działanie genotoksyczne
Działanie genotoksyczne odnosi się do zdolności różnych czynników do uszkadzania materiału genetycznego (DNA lub RNA) w komórkach żywych organizmów. Czynniki genotoksyczne mogą powodować mutacje, aberracje chromosomowe, fragmentację DNA oraz inne zmiany strukturalne w materiale genetycznym, co może prowadzić do niestabilności genomu.
Genotoksyczność jest ważnym elementem oceny bezpieczeństwa leków, związków chemicznych, promieniowania i innych potencjalnie szkodliwych czynników. Długotrwała ekspozycja na substancje genotoksyczne może zwiększać ryzyko rozwoju chorób nowotworowych, ponieważ uszkodzenia DNA mogą prowadzić do aktywacji onkogenów lub inaktywacji genów supresorowych nowotworów.
W praktyce klinicznej ocena genotoksyczności jest istotnym elementem badań przedklinicznych nowych leków. Do wykrywania działania genotoksycznego stosuje się szereg testów laboratoryjnych, takich jak test Amesa, test mikrojądrowy, test kometowy czy analiza aberracji chromosomowych. Wykrycie działania genotoksycznego substancji wymaga często szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka przed wprowadzeniem jej do praktyki klinicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Bendamustyna medac 2,5 mg/ml
Bendamustyna chlorowodorek, stosowana w preparacie Bendamustyna medac (2,5 mg/ml, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji), wykazuje istotne działanie genotoksyczne i teratogenne, co przekłada się na wysokie ryzyko uszkodzenia materiału genetycznego komórek rozrodczych oraz rozwijającego się płodu. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii oraz przez 6 miesięcy po jej zakończeniu, natomiast mężczyźni przez co najmniej 3 miesiące po terapii, ze względu na czas regeneracji materiału genetycznego w komórkach rozrodczych. Stosowanie bendamustyny u kobiet w ciąży jest przeciwwskazane, chyba że jest to bezwzględnie konieczne dla ratowania życia lub zdrowia matki, a w takich przypadkach wymagana jest ścisła kontrola rozwoju płodu oraz konsultacja genetyczna. Ponadto, ze względu na brak danych dotyczących przenikania leku do mleka kobiecego, karmienie piersią podczas terapii jest przeciwwskazane.
antykoncepcja, badanie przedkliniczne, bendamustyna, chlorowodorek bendamustyny, diagnostyka prenatalna, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, ekspozycja na lek, koncentrat do infuzji, kriokonserwacja nasienia, kriokonserwacja oocytów, kriokonserwacja tkanki jajnikowej, nieodwracalna bezpłodność, obumarcie wewnątrzmaciczne płodu, obumieranie zarodka, poronienie, powikłanie rozwojowe, przenikanie leku do mleka, wada rozwojowa, wada wrodzona - Leksykon substancji czynnych
Pimekrolimus – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Pimekrolimus, substancja czynna kremu Elidel (10 mg/g), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach przedklinicznych. Nie stwierdzono działania genotoksycznego, fototoksycznego, fotoalergizującego ani fotokarcynogennego, co jest istotne w dermatologii ze względu na ekspozycję leczonej skóry na światło słoneczne. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, wpływu na reprodukcję oraz karcynogenności wykazały toksyczność jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne narażenie u ludzi. Wartość NOAEL dla wpływu na płodność u samic wyniosła 10 mg/kg mc./dobę, co stanowi 20-krotność maksymalnego narażenia klinicznego. Embriotoksyczność obserwowana u królików przy dawce 20 mg/kg mc./dobę (7-krotność ekspozycji ludzkiej) nie wpłynęła na liczbę żywych płodów.
aplikacja miejscowa, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, embriotoksyczność, fotokarcynogenność, fototoksyczność, hormony płciowe, karcynogenność, krem Elidel, leczenie dermatologiczne, leczenie miejscowe, LOAEL, NOAEL, pimekrolimus, potencjał karcynogenny, profil bezpieczeństwa, resorpcja płodu, toksyczność wielokrotna, układ immunologiczny, właściwości antygenne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pragiola 150 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pregabaliny, substancji czynnej leku Pragiola, wykazały dobrą tolerancję w dawkach odpowiadających klinicznym u ludzi. W badaniach toksyczności wielokrotnych dawek na szczurach i małpach zaobserwowano objawy neurologiczne, takie jak zmniejszenie aktywności, nadmierna aktywność oraz ataksja, jednak występowały one głównie przy ekspozycjach znacznie przekraczających dawki terapeutyczne. U młodych szczurów dawki terapeutyczne wywoływały nadpobudliwość psychoruchową, bruksizm oraz przejściowe zahamowanie przyrostu masy ciała. Długotrwała ekspozycja na dawki ≥5-krotnie przekraczające maksymalne dawki kliniczne wiązała się ze zwiększoną częstością zaniku siatkówki u starszych szczurów albinotycznych. Pregabalina nie wykazywała działania teratogennego u myszy, szczurów i królików, a negatywne efekty rozwojowe i wpływ na cykl rozrodczy obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających ekspozycję terapeutyczną u ludzi.
ataksja, badanie toksykologiczne, bruksizm, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, ekspozycja terapeutyczna, guz nowotworowy, karcynogenność, naczyniakomięsak krwionośny, nadpobudliwość psychoruchowa, ośrodkowy układ nerwowy, płodność, płytki krwi, pregabalina, proliferacja komórek śródbłonka, toksyczność prenatalna, wada wrodzona, zaburzenie rozwojowe, zanik siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cyclaid 50 mg
Badania przedkliniczne cyklosporyny wykazały brak działania teratogennego przy dawkach do 17 mg/kg mc./dobę u szczurów oraz do 30 mg/kg mc./dobę u królików podawanych doustnie. Działania toksyczne na rozwój zarodka i płodu obserwowano dopiero przy dawkach toksycznych: 30 mg/kg mc./dobę u szczurów oraz 100 mg/kg mc./dobę u królików, manifestujące się zwiększoną śmiertelnością potomstwa, zmniejszoną masą ciała płodów oraz opóźnieniami w rozwoju kośćca. Dodatkowo, u królików narażonych in utero na 10 mg/kg mc./dobę cyklosporyny podawanej podskórnie stwierdzono zmniejszoną liczbę nefronów, hipertrofię nerek, układowe nadciśnienie oraz postępującą niewydolność nerek do 35. tygodnia życia. U szczurów poddanych dożylnemu podaniu 12 mg/kg mc./dobę (dwukrotność dawki zalecanej u ludzi) zaobserwowano zwiększoną częstość ubytku przegrody międzykomorowej, jednak wyniki te nie zostały potwierdzone u innych gatunków, a ich znaczenie kliniczne pozostaje nieustalone. Badania na szczurach obu płci nie wykazały wpływu cyklosporyny na płodność.
badanie teratogenności, chłoniak limfocytowy, cyklosporyna, dysfagia, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hipertrofia nerek, komórki wysp trzustkowych, nadciśnienie układowe, nefron, niewydolność nerek, nowotwór komórek wątrobowych, potencjał karcynogenny, toksyczność rozwojowa, toksyczność zarodkowa, ubytek przegrody międzykomorowej, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amikacin Adamed 250 mg/ml
Amikacin Adamed to roztwór do wstrzykiwań zawierający 250 mg amikacyny w postaci siarczanu na mililitr, co przekłada się na 500 mg substancji czynnej w fiolce o objętości 2 ml. Produkt zawiera również substancje pomocnicze, takie jak sodu pirosiarczyn (E 223) w ilości 6,60 mg/ml oraz sód w ilości 7,49 mg/ml (0,33 mmola/ml). Roztwór jest przezroczysty, bezbarwny lub jasnożółty, o pH w zakresie 3,5-5,5, co jest zgodne ze standardowymi parametrami fizykochemicznymi aminoglikozydów stosowanych parenteralnie.
amikacyna, badania przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, pirosiarczyn sodu, podanie parenteralne, roztwór do wstrzykiwań, siarczan amikacyny, substancja pomocnicza, toksyczność ostra i przewlekła - Leksykon substancji czynnych
Loperamid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne loperamidu wykazały jego niską toksyczność ostrą i przewlekłą, z dawkami letalnymi LD50 wynoszącymi odpowiednio 185 mg/kg u szczurów, 105 mg/kg u myszy oraz 41,5 mg/kg u świnek morskich. Długoterminowe badania na psach (do 12 miesięcy) i szczurach (do 18 miesięcy) nie ujawniły istotnych efektów toksycznych, poza niewielkimi zmianami masy ciała i spożycia pokarmu. Wartości NOAEL/NTEL dla psów wynosiły od 0,3 do 1,25 mg/kg/dobę (0,5-8-krotność maksymalnej dawki u człowieka), a dla szczurów od 2,5 do 10 mg/kg/dobę (1,3-60-krotność MHUL). Loperamid nie wykazuje działania genotoksycznego ani rakotwórczego, nawet przy dawkach do 100-krotnie przekraczających maksymalną dawkę u ludzi. W badaniach reprodukcyjnych nie stwierdzono teratogenności ani negatywnego wpływu na płodność i rozwój płodu przy dawkach do około 10 mg/kg (około 5-krotność MHUL), natomiast bardzo wysokie dawki (40 mg/kg, 20-240-krotność MHUL) powodowały toksyczność matczyną, zaburzenia płodności i zmniejszenie przeżycia płodu.
arytmia, badanie in vitro, badanie in vivo, dawka letalna, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, elektrofizjologia serca, karcinogeneza, loperamid, NOAEL, NTEL, płodność, potencjał rakotwórczy, przedawkowanie, przepływ jonów potasowych, przepływ jonów sodowych, rakotwórczość, stężenie terapeutyczne, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon substancji czynnych
Tapentadol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania tapentadolu wykazały brak działania genotoksycznego zarówno in vitro (test Amesa, test aberracji chromosomowych) jak i in vivo (test aberracji chromosomowej i nieplanowanej syntezy DNA) przy dawkach sięgających maksymalnej dawki tolerowanej (MTD). Długoterminowe badania na zwierzętach nie wykazały potencjału karcynogennego, co wskazuje na niskie ryzyko rakotwórczości przy przewlekłym stosowaniu. W zakresie wpływu na rozród, tapentadol nie zaburzał płodności u szczurów obu płci, choć przy wysokich dawkach obserwowano zmniejszenie przeżywalności zarodków. Nie stwierdzono teratogenności u szczurów i królików po podaniu dożylnym i podskórnym, jednak dawki przekraczające zakres terapeutyczny wywoływały opóźnienie rozwoju i embriotoksyczność, związane z działaniem na receptor opioidowy μ.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczne, działanie embriotoksyczne, działanie farmakodynamiczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, karcynogenność, maksymalna dawka tolerowana, najniższy obserwowany poziom działania niepożądanego, nieplanowana synteza DNA, O-glukuronid tapentadolu, parametr neurobehawioralny, receptor opioidowy μ, ryzyko karcynogenne, tapentadol, teratogenność, test Amesa, test mutagenności, toksyczność rozwojowa - Leksykon substancji czynnych
Retynol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Retynol (witamina A) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych stosowanych miejscowo i ogólnoustrojowo, jednak dane przedkliniczne dotyczące jego bezpieczeństwa są często ograniczone lub niekompletne. W przypadku preparatów takich jak Aksoderm (400 IU/g), Maść z witaminą A LGO (400 IU/g), Dermosavit (500 j.m./g) oraz Juvit Multi, brak jest dedykowanych badań przedklinicznych. Preparaty Vitalipid N Adult i Infant opierają się głównie na danych klinicznych. Szczegółowe badania przedkliniczne przeprowadzono dla Aksoderm Forte (1000 IU/g), które nie wykazały działania drażniącego ani fototoksycznego po jednorazowym i wielokrotnym podaniu. Dane wskazują na brak działania mutagennego, genotoksycznego i rakotwórczego witaminy A, co sugeruje niskie ryzyko toksykologiczne przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami.
badania na zwierzętach, badania przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, działanie drażniące, działanie fototoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, kobieta w ciąży, mutagenność, retynol, stosowanie miejscowe, stosowanie ogólnoustrojowe, tolerancja miejscowa, uszkodzenie płodu, zagrożenie toksykologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Imigran FDT 50 mg
Przedkliniczne badania sumatryptanu, substancji czynnej leku Imigran FDT, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa w zakresie działania teratogennego, karcynogennego oraz genotoksycznego. Zarówno badania in vitro, jak i na modelach zwierzęcych nie potwierdziły potencjału sumatryptanu do wywoływania wad rozwojowych, procesów nowotworowych ani uszkodzeń materiału genetycznego. W badaniach na szczurach zaobserwowano zmniejszenie zdolności do inseminacji po podaniu doustnym w dawkach generujących stężenia w osoczu około 200-krotnie wyższe niż u ludzi po standardowej dawce 100 mg. Natomiast podanie podskórne, nawet przy stężeniach około 150-krotnie wyższych niż u ludzi po dawce doustnej, nie wpływało negatywnie na płodność.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Candepres HCT 32 mg + 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Candepres HCT, zawierającego kandesartan cyleksetylu i hydrochlorotiazyd, nie wykazały nowych działań toksycznych różniących się od tych obserwowanych dla poszczególnych składników stosowanych osobno. Kandesartan w wysokich dawkach u zwierząt laboratoryjnych powodował istotne zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych (liczba erytrocytów, stężenie hemoglobiny, hematokryt) oraz wywoływał zmiany morfologiczne i czynnościowe nerek, takie jak zwyrodnienie struktur nerkowych, poszerzenie kanalików, obecność wałeczków zasadochłonnych oraz wzrost stężenia mocznika i kreatyniny w osoczu. Działania nefrotoksyczne były nasilone przez dodanie hydrochlorotiazydu, co wskazuje na potencjalną interakcję obu substancji. Ponadto, kandesartan indukował rozrost/przerost komórek aparatu przykłębkowego, co jest interpretowane jako efekt farmakologiczny na układ renina-angiotensyna-aldosteron, o niewielkim znaczeniu klinicznym.
aktywność mutagenna, aparat przykłębkowy, działanie genotoksyczne, działanie hipotensyjne, działanie klastogenne, funkcja nerek, hematokryt, hemoglobina, hydrochlorotiazyd, kanaliki nerkowe, kandesartan cyleksetylu, kreatynina w osoczu, mocznik w osoczu, nefrotoksyczność, parametry czerwonokrwinkowe, potencjał genotoksyczny, toksyczność płodowa, toksyczność reprodukcyjna, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wałeczki zasadochłonne, zwyrodnienie nerek - Leksykon substancji czynnych
Kwas foliowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwas foliowy jest kluczowym składnikiem stosowanym w profilaktyce niedoborów oraz zapobieganiu wadom cewy nerwowej u płodu, charakteryzującym się wysokim profilem bezpieczeństwa w dawkach terapeutycznych. Dane przedkliniczne, w tym badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, nie wykazują istotnego zagrożenia dla człowieka, nawet przy stosowaniu preparatów takich jak Tardyferon-Fol, Acidum Folicum Richter czy Acifolik. Badania genotoksyczności (testy mikrojądrowe, aberracje chromosomowe) oraz ocena potencjalnego działania rakotwórczego nie wskazują na specyficzne ryzyko, choć obserwacje dotyczące wpływu kwasu foliowego na procesy nowotworowe są złożone i zależne od dawki oraz stanu ognisk nowotworowych. Warto podkreślić, że negatywne efekty stymulacji nowotworów zaobserwowano jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalną ekspozycję u ludzi, co ogranicza ich znaczenie kliniczne.
aberracja chromosomowa, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, ekspozycja u człowieka, kwas foliowy, ognisko nowotworowe, pierwiastek śladowy, profil bezpieczeństwa, rak jelita grubego, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, wada cewy nerwowej, związek mineralny - Leksykon substancji czynnych
Deksrazoksan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Deksrazoksan, stosowany w produktach leczniczych takich jak Cardioxane i Cyrdanax, wykazuje toksyczność narządową głównie w tkankach o szybkim podziale komórkowym, w tym szpiku kostnym, tkance limfatycznej, jądrach oraz błonie śluzowej przewodu pokarmowego. Atrofia jąder obserwowana była u szczurów przy dawkach dożylnych ≥25 mg/kg mc. oraz u psów przy dawce 20 mg/kg mc. podawanej raz w tygodniu. Stopień toksyczności zależy od schematu dawkowania – pojedyncza duża dawka jest lepiej tolerowana niż podział tej samej dawki na kilka mniejszych podań w ciągu doby. Deksrazoksan wykazuje działanie mutagenne i genotoksyczne potwierdzone badaniami in vitro i in vivo, co wskazuje na ryzyko uszkodzenia materiału genetycznego.
atrofia jąder, błona śluzowa przewodu pokarmowego, Cardioxane, Cyrdanax, deksrazoksan, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, enancjomer, gruczolakorak macicy, jądro, mieszanina racemiczna, nowotwór układu hematopoetycznego, nowotwór układu limfatycznego, roztwór do infuzji, szpik kostny, tkanka limfatyczna, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Micafungin Teva 50 mg
Mykafungina, substancja czynna leku Micafungin Teva, wykazuje w badaniach przedklinicznych hepatotoksyczność oraz potencjał rakotwórczy u szczurów, gdzie dawki ≥32 mg/kg m.c./dobę podawane przez ≥13 tygodni indukowały ogniska zmienionych hepatocytów (FAH) oraz raki wątrobowokomórkowe, które utrzymywały się i rozwijały po odstawieniu leku do 20 miesięcy. Zakres stężeń w osoczu przy progu rozwoju nowotworów u szczurów pokrywa się z klinicznymi stężeniami u ludzi, co rodzi pytania o znaczenie tych obserwacji w praktyce klinicznej. Dodatkowo, wielokrotne dożylne podawanie mykafunginy u szczurów i psów ujawniło toksyczność wątroby, układu moczowego (wakuolizacja i hiperplazja nabłonka pęcherza moczowego, odwracalne w okresie obserwacji 18 miesięcy), hemolizę krwi (obserwowaną u królików i szczurów, ale nie u psów) oraz zaburzenia męskiego układu rozrodczego, w tym wakuolizację nabłonka przewodów najądrza i zmniejszenie liczby plemników u szczurów oraz zanik kanalików nasiennych u psów po długotrwałym podawaniu (do 39 tygodni). W badaniach reprodukcyjnych odnotowano zmniejszenie masy urodzeniowej potomstwa oraz pojedynczy przypadek poronienia u królików przy dawce 32 mg/kg m.c./dobę.
Badania genotoksyczności mykafunginy, obejmujące standardowe testy in vitro i in vivo, nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego, co potwierdza brak potencjału genotoksycznego. W zakresie bezpieczeństwa farmakologicznego stwierdzono wpływ na układ sercowo-naczyniowy oraz uwalnianie histaminy, zależny od czasu ekspozycji i stężenia leku w osoczu, przy czym wydłużenie czasu wlewu dożylnego redukowało maksymalne stężenie i ograniczało działania niepożądane. Różnice gatunkowe w hepatotoksyczności obejmowały u szczurów zmiany zwyrodnieniowe hepatocytów z kompensacyjną regeneracją, a u psów przerost zrazików bez zmian zwyrodnieniowych. Warto podkreślić, że toksyczne efekty obserwowane w badaniach na zwierzętach występowały przy dawkach i czasach leczenia często przekraczających standardowe schematy kliniczne, co wymaga ostrożnej interpretacji przy stosowaniu mykafunginy u pacjentów.
badanie przedkliniczne, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, hemoliza krwi, hepatocyt szczura, hepatotoksyczność, hiperplazja nabłonka, mykafungina, nabłonek przewodów najądrza, niedokrwistość hemolityczna, nieplanowana synteza DNA, ognisko zmienione hepatocytów, rak wątrobowokomórkowy, stężenie kliniczne, stężenie w osoczu, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ moczowy, układ sercowo-naczyniowy, uwalnianie histaminy, wakuolizacja nabłonka, wakuolizacja nabłonka nasiennego, zaburzenie układu rozrodczego, zanik kanalików nasiennych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – PlantagoPharm 506 mg/5 ml
Produkt leczniczy PlantagoPharm zawiera jako substancję czynną płynny wyciąg z liści babki lancetowatej (Plantago lanceolata L.) w stężeniu 101,2 mg/ml syropu, co odpowiada 506 mg/5 ml. Ekstrahentem jest etanol 25% V/V, a końcowa zawartość etanolu w produkcie wynosi 1,8% m/m. W skład syropu wchodzą również substancje pomocnicze o znanym działaniu, takie jak sacharoza (696 mg/ml), glukoza pochodząca z maltodekstryny oraz benzoesan sodu (E 211). Brak jest dostępnych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania wyciągu, w tym badań toksyczności, genotoksyczności, kancerogenności czy teratogenności na modelach zwierzęcych lub in vitro.
babka lancetowata, benzoesan sodu, bezpieczeństwo stosowania, dane kliniczne, dane przedkliniczne, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie teratogenne, działanie toksyczne, etanol 25%, liść babki lancetowatej, model zwierzęcy, stosunek korzyści do ryzyka, substancja pomocnicza, system in vitro, wyciąg płynny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elestar HCT 20 mg + 5 mg + 12,5 mg
Badania przedkliniczne produktu leczniczego Elestar HCT, zawierającego olmesartan medoksomil, amlodypinę oraz hydrochlorotiazyd, wykazały, że kombinacja tych substancji nie powoduje nasilenia toksyczności ani synergii działań niepożądanych. W badaniach toksyczności przewlekłej olmesartan medoksomil u szczurów i psów powodował charakterystyczne dla antagonistów receptorów AT1 zmiany, takie jak wzrost stężenia mocznika (BUN) i kreatyniny, zmniejszenie masy serca, obniżenie parametrów czerwonokrwinkowych oraz histologiczne uszkodzenia nerek. W badaniach genotoksyczności in vitro zaobserwowano zwiększoną częstość pęknięć chromosomów, jednak badania in vivo nie potwierdziły istotnego działania genotoksycznego. Nie stwierdzono działania rakotwórczego u szczurów i myszy transgenicznych, a wpływ na rozród obejmował zmniejszoną przeżywalność potomstwa oraz poszerzenie miedniczek nerkowych przy ekspozycji w późnym okresie ciąży i laktacji.
amlodypina, antagonista angiotensyny II, antagonista receptora AT1, badanie przedkliniczne, błona podstawna, działanie fetotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon folikulotropowy, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, komórka Sertoliego, mocznik, nabłonek nerki, olmesartan medoksomil, pęknięcie chromosomu, poszerzenie miedniczki nerkowej, rozszerzenie kanalików, testosteron, uszkodzenie nerek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pamigen 10 mg
Chlorowodorek donepezylu, substancja czynna preparatu Pamigen, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szeroko zakrojonymi badaniami przedklinicznymi. Badania mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały istotnego potencjału mutagennego ani genotoksycznego, przy czym działania klastogenne obserwowano jedynie przy stężeniach ponad 3000-krotnie przekraczających poziomy terapeutyczne w osoczu pacjentów. Test mikrojądrowy in vivo u myszy potwierdził brak działania klastogennego. Długoterminowe badania karcynogenności na szczurach i myszach nie wykazały działania onkogennego, co eliminuje ryzyko indukcji nowotworów przy stosowaniu donepezylu.
badanie in vitro, badanie karcynogenności, badanie mutacji, badanie przedkliniczne, chlorowodorek donepezylu, działanie cholinergiczne, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, martwy płód, płodność, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa leku, stężenie w osoczu, test mikrojądrowy in vivo, układ cholinergiczny, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Loxon Max 50 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Loxon Max (minoksydyl 50 mg/ml, płyn na skórę) nie wykazały istotnych zagrożeń dla zdrowia człowieka przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Badania farmakologiczne i toksykologiczne, obejmujące wielokrotne podawanie substancji, nie ujawniły klinicznie istotnych efektów toksycznych ani ryzyka genotoksycznego czy kancerogennego. Ocena wpływu na najważniejsze układy organizmu potwierdziła brak istotnych działań niepożądanych w dawkach terapeutycznych, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa minoksydylu stosowanego miejscowo.
bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie niepożądane, działanie toksyczne, ekspozycja terapeutyczna, Loxon Max, minoksydyl, płyn na skórę, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozwój płodu, uszkodzenie DNA, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cefepim MIP Pharma 1 g
Cefepim, antybiotyk cefalosporynowy IV generacji, nie wykazuje działania genotoksycznego na podstawie badań in vitro i in vivo, mimo braku długoterminowych badań rakotwórczości na modelach zwierzęcych. Badania przedkliniczne potwierdzają wysoki profil bezpieczeństwa cefepimu w kontekście funkcji rozrodczych, nawet przy dawkach do 10-krotnie przekraczających zalecane dawki terapeutyczne u ludzi. Nie zaobserwowano negatywnego wpływu na płodność samców i samic, rozwój embrionalny, organogenezę, przebieg ciąży, okres okołoporodowy ani rozwój poporodowy potomstwa.
antybiotyk cefalosporynowy, antybiotyk cefalosporynowy IV generacji, badanie genotoksyczności, badanie in vitro, badanie in vivo, cefepim, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, efekt mutagenny, funkcja rozrodcza, malformacja płodowa, okres okołoporodowy, organogeneza, potencjał rakotwórczy, rozwój embrionalno-płodowy, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fluormex 133 mg/g
Analiza danych przedklinicznych dotyczących preparatu Fluormex, zawierającego aminofluorki w stężeniu 133 mg/g (odpowiadające 10 mg czynnego fluoru na 1 g płynu), nie wykazała działania mutagennego w dawkach od 2 do 4 mg fluoru/kg masy ciała. Badania cytogenetyczne na modelach zwierzęcych wskazały, że aberracje chromosomowe pojawiały się jedynie przy bardzo wysokich stężeniach fluoru, znacznie przekraczających ekspozycję ludzką podczas standardowego stosowania preparatu. W związku z tym, potencjalne działanie genotoksyczne fluoru jest ograniczone do warunków eksperymentalnych, które nie odpowiadają klinicznym dawkom stosowanym w stomatologii.
aberracja chromosomowa, aminofluorek, badanie cytogenetyczne, badanie niekliniczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, funkcja rozrodcza, model zwierzęcy, płyn stomatologiczny, ppm fluoru, preparat stomatologiczny, proces immunologiczny, układ immunologiczny, związek fluoru - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amlodipine Orion 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa amlodypiny wykazały, że stosowanie leku w dawkach znacznie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę dla ludzi (10 mg/dobę, przeliczane na mg/kg lub mg/m²) może powodować zaburzenia rozrodu u zwierząt doświadczalnych, takie jak opóźnienie daty porodu, wydłużenie czasu porodu oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa. Wpływ na płodność był zróżnicowany w zależności od protokołu badawczego: przy dawkach do 10 mg/kg/dobę nie stwierdzono negatywnego wpływu, natomiast w innym modelu, przy dawce porównywalnej do ludzkiej, zaobserwowano obniżenie stężenia hormonu folikulotropowego, testosteronu oraz zmniejszenie liczby dojrzałych spermatyd i komórek Sertoliego. Różnice te mogą wynikać z odmiennej długości i sposobu podawania amlodypiny.
aberracja chromosomowa, amlodypina, bezpieczeństwo przedkliniczne, bezylan amlodypiny, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, hormon folikulotropowy, komórka Sertoliego, mutacja punktowa, mutagenność, opóźnienie porodu, przeżywalność potomstwa, spermatyda, testosteron w osoczu, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie DNA, wpływ na płodność, wydłużenie porodu, zaburzenie przebiegu ciąży - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pedipur 200 mg/g
Produkt leczniczy Pedipur, zawierający metenaminę w stężeniu 200 mg/g w formie pudru leczniczego, nie posiada dostępnych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Brak ten obejmuje brak wyników badań toksyczności ostrej i przewlekłej, potencjalnego działania genotoksycznego, wpływu na rozrodczość i rozwój płodu, potencjału rakotwórczego oraz badań farmakologicznych i tolerancji miejscowej po aplikacji na skórę. Taki stan dokumentacji może wynikać z długotrwałego stosowania metenaminy w praktyce klinicznej, co zgodnie z obowiązującymi przepisami rejestracyjnymi mogło skutkować zwolnieniem z obowiązku przeprowadzania niektórych badań przedklinicznych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clarithromycin hameln 500 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne klarytromycyny wykazały, że głównym narządem docelowym toksyczności jest wątroba, z uszkodzeniami obserwowanymi już po 14 dniach ekspozycji u psów i małp przy dawkach 300 mg/kg/dobę, znacznie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Dodatkowo, toksyczność dotyczyła także żołądka, tkanek limfoidalnych oraz nerek. W zakresie toksyczności ocznej, uszkodzenia spojówek i łzawienie pojawiły się u psów przy dawkach zbliżonych do terapeutycznych, natomiast zmętnienie rogówki i obrzęk występowały przy dawkach 400 mg/kg/dobę u psów i małp. Badania genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego klarytromycyny. W badaniach reprodukcyjnych u królików i małp zaobserwowano zwiększoną częstość samoistnych poronień przy dawkach 2- i 10-krotnie wyższych od klinicznych, związanych z toksycznością matczyną. U szczurów dawka 150 mg/kg/dobę indukowała wady układu sercowo-naczyniowego, a u myszy przy dawce 70-krotnie wyższej od klinicznej stwierdzono rozszczep podniebienia (3-30%).
biała krwinka, czerwona krwinka, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie teratogenne, efekt toksyczny, erytrocyt, LD50, leukocyt, łzawienie, nefrotoksyczność, parametr hematologiczny, płytka krwi, potencjał mutagenny, rozszczep podniebienia, samoistne poronienie, tkanka limfoidalna, toksyczność matczyna, toksyczność zależna od dawki, toksyczny wpływ na reprodukcję, uszkodzenie spojówki, wada rozwojowa układu sercowo-naczyniowego, zmętnienie rogówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Calcium Polfarmex (o smaku bananowym) 114 mg Ca 2+/5 ml
Przeprowadzona ocena bezpieczeństwa przedklinicznego produktu leczniczego Calcium Polfarmex o smaku bananowym, zawierającego 114 mg jonów wapnia/5 ml w postaci syropu, nie wykazała istotnych zagrożeń dla człowieka. Badania farmakologiczne obejmowały analizę wpływu wapnia glubionianu i wapnia laktobionianu na układ sercowo-naczyniowy, ośrodkowy układ nerwowy oraz układ oddechowy, nie ujawniając negatywnych efektów. Dodatkowo, toksykologiczne testy po podaniu wielokrotnym nie wykazały zmian w parametrach biochemicznych, hematologicznych ani histopatologicznych tkanek i narządów zwierząt laboratoryjnych, co potwierdza brak toksyczności preparatu przy długotrwałym stosowaniu.
badanie histopatologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, jon wapnia, ośrodkowy układ nerwowy, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, potencjał genotoksyczny, rozwój nowotworu, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ oddechowy, układ organizmu, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie materiału genetycznego, wapń glubionanu, wapń laktobionianu, zmiana nowotworowa, związek wapnia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kalipoz prolongatum 391 mg jonów potasu
Produkty lecznicze zawierające potas, takie jak Kalipoz Prolongatum (zawierający 391 mg jonów potasu), przeszły standardowe badania przedkliniczne oceniające ich bezpieczeństwo. Badania na zwierzętach wykazały niską toksyczność ostrą i przewlekłą chlorku potasu (KCl) po podaniu doustnym, co sugeruje, że długotrwałe stosowanie w dawkach terapeutycznych nie powoduje istotnych efektów toksycznych. U małp rhesus zaobserwowano drażniące działanie na przewód pokarmowy jedynie po podaniu dużych dawek, co jest związane z bezpośrednim kontaktem substancji ze śluzówką. Kalipoz Prolongatum, jako tabletka o przedłużonym uwalnianiu, minimalizuje to ryzyko drażnienia błony śluzowej żołądka i jelit.
badanie genotoksyczności, badanie in vitro, badanie toksykologiczne, błona śluzowa przewodu pokarmowego, chlorek potasu, działanie drażniące, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, funkcja rozrodcza, jon potasu, Kalipoz Prolongatum, małpa Rhesus, podrażnienie przewodu pokarmowego, rozwój zarodkowo-płodowy, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Bendamustine Accord 25 mg/ml
Bendamustyna chlorowodorek, substancja czynna Bendamustine Accord (25 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji), wykazuje działanie embrio-/fetoletalne, teratogenne oraz genotoksyczne, co czyni ją przeciwwskazaną u kobiet w ciąży, chyba że leczenie jest bezwzględnie konieczne. W przypadku konieczności stosowania bendamustyny w ciąży lub zajścia w ciążę podczas terapii, pacjentka powinna być szczegółowo poinformowana o ryzyku dla płodu, a także objęta wzmożoną opieką lekarską i ewentualnie skierowana na konsultację genetyczną. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję przez cały okres leczenia oraz przez co najmniej 6 miesięcy po ostatniej dawce, natomiast mężczyźni powinni stosować antykoncepcję przez cały czas terapii i przez co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia. Bendamustyna może negatywnie wpływać na płodność obu płci, dlatego mężczyźni powinni rozważyć kriokonserwację nasienia przed rozpoczęciem terapii.
Bendamustine Accord, bendamustyna chlorowodorek, bezpłodność nieodwracalna, działanie embriofetalne, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, koncentrat do sporządzania roztworu, konsultacja genetyczna, kriokonserwacja nasienia, okres rozrodczy, przeciwwskazanie w laktacji, przenikanie do mleka kobiecego, śmierć zarodka, uszkodzenie materiału genetycznego, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vardenafil Holsten 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa wardenafilu, substancji czynnej leku Vardenafil Holsten, wykazały brak istotnych zagrożeń dla kluczowych układów organizmu, w tym sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego, przy stosowaniu dawek terapeutycznych 5 mg, 10 mg i 20 mg. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, obejmujące dawki znacznie przekraczające zakres terapeutyczny, nie wykazały istotnych efektów toksycznych. Ponadto, testy genotoksyczności (w tym test Amesa, aberracji chromosomowych i mikrojądrowy) nie potwierdziły potencjału mutagennego wardenafilu, co wskazuje na bezpieczeństwo pod względem ryzyka uszkodzeń materiału genetycznego.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie rakotwórcze, mutagenność, ośrodkowy układ nerwowy, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wardenafil - Leksykon substancji czynnych
Emtrycytabina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Emtrycytabina wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony licznymi badaniami przedklinicznymi, obejmującymi farmakologię, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, rakotwórczość oraz wpływ na reprodukcję i rozwój potomstwa. Badania nie wykazały istotnych zagrożeń klinicznych, w tym specyficznej toksyczności narządowej, mutagenności, klastogenności ani potencjału karcynogennego. Ponadto, emtrycytabina nie wykazuje teratogenności ani negatywnego wpływu na płodność i rozwój płodowy, co jest istotne w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym i ciężarnych. Dane te potwierdzają bezpieczeństwo stosowania emtrycytabiny w dawkach terapeutycznych, stosowanych w lekach przeciwretrowirusowych.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie synergistyczne, działanie toksyczne, ekspozycja, emtrycytabina, genotoksyczność, lek przeciwretrowirusowy, lek złożony, mutacja genowa, potencjał karcynogenny, rakotwórczość, substancja czynna, tenofowir dizoproksylu, teratogenność, toksyczność, toksyczność narządowa, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lekap 50 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne syldenafilu, substancji czynnej leku Lekap (tabletki powlekane 50 mg i 100 mg), wykazały brak istotnych zagrożeń dla bezpieczeństwa stosowania u ludzi. Ocena farmakologiczna bezpieczeństwa nie ujawniła negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym na różnych gatunkach zwierząt nie wykazały efektów toksycznych, a testy genotoksyczności (mutacje genowe in vitro i in vivo oraz aberracje chromosomowe) potwierdziły brak działania genotoksycznego syldenafilu. Długoterminowe badania na modelach zwierzęcych nie wskazały na potencjał rakotwórczy substancji.
aberracje chromosomowe, cytrynian syldenafilu, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, mutacje genowe, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał karcynogenny, potencjał rakotwórczy, procesy reprodukcyjne, profil bezpieczeństwa, rozwój prenatalny i postnatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, syldenafil, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wpływ na płodność - Leksykon substancji czynnych
Trabektedyna – Właściwości farmakodynamiczne
Trabektedyna, alkaloid roślinny o kodzie ATC L01CX01, wykazuje specyficzne wiązanie z DNA w małym rowku, powodując zgięcie helisy i indukując zaburzenia cyklu komórkowego poprzez modulację czynników transkrypcyjnych oraz ścieżek naprawy DNA. W badaniach klinicznych potwierdzono jej aktywność antyproliferacyjną wobec mięsaków tkanek miękkich, raka piersi, niedrobnokomórkowego raka płuc, raka jajnika oraz czerniaka. W randomizowanym badaniu u pacjentów z mięsakami tkanek miękkich, schemat dawkowania 1,5 mg/m² w 24-godzinnej infuzji co 3 tygodnie wykazał istotne wydłużenie mediany czasu do progresji (3,7 vs 2,3 miesiąca; HR=0,734; p=0,0302) w porównaniu do schematu 0,58 mg/m² w 3-godzinnej infuzji raz w tygodniu. Mediana całkowitego przeżycia wyniosła 13,9 miesiąca (CI 12,5-18,6) z 60,2% rocznym wskaźnikiem przeżyć. W badaniu fazy III u pacjentów z tłuszczakomięsakami i mięsakami gładkokomórkowymi, trabektedyna (1,5 mg/m² co 3 tygodnie) nie wykazała istotnej różnicy w całkowitym przeżyciu w porównaniu z dakarbazyną (13,7 vs 13,1 miesiąca; HR=0,927; p=0,4920), jednak poprawiła przeżycie bez progresji (4,2 vs 1,5 miesiąca; HR=0,55; p<0,0001) oraz wskaźnik korzyści klinicznej (34,2% vs 18,5%; p<0,0002).
całkowity odsetek odpowiedzi, chondromięsak mezenchymalny, cykl komórkowy, cytochrom P450, czas do progresji, czerniak złośliwy, działanie antyproliferacyjne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, kwas deoksyrybonukleinowy, lek przeciwnowotworowy, maziówczak, mielosupresja, mięsak Ewinga, mięsak gładkokomórkowy, mięsak jasnokomórkowy, mięsak tkanek miękkich, mięsak związany z translokacją, nawrotowy rak jajnika, niedrobnokomórkowy rak płuc, odstęp QT, pegylowana liposomalna doksorubicyna, przeżycie bez progresji, przeżycie całkowite, rak jajnika, rak piersi, tłuszczakomięsak, tłuszczakomięsak śluzowaty okrągłokomórkowy, toksyczność wątrobowa, trabektedyna, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Donecept 5 mg
Donepezyl przeszedł szeroki zakres badań przedklinicznych, które potwierdziły jego korzystny profil bezpieczeństwa. W badaniach na zwierzętach efekty uboczne ograniczały się głównie do nadmiernej stymulacji receptorów cholinergicznych, zgodnie z mechanizmem działania leku. Testy mutagenności wykazały brak działania mutagennego w komórkach bakterii i ssaków, a działanie klastogenne obserwowano jedynie in vitro przy stężeniach ponad 3000-krotnie wyższych niż terapeutyczne stężenia osoczowe. Badania in vivo (test mikrojąderkowy u myszy) nie potwierdziły działania klastogennego ani genotoksycznego. Długoterminowe badania karcynogenności na szczurach i myszach nie wykazały potencjału onkogennego donepezylu.
chlorowodorek donepezylu, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, karcynogenność, klastogenność, martwy poród, mutagenność, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa leku, receptor cholinergiczny, stymulacja cholinergiczna, test mikrojąderkowy, układ cholinergiczny, wada rozwojowa, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ramicor 5 mg
Ramipril przeszedł szeroko zakrojone badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo, obejmujące toksyczność ostrą i przewlekłą, wpływ na rozród oraz potencjał mutagenny i genotoksyczny. W badaniach toksyczności ostrej u gryzoni i psów nie zaobserwowano objawów zatrucia po doustnym podaniu leku, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. W badaniach przewlekłych na szczurach, psach i małpach stwierdzono zmiany w stężeniach elektrolitów i obrazie krwi, typowe dla inhibitorów ACE. U psów i małp podawano bardzo wysokie dawki (250 mg/kg mc./dobę), co skutkowało powiększeniem aparatu przykłębuszkowego, będącym efektem farmakodynamicznym. Dawki dobrze tolerowane bez objawów toksycznych wynosiły odpowiednio: szczury 2,0 mg/kg mc./dobę, psy 2,5 mg/kg mc./dobę, małpy 8,0 mg/kg mc./dobę.
aparat przykłębuszkowy, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, elektrolity w osoczu, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, margines bezpieczeństwa, mechanizm działania, obraz krwi, płodność, poszerzenie miedniczki nerkowej, ramipryl, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerek, właściwość teratogenna - Leksykon substancji czynnych
Męczennica – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Męczennica (Passiflora incarnata L.) jest składnikiem wielu preparatów stosowanych w zaburzeniach snu i stanach niepokoju, jednakże brak jest szczegółowych badań przedklinicznych dotyczących jej bezpieczeństwa jako pojedynczego składnika. W produktach takich jak Valused Noc Plus (20 mg wyciągu suchego z ziela męczennicy, DER 4-6,5:1, ekstrakcja etanolem 60% V/V), Valused (nalewka 45 g/100 g) oraz Neospasmina noc (10% ziela męczennicy w wyciągu złożonym) nie przeprowadzono dedykowanych badań toksykologicznych. Dostępne dane literaturowe nie wskazują na działanie genotoksyczne wyciągów z męczennicy, jednak brak jest testów dotyczących toksyczności reprodukcyjnej oraz potencjału rakotwórczego tych przetworów.
Bezpieczeństwo stosowania męczennicy opiera się głównie na długoletnim doświadczeniu klinicznym i braku doniesień o istotnych działaniach niepożądanych przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. W preparatach złożonych, takich jak Valused Noc Plus i Neospasmina noc, męczennica współwystępuje z innymi ekstraktami roślinnymi (np. korzeń kozłka lekarskiego, szyszki chmielu, owoc głogu), które wykazują niską toksyczność i mogą wpływać na ogólny profil bezpieczeństwa. Pomimo braku szczegółowych badań przedklinicznych, stosowanie męczennicy jest uznawane za bezpieczne w kontekście medycyny tradycyjnej, jednak konieczne jest dalsze monitorowanie i badania w celu pełnej oceny ryzyka.
badania toksykologiczne, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, korzeń kozłka lekarskiego, męczennica, medycyna tradycyjna, nalewka z ziela męczennicy, owoc głogu, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, stan niepokoju, szyszka chmielu, test rakotwórczości, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg z ziela męczennicy, zaburzenia snu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polmatine 20 mg
Memantyna, substancja czynna leku Polmatine, wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, obejmujących toksyczność ostrą i przewlekłą, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy oraz wpływ na rozród i rozwój płodu. W krótkoterminowych badaniach na szczurach zaobserwowano neurotoksyczne zmiany typu Olney’a przy bardzo wysokich stężeniach memantyny w surowicy, poprzedzone objawami ataksji, jednak zmiany te nie występowały w badaniach długoterminowych na różnych gatunkach. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podawaniu u psów i gryzoni stwierdzono zmiany w narządzie wzroku, które nie pojawiły się u małp ani w badaniach klinicznych u ludzi. U gryzoni odnotowano odkładanie fosfolipidów w makrofagach płucnych związane z akumulacją memantyny w lizosomach, jednak efekt ten występował tylko przy dawkach znacznie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi.
amfifilne kationy, antagonista receptora, ataksja, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, lizosomy, makrofagi płucne, martwica, memantyna, narząd wzroku, odkładanie fosfolipidów, potencjał rakotwórczy, receptor NMDA, stężenie maksymalne leku, tkanka płucna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie typu Olneya, wakuolizacja, zmiany neurodegeneracyjne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Risperon 3 mg
Badania przedkliniczne rysperydonu wykazały dawkozależne efekty na układ rozrodczy i hormonalny u szczurów i psów, związane z blokadą receptorów dopaminergicznych D2 i wzrostem stężenia prolaktyny. Wykazano brak działania teratogennego, jednak obserwowano zaburzenia zachowań rodzicielskich, zmniejszoną masę urodzeniową i niższą przeżywalność potomstwa u szczurów, a także deficyty funkcji poznawczych po ekspozycji prenatalnej. U młodych psów stwierdzono opóźnienie dojrzewania płciowego oraz wpływ na rozwój kości długich przy dawkach 15-krotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę u młodzieży (1,5 mg/dobę). Rysperydon nie wykazywał działania genotoksycznego, jednak w badaniach rakotwórczych zaobserwowano powiększenie gruczolaków przysadki, trzustki i gruczołów mlecznych, co wiąże się z przewlekłą hiperprolaktynemią, choć znaczenie tych zmian dla ludzi pozostaje niejasne.
antagonista dopaminy, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dojrzewanie płciowe, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gruczolak gruczołów mlecznych, gruczolak przysadki, gruczolak trzustki, hiperprolaktynemia, monitorowanie EKG, odstęp QT, prolaktyna, receptor dopaminergiczny D2, rysperydon, torsade de pointes - Leksykon substancji czynnych
Dekstrometorfan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dekstrometorfan bromowodorek wykazuje stosunkowo wysoką toksyczność ostrą z LD50 wynoszącymi odpowiednio 165 mg/kg u myszy, 350 mg/kg u szczurów oraz 336 mg/kg u świnek morskich po podaniu doustnym. Dawki rzędu 1,5 g/dobę indukowały objawy neurologiczne takie jak pobudzenie, łagodna ataksja, dysartria oraz upośledzenie oddychania, jednakże 100-krotne przekroczenie standardowej dawki nie powodowało zgonów u zwierząt doświadczalnych. Badania toksyczności przewlekłej (0,1-100 mg/kg) prowadzone przez 13-27 tygodni u szczurów oraz 14 tygodni u psów wykazały jedynie spadek masy ciała o 10-20% przy najwyższej dawce, bez innych istotnych efektów toksycznych zależnych od substancji. Wyniki testów mutagenności są niejednoznaczne, jednak brak jest klinicznie istotnego działania genotoksycznego w badaniach in vitro i in vivo z analogicznymi związkami. Długoterminowe badania rakotwórczości nie są dostępne, a obecne dane nie wskazują na istotne ryzyko karcinogenne związane z dekstrometorfanem.
Badania reprodukcyjne u szczurów nie wykazały embriotoksyczności ani toksyczności przed- i poporodowej do dawki 50 mg/kg/dobę, jednak brak jest wystarczających danych dotyczących potencjalnego działania teratogennego oraz wpływu na płodność. W literaturze podkreśla się ograniczenia w dostępnych danych, co wskazuje na konieczność dalszych badań w tych obszarach. Ponadto, potencjalne interakcje z innymi układami, np. hamowanie aktywności TSH przez wyciąg z liści melisy, zostały odnotowane, choć ich znaczenie kliniczne pozostaje nieznane. Podsumowując, na podstawie dostępnych danych przedklinicznych dekstrometorfan cechuje się względnym bezpieczeństwem stosowania, bez istotnych zagrożeń toksykologicznych dla ludzi, jednakże wymaga się dalszych badań w zakresie działania teratogennego, rakotwórczego oraz wpływu na płodność.
ataksja, dekstrometorfan bromowodorek, dyzartria, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie przeciwkaszlowe, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, hormon tyreotropowy, LD50, Melissa officinalis, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, upośledzenie oddychania - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xaleba 60 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa etorykoksybu, substancji czynnej leku XALEBA, nie wykazały działania genotoksycznego ani rakotwórczego u myszy. U szczurów, przy dawkach przekraczających ponad dwukrotnie dobową dawkę stosowaną u ludzi (90 mg), zaobserwowano rozwój gruczolaków wątrobowokomórkowych i pęcherzykowych tarczycy, co jest związane z indukcją enzymów CYP specyficzną dla tego gatunku i nie ma prawdopodobnie znaczenia klinicznego u ludzi. Toksyczność przewodu pokarmowego u szczurów nasilała się wraz ze wzrostem dawki i czasu ekspozycji, z owrzodzeniami obserwowanymi już przy stężeniach porównywalnych do tych osiąganych u ludzi po dawce terapeutycznej. U psów stwierdzono zaburzenia czynności nerek i przewodu pokarmowego przy wyższych stężeniach leku.
działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, działanie toksyczne, efekt kancerogenny, etorykoksyb, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, gruczolak wątrobowokomórkowy, indukcja CYP, indukcja CYP3A, karmienie piersią, narażenie układowe, owrzodzenie przewodu pokarmowego, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, stosowanie w ciąży, substancja czynna, układ pokarmowy, wczesne poronienie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie układu sercowo-naczyniowego