działanie genotoksyczne
Działanie genotoksyczne odnosi się do zdolności różnych czynników do uszkadzania materiału genetycznego (DNA lub RNA) w komórkach żywych organizmów. Czynniki genotoksyczne mogą powodować mutacje, aberracje chromosomowe, fragmentację DNA oraz inne zmiany strukturalne w materiale genetycznym, co może prowadzić do niestabilności genomu.
Genotoksyczność jest ważnym elementem oceny bezpieczeństwa leków, związków chemicznych, promieniowania i innych potencjalnie szkodliwych czynników. Długotrwała ekspozycja na substancje genotoksyczne może zwiększać ryzyko rozwoju chorób nowotworowych, ponieważ uszkodzenia DNA mogą prowadzić do aktywacji onkogenów lub inaktywacji genów supresorowych nowotworów.
W praktyce klinicznej ocena genotoksyczności jest istotnym elementem badań przedklinicznych nowych leków. Do wykrywania działania genotoksycznego stosuje się szereg testów laboratoryjnych, takich jak test Amesa, test mikrojądrowy, test kometowy czy analiza aberracji chromosomowych. Wykrycie działania genotoksycznego substancji wymaga często szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka przed wprowadzeniem jej do praktyki klinicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Anopyrin 75 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kwasu acetylosalicylowego wykazały selektywną toksyczność narządową, z głównym uszkodzeniem nerek jako organu docelowego. Inne narządy nie wykazywały istotnych zmian patologicznych, co wskazuje na relatywnie korzystny profil bezpieczeństwa w odniesieniu do większości układów. W modelach toksyczności rozwojowej na szczurach stwierdzono działanie fetotoksyczne i teratogenne, jednak efekty te pojawiały się jedynie przy dawkach co najmniej 7-krotnie przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne stosowane u ludzi w profilaktyce sercowo-naczyniowej, co ogranicza bezpośrednie przeniesienie tych wyników na praktykę kliniczną.
dawka terapeutyczna, działanie fetotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, kwas acetylosalicylowy, profil bezpieczeństwa, salicylany, toksyczność narządowa, toksyczność rozwojowa, uszkodzenie nerek, wskazania sercowo-naczyniowe - Leksykon substancji czynnych
Mepiwakaina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne mepiwakainy wykazały, że substancja ta charakteryzuje się szerokim marginesem bezpieczeństwa, z toksycznością obserwowaną jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki stosowane u ludzi. Wartości LD50 dla różnych gatunków zwierząt i dróg podania wynoszą: u myszy 32 mg/kg s.c. i 260 mg/kg i.v., u świnki morskiej 20 mg/kg s.c. i 94 mg/kg i.v., a u królika 22 mg/kg s.c. i 110 mg/kg i.v. Dodatek adrenaliny zmienia profil toksyczności, zwiększając LD50 do 288 mg/kg s.c. i obniżając ją do 20 mg/kg i.v. Badania wielokrotnego podawania na szczurach i małpach potwierdziły dobrą tolerancję mepiwakainy zarówno solo, jak i w połączeniu z adrenaliną, co wskazuje na akceptowalny profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu. Ponadto, badania reprodukcyjne i teratogenne nie wykazały negatywnego wpływu na funkcje rozrodcze ani rozwój płodu.
adrenalina, chlorowodorek mepiwakainy, dawka śmiertelna, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, LD50, margines bezpieczeństwa, mepiwakaina, podanie domięśniowe, podanie dożylne, podanie podskórne, potencjał genotoksyczny, środek obkurczający naczynia krwionośne, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Smecta 3 g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa diosmektytu, substancji czynnej leku Smecta, obejmowały ocenę toksyczności ostrej, toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz potencjału genotoksycznego. Wyniki badań toksyczności ostrej nie wykazały istotnych objawów toksyczności, co wskazuje na wysoki profil bezpieczeństwa przy jednorazowym podaniu. Długotrwałe podawanie diosmektytu w warunkach laboratoryjnych nie spowodowało klinicznie istotnych działań niepożądanych, potwierdzając dobrą tolerancję substancji przy przewlekłym stosowaniu, co jest istotne w terapii schorzeń przewodu pokarmowego.
badania toksykologiczne, dane przedkliniczne, diosmektyt, działanie genotoksyczne, genotoksyczność, glinokrzemian, materiał genetyczny, objawy toksyczności, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, schorzenia przewodu pokarmowego, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Piperacillin + Tazobactam Eugia 4 g + 0,5 g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa skojarzenia piperacyliny z tazobaktamem wykazały brak istotnych zagrożeń toksykologicznych i genotoksycznych dla człowieka. Standardowe testy farmakologiczne oraz toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły działań niepożądanych, a badania genotoksyczności potwierdziły brak potencjału mutagennego. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów zaobserwowano zmniejszenie wielkości miotu, opóźnione kostnienie oraz zmiany w żebrach płodów, jednak efekty te korelowały z toksycznością matczyną, co sugeruje ich wtórny charakter. Nie stwierdzono zaburzeń płodności ani rozwoju embrionalnego w kolejnych pokoleniach (F1 i F2), a badania teratogenności u myszy i szczurów nie wykazały jednoznacznego działania teratogennego, mimo że przy toksycznych dawkach odnotowano nieznaczne zmniejszenie masy płodów (wartości masy nie podano).
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie teratogenności, badanie toksykologiczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, kostnienie, piperacylina z tazobaktamem, płód szczurzy, poronienie, potencjał genotoksyczny, rozwój okołoporodowy, rozwój poporodowy, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Myleran 2 mg
Dane przedkliniczne dotyczące busulfanu, substancji czynnej Myleranu, wykazały wyraźne działanie mutagenne w różnych modelach eksperymentalnych, w tym w teście Amesa na Salmonella, modelach grzybowych, badaniach na Drosophila oraz hodowlach mysich komórek chłoniaka. Szczególnie istotne są wyniki badań cytogenetycznych in vivo na gryzoniach, które potwierdziły zwiększoną częstość aberracji chromosomalnych zarówno w komórkach somatycznych, jak i rozrodczych, wskazując na systemowe działanie genotoksyczne busulfanu. Dane dotyczące potencjału rakotwórczego są ograniczone, jednak obserwacje w modelach zwierzęcych sugerują właściwości kancerogenne, zgodne z mechanizmem alkilującego uszkodzenia DNA przez busulfan.
aberracja chromosomalna, badanie cytogenetyczne in vivo, busulfan, Drosophila, działanie genotoksyczne, działanie gonadotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, funkcja rozrodcza, lek alkilujący, mysie komórki chłoniaka, ograniczenie wzrostu wewnątrzmacicznego, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil toksykologiczny, spermatogeneza, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna, właściwości kancerogenne, zaburzenie wzrostu płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Padma 28 Formuła –
Padma 28 Formuła, wieloskładnikowy preparat ziołowy, wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach przedklinicznych, obejmujących standardowe testy toksykologiczne. Badania toksyczności po podaniu pojedynczej dawki oraz wielokrotnym stosowaniu nie wykazały istotnych zagrożeń toksykologicznych, co sugeruje bezpieczeństwo zarówno przy krótkotrwałej, jak i przewlekłej ekspozycji. Ponadto, testy genotoksyczności nie ujawniły potencjału mutagennego, co jest istotne w kontekście długotrwałego stosowania preparatu. Skład preparatu obejmuje m.in. korzeń auklandii (40 mg), plechę porostu islandzkiego (40 mg), owoc miodli indyjskiej (35 mg), owoc kardamonu (30 mg) oraz owoc migdałecznika (30 mg), a badania nie wykazały negatywnych interakcji między tymi składnikami.
badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, ciąża, działanie genotoksyczne, interakcja między składnikami, kardamon, karmienie piersią, korzeń auklandii, migdałecznik, miodla indyjska, porost islandzki, potencjał mutagenny, preparat ziołowy, profil bezpieczeństwa, rozród i rozwój, stosowanie przewlekłe, test toksykologiczny, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, wpływ toksyczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Coxydyna 60 mg
Badania przedkliniczne etorykoksybu wykazały brak działania genotoksycznego oraz rakotwórczego u myszy, natomiast u szczurów poddanych dawkom przekraczającym ponad 2-krotnie dawkę stosowaną u ludzi (90 mg/dobę) zaobserwowano gruczolaki wątrobowokomórkowe i pęcherzykowe tarczycy. Zmiany te są związane ze specyficznym dla szczurów mechanizmem indukcji cytochromu P450 (CYP), który nie występuje u ludzi, co wskazuje na brak bezpośredniego przełożenia tych wyników na bezpieczeństwo kliniczne. W badaniach toksykologicznych stwierdzono dawko- i czasowo-zależne owrzodzenia przewodu pokarmowego u szczurów, pojawiające się zarówno przy stężeniach przekraczających, jak i porównywalnych do terapeutycznych stosowanych u ludzi. U psów zaburzenia przewodu pokarmowego i nerek obserwowano przy stężeniach wyższych niż terapeutyczne.
badanie toksykologiczne, CYP3A, cytochrom P450, dawka terapeutyczna, deformacja zewnętrzna, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, ekspozycja układowa, etorykoksyb, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, gruczolak wątrobowokomórkowy, narażenie układowe, owrzodzenie przewodu pokarmowego, potencjał rakotwórczy, wczesne poronienie, zaburzenie przewodu pokarmowego, zaburzenie układu sercowo-naczyniowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapine APC 20 mg
Badania przedkliniczne olanzapiny wykazały, że dawki śmiertelne (LD50) wynoszą około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, natomiast psy i małpy tolerowały dawki doustne do 100 mg/kg z objawami neuroleptycznymi takimi jak sedacja, ataksja, drżenia oraz zaburzenia świadomości. W badaniach toksyczności przewlekłej (do 3 miesięcy u myszy, do 1 roku u szczurów i psów) obserwowano hamowanie aktywności OUN, objawy przeciwcholinergiczne oraz zmiany hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, odpowiadających AUC 12-15-krotnie wyższemu niż u ludzi przy dawce 12 mg. U szczurów stwierdzono odwracalne zmiany w narządach rozrodczych związane ze wzrostem prolaktyny, a także zaburzenia cykli płciowych i opóźnienie rozwoju płodu przy dawkach przekraczających 3 mg/kg, co stanowi wielokrotność dawki maksymalnej u człowieka.
ataksja, badania toksyczności, cytopenia, drgawki kloniczne, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, jadłowstręt, małopłytkowość, model zwierzęcy, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, szpik kostny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenia hematologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Citronil 10 mg
Przedkliniczne badania cytalopramu, substancji czynnej preparatu Citronil, wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu terapeutycznym u ludzi. Testy farmakologiczne i toksykologiczne na modelach zwierzęcych nie ujawniły istotnego ryzyka dla organizmu ludzkiego, mimo że u szczurów po wielokrotnym podaniu zaobserwowano przemijającą fosfolipidozę wielonarządową, charakterystyczną dla amin lipofilnych, bez trwałych zaburzeń morfologicznych czy czynnościowych. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały istotnych zagrożeń, co jest istotne dla długoterminowej terapii. W badaniach embriotoksyczności u szczurów odnotowano zaburzenia szkieletu po podaniu dużych dawek oraz zmniejszoną przeżywalność młodych w okresie karmienia, jednak kliniczne znaczenie tych obserwacji dla ludzi pozostaje nieustalone.
amina lipofilna, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczności, badanie kancerogenności, badanie toksyczności, cytalopram, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, ekspozycja lekowa, embriotoksyczność, fosfolipidoza wielonarządowa, implantacja zarodka, nieprawidłowe nasienie, okres okołoporodowy, terapia standardowa, wskaźnik ciążowy, wskaźnik płodności, zaburzenie czynnościowe, zaburzenie morfologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Reltebon 80 mg
Badania przedkliniczne leku Reltebon, zawierającego chlorowodorek oksykodonu, wykazały brak negatywnego wpływu na płodność oraz wczesny rozwój zarodka u szczurów przy dawkach do 8 mg/kg masy ciała. W badaniach teratogennych nie stwierdzono wad rozwojowych u szczurów do 8 mg/kg oraz u królików do 125 mg/kg, choć przy najwyższej dawce u królików zaobserwowano statystycznie istotne zwiększenie częstości wad rozwojowych, takich jak 27 kręgów przedkrzyżowych i dodatkowe pary żeber, co korelowało z ciężką farmakotoksycznością. W rozwoju około- i poporodowym u szczurów dawki ≥ 2 mg/kg/dobę powodowały spadek masy ciała i zmniejszone spożycie pokarmu u samic, a dawka 6 mg/kg/dobę skutkowała obniżeniem masy ciała potomstwa F1, bez wpływu na rozwój fizyczny, ruchowy, sensoryczny oraz wskaźniki behawioralne i reprodukcyjne. NOEL dla potomstwa F1 ustalono na poziomie 2 mg/kg/dobę, a brak wpływu na pokolenie F2 niezależnie od dawki potwierdza ograniczone ryzyko długofalowych efektów rozwojowych.
badanie długoterminowe, chlorowodorek oksykodonu, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, efekt teratogenny, farmakotoksyczność, in vitro, in vivo, mutagenność, oksykodon, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, profil bezpieczeństwa, terapia przeciwbólowa, teratogenność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Reltebon 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa chlorowodorku oksykodonu (Reltebon) wykazały brak negatywnego wpływu na płodność i wczesny rozwój zarodka u szczurów przy dawkach do 8 mg/kg m.c. W zakresie teratogenności, oksykodon nie wywoływał wad rozwojowych u szczurów do 8 mg/kg m.c., natomiast u królików przy dawce 125 mg/kg m.c. zaobserwowano zwiększoną częstość występowania 27 kręgów przedkrzyżowych oraz dodatkowych par żeber, co korelowało z ciężką farmakotoksycznością u samic. W badaniach rozwoju okołoporodowego u szczurów dawki ≥ 2 mg/kg/dobę powodowały spadek masy ciała i spożycia pokarmu u samic, a dawka 6 mg/kg/dobę skutkowała zmniejszeniem masy ciała potomstwa F1, przy braku wpływu na rozwój fizyczny, motoryczny, sensoryczny oraz wskaźniki behawioralne i reprodukcyjne. Poziom NOEL dla potomstwa F1 ustalono na 2 mg/kg/dobę, a brak efektów transgeneracyjnych potwierdzono w pokoleniu F2.
chlorowodorek oksykodonu, dawka terapeutyczna, dodatkowa para żeber, dysfagia, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, efekt transgeneracyjny, farmakotoksyczność, kręg przedkrzyżowy, NOEL, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, poziom bez obserwowanego efektu, profil bezpieczeństwa leku, rozwój okołoporodowy, rozwój zarodka, teratogenność, wada rozwojowa, wada rozwojowa płodu, wpływ mutagenny, wpływ teratogenny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods 10 mg + 320 mg + 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods, prowadzone do 13 tygodni na szczurach, wykazały przewidywane zmiany fizjologiczne, takie jak obniżenie parametrów czerwonokrwinkowych (erytrocyty, hemoglobina, hematokryt, retykulocyty), wzrost stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy oraz podwyższenie poziomu potasu. Zaobserwowano również przerost komórek przykłębuszkowych w nerkach oraz miejscowe nadżerki w żołądku gruczołowym. Wszystkie zmiany były odwracalne po 4-tygodniowym okresie zdrowienia i uznano je za nasilenie farmakologicznych efektów substancji czynnych. Nie przeprowadzono badań genotoksyczności i karcynogenności dla kombinacji, jednak każda substancja była testowana oddzielnie z wynikiem negatywnym. W badaniach reprodukcyjnych amlodypina w dawkach około 50-krotnie wyższych od maksymalnej zalecanej dawki dla ludzi (10 mg) powodowała opóźnienie porodu i zmniejszoną przeżywalność potomstwa, natomiast dawki do 10 mg/kg/dobę nie wpływały negatywnie na płodność.
aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy, badanie mutagenności, bezylan amlodypiny, działanie farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie rakotwórcze, erytrocyt, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, hormon folikulotropowy, komórki przykłębuszkowe, lek hipotensyjny, nadżerka żołądka, nefropatia, niedociśnienie tętnicze, potencjał kancerogenny, retykulocyt, toksyczność po podaniu wielokrotnym - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmisartan HCT EGIS 40 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Telmisartan HCT EGIS, zawierającego telmisartan i hydrochlorotiazyd, wykazały, że stosowanie skojarzenia w dawkach odpowiadających ekspozycji klinicznej nie powoduje dodatkowych zmian patologicznych poza tymi obserwowanymi przy podawaniu poszczególnych składników. W badaniach na szczurach i psach odnotowano charakterystyczne dla antagonistów receptora angiotensyny II i inhibitorów ACE efekty toksykologiczne, takie jak obniżenie parametrów czerwonokrwinkowych (erytrocyty, hemoglobina, hematokryt), zmiany hemodynamiczne nerek z podwyższeniem stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny, wzrost aktywności reniny w osoczu, hipertrofię lub hiperplazję komórek aparatu przykłębuszkowego oraz uszkodzenia śluzówki żołądka. W dawce 80 mg + 25 mg nie przeprowadzano dodatkowych badań, opierając się na wcześniejszych wynikach. Uszkodzeniom przewodu pokarmowego zapobiegano poprzez doustne podawanie roztworu soli i izolację zwierząt, co wskazuje na mechanizmy adaptacyjne układu renina-angiotensyna-aldosteron. U psów obserwowano także rozszerzenie i zanik kanalików nerkowych, związane z farmakologicznym działaniem telmisartanu.
aktywność reniny w osoczu, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy we krwi, badanie toksykologiczne, ciśnienie tętnicze, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyty, hipertrofia i hiperplazja, inhibitor enzymu konwertującego angiotensynę, parametry czerwonokrwinkowe, stężenie hemoglobiny, telmisartan i hydrochlorotiazyd, układ renina-angiotensyna-aldosteron, uszkodzenie śluzówki żołądka, wartość hematokrytu, zanik kanalików nerkowych - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Oxaliplatin Kabi 5 mg/ml
Oksaliplatyna, stosowana jako lek przeciwnowotworowy, wykazuje działanie genotoksyczne, co wymaga od lekarzy szczególnej uwagi w kontekście płodności pacjentów. Zarówno kobiety, jak i mężczyźni w wieku rozrodczym powinni stosować skuteczne metody antykoncepcji od momentu rozpoczęcia terapii oraz przez okres 15 miesięcy (kobiety) i 12 miesięcy (mężczyźni) po jej zakończeniu, ze względu na długi okres eliminacji leku. Stosowanie oksaliplatyny w ciąży jest przeciwwskazane z powodu braku danych klinicznych i udokumentowanej toksyczności reprodukcyjnej w badaniach na zwierzętach. W wyjątkowych sytuacjach terapeutycznych konieczne jest uzyskanie świadomej zgody pacjentki oraz dokładna dokumentacja procesu decyzyjnego. Karmienie piersią podczas terapii jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na potencjalne działanie cytotoksyczne leku.
antykoncepcja, bank nasienia, działanie genotoksyczne, efekt uboczny, funkcja rozrodcza, karmienie piersią, konsultacja genetyczna, kriokonserwacja nasienia, lek przeciwnowotworowy, materiał biologiczny, okres eliminacji, Oxaliplatin Kabi, poradnictwo genetyczne, toksyczny wpływ, wada genetyczna, wiek rozrodczy, właściwości cytotoksyczne, zaburzenia płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Karbicombi 8 mg + 12,5 mg
Badania przedkliniczne produktu leczniczego Karbicombi, zawierającego kandesartan cyleksetyl i hydrochlorotiazyd, nie wykazały nowych efektów toksycznych w porównaniu do stosowania poszczególnych składników osobno. Testy na myszach, szczurach, psach i małpach ujawniły nefrotoksyczność kandesartanu w dużych dawkach, objawiającą się zmianami strukturalnymi i czynnościowymi nerek, takimi jak regeneracja, rozszerzenie i bazofilia kanalików nerkowych oraz podwyższone stężenia mocznika i kreatyniny w osoczu. Mechanizm nefrotoksyczności jest prawdopodobnie wtórny do działania hipotensyjnego leku, a dodatek hydrochlorotiazydu nasila te efekty. Ponadto, wysokie dawki kandesartanu powodowały zmniejszenie liczby erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu, co może mieć znaczenie kliniczne u pacjentów z zaburzeniami hematologicznymi.
aparat przykłębuszkowy, bazofilia kanalików nerkowych, działanie genotoksyczne, działanie hipotensyjne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie nefrotoksyczne, efekt toksyczny, funkcja nerek, genotoksyczność, kandesartan cyleksetylu i hydrochlorotiazyd, liczba erytrocytów, parametry krwinek czerwonych, przerost komórek, stężenie hemoglobiny, stężenie mocznika i kreatyniny, toksyczność, wartość hematokrytu, zaburzenie hematologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zanacodar Combi 80 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne telmisartanu w skojarzeniu z hydrochlorotiazydem, przeprowadzone na modelach zwierzęcych (szczury, psy), wykazały, że dawki zapewniające ekspozycję porównywalną z kliniczną nie powodowały dodatkowych niepożądanych efektów w porównaniu do podawania substancji osobno. Zaobserwowane zmiany obejmowały hematologiczne (redukcja erytrocytów, hemoglobiny, hematokrytu), nerkowe (wzrost stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny, hipertrofia/hiperplazja komórek aparatu przykłębuszkowego, rozszerzenie i zanik kanalików nerkowych u psów), hormonalne (wzrost aktywności reninowej osocza) oraz uszkodzenia śluzówki żołądka, które można było ograniczyć poprzez doustne podawanie elektrolitów i izolację zwierząt. Działania te są zgodne z farmakologicznym profilem antagonistów receptora angiotensyny II i inhibitorów ACE.
aktywność reninowa osocza, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fetotoksyczność, hemodynamika nerek, hipertrofia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kanaliki nerkowe, kreatynina we krwi, liczba erytrocytów, parametry czerwonokrwinkowe, poziom hemoglobiny, telmisartan z hydrochlorotiazydem, uszkodzenie śluzówki żołądka, wartość hematokrytu, zmiany hematologiczne, zmiany hormonalne, zmiany nerkowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Temozolomide Glenmark 140 mg
Temozolomid jest lekiem przeciwnowotworowym o działaniu genotoksycznym, którego stosowanie u kobiet w ciąży jest przeciwwskazane ze względu na teratogenne i uszkadzające płód działanie potwierdzone w badaniach przedklinicznych na zwierzętach przy dawce 150 mg/m² pc. Brak jest danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania temozolomidu w ciąży, a także informacji o przenikaniu leku do mleka kobiecego, co skutkuje zaleceniem przerwania karmienia piersią na czas terapii. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia oraz przez co najmniej 6 miesięcy po jego zakończeniu, natomiast mężczyźni powinni stosować antykoncepcję przez co najmniej 3 miesiące po terapii, ze względu na ryzyko nieodwracalnej bezpłodności i konieczność rozważenia kriokonserwacji nasienia przed rozpoczęciem leczenia.
badanie przedkliniczne, bezpłodność nieodwracalna, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, kriokonserwacja nasienia, laktacja, leczenie podtrzymujące, lek przeciwnowotworowy, materiał genetyczny, metoda antykoncepcji, mielosupresja, niewydolność wielonarządowa, ocena hematologiczna, ocena kliniczna, pancytopenia, płodność męska, temozolomid, toksyczność hematologiczna, uszkodzenie płodu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Methotrexat-Ebewe 5 mg
Metotreksat (Methotreksat-Ebewe) stanowi lek o istotnym potencjale teratogennym i genotoksycznym, co wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania u pacjentek w wieku rozrodczym, w ciąży oraz w okresie laktacji. Konieczne jest zapewnienie skutecznej antykoncepcji u kobiet podczas terapii oraz przez co najmniej 6 miesięcy po jej zakończeniu, a u mężczyzn – przez co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia, nawet przy dawkach poniżej 30 mg/tydzień. Przed rozpoczęciem terapii należy wykluczyć ciążę testem ciążowym, a w trakcie leczenia wykonywać je w razie potrzeby. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii lub w ciągu 6 miesięcy po jej zakończeniu, wskazane jest monitorowanie rozwoju płodu za pomocą badań ultrasonograficznych oraz informowanie pacjentki o zwiększonym ryzyku poronień (42,5% vs. 22,5% w grupie kontrolnej) i poważnych wad wrodzonych (6,6% vs. 4%). Stosowanie metotreksatu w ciąży jest bezwzględnie przeciwwskazane, a w okresie laktacji lek przenika do mleka i wymaga zaprzestania karmienia piersią przed rozpoczęciem terapii.
amenorrhea, antykoncepcja, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, karmienie piersią, kriokonserwacja nasienia, metotreksat, metotreksat w ciąży, oligospermia, oogeneza, pierwszy trymestr, planowanie ciąży, poronienie samoistne, przenikanie do mleka, spermatogeneza, test ciążowy, wada wrodzona, wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrostu płodu, zaburzenia miesiączkowania - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ramlolan 5 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Ramlolan, zawierający ramipryl i amlodypinę, przeszedł szerokie badania przedkliniczne potwierdzające profil bezpieczeństwa obu substancji czynnych. W badaniach toksyczności ostrej ramipryl nie wywoływał objawów toksyczności u zwierząt (gryzonie, psy). Przewlekła ekspozycja na ramipryl w dawkach do 250 mg/kg/dobę u szczurów, psów i małp skutkowała zaburzeniami elektrolitowymi, zmianami hematologicznymi oraz powiększeniem aparatu przykłębuszkowego (farmakodynamiczny efekt ACEI). Ustalono dawki NOAEL odpowiednio: szczury 2 mg/kg/dobę, psy 2,5 mg/kg/dobę, małpy 8 mg/kg/dobę. Badania reprodukcyjne nie wykazały teratogenności ani wpływu na płodność, jednak dawki ≥50 mg/kg mc./dobę u samic szczura w ciąży i laktacji powodowały nieodwracalne uszkodzenia nerek potomstwa. Ramipryl nie wykazał działania mutagennego ani genotoksycznego w licznych testach.
aparat przykłębuszkowy, badanie mutagenności, badanie toksykologiczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, hormon folikulotropowy, inhibitor ACE, komórka Sertoliego, NOAEL, poszerzenie miedniczki nerkowej, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, substancja czynna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerki, właściwość mutagenna, zaburzenie elektrolitowe, zmiana hematologiczna - Leksykon substancji czynnych
Tiopental sodu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tiopental sodu, substancja aktywna leku Tiopental Panpharma, wykazuje ograniczone ryzyko przewlekłego zatrucia ze względu na krótkotrwałe, dożylne stosowanie w indukcji znieczulenia. Dane przedkliniczne dotyczące genotoksyczności i rakotwórczości są niepełne, jednak dotychczasowe analizy nie wskazują na mutagenne właściwości tiopentalu. Brak jest dedykowanych badań długoterminowych oceniających potencjalne działanie rakotwórcze. Istotnym aspektem bezpieczeństwa jest neurotoksyczność rozwojowa – badania na modelach zwierzęcych, w tym naczelnych, wykazały, że podanie tiopentalu w okresie synaptogenezy może prowadzić do utraty komórek nerwowych i potencjalnych zaburzeń funkcji poznawczych, choć kliniczne znaczenie tych wyników wymaga dalszych badań.
działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, funkcja poznawcza, indukcja znieczulenia, monoterapia tiopentalem, neurotoksyczność rozwojowa, obrzęk płuc, pentoksyfilina, rozwijający się mózg, rozwój mózgu, synaptogeneza, tiopental sodu, tkanka nerwowa, toksyczność reprodukcyjna, utrata komórek nerwowych, właściwości mutagenne, wstrzyknięcie, zmiana neuronalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Roxiper 20 mg + 8 mg + 2,5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące leku Roxiper, zawierającego peryndopryl, indapamid oraz rozuwastatynę, wskazują na akceptowalny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Połączenie peryndoprylu z indapamidem wykazuje nieznacznie zwiększoną toksyczność w porównaniu do monoterapii, szczególnie w odniesieniu do układu pokarmowego u psów oraz toksyczności matczynej u szczurów, jednak objawy nerkowe nie ulegają nasileniu. Badania genotoksyczności i kancerogenności nie wykazały działania niepożądanego dla obu substancji. W zakresie toksyczności reprodukcyjnej nie stwierdzono embriotoksyczności, teratogenności ani zaburzeń płodności, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania w ciąży i reprodukcji.
badanie przedkliniczne, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, kanał hERG, pęcherzyk żółciowy, peryndopryl i indapamid, profil bezpieczeństwa, przewodnictwo sercowe, rozuwastatyna, toksyczność jądrowa, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, wskaźnik przeżycia, zaburzenia płodności, zmiany histopatologiczne, zmiany wątrobowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Palexia retard 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tapentadolu, substancji czynnej Palexia retard, wykazały brak działania genotoksycznego zarówno in vitro (test Amesa, test aberracji chromosomowych), jak i in vivo (testy aberracji chromosomowej i nieplanowanej syntezy DNA) przy maksymalnych tolerowanych dawkach. Długoterminowe badania na modelach zwierzęcych nie wskazały na potencjalne ryzyko rakotwórczości. W zakresie wpływu na zdolności rozrodcze, tapentadol nie zaburzał płodności u szczurów, choć przy wysokich dawkach obserwowano zmniejszenie przeżywalności płodów w macicy. Badania teratogenności nie wykazały działania teratogennego, jednak dawki przekraczające zakres terapeutyczny indukowały opóźnienie rozwoju i embriotoksyczność, głównie poprzez aktywację receptorów opioidowych μ.
aberracja chromosomowa, aktywność ruchowa, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, kość długa, LOAEL, najniższy obserwowany poziom działania niepożądanego, nieplanowana synteza DNA, O-glukuronid tapentadolu, ocena makroskopowa i mikroskopowa, ośrodkowy układ nerwowy, Palexia retard, płodność, przenikanie do mleka, przeżywalność w macicy, receptor opioidowy μ, rozwój postnatalny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tapentadol, teratogenność, test Amesa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levofloxacin Genoptim 5 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lewofloksacyny w postaci kropli do oczu 5 mg/ml wykazały niskie ryzyko toksyczności przy stosowaniu miejscowym, z działaniami toksycznymi obserwowanymi jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej dawki kliniczne. W badaniach na zwierzętach (szczury, psy) podawanie dużych dawek doustnych lewofloksacyny powodowało zmiany w chrząstkach stawowych, co jest charakterystyczne dla fluorochinolonów. Nie stwierdzono działania teratogennego przy dawkach do 810 mg/kg mc./dobę u szczurów oraz do 50 mg/kg mc./dobę u królików, a także braku wpływu na płodność przy dawkach do 360 mg/kg mc./dobę. Stężenia osiągane w tych badaniach były wielokrotnie wyższe (do 50 000 razy) niż te uzyskiwane po miejscowym podaniu leku u ludzi. Badania genotoksyczności in vitro wykazały aberracje chromosomalne w komórkach CHL bez aktywacji metabolicznej, jednak badania in vivo nie potwierdziły działania genotoksycznego. Działanie fototoksyczne obserwowano jedynie przy bardzo dużych dawkach doustnych lub dożylnych, natomiast miejscowe podanie 3% roztworu nie wywołało reakcji fototoksycznych ani alergicznych.
aberracja chromosomalna, alergia na światło, badanie rakotwórczości, chrząstka stawowa, działanie fototoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, fluorochinolon, fotomutagenność, fotorakotwórczość, inhibitor gyrazy, kinetyka leku, krople do oczu, lewofloksacyna, mutacja genowa, parametr farmakokinetyczny, płodność, potencjał genotoksyczny, reakcja fototoksyczna, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenie widzenia, zaburzenie wzrostu stawów, zaćma - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Temozolomide Glenmark 250 mg
Temozolomid wykazuje działanie teratogenne i genotoksyczne, co stanowi istotne przeciwwskazanie do stosowania u kobiet w ciąży oraz w okresie laktacji. Badania przedkliniczne na zwierzętach wykazały uszkodzenia płodu przy dawce 150 mg/m², a brak danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania u kobiet ciężarnych oraz karmiących piersią skutkuje zaleceniem przeciwwskazania stosowania leku w tych grupach. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję przez cały okres terapii oraz co najmniej 6 miesięcy po jej zakończeniu, a przed rozpoczęciem leczenia wskazane jest wykonanie testu ciążowego. Karmienie piersią należy przerwać z chwilą rozpoczęcia terapii ze względu na brak danych dotyczących przenikania temozolomidu do mleka i potencjalne ryzyko dla dziecka.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gefitinib Krka 250 mg
Badania przedkliniczne gefitynibu wykazały specyficzne działania niepożądane u zwierząt, które nie były obserwowane w badaniach klinicznych u ludzi. Wśród nich odnotowano zmiany oczne (zanik i ścieńczenie nabłonka rogówki), zmiany nerkowe (martwica brodawek nerkowych) oraz wątrobowe (martwica hepatocytów i nacieki eozynofilowe makrofagów w zatokach wątrobowych). In vitro wykazano potencjalne hamowanie repolaryzacji mięśnia sercowego, co mogłoby prowadzić do wydłużenia odstępu QT, jednak klinicznie nie potwierdzono takiego efektu. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawka 20 mg/kg mc./dobę powodowała zmniejszenie płodności samic, a u królików dawki ≥ 20 mg/kg mc./dobę skutkowały zmniejszoną masą ciała płodów. Nie stwierdzono wad rozwojowych, jednak u szczurów dawka 20 mg/kg mc./dobę w okresie ciąży i porodu obniżała przeżywalność nowo narodzonych. Gefitynib przenika do mleka szczurów w stężeniach 11-19-krotnie wyższych niż we krwi.
działanie fototoksyczne, działanie genotoksyczne, ekspozycja kliniczna, gefitynib, gruczolak wątroby, martwica brodawek nerkowych, martwica komórek wątroby, naciek eozynofilowy makrofagów, naczyniakomięsak krwionośny, organogeneza, potencjał rakotwórczy, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, repolaryzacja mięśnia sercowego, ścieńczenie rogówki, teratogenność, wydłużenie odstępu QT, zanik nabłonka rogówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Casaro HCT 32 mg + 12,5 mg
Badania przedkliniczne produktu leczniczego Casaro HCT, zawierającego kandesartan cyleksetyl i hydrochlorotiazyd, nie wykazały nowych, jakościowo odmiennych działań toksycznych w porównaniu do poszczególnych składników podawanych osobno. Profil bezpieczeństwa kombinacji jest zatem zbliżony do profilu każdego ze składników indywidualnie. Istotne zmiany nerkowe obserwowano przy stosowaniu kandesartanu w dużych dawkach, obejmujące zwyrodnienie tkanki nerkowej, poszerzenie kanalików nerkowych, obecność bazofili oraz wzrost stężeń mocznika i kreatyniny w osoczu, co wskazuje na upośledzenie funkcji nerek. Mechanizm tych zmian wiąże się z działaniem hipotensyjnym leku i zmianami perfuzji nerkowej, a dodatek hydrochlorotiazydu nasila potencjalne działanie nefrotoksyczne. Ponadto, kandesartan powodował obniżenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny oraz wartości hematokrytu, a także zmiany strukturalne w aparacie przykłębuszkowym nerek, choć ich znaczenie kliniczne jest prawdopodobnie niewielkie.
aparat przykłębuszkowy, bazofilia kanalików nerkowych, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie nefrotoksyczne, kandesartan cyleksetylu z hydrochlorotiazydem, liczba erytrocytów, parametry czerwonokrwinkowe, perfuzja nerek, poszerzenie kanalików nerkowych, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przerost komórek, stężenie hemoglobiny, stężenie mocznika i kreatyniny, terapia skojarzona, toksyczność ciążowa, toksyczność reprodukcyjna, wartość hematokrytu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Egidon 120 mg
Dane przedkliniczne dotyczące etorykoksybu, substancji czynnej leku Egidon, nie wykazały działania genotoksycznego ani rakotwórczego u myszy, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa w kontekście potencjału onkogennego u ludzi. U szczurów, przy dawkach przekraczających ponad dwukrotnie dawkę terapeutyczną stosowaną u ludzi (90 mg/dobę), zaobserwowano gruczolaki wątrobowokomórkowe oraz pęcherzykowe tarczycy, jednak zjawisko to jest gatunkowo-specyficzne i związane z indukcją enzymów CYP w wątrobie szczurów, nieobserwowaną u ludzi. Badania toksyczności wykazały zależność między dawką a występowaniem owrzodzeń przewodu pokarmowego u szczurów, zarówno przy stężeniach przekraczających, jak i porównywalnych do dawek terapeutycznych u ludzi. U psów przy wysokich stężeniach leku stwierdzono zaburzenia czynności nerek i przewodu pokarmowego, co wskazuje na ryzyko działań niepożądanych przy przedawkowaniu.
dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, etorykoksyb, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, gruczolak wątrobowokomórkowy, indukcja CYP, indukcja CYP3A, karcynogenność, karmienie piersią, laktacja, narażenie układowe, owrzodzenie przewodu pokarmowego, potencjał rakotwórczy, przewód pokarmowy, substancja czynna, toksyczność reprodukcyjna, wczesne poronienie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie układu serowo-naczyniowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cytisinicline Pro-Pharma 1,5 mg
Przedkliniczne badania farmakologiczne i toksykologiczne cytyzynikliny wykazały szeroki indeks terapeutyczny, potwierdzający relatywnie bezpieczny profil substancji. Testy na myszach, szczurach i psach nie ujawniły istotnej toksyczności po podaniu wielokrotnym, ze szczególnym uwzględnieniem braku negatywnego wpływu na hematopoezę, błonę śluzową żołądka, nerki, wątrobę oraz inne narządy wewnętrzne. Badania kardiologiczne na modelu świnek morskich nie wykazały zaburzeń rytmu serca po jednorazowym podaniu leku. Analiza cytotoksyczności na izolowanych komórkach wątroby i nerek wskazała na brak istotnego działania toksycznego w porównaniu z nikotyną, z wyjątkiem zwiększonej peroksydacji lipidów, co może być związane z ograniczoną biotransformacją substancji w hepatocytach.
badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo kardiologiczne, biotransformacja w hepatocytach, błona śluzowa żołądka, cytyzyna, cytyzyniklina, dawka terapeutyczna, dawka toksyczna, działanie cytotoksyczne, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, hematopoeza, indeks terapeutyczny, kancerogeneza, peroksydacja lipidów, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Erlis 2,5 mg
Badania przedkliniczne tadalafilu, substancji czynnej leku Erlis, wykazały brak istotnego ryzyka toksycznego, genotoksycznego, rakotwórczego oraz negatywnego wpływu na reprodukcję przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. W badaniach na szczurach i myszach, przy dawkach do 1000 mg/kg/dobę, nie stwierdzono działania teratogennego, embriotoksycznego ani fetotoksycznego. Dodatkowo, dawka 30 mg/kg/dobę u szczurów w okresie ciąży i laktacji nie wywołała zauważalnych efektów toksycznych, a badania płodności nie wykazały zaburzeń u samców i samic. Wartość AUC u ciężarnych szczurów była około 18-krotnie wyższa niż u ludzi po dawce 20 mg, co wskazuje na znacznie większą ekspozycję na lek w modelach zwierzęcych.
AUC, badanie farmakologiczne, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja na lek, pole pod krzywą stężenia leku, rozwój płodu, spermatogeneza, tadalafil, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wpływ na reprodukcję, zaburzenie płodności, zanik nabłonka kanalików nasiennych, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kventiax SR 400 mg
Dane przedkliniczne dotyczące kwetiapiny, substancji czynnej Kventiax SR, nie wykazały działania genotoksycznego w badaniach in vitro i in vivo, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa leku pod tym kątem. W badaniach toksyczności narządowej zaobserwowano zmiany obejmujące pigmentację tarczycy u szczurów oraz hipertrofię komórek pęcherzykowych tarczycy, obniżenie stężenia T3 w osoczu, zmniejszenie hemoglobiny oraz liczby erytrocytów i leukocytów u małp Cynomolgus. U psów stwierdzono zmętnienie soczewki i zaćmę. Zmiany te występowały po podaniu dawek o potencjalnym znaczeniu klinicznym, jednak nie zostały potwierdzone w długotrwałych badaniach klinicznych u ludzi.
badanie in vitro, badanie in vivo, ciąża urojona, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, faza międzyrujowa, genotoksyczność, hemoglobina, hipertrofia komórek pęcherzykowych tarczycy, hormon T3, kohabitacja, krwinki czerwone i białe, Kventiax SR, kwetiapina, pigmentacja tarczycy, płodność, prolaktyna, przerost gruczołu tarczowego, przykurcz, przykurcz stawów, regulacja hormonalna, toksyczność narządowa, układ krwiotwórczy, wpływ na rozród i płodność, zaćma, zmętnienie soczewki - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fluorouracil medac 50 mg/ml (500 mg/10 ml)
Fluorouracyl, stosowany jako lek przeciwnowotworowy, wykazuje potencjalne działanie teratogenne, co potwierdzają doniesienia o wadach wrodzonych i poronieniach u kobiet ciężarnych. Z tego względu jego podawanie w ciąży jest dopuszczalne jedynie, gdy korzyści terapeutyczne przewyższają ryzyko dla płodu. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii oraz przez minimum 6 miesięcy po jej zakończeniu, ze względu na długotrwałe działanie genotoksyczne leku. W przypadku zajścia w ciążę podczas leczenia konieczne jest skierowanie pacjentki na konsultację genetyczną oraz indywidualna ocena dalszego postępowania terapeutycznego.
andrologia, diagnostyka prenatalna, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, fluorouracyl, komórka rozrodcza, kriokonserwacja nasienia, leczenie niepłodności, lek przeciwnowotworowy, metoda antykoncepcyjna, nieodwracalna niepłodność, poradnia genetyczna, poronienie, przenikanie do mleka kobiecego, ryzyko teratogenne, terapia przeciwnowotworowa, uszkodzenie materiału genetycznego, wada wrodzona płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Symflusal (50 mcg + 500 mcg)/dawkę
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Symflusal, zawierającego salmeterol i flutykazon propionian w dawkach 50 μg + 250 μg/dawkę lub 50 μg + 500 μg/dawkę, opierają się głównie na modelach zwierzęcych. Wykazano, że glikokortykosteroidy mogą indukować wady rozwojowe, takie jak rozszczep podniebienia i deformacje szkieletu, jednak te efekty obserwowano przy dawkach znacznie przekraczających zalecane u ludzi. Podobnie, salmeterol wykazywał teratogenność jedynie przy wysokich, niefizjologicznych dawkach. Jednoczesne podawanie obu substancji u szczurów wiązało się z efektami teratogennymi, m.in. przemieszczeniem tętnicy pępkowej i niepełnym kostnieniem kości potylicznej, co koreluje z działaniem glikokortykosteroidów w wysokich dawkach.
badanie reprodukcyjne, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, glikokortykosteroid, niepełne kostnienie kości potylicznej, potencjał genotoksyczny, proszek do inhalacji, przemieszczenie tętnicy pępkowej, rozszczep podniebienia, ryzyko kancerogenne, salmeterol i flutykazonu propionian, Symflusal, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa, zniekształcenie szkieletu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Uldiulan 50 mg
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące chlortalidonu, substancji czynnej preparatu Uldiulan, wskazują na brak działania teratogennego w badaniach na myszy, szczurach, chomikach oraz królikach, co sugeruje niskie ryzyko wad rozwojowych u płodów. W zakresie mutagenności, chlortalidon indukował aberracje chromosomowe in vitro w komórkach ssaków, jednak badania in vivo na myszach nie potwierdziły genotoksycznego działania na szpik kostny ani hepatocyty, co może wskazywać na skuteczne mechanizmy ochronne organizmu. Znaczenie kliniczne tych aberracji pozostaje niejasne, a brak długoterminowych badań rakotwórczości stanowi istotne ograniczenie w ocenie bezpieczeństwa farmakologicznego leku.
aberracja chromosomowa, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, chlortalidon, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, hepatocyt, komórka ssaka, mutagenność, potencjał mutagenny, potencjał onkogenny, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, szpik kostny, teratogenność, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elvanse 20 mg
Przedkliniczne badania lisdeksamfetaminy dimezylanu (Elvanse) wykazały, że substancja ta posiada potencjał uzależniający niższy niż metylofenidat czy kokaina, z opóźnionym i przemijającym działaniem pobudzającym na ośrodkowy układ nerwowy u szczurów i małp. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym obserwowano typowe dla psychostymulantów objawy, takie jak zwiększona aktywność, zmniejszenie masy ciała, apetytu oraz spowolnienie wzrostu, co wiązano z nasilonym działaniem farmakologicznym. Substancja nie wykazała działania genotoksycznego w testach in vitro (test Amesa, test komórek chłoniaka myszy) oraz in vivo (test mikrojądrowy mysich komórek szpiku). Brak jest bezpośrednich badań rakotwórczości lisdeksamfetaminy, jednak badania mieszaniny enancjomerów D i L amfetaminy (1:1) w dawkach do 30 mg/kg mc./dobę u myszy i 5 mg/kg mc./dobę u szczurów nie wykazały działania rakotwórczego.
badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, działanie genotoksyczne, enancjomery amfetaminy, kokaina, lisdeksamfetaminy dimezylan, metylofenidat, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał uzależniający, przeżywalność zarodków, samodzielne podawanie substancji, środek psychostymulujący, substancja psychostymulująca, test Amesa, test komórek chłoniaka myszy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie włókien nerwowych, zaburzenie funkcji seksualnych, zaburzenie pamięci, zaburzenie uczenia się, zmiana neurochemiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Imigran 100 mg
Dane przedkliniczne dotyczące sumatryptanu, substancji czynnej leku Imigran, wykazały brak działania genotoksycznego, karcynogennego oraz teratogennego. Badania in vitro oraz na modelach zwierzęcych potwierdziły, że sumatryptan nie uszkadza materiału genetycznego ani nie indukuje procesów nowotworowych. W badaniach teratogenności na królikach nie stwierdzono wad rozwojowych płodu, mimo sporadycznej śmiertelności płodów. Te wyniki stanowią istotne uzupełnienie wiedzy klinicznej i potwierdzają korzystny profil bezpieczeństwa leku w kontekście długoterminowego stosowania.
badanie in vitro, dane przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie teratogenne, inseminacja, podanie doustne, podanie podskórne, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, potencjał teratogenny, proces nowotworowy, profil bezpieczeństwa leku, śmiertelność płodów, stężenie leku w osoczu, sumatryptan, wady rozwojowe płodu, wpływ na płodność, zdolność reprodukcyjna - Leksykon substancji czynnych
Cyjanokobalamina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Cyjanokobalamina (witamina B12) wykazuje bardzo niski profil toksyczności w badaniach przedklinicznych, zarówno w toksyczności ostrej, jak i przewlekłej. W badaniach na szczurach, podawanie dożylne dawek do 100 mg/kg mc. trzy razy w tygodniu przez 26 tygodni nie wywołało klinicznych objawów toksyczności, choć nie przeprowadzono oceny makroskopowej i histopatologicznej narządów. Dane toksykologiczne wskazują na brak działania genotoksycznego, mutagennego oraz rakotwórczego w warunkach klinicznych, a także brak wpływu teratogennego i negatywnego oddziaływania na reprodukcję i rozwój przed- i pourodzeniowy. W badaniach przedklinicznych cyjanokobalamina była często stosowana w preparatach wielowitaminowych, nie wykazując istotnego ryzyka toksycznego nawet w połączeniu z witaminami B1 i B6.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, cyjanokobalamina, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, objawy toksyczności, ocena histopatologiczna, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, preparat wielowitaminowy, profil bezpieczeństwa, rozwój nowotworów, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, witamina B12, właściwości rakotwórcze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Primolut-Nor 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa noretysteronu octanu, substancji czynnej leku Primolut-Nor 5 mg, nie wykazały istotnych zagrożeń toksycznych przy podaniu wielokrotnym, genotoksycznych ani rakotwórczych, poza typowym dla steroidów płciowych ryzykiem stymulacji rozrostu tkanek i nowotworów zależnych od hormonów. Standardowe testy genotoksyczności nie potwierdziły klinicznie istotnego potencjału mutagennego. Wyniki badań rakotwórczości również nie wskazują na szczególne ryzyko dla człowieka, z wyjątkiem możliwego wpływu na rozwój nowotworów hormonozależnych, co jest zgodne z profilem farmakologicznym steroidów płciowych.
ChPL, duża dawka, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, karcynogeneza, maskulinizacja, narząd płciowy, noretysteronu octan, nowotwór hormonozależny, potencjał genotoksyczny, różnicowanie płciowe, steroid płciowy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna, wada wrodzona, wirylizacja