierząt po dawkach sięgających 300 mg/kg mc./dobę, znacznie przekraczających dawki terapeutyczne u ludzi. Oprócz wątroby, toksyczność dotyczyła także żołądka, grasicy, tkanek limfoidalnych i nerek. U psów zaobserwowano specyficzne działania niepożądane, takie jak zapalenie spojówek i łzawienie przy dawkach zbliżonych do terapeutycznych, a także zmętnienie i obrzęk rogówki przy dawce 400 mg/kg mc./dobę. Badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego, co potwierdza bezpieczeństwo genetyczne leku. W okresie rozrodczym klarytromycyna zwiększała częstość samoistnych poronień u królików i małp przy dawkach odpowiednio dwukrotnie i dziesięciokrotnie wyższych niż kliniczne, przy jednoczesnej toksyczności dla matek. W badaniach na szczurach i myszach odnotowano wady rozwojowe, takie jak wrodzone wady sercowo-naczyniowe i rozszczep podniebienia, przy bardzo wysokich dawkach (150 mg/kg mc./dobę u szczurów, 70-krotność dawki klinicznej u myszy).
antybiotyk, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dawka śmiertelna medialna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie nefrotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyty, leukocyty, obrzęk rogówki, płytki krwi, rozszczep podniebienia, samoistne poronienie, wada układu sercowo-naczyniowego, zapalenie spojówek, zmętnienie rogówki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sulfacetamidum WZF 10 % HEC 100 mg/ml
Preparat Sulfacetamidum WZF 10% HEC (100 mg/ml, krople do oczu) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii i monitorowania pacjenta. Najczęściej obserwuje się miejscowe reakcje podrażnienia oka, takie jak łzawienie, pieczenie, kłucie, przekrwienie i zapalenie spojówek, a także czasowe zaburzenia widzenia i ból w okolicy oka. Objawy te mają zwykle charakter łagodny i przemijający. Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk powiek, rumień wielopostaciowy, wysypka, obrzęk skóry oraz świąd, które mogą wymagać przerwania terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne powikłanie w postaci owrzodzenia rogówki, które może mieć etiologię grzybiczą lub bakteryjną, zwłaszcza w przypadku długotrwałego stosowania preparatu i obecności mikroorganizmów opornych na sulfacetamid.
ból oka, długotrwała terapia, działanie niepożądane, etiologia grzybicza, farmakoterapia, kłucie oka, krople do oczu, łzawienie, nadwrażliwość, niewyraźne widzenie, obrzęk powiek, obrzęk skóry, owrzodzenie rogówki, pieczenie oka, przekrwienie spojówek, reakcja miejscowa, rumień wielopostaciowy, sulfacetamid, świąd, uszkodzenie oka, wysypka skórna, zapalenie spojówek