działanie genotoksyczne
Działanie genotoksyczne odnosi się do zdolności różnych czynników do uszkadzania materiału genetycznego (DNA lub RNA) w komórkach żywych organizmów. Czynniki genotoksyczne mogą powodować mutacje, aberracje chromosomowe, fragmentację DNA oraz inne zmiany strukturalne w materiale genetycznym, co może prowadzić do niestabilności genomu.
Genotoksyczność jest ważnym elementem oceny bezpieczeństwa leków, związków chemicznych, promieniowania i innych potencjalnie szkodliwych czynników. Długotrwała ekspozycja na substancje genotoksyczne może zwiększać ryzyko rozwoju chorób nowotworowych, ponieważ uszkodzenia DNA mogą prowadzić do aktywacji onkogenów lub inaktywacji genów supresorowych nowotworów.
W praktyce klinicznej ocena genotoksyczności jest istotnym elementem badań przedklinicznych nowych leków. Do wykrywania działania genotoksycznego stosuje się szereg testów laboratoryjnych, takich jak test Amesa, test mikrojądrowy, test kometowy czy analiza aberracji chromosomowych. Wykrycie działania genotoksycznego substancji wymaga często szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka przed wprowadzeniem jej do praktyki klinicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Torendo Q-Tab 2 mg 2 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne rysperydonu na modelach zwierzęcych wykazały dawkozależne efekty na układ rozrodczy i gruczoły piersiowe, związane z hiperprolaktynemią indukowaną blokadą receptorów dopaminergicznych D2. U szczurów i psów zaobserwowano zmiany w zachowaniach rodzicielskich, obniżoną masę urodzeniową oraz przeżywalność potomstwa, jednak bez działania teratogennego u szczurów i królików. Ekspozycja prenatalna wiązała się z deficytami funkcji poznawczych i rozwojowych u potomstwa. W badaniach na młodych zwierzętach stwierdzono zwiększoną śmiertelność, opóźnienie rozwoju i dojrzewania płciowego, przy czym wpływ na kości długie pojawiał się dopiero przy ekspozycji 15-krotnie przekraczającej maksymalną dawkę u młodzieży (1,5 mg/dobę). Rysperydon nie wykazywał działania genotoksycznego, jednak w badaniach rakotwórczych u gryzoni zaobserwowano wzrost częstości gruczolaków przysadki, trzustki i gruczołów mlecznych, co wiązano z przewlekłą hiperprolaktynemią, choć znaczenie tych wyników dla ludzi pozostaje niejasne.
antagonista dopaminy, bezpieczeństwo kardiologiczne, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, ekspozycja na lek, funkcja poznawcza, gruczolak gruczołów mlecznych, gruczolak przysadki, gruczolak trzustki, hiperprolaktynemia, odstęp QT, pole pod krzywą, prolaktyna, receptor dopaminergiczny D2, rozwój motoryczny, torsade de pointes, uszkodzenie DNA, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aescin (20 mg + 50 mg + 50 j.m.)/g
Przeprowadzone badania przedkliniczne produktu leczniczego Aescin (20 mg + 50 mg + 50 j.m.)/g żel, zawierającego alfa-escynę jako główny składnik aktywny, wykazały brak istotnych klinicznie efektów toksycznych po podaniu wielokrotnym. Testy genotoksyczności potwierdziły brak działania mutagennego i genotoksycznego, co potwierdzono m.in. testem płytkowym z Salmonella typhimurium oraz testem mikrojąderkowym na myszy. Ponadto, badania nie wykazały działania letalnego na DNA komórek bakteryjnych ani cytotoksyczności na poziomie DNA. Ocena potencjalnego działania rakotwórczego nie wskazała na zwiększone ryzyko nowotworów ani przyspieszenie progresji zmian nowotworowych.
Aescin, alfa-escyna, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, cytotoksyczność, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, funkcja reprodukcyjna, genotoksyczność, heparyna, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozwój płodu, rozwój zarodkowo-płodowy, salicylan dwuetyloaminy, test mikrojąderkowy, toksyczność wielokrotna, zmiana nowotworowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Furosemide Kabi 20 mg/2 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa furosemidu wykazały niską toksyczność ostrą po podaniu doustnym u różnych gatunków zwierząt, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa przy jednorazowym stosowaniu. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach i psach zaobserwowano zmiany patologiczne w nerkach, takie jak zwłóknienia i zwapnienia, sugerujące ryzyko nefrotoksyczności przy długotrwałym stosowaniu. Analizy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały istotnego działania genotoksycznego, a badania karcynogenności na myszach i szczurach nie potwierdziły rakotwórczego potencjału furosemidu.
Badania reprodukcyjne ujawniły istotne zmiany u płodów zwierząt doświadczalnych: u szczurów zmniejszenie liczby zróżnicowanych kłębuszków nerkowych oraz zaburzenia kostne, prawdopodobnie związane z hipokaliemią indukowaną przez lek. U myszy i królików stwierdzono wodonercze oraz rozszerzenie miedniczki nerkowej i moczowodów po podaniu wysokich dawek furosemidu. Dodatkowo, u wcześniaków króliczych zaobserwowano zwiększoną częstość krwawień wewnątrzkomorowych, co może być związane z obniżeniem ciśnienia wewnątrzczaszkowego. Te wyniki mają istotne implikacje kliniczne, zwłaszcza w kontekście stosowania furosemidu u kobiet ciężarnych i ryzyka przedwczesnego porodu.
badanie in vitro, badanie in vivo, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, działanie genotoksyczne, furosemid, hipokaliemia, karcynogeneza, kłębuszek nerkowy, kobieta ciężarna, krwawienie wewnątrzkomorowe, materiał genetyczny, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przedwczesny poród, reprodukcja, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerek, wodonercze, zmiana patologiczna - Leksykon substancji czynnych
Formoterol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Formoterol, długo działający β2-mimetyk (LABA), wykazuje w badaniach toksyczności na szczurach i psach głównie efekty sercowo-naczyniowe, takie jak przekrwienie, tachykardia, zaburzenia rytmu serca oraz uszkodzenia mięśnia sercowego, obserwowane przy dawkach znacznie przekraczających kliniczne. Badania mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały działania genotoksycznego, a dwuletnie badania karcynogenności na szczurach i myszach nie potwierdziły istotnego ryzyka rakotwórczości przy dawkach terapeutycznych. Wysokie dawki u zwierząt laboratoryjnych wiązały się z łagodnymi nowotworami mięśni gładkich i innymi zmianami specyficznymi dla gryzoni, jednak przy dawce 10-krotnie wyższej niż maksymalna zalecana u ludzi nie stwierdzono istotnego wzrostu częstości występowania guzów, co wskazuje na brak klinicznego znaczenia tych obserwacji dla pacjentów stosujących formoterol w standardowych dawkach.
agonista receptora β2-adrenergicznego, badanie karcynogenności, badanie mutagenności, badanie toksyczności, beta2-sympatykomimetyk, choroba obturacyjna dróg oddechowych, dawka terapeutyczna, długo działający β2-mimetyk, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie tokolityczne, ekspozycja ogólnoustrojowa, enancjomer, genotoksyczność, guz mięśni gładkich, jądro, komórka osłonki, lek β2-adrenergiczny, monoterapia, pęcherzyk Graafa, potencjał mutagenny, śmiertelność noworodków, tachykardia, torbiel jajnika, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie mięśnia sercowego, wpływ na rozrodczość, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Citronil 40 mg
Badania przedkliniczne cytalopramu, obejmujące standardowe testy farmakologiczne, toksyczności przewlekłej, genotoksyczności oraz rakotwórczości, nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi. W badaniach toksyczności przewlekłej u szczurów zaobserwowano fosfolipidozę wielonarządową, stan przemijający, bez zaburzeń morfologicznych i czynnościowych, o nieustalonym znaczeniu klinicznym. Embriotoksyczność u szczurów ujawniła zaburzenia szkieletu po podaniu dużych, toksycznych dawek, a okres okołoporodowy charakteryzował się zmniejszoną przeżywalnością młodych podczas karmienia, z nieznanym potencjalnym ryzykiem dla ludzi.
amina lipofilna, badanie farmakologiczne, badanie toksyczności, cytalopram, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, fosfolipidoza wielonarządowa, genotoksyczność, nieprawidłowe nasienie, rakotwórczość, toksyczność przewlekła, toksyczność rozwojowa, wskaźnik ciążowy, wskaźnik płodności, zaburzenie morfologiczne - Leksykon substancji czynnych
Terminalia arjuna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Terminalia arjuna, obecna w preparacie Liv.52 w dawce 32 mg na tabletkę, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym oceniającym jej bezpieczeństwo stosowania. W badaniach toksyczności ostrej nie odnotowano dawki śmiertelnej nawet przy podaniu 5000 mg/kg masy ciała u szczurów i królików, co uniemożliwiło wyznaczenie MTD i MLD. Długotrwałe podawanie doustne przez 9 miesięcy w dawkach 1000–3000 mg/kg nie wykazało negatywnego wpływu na masę ciała ani embriotoksyczności u szczurów. Badania w okresie ciąży i laktacji potwierdziły brak działań niepożądanych u matek i płodów, co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania u pacjentów w wieku rozrodczym.
dawka śmiertelna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, Liv.52, maksymalna dawka tolerowana, minimalna dawka śmiertelna, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, Terminalia arjuna, test Amesa, test dominujących mutacji letalnych, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Orizon 1 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne rysperydonu, substancji czynnej leku Orizon, wykazały dawkozależne efekty na układ rozrodczy i gruczoły piersiowe u szczurów i psów, związane z hiperprolaktynemią wynikającą z antagonizmu receptorów dopaminergicznych D2. Nie stwierdzono działania teratogennego u szczurów i królików, jednak zaobserwowano negatywny wpływ na zachowania rodzicielskie, masę urodzeniową oraz przeżywalność potomstwa, a także deficyty funkcji poznawczych u dorosłych osobników po ekspozycji prenatalnej. W badaniach na młodych zwierzętach odnotowano zwiększoną śmiertelność, opóźnienie rozwoju i dojrzewania płciowego, przy czym przy ekspozycji 3,6-krotnie wyższej niż maksymalna dawka u młodzieży (1,5 mg/dobę) nie stwierdzono zaburzeń wzrostu kości długich, natomiast przy 15-krotnej ekspozycji zaobserwowano negatywne efekty kostne i rozwojowe.
antagonista dopaminy, deficyt funkcji poznawczej, dojrzewanie płciowe, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, gruczoł piersiowy, gruczolak gruczołów mlecznych, gruczolak przysadki, gruczolak trzustki, hiperprolaktynemia, odstęp QT, pole pod krzywą AUC, prolaktyna, receptor dopaminergiczny D2, rysperydon, toksyczność przewlekła, torsades de pointes, układ rozrodczy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Temozolomide Fair-Med 5 mg
Temozolomid, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 5 mg, 20 mg, 100 mg, 140 mg, 180 mg oraz 250 mg, wykazuje działanie teratogenne i genotoksyczne, co stanowi istotne ograniczenie jego stosowania u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u mężczyzn planujących potomstwo. Badania przedkliniczne na zwierzętach (szczury, króliki) przy dawce 150 mg/m² powierzchni ciała potwierdziły ryzyko uszkodzenia płodu, co skutkuje przeciwwskazaniem do stosowania leku w ciąży. Brak danych klinicznych dotyczących przenikania temozolomidu do mleka kobiecego wymaga od pacjentek przerwania karmienia piersią na czas terapii. Kluczowym elementem jest także stosowanie skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym podczas całego okresu leczenia.
antykoncepcja, badanie przedkliniczne, bezpłodność nieodwracalna, dane kliniczne, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, kapsułka twarda, karmienie piersią, kriokonserwacja nasienia, lek przeciwnowotworowy, przeciwwskazanie, przenikanie do mleka kobiecego, ryzyko teratogenne, skutek uboczny, świadoma zgoda pacjenta, temozolomid, terapia temozolomidem, wiek rozrodczy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kostarox 120 mg
Przedkliniczne badania etorykoksybu, substancji czynnej Kostaroxu, nie wykazały genotoksyczności, co potwierdza bezpieczeństwo długoterminowego stosowania leku. W badaniach kancerogenności u myszy nie stwierdzono działania rakotwórczego, natomiast u szczurów poddanych dawkom ponad dwukrotnie wyższym niż dawka terapeutyczna u ludzi (90 mg/dobę) zaobserwowano gruczolaki wątrobowokomórkowe i pęcherzykowe tarczycy. Mechanizm ten jest specyficzny dla szczurów i związany z indukcją enzymów CYP w wątrobie, która nie występuje u ludzi, co ogranicza kliniczne znaczenie tych wyników. Badania toksyczności ujawniły dawkozależne owrzodzenia przewodu pokarmowego u szczurów, zarówno przy ekspozycji przekraczającej, jak i porównywalnej do dawki terapeutycznej u ludzi, a u psów stwierdzono zmiany nerkowe i przewodu pokarmowego przy wyższych stężeniach leku.
badanie toksyczności, dawka terapeutyczna, deformacja układu kostnego płodu, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja układowa, etorykoksyb, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, gruczolak wątrobowokomórkowy, indukcja CYP, indukcja CYP3A, narażenie układowe, nieprawidłowości nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, potencjał kancerogenny, przenikanie do mleka, rozwój prenatalny, toksyczność przewodu pokarmowego, toksyczność reprodukcyjna, wada układu sercowo-naczyniowego, wczesne poronienie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Glenmark 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu wykazały istotne zmiany w wielu narządach docelowych, takich jak przewód pokarmowy (wymioty, biegunki u małp), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica u szczurów), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), zewnątrzwydzielnicza część trzustki (degranulacja, martwica), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy samic (zanik macicy, zaburzenia rozwoju pęcherzyków jajnikowych). Efekty te występowały przy klinicznie istotnych stężeniach sunitynibu w osoczu. Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, obniżenie LVEF, zmiany w nerkach i przysadce. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu leczenia. Potencjał genotoksyczny sunitynibu nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, choć zaobserwowano poliploidię in vitro, a wpływ metabolitu aktywnego nie był oceniany.
aberracja chromosomalna, aberracje chromosomalne, atrezja pęcherzyków jajnikowych, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, dysplazja chrząstki, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, frakcja wyrzutowa lewej komory, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej, kora nadnerczy, limfocyty krwi obwodowej, martwica komórkowa, opóźnione kostnienie kręgów, organogeneza, poliploidia, rak żołądka, resorpcja, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, śródbłoniak krwionośny, szpik kostny, toksyczny wpływ na rozród, wada rozwojowa szkieletu, właściwości mutagenne, wydłużenie odstępu QTc, zanik kanalików jądrowych, zanik tkanki limfoidalnej, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cinacalcet Accord 60 mg
Badania przedkliniczne cynakalcetu, składnika aktywnego leku Cinacalcet Accord, wykazały brak działania teratogennego przy dawkach do 0,4 maksymalnej dawki ludzkiej (180 mg/dobę) u królików oraz do 4,4-krotności dawki ludzkiej u szczurów. Nie stwierdzono zaburzeń płodności u samców i samic przy ekspozycji do 4-krotności dawki 180 mg/dobę, choć margines bezpieczeństwa przy dawce klinicznej 360 mg/dobę jest ograniczony. U ciężarnych szczurów odnotowano nieznaczne zmniejszenie masy ciała i spożycia pokarmu oraz zmniejszoną masę ciała płodów przy dawkach wywołujących ciężką hipokalcemii u matek. Cynakalcet przenika przez łożysko u królików. Nie wykazano działania genotoksycznego ani rakotwórczego, jednak margines bezpieczeństwa jest ograniczony ze względu na hipokalcemiczne działanie w modelach zwierzęcych.
czerwone krwinki, densytometria kości, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, hipokalcemia, kanał KATP, płytka wzrostu, przenikanie przez łożysko, przenośnik serotoniny, receptor wapniowy, składnik aktywny, teratogenność, węzły chłonne, wtórna nadczynność przytarczyc, zaćma, zmętnienie soczewki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ropivacaine Kabi 10 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa chlorowodorku ropiwakainy, składnika aktywnego Ropivacaine Kabi, obejmowały ocenę farmakologiczną, toksykologiczną i farmakodynamiczną, potwierdzając akceptowalny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Badania toksyczności ostrej i przewlekłej nie wykazały istotnych zagrożeń poza typowymi objawami farmakodynamicznymi przy dawkach znacznie przekraczających zalecane. Neurotoksyczność manifestowała się drgawkami przy wysokich dawkach, a kardiotoksyczność, obejmująca zaburzenia przewodnictwa i kurczliwości mięśnia sercowego, była mniejsza niż w przypadku innych amidowych środków znieczulających miejscowo, co stanowi kliniczną zaletę produktu.
aberracja chromosomowa, amid, amidowy środek znieczulający, chlorowodorek ropiwakainy, drgawki, działanie drażniące, działanie farmakodynamiczne, działanie genotoksyczne, kardiotoksyczność, kurczliwość mięśnia sercowego, lek miejscowo znieczulający, lek znieczulający miejscowo, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, przedawkowanie leków znieczulających, ryzyko onkogenne, toksyczność miejscowa, toksyczność ośrodkowego układu nerwowego, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, zaburzenia przewodnictwa, znieczulenie miejscowe, znieczulenie regionalne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Donectil 5 mg
Przeprowadzone przedkliniczne badania chlorowodorku donepezylu obejmowały szeroki zakres testów na różnych gatunkach zwierząt, mających na celu ocenę bezpieczeństwa stosowania leku Donectil. Donepezyl wykazał przede wszystkim zamierzone działanie cholinergiczne jako selektywny inhibitor acetylocholinoesterazy, z minimalną liczbą działań niepożądanych. Testy mutagenności in vitro i in vivo nie potwierdziły działania mutagennego ani genotoksycznego, z wyjątkiem klastogenności obserwowanej jedynie przy stężeniach przekraczających ponad 3000-krotnie stężenia terapeutyczne w osoczu. Długoterminowe badania karcynogenności na myszach i szczurach nie wykazały działania onkogennego, co potwierdza brak ryzyka nowotworowego przy stosowaniu leku.
badanie karcynogenności, badanie teratogenności, chlorowodorek donepezylu, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, efekt genotoksyczny, inhibitor acetylocholinoesterazy, potencjał mutagenny, stężenie stacjonarne w osoczu, stymulacja cholinergiczna, test mikrojądrowy, wpływ na płodność - Leksykon substancji czynnych
Glinu wodorotlenek – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Wodorotlenek glinu, stosowany w preparatach przeciw nadkwaśności takich jak Gealcid i Manti, wykazuje dobrą tolerancję w badaniach toksyczności przewlekłej na zwierzętach laboratoryjnych. Dawki do 0,4 g/kg mc./dobę u szczurów oraz 0,325-0,65 g/kg mc./dobę u psów przez okres 16-26 tygodni nie wywołały istotnych efektów toksycznych. Dane przedkliniczne nie wskazują na potencjał mutagenny ani karcynogenny tej substancji, a badania genotoksyczności potwierdzają niskie ryzyko uszkodzeń genetycznych przy dawkach terapeutycznych. Wpływ na reprodukcję i rozwój płodu jest minimalny lub nieobecny przy stosowaniu dawek terapeutycznych, choć przy dawkach wyższych (384 mg/kg mc./dobę u szczurów Sprague-Dawley) zaobserwowano nieznaczny efekt teratogenny, co sugeruje istnienie dawkozależnego progu bezpieczeństwa.
azotan glinu, badanie teratogenności, chlorek glinu, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie teratogenne, działanie toksyczne, efekt teratogenny, glin wodorotlenek, kanalik nasienny, komórki najądrza, liczba plemników, nadkwaśność, parametr nasienia, parametr rozrodczy, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodu, ruchliwość plemników, toksyczność przewlekła, uszkodzenie genetyczne, wada rozwojowa, wpływ na płodność, wpływ na reprodukcję, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Antytoksyna jadu żmij 1 ml zawiera przeciwciała neutralizujące nie mniej niż 130 j. LD50 jadu żmii zygzakowatej; 1 ampułka zawiera przeciwciała neutralizujące nie mniej, niż 500 j. LD50 jadu żmii zygzakowatej
Dane przedkliniczne dotyczące Antytoksyny jadu żmij (500 jednostek LD₅₀, roztwór do wstrzykiwań) wskazują na brak toksycznego wpływu na reprodukcję u zwierząt doświadczalnych w dawkach terapeutycznych. Produkt zawiera przeciwciała neutralizujące co najmniej 130 jednostek LD₅₀ jadu Vipera berus w 1 ml roztworu, a w jednej ampułce co najmniej 500 jednostek LD₅₀. Pomimo ograniczonej liczby badań, nie wykazano negatywnego wpływu na parametry reprodukcyjne, a także brak jest danych dotyczących działania genotoksycznego lub rakotwórczego, co jest zgodne z typową praktyką dla surowic odpornościowych zawierających przeciwciała.
antytoksyna jadu żmij, badanie genotoksyczne, badanie toksykologiczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, farmakologiczne badanie bezpieczeństwa, jad żmii zygzakowatej, jednostka LD₅₀, ośrodkowy układ nerwowy, produkt biologiczny, przeciwciała neutralizujące, roztwór do wstrzykiwań, surowica odpornościowa, toksyczność ogólna, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, żmija zygzakowata - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bulgaplin 25 mg
Pregabalina, substancja czynna Bulgaplinu, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w dawkach terapeutycznych stosowanych u ludzi. Badania przedkliniczne na szczurach i małpach wykazały tolerancję leku bez istotnych działań niepożądanych w dawkach porównywalnych do klinicznych. W toksyczności wielokrotnej obserwowano objawy ze strony OUN, takie jak zmniejszenie aktywności, nadmierna aktywność i ataksja, głównie przy wysokich dawkach. Długotrwała ekspozycja u starszych szczurów w dawkach ≥5-krotnie przekraczających maksymalną dawkę kliniczną (600 mg/dobę) wiązała się ze zwiększoną częstością zaniku siatkówki. Nie stwierdzono działania teratogennego u myszy, szczurów i królików, a toksyczność płodowa pojawiała się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne. Wpływ na funkcje rozrodcze był minimalny i obserwowany tylko przy ekspozycjach znacznie wyższych niż u ludzi, a zmiany w narządach rozrodczych samców szczurów miały charakter przemijający i były częściowo związane z naturalnymi procesami zwyrodnieniowymi. Pregabalina nie wykazała działania genotoksycznego in vitro i in vivo, co potwierdza bezpieczeństwo długoterminowego stosowania.
ataksja, badanie in vitro, badanie in vivo, bruksizm, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, ekspozycja lecznicza, komórki śródbłonka, naczyniakomięsak krwionośny, ośrodkowy układ nerwowy, parametry nasienia, płytki krwi, potencjał rakotwórczy, pregabalina, proces zwyrodnieniowy, proliferacja komórek, szczur albinotyczny, toksyczność pourodzeniowa, toksyczność prenatalna, toksyczność rozwojowa, zanik siatkówki, zdolność percepcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Icatibant Universal Farma 30 mg
Przedkliniczne badania ikatybantu, antagonisty receptora bradykininy B2, wykazały jego wpływ na układy hormonalny i rozrodczy u szczurów i psów przy wielomiesięcznym podawaniu. Zaobserwowano dawkozależne obniżenie stężeń hormonów płciowych oraz odwracalne opóźnienie dojrzewania. W badaniu 9-miesięcznym u psów ustalono NOAEL przy ekspozycji AUC 2,3-krotnie wyższej niż u ludzi po dawce 30 mg s.c. Przerost nadnerczy u szczurów był odwracalny po odstawieniu leku, jednak jego kliniczne znaczenie pozostaje nieustalone. Ikatybant nie wpływał na płodność samców myszy i szczurów do dawek 80,8 mg/kg i 10 mg/kg mc./dobę, odpowiednio, ale przy dużych dawkach (10 mg/kg mc./dobę) wykazywał działanie tokolityczne, opóźniając poród i zwiększając częstość zaburzeń u płodów oraz zgonów okołoporodowych. Nie stwierdzono działania teratogennego przy dawkach do 25 mg/kg mc./dobę u szczurów i 10 mg/kg mc./dobę u królików.
antagonista receptora bradykininy B2, atrofia jąder, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, funkcje sercowo-naczyniowe, genotoksyczność, gonadotropiny, hormony płciowe, ikatybant, implantacja w macicy, kanał hERG, niedokrwienie serca, NOAEL, potencjał rakotwórczy, przerost nadnerczy, przewodzenie sercowe, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon substancji czynnych
Tiotepa – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania tiotepy wykazały istotne zagrożenia związane z jej stosowaniem, w tym działanie genotoksyczne potwierdzone zarówno in vitro, jak i in vivo, co wskazuje na możliwość uszkodzeń DNA i potencjalne działanie mutagenne. Ponadto udokumentowano działanie rakotwórcze u myszy i szczurów, co sugeruje karcinogenny profil substancji. Brak standardowych badań toksyczności ostrej i po podaniu wielokrotnym ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa, jednak dostępne dane wskazują na konieczność ostrożności w stosowaniu tiotepy, zwłaszcza w kontekście długoterminowego ryzyka nowotworowego.
badanie toksykologiczne, czynność jajników, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, in vitro, in vivo, obumieranie płodów, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, spermatogeneza, tiotepa, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wada rozwojowa, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Trexan Neo 10 mg
Metotreksat, stosowany w terapii onkologicznej i reumatologicznej, wykazuje silne działanie teratogenne i genotoksyczne, co wymaga szczególnej ostrożności w kontekście płodności, ciąży i laktacji. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia oraz przez co najmniej 6 miesięcy po jego zakończeniu, a lekarz powinien potwierdzić brak ciąży przed rozpoczęciem terapii i okresowo powtarzać testy ciążowe. U mężczyzn zaleca się stosowanie antykoncepcji i unikanie dawstwa nasienia podczas leczenia oraz przez 3 miesiące po zakończeniu terapii. Metotreksat jest przeciwwskazany w ciąży nieonkologicznej ze względu na ryzyko poronień samoistnych (42,5% vs. 22,5% w grupie kontrolnej), wewnątrzmacicznego zahamowania wzrostu płodu oraz wad wrodzonych, szczególnie przy dawkach poniżej 30 mg/tydzień, a ryzyko to może być wyższe przy dawkach onkologicznych.
antykoncepcja, badanie ultrasonograficzne, brak miesiączki, działanie cytotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, metotreksat, oligospermia, oogeneza, poronienie samoistne, przeciwwskazanie w ciąży, przenikanie do mleka kobiecego, spermatogeneza, test ciążowy, toksyczność leku, Trexan Neo, wada rozwojowa, wada wrodzona, wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrostu płodu, wskazanie onkologiczne, zaburzenie miesiączkowania - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Binatta 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tapentadolu wykazały brak działania genotoksycznego w testach in vitro (m.in. test Amesa, test aberracji chromosomowych) oraz in vivo, nawet przy dawkach sięgających maksymalnej dawki tolerowanej u zwierząt. Długoterminowe badania kancerogenności nie wykazały ryzyka rakotwórczego. W zakresie wpływu na rozrodczość, tapentadol nie zaburzał płodności samców i samic szczurów, jednak przy wysokich dawkach obserwowano zmniejszoną przeżywalność zarodków oraz opóźnienia rozwojowe i embriotoksyczność, związane z działaniem na receptor opioidowy μ. Nie stwierdzono teratogenności u szczurów i królików po podaniu dożylnym i podskórnym.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, nieplanowana synteza DNA, O-glukuronid tapentadolu, ośrodkowy układ nerwowy, parametry neurobehawioralne, przeżywalność zarodków, receptor opioidowy μ, tapentadol, test Amesa, wpływ na rozrodczość - Leksykon substancji czynnych
Metotreksat – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Metotreksat wykazuje silne działanie teratogenne i jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, poza wyjątkami onkologicznymi, gdzie stosunek korzyści do ryzyka musi być dokładnie oceniony. U kobiet leczonych metotreksatem w dawkach poniżej 30 mg/tydzień odnotowano 42,5% ryzyko poronień samoistnych oraz 6,6% występowanie poważnych wad wrodzonych u żywych urodzeń, w porównaniu do 22,5% i około 4% w grupie leczonej innymi lekami. Metotreksat może powodować wady rozwojowe twarzoczaszki, układu krążenia, ośrodkowego układu nerwowego oraz kończyn, a także wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrostu płodu. Zaleca się monitorowanie rozwoju płodu za pomocą badań ultrasonograficznych u pacjentek, które zaszły w ciążę podczas terapii lub w ciągu 6 miesięcy po jej zakończeniu. Stosowanie metotreksatu w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane ze względu na przenikanie leku do mleka i ryzyko poważnych działań niepożądanych u niemowląt.
amenorrhea, antykoncepcja podczas leczenia, badanie ultrasonograficzne, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, metotreksat w ciąży, obniżenie płodności, oligospermia, pierwszy trymestr ciąży, poradnia genetyczna, poronienie samoistne, przechowanie nasienia, przenikanie do mleka, śmierć płodu, stosunek korzyści do ryzyka, test ciążowy, wada rozwojowa, wada wrodzona, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie spermatogenezy, zahamowanie wzrostu płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Teriflunomide +pharma 14 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa teriflunomidu wykazały toksyczny wpływ na szpik kostny, narządy limfatyczne, przewód pokarmowy, narządy rozrodcze oraz trzustkę u myszy, szczurów i psów po podaniu wielokrotnym (do 3, 6 i 12 miesięcy odpowiednio). Obserwowano niedokrwistość, trombocytopenię, leukopenię oraz zaburzenia immunologiczne, co wiązano z hamowaniem podziału komórek, podstawowym mechanizmem działania leku. Zwierzęta laboratoryjne były bardziej wrażliwe na toksyczność niż ludzie, a toksyczne efekty pojawiały się przy dawkach odpowiadających stężeniom terapeutycznym u ludzi lub niższych. Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności in vitro ani klastogenności in vivo, mimo że metabolit 4-trifluorometyloanilina (TFMA) wykazywał mutagenność in vitro. Długoterminowe badania karcynogenności na szczurach i myszach nie potwierdziły potencjału rakotwórczego teriflunomidu.
4-trifluorometyloanilina, badania karcynogenności, czerwone krwinki, dehydrogenaza dihydroorotanowa, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hamowanie podziału komórek, leukopenia, limfocyty B, limfopenia, narządy limfatyczne, narządy rozrodcze, niedokrwistość, parametry hematologiczne, płytki krwi, potencjał rakotwórczy, przewód pokarmowy, szpik kostny, teriflunomid, toksyczność po podaniu wielokrotnym, trombocytopenia, trzustka, układ immunologiczny, wpływ na rozrodczość, zaburzenia hematologiczne, zakażenia wtórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Biotinum APTEO MED 10 mg
Biotyna, będąca składnikiem aktywnym leku Biotinum APTEO MED, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla organizmu ludzkiego. Testy farmakologiczne potwierdziły brak negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Wielokrotne podawanie biotyny nie wywołało toksycznych efektów, a badania genotoksyczności i kancerogenności nie wykazały mutagennych ani rakotwórczych właściwości substancji, co potwierdza jej bezpieczeństwo stosowania w kontekście potencjalnych uszkodzeń DNA i ryzyka nowotworowego.
anomalia rozwojowa, badanie przedkliniczne, biotyna, działanie fetotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ośrodkowy układ nerwowy, rozwój nowotworów, rozwój płodowy, rozwój prenatalny, test farmakologiczny, test toksyczności, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie materiału genetycznego, właściwość kancerogenna, właściwość mutagenna, wpływ toksyczny - Leksykon substancji czynnych
Kandesartan cyleksetyl – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kandesartan cyleksetyl, antagonista receptora angiotensyny II (ARB), wykazuje w badaniach przedklinicznych korzystny profil bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych stosowanych w leczeniu nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca. W badaniach na zwierzętach wykazano, że wysokie dawki kandesartanu powodują obniżenie parametrów erytrocytarnych (liczba erytrocytów, stężenie hemoglobiny, hematokryt) oraz zmiany w nerkach, takie jak śródmiąższowe zapalenie, poszerzenie kanalików nerkowych, nacieki bazofilów i wzrost stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy, co jest wtórne do działania hipotensyjnego i zmian w przepływie nerkowym. Ponadto obserwowano rozrost i przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, uznany za efekt farmakologiczny bez znaczenia klinicznego w dawkach terapeutycznych. W badaniach toksyczności u noworodków i młodych szczurów stwierdzono zmniejszenie masy ciała i masy serca przy dawkach ≥10 mg/kg mc., co odpowiada ekspozycji wielokrotnie przekraczającej dawki stosowane u dzieci powyżej 1 roku życia. Nie ustalono jednak poziomu NOEL dla tych efektów, co ogranicza ocenę marginesu bezpieczeństwa.
antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie hipotensyjne, działanie mutagenne, działanie nefrotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, erytrocyty, hematokryt, hemoglobina, hydrochlorotiazyd, kanaliki nerkowe, kandesartan cyleksetyl, krwinki czerwone, mocznik i kreatynina, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, przerost komórek, rozwój nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek, trymestr ciąży, układ renina-angiotensyna-aldosteron - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gliptivil 50 mg
Przedkliniczne badania wildagliptyny, substancji czynnej leku Gliptivil, wykazały istotne informacje dotyczące bezpieczeństwa i toksyczności. U psów stwierdzono opóźnienia wewnątrzsercowego przewodzenia impulsów przy dawkach powyżej 15 mg/kg mc. (NOAEL), co odpowiada 7-krotnej ekspozycji względem Cmax u ludzi. W badaniach na gryzoniach zaobserwowano gromadzenie piankowatych makrofagów pęcherzykowych w płucach przy dawkach 25 mg/kg u szczurów (5-krotna ekspozycja AUC względem ludzi) oraz 750 mg/kg u myszy (142-krotna ekspozycja). U psów odnotowano objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka i obecność krwi w kale, bez ustalonej dawki NOAEL. Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności wildagliptyny. W badaniach rozrodczości i rozwoju płodu dawki NOAEL wynosiły 75 mg/kg u szczurów i 50 mg/kg u królików, przy czym obserwowano toksyczne efekty na płód i matkę jedynie przy dawkach znacznie przekraczających ekspozycję u ludzi (odpowiednio 10- i 9-krotna ekspozycja).
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, dawka NOAEL, działanie genotoksyczne, genotoksyczność, gruczolakorak sutka, makrofagi pęcherzykowe, martwica tkanek, naczyniakomięsak krwionośny, potencjał mutagenny, przewód pokarmowy, przewodzenie wewnątrzsercowe, rozwój zarodka, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowa, układ sercowo-naczyniowy, wildagliptyna, żebra faliste, zmiany histopatologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Desmoxan 1,5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa cytyzynikliny, substancji czynnej leku Desmoxan (dawka 1,5 mg), obejmują szeroki zakres badań farmakologicznych i toksykologicznych na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, świnki morskie). Wyniki wskazują na szeroki indeks terapeutyczny, co świadczy o znacznym marginesie bezpieczeństwa między dawką terapeutyczną a toksyczną. Badania wielokrotnego podawania nie wykazały istotnej toksyczności w odniesieniu do hemopoezy, błony śluzowej żołądka, nerek, wątroby oraz innych narządów wewnętrznych. Ponadto, testy na izolowanych komórkach wątroby i nerek potwierdziły korzystny profil bezpieczeństwa w porównaniu z nikotyną, z wyjątkiem silniejszego działania w teście peroksydacji lipidów, co może wynikać z ograniczonej biotransformacji cytyzynikliny w hepatocytach. Badania kardiologiczne na świnkach morskich nie wykazały zaburzeń pracy serca, potwierdzając bezpieczeństwo kardiologiczne leku.
badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo kardiologiczne, błona śluzowa żołądka, cytyzyniklina, Desmoxan, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, hemopoeza, hepatocyt, indeks terapeutyczny, narząd wewnętrzny, nerka, peroksydacja lipidów, toksyczność po wielokrotnym podaniu, wątroba, wpływ na rozród, zarodek kurczęcia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mydocalm forte 150 mg
Dane przedkliniczne dotyczące tolperyzonu chlorowodorku, substancji czynnej preparatu Mydocalm Forte, obejmują konwencjonalne badania farmakologiczne oceniające bezpieczeństwo stosowania, toksyczność po podaniu wielokrotnym, potencjał genotoksyczny oraz wpływ na funkcje reprodukcyjne. Wyniki nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka, a działania toksyczne pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. W badaniach przedklinicznych dawki toksyczne wynosiły 500 mg/kg masy ciała u szczurów oraz 250 mg/kg u królików, co jest wielokrotnie wyższe niż dawki terapeutyczne, co wskazuje na minimalne ryzyko działań niepożądanych przy standardowym stosowaniu leku.
badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, działanie toksyczne, ekspozycja na lek, funkcja reprodukcyjna, Mydocalm Forte, podanie wielokrotne, potencjał genotoksyczny, praktyka kliniczna, profil bezpieczeństwa, substancja czynna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, tolperyzon chlorowodorek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Claritine Allergy 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa loratadyny, substancji czynnej leku CLARITINE ALLERGY, obejmowały szerokie analizy farmakologiczne i toksykologiczne, które nie wykazały istotnych klinicznie działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy przy dawkach terapeutycznych. Wielokrotne podawanie loratadyny w modelach zwierzęcych nie spowodowało znaczących efektów toksycznych, a badania biochemiczne, hematologiczne oraz mikroskopowe nie ujawniły patologicznych zmian. Testy genotoksyczności potwierdziły brak działania mutagennego i klastogennego, a badania karcynogenności nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów, co wskazuje na brak potencjału rakotwórczego loratadyny w dawkach terapeutycznych.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, Claritine Allergy, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, karcynogenność, loratadyna, margines bezpieczeństwa, mutacja punktowa, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne, parametry hematologiczne, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, stężenie w osoczu, toksyczność, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ossmiq 100 mg
Dane przedkliniczne dotyczące pozakonazolu, substancji czynnej leku Ossmiq, wskazują na profil toksyczności charakterystyczny dla azolowych leków przeciwgrzybiczych, głównie związany z hamowaniem syntezy hormonów steroidowych. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym u szczurów i psów zaobserwowano zahamowanie czynności nadnerczy przy ekspozycji równoważnej lub wyższej niż po dawkach terapeutycznych u ludzi. U psów wystąpiła fosfolipidoza neuronów przy stężeniach poniżej dawek terapeutycznych, jednak nie potwierdzono tego zjawiska u małp po rocznym podawaniu. W badaniach neurotoksyczności trwających 12 miesięcy nie stwierdzono wpływu na ośrodkowy ani obwodowy układ nerwowy przy ekspozycjach przekraczających poziomy terapeutyczne. W dwuletnich badaniach na szczurach odnotowano fosfolipidozę płuc prowadzącą do rozszerzenia i niedrożności pęcherzyków, choć jej kliniczne znaczenie dla ludzi pozostaje niejasne. Farmakologiczne badania bezpieczeństwa u małp nie wykazały wpływu na zapis EKG, w tym odstępy QT i QTc, nawet przy stężeniach 8,5-krotnie wyższych niż terapeutyczne, natomiast u szczurów i małp zaobserwowano wzrost ciśnienia tętniczego do 29 mmHg przy stężeniach odpowiednio 2,1- i 8,5-krotnie wyższych niż terapeutyczne.
azolowy lek przeciwgrzybiczny, ciśnienie skurczowe, ciśnienie tętnicze, czynność nadnerczy, dekompensacja serca, dystocja, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, fosfolipidoza neuronów, fosfolipidoza płuc, hormon steroidowy, neurotoksyczność, obwodowy układ nerwowy, odstęp QT, pęcherzyk płucny, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, powiększenie komór mózgu, pozakonazol, steroidogeneza, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenie neurologiczne, zapis elektrokardiograficzny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tirosint Sol 100 mcg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lewotyroksyny sodowej, substancji czynnej produktu Tirosint Sol, wykazały bardzo niską toksyczność ostrą, co oznacza minimalne ryzyko toksycznych efektów po jednorazowym podaniu nawet wysokich dawek. W badaniach przewlekłych na szczurach i psach stwierdzono, że długotrwałe podawanie wysokich dawek lewotyroksyny może prowadzić do hepatopatii, pierwotnego zespołu nerczycowego oraz zmian masy narządów wewnętrznych. Brak jest jednak formalnych badań dotyczących toksyczności reprodukcyjnej, mutagenności oraz potencjału rakotwórczego, co stanowi istotne ograniczenie w pełnej ocenie bezpieczeństwa farmakologicznego tej substancji.
bezpieczeństwo farmakologiczne, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, hepatopatia, hormon tarczycy, kłębuszek nerkowy, lewotyroksyna sodowa, pierwotny zespół nerczycowy, potencjał rakotwórczy, proces nowotworowy, Tirosint Sol, toksyczność lewotyroksyny, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Farmorubicin PFS
Farmorubicin PFS (chlorowodorek epirubicyny) jest lekiem cytotoksycznym wymagającym podawania pod ścisłym nadzorem doświadczonych lekarzy. Przed rozpoczęciem terapii należy upewnić się o ustąpieniu ostrych objawów toksycznych poprzednich terapii, takich jak zapalenie błony śluzowej, neutropenia czy trombocytopenia. Dawkowanie ≥ 90 mg/m² co 3-4 tygodnie wiąże się z nasileniem mielosupresji, zwłaszcza neutropenii i zapalenia błon śluzowych. Kluczowym ryzykiem terapii epirubicyną jest kardiotoksyczność, manifestująca się zarówno wczesnymi (tachykardia zatokowa, zmiany w EKG, arytmie) jak i późnymi objawami (zmniejszenie LVEF, zastoinowa niewydolność serca). Ryzyko CHF wzrasta znacząco przy dawce skumulowanej > 900 mg/m². Zalecana jest wyjściowa i regularna ocena czynności serca (EKG, MUGA, ECHO) oraz monitorowanie hematologiczne, ze szczególnym uwzględnieniem leukopenii i neutropenii, które osiągają maksimum między 10. a 14. dniem po podaniu leku. Wtórna białaczka może wystąpić po intensywnym leczeniu antracyklinami, zwłaszcza w skojarzeniu z innymi lekami uszkadzającymi DNA lub radioterapią.
blok odnóg pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chemiczne zapalenie pęcherza moczowego, chlorowodorek epirubicyny, częstoskurcz komorowy, deksrazoksan, duszność, dyzuria, działanie genotoksyczne, faza preleukemiczna, frakcja wyrzutowa lewej komory, granulocytopenia, hiperurykemia, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, krwiomocz, kwas hialuronowy, leukopenia, martwica, mielosupresja, neutropenia, niedokrwistość, nykturia, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, owrzodzenie błony śluzowej, posocznica, powiększenie serca, przedwczesny skurcz komorowy, radioterapia, rytm cwałowy, stwardnienie ścian żyły, supresja szpiku kostnego, tachyarytmia, tachykardia zatokowa, trastuzumab, trombocytopenia, wielomocz, wodobrzusze, wstrząs septyczny, wtórna białaczka, wynaczynienie, wysięk opłucnowy, zakażenie uogólnione, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błon śluzowych, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie tkanki podskórnej, zapalenie żył, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość płucna, zespół lizy guza, zwężenie cewki moczowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Azelamed 0,5 mg/ml
Chlorowodorek azelastyny, substancja czynna kropli do oczu Azelamed (0,5 mg/ml), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w szeroko zakrojonych badaniach przedklinicznych. W modelach zwierzęcych, w tym u świnek morskich, nie stwierdzono działania uczulającego, co wskazuje na niskie ryzyko reakcji alergicznych. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały uszkodzeń materiału genetycznego, a badania rakotwórczości na szczurach i myszach potwierdziły brak potencjału rakotwórczego. Wpływ na płodność zaobserwowano jedynie przy doustnym podaniu wysokich dawek (>30 mg/kg/dobę), natomiast teratogenność i embriotoksyczność wystąpiły wyłącznie przy toksycznych dla matki dawkach 68,6 mg/kg/dobę, znacznie przekraczających ekspozycję kliniczną po podaniu miejscowym do oka.
Azelamed, badanie embriotoksyczności, badanie in vivo, badanie rakotwórczości, badanie teratogenności, chlorowodorek azelastyny, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, model zwierzęcy, narząd płciowy, potencjał alergizujący, potencjał uczulający, reakcja alergiczna, test in vitro, uszkodzenie materiału genetycznego, wada układu kostnego, wpływ na płodność, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Epigapent 800 mg
Przedkliniczne badania gabapentyny wykazały brak istotnego działania rakotwórczego u myszy przy dawkach do 2000 mg/kg mc./dobę (do 4-krotności dawki ludzkiej w przeliczeniu na mg/m²). U szczurów zaobserwowano statystycznie istotny wzrost częstości nowotworów z komórek zrazikowych trzustki jedynie u samców przy najwyższej dawce 2000 mg/kg mc./dobę (do 5-krotności dawki ludzkiej), przy czym stężenia w osoczu przekraczały 10-krotnie poziomy osiągane u ludzi po dawce 3600 mg/dobę. Gabapentyna nie wykazała działania mutagennego ani genotoksycznego w badaniach in vitro i in vivo. W badaniach na szczurach nie stwierdzono wpływu na płodność i rozrodczość przy dawkach do 2000 mg/kg mc. (około 5-krotność dawki ludzkiej w mg/m²).
aberracja chromosomowa, badanie in vitro, badanie in vivo, dawka dobowa, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, Epigapent, gabapentyna, margines bezpieczeństwa, mikrojąderka w szpiku kostnym, nowotwór z komórek zrazikowych trzustki, opóźnienie kostnienia, organogeneza, rozwój płodowy, utrata płodu po zagnieżdżeniu, wada wrodzona, wodniak moczowodu, wodonercze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sandimmun Neoral 100 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne cyklosporyny (substancji czynnej Sandimmun Neoral) wykazały brak działania teratogennego u szczurów i królików przy dawkach doustnych do 300 mg/kg mc./dobę, choć obserwowano toksyczność zarodkowo-płodową objawiającą się zmniejszoną masą ciała płodów i opóźnionym rozwojem kośćca. Dożylne podawanie cyklosporyny ciężarnym szczurzym samicom w dawkach 6 i 12 mg/kg mc./dobę wiązało się ze zwiększoną częstością ubytku przegrody międzykomorowej u płodów. U królików narażonych in utero na 10 mg/kg mc./dobę podskórnie stwierdzono zmniejszoną liczbę nefronów, hipertrofię nerek, nadciśnienie tętnicze i postępującą niewydolność nerek do 35 tygodnia życia, jednak te efekty nie były obserwowane u innych gatunków, co ogranicza ich translacyjność do kliniki. W badaniach rozwoju okołoporodowego u szczurów dawka 45 mg/kg mc./dobę powodowała zwiększoną śmiertelność przed- i poimplantacyjną oraz zmniejszony przyrost masy ciała potomstwa, przy czym NOEL był niższy niż MRHD po przeliczeniu na powierzchnię ciała (BSA).
chłoniak limfocytowy, cyklosporyna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekspozycja in utero, hipertrofia nerek, niewydolność nerek, nowotwór komórek wątrobowych, przyrost masy ciała, Sandimmun Neoral, śmiertelność poimplantacyjna, śmiertelność przedimplantacyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, ubytek przegrody międzykomorowej