działanie genotoksyczne
Działanie genotoksyczne odnosi się do zdolności różnych czynników do uszkadzania materiału genetycznego (DNA lub RNA) w komórkach żywych organizmów. Czynniki genotoksyczne mogą powodować mutacje, aberracje chromosomowe, fragmentację DNA oraz inne zmiany strukturalne w materiale genetycznym, co może prowadzić do niestabilności genomu.
Genotoksyczność jest ważnym elementem oceny bezpieczeństwa leków, związków chemicznych, promieniowania i innych potencjalnie szkodliwych czynników. Długotrwała ekspozycja na substancje genotoksyczne może zwiększać ryzyko rozwoju chorób nowotworowych, ponieważ uszkodzenia DNA mogą prowadzić do aktywacji onkogenów lub inaktywacji genów supresorowych nowotworów.
W praktyce klinicznej ocena genotoksyczności jest istotnym elementem badań przedklinicznych nowych leków. Do wykrywania działania genotoksycznego stosuje się szereg testów laboratoryjnych, takich jak test Amesa, test mikrojądrowy, test kometowy czy analiza aberracji chromosomowych. Wykrycie działania genotoksycznego substancji wymaga często szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka przed wprowadzeniem jej do praktyki klinicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vitaminum A + E Hasco 30000 j.m. + 70 mg
Produkt leczniczy Vitaminum A + E Hasco w formie kapsułek miękkich zawiera 30 000 j.m. retynolu palmitynianu stabilizowanego tokoferolem oraz 70 mg all-rac-α-tokoferylu octanu. Nie przeprowadzono kompleksowych badań przedklinicznych dla preparatu złożonego, jednak dane dotyczące poszczególnych składników wskazują na ich bezpieczeństwo w zalecanych dawkach terapeutycznych. Witamina A nie wykazuje działania mutagennego, genotoksycznego ani rakotwórczego, jednak posiada potencjał teratogenny potwierdzony w modelach zwierzęcych, co jest istotne w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza planujących ciążę lub będących w ciąży. Witamina E cechuje się niskim profilem toksyczności, brakiem działania teratogennego, mutagennego i rakotwórczego, co umożliwia jej stosowanie w szerszych grupach pacjentów, w tym u osób z podwyższonym ryzykiem, przy zachowaniu zalecanych dawek.
all-rac-α-tokoferylu octan, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, kobieta w wieku rozrodczym, nadwrażliwość na orzeszki ziemne, olej arachidowy, pacjent z grupy podwyższonego ryzyka, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, profil toksyczności, retynolu palmitynian, tokoferol, Vitaminum A + E Hasco, witamina A, witamina E, właściwość farmakologiczna - Leksykon substancji czynnych
Hypromeloza – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Hypromeloza, stosowana jako substancja czynna w kroplach do oczu, takich jak Artelac (3,2 mg/ml) oraz Tears Naturale II (3 mg/ml w połączeniu z dekstranem 70), wykazuje wysoki profil bezpieczeństwa potwierdzony licznymi badaniami przedklinicznymi. Testy in vitro na ludzkich i bydlęcych rogówkach wykazały bardzo dobrą tolerancję tkankową, a badania na modelu świnki morskiej nie wykazały właściwości drażniących ani alergizujących przy stężeniu 2%. Dodatkowo, test Amesa potwierdził brak działania mutagennego, co eliminuje ryzyko genotoksyczności substancji. Badania obejmowały również ocenę toksyczności po wielokrotnym podaniu, wpływ na rozmnażanie i rozwój płodu oraz potencjał karcynogenny, nie wskazując na istotne zagrożenia dla pacjentów.
Kompleksowa ocena bezpieczeństwa hypromelozy potwierdza jej korzystny profil w zastosowaniach okulistycznych, umożliwiając bezpieczne stosowanie zarówno w terapii krótkotrwałej, jak i długotrwałej. Brak działania drażniącego, mutagennego i alergizującego jest szczególnie istotny ze względu na wrażliwość struktur oka oraz ryzyko reakcji niepożądanych przy stosowaniu preparatów oftalmicznych. Wyniki badań klinicznych i przedklinicznych potwierdzają, że hypromeloza jest substancją dobrze tolerowaną, co uzasadnia jej szerokie zastosowanie w preparatach nawilżających i ochronnych dla powierzchni oka.
Artelac, badania in vitro, badania mutagenności, badania przedkliniczne, badania toksyczności, dekstran 70, działanie alergiczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, hypromeloza, krople do oczu, mutacja genetyczna, potencjał karcynogenny, preparat oftalmiczny, preparat okulistyczny, reakcja alergiczna, rogówka, rozwój płodu, ryzyko genotoksyczne, Tears Naturale, terapia okulistyczna, test Amesa, tkanka rogówki, toksyczność komórkowa, tolerancja oka, uczulenie, właściwości drażniące, zastosowanie okulistyczne - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Oxaliplatin Kalceks 5 mg/ml
Oksaliplatyna, lek cytotoksyczny, jest przeciwwskazana u kobiet w ciąży ze względu na brak wystarczających danych klinicznych oraz udokumentowaną toksyczność reprodukcyjną w badaniach na zwierzętach. Stosowanie leku u kobiet w wieku rozrodczym wymaga zapewnienia skutecznej antykoncepcji podczas terapii oraz przez 9 miesięcy po jej zakończeniu, natomiast u mężczyzn przez 6 miesięcy po terapii. W wyjątkowych sytuacjach klinicznych, gdy korzyści przewyższają ryzyko, oksaliplatynę można stosować u ciężarnych wyłącznie po uzyskaniu świadomej zgody i szczegółowym omówieniu potencjalnych zagrożeń dla płodu. Karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas leczenia z powodu braku danych o przenikaniu leku do mleka i potencjalnego ryzyka dla dziecka.
antykoncepcja, działanie genotoksyczne, karmienie piersią, kriokonserwacja nasienia, kriokonserwacja oocytów, laktacja, lek cytotoksyczny, medycyna rozrodu, obniżenie płodności, oksaliplatyna, przenikanie do mleka kobiecego, świadoma zgoda, toksyczność reprodukcyjna, wiek rozrodczy, zabezpieczenie materiału genetycznego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gemcitabine Kabi 38 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa chlorowodorku gemcytabiny wykazały istotne działania toksyczne, głównie mielosupresję, obserwowaną u myszy i psów po podaniu wielokrotnym przez okres do 6 miesięcy. Efekt ten był przemijający, zależny od dawki i schematu leczenia, co koreluje z kliniczną mielosupresją u pacjentów. Gemcytabina wykazała również genotoksyczność w testach in vitro (mutacje genów) oraz in vivo (mikrojądra w szpiku kostnym). Brak jest jednak długoterminowych badań oceniających potencjał rakotwórczy leku. W zakresie wpływu na rozrodczość, u samców myszy stwierdzono przemijającą hipospermatogenezę, natomiast u samic nie zaobserwowano negatywnego wpływu na płodność.
badanie in vitro, badanie in vivo, chlorowodorek gemcytabiny, działanie genotoksyczne, funkcja krwiotwórcza, glikol propylenowy, hematopoeza, hipospermatogeneza, mielosupresja, mikrojądra szpiku kostnego, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozwój embrionalny, rozwój okołoporodowy, rozwój poporodowy, teratogenność, zaburzenia ciąży - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Biotropil 800 800 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa piracetamu wykazały niską toksyczność tego związku zarówno po podaniu pojedynczych, jak i wielokrotnych dawek. W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych, takich jak myszy, szczury i psy, stosowano dawki do 10 g/kg masy ciała (pojedyncze podanie) oraz do 4,8 g/kg masy ciała na dobę (długotrwałe podanie u myszy) i 2,4 g/kg masy ciała na dobę u szczurów, nie obserwując toksycznych efektów na narządy. Długoterminowe podawanie piracetamu psom przez rok, w dawkach od 1 do 10 g/kg masy ciała na dobę, wywołało jedynie łagodne, odwracalne objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak sporadyczne wymioty, zmiany konsystencji kału oraz zwiększone spożycie wody. Podanie dożylne w dawkach do 1 g/kg masy ciała na dobę przez 4-5 tygodni u szczurów i psów również nie wykazało działań toksycznych, potwierdzając korzystny profil bezpieczeństwa piracetamu przy podaniu parenteralnym.
badanie in vitro, badanie in vivo, Biotropil, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, działanie toksyczne, genotoksyczność, piracetam dożylny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa piracetamu, składnik aktywny, toksyczność, toksyczność pojedynczej dawki, toksyczność przewlekła, wymioty, zaburzenia układu pokarmowego - Leksykon substancji czynnych
Sennozyd B – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Sennozyd B, glikozyd hydroksyantracenowy pozyskiwany z gatunków Cassia senna L. i Cassia angustifolia Vahl, jest składnikiem preparatów takich jak Liść Senesu, Red Senes Tea, Senefol, Senes fix, Xenna oraz Xenna Extra Comfort, o zawartości sennozydu B w zakresie od 7,5 mg do 30 mg na jednostkę dawkowania. Stosowanie tych preparatów w okresie ciąży jest przeciwwskazane lub niezalecane ze względu na potencjalne ryzyko genotoksyczności metabolitów sennozydu B, w szczególności emodyny i aloe-emodyny, potwierdzone badaniami eksperymentalnymi. Pomimo braku bezpośrednich doniesień o teratogenności czy toksyczności u ludzi przy zalecanych dawkach, ostrożność wynika z danych doświadczalnych. W okresie laktacji również odradza się stosowanie ze względu na przenikanie metabolitów, takich jak reina, do mleka matki, choć nie zaobserwowano efektu przeczyszczającego u niemowląt. Szczególnie preparaty Liść Senesu i Senes fix są jednoznacznie przeciwwskazane w ciąży i laktacji, natomiast Red Senes Tea, Senefol, Xenna i Xenna Extra Comfort nie są zalecane.
aloe-emodyna, antranoid, Cassia angustifolia, Cassia senna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie genotoksyczne, efekt przeczyszczający, emodyna, glikozyd hydroksyantracenowy, liść senesu, owoc senesu, pasaż jelitowy, płodność, pochodna hydroksyantracenu, preparat antykoncepcyjny, reina, senes aleksandryjski, sennozyd B, tabletka dojelitowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Spasmolina 60 mg
Dane przedkliniczne dotyczące cytrynianu alweryny, substancji czynnej leku Spasmolina, wskazują na niski profil toksyczności. Substancja została zaklasyfikowana do IV stopnia toksyczności według klasyfikacji Hodge’a i Sterna, co oznacza toksyczność słabą, z dawką LD50 w modelu szczura wynoszącą 500-5000 mg/kg masy ciała. Badania toksykologiczne nie wykazały działania rakotwórczego ani mutagennego, co potwierdza brak genotoksyczności i zdolności indukowania procesów nowotworowych. Ponadto, cytrynian alweryny nie wpływa negatywnie na płodność u zwierząt doświadczalnych, co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania u pacjentów w wieku rozrodczym.
badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, cytrynian alweryny, dawka letalna LD50, działanie genotoksyczne, klasyfikacja Hodge’a i Sterna, mutacja genetyczna, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, proces nowotworowy, profil toksyczności, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wpływ na rozrodczość, zaburzenie funkcji rozrodczej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amiokordin 50 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące amiodaronu chlorowodorku wskazują na potencjalne ryzyko rozwoju nowotworów pęcherzykowych tarczycy u szczurów podczas długotrwałego, 2-letniego stosowania leku. Zaobserwowano zarówno gruczolaki, jak i raki pęcherzykowe tarczycy u obu płci szczurów, natomiast u myszy stwierdzono jedynie dawkozależny rozrost pęcherzykowy tarczycy bez progresji do zmian nowotworowych. Badania nie wykazały działania mutagennego amiodaronu, co sugeruje, że mechanizm indukcji nowotworów jest epigenetyczny, a nie genotoksyczny. Zmiany te prawdopodobnie wynikają z wpływu amiodaronu na syntezę i uwalnianie hormonów tarczycy, prowadząc do zaburzeń homeostazy hormonalnej i kompensacyjnych zmian w strukturze gruczołu tarczowego u zwierząt doświadczalnych. Pomimo wykazanych efektów rakotwórczych u szczurów, ich znaczenie kliniczne dla ludzi jest oceniane jako niskie ze względu na różnice gatunkowe w metabolizmie i wrażliwości tarczycy na zaburzenia hormonalne. Niemniej jednak, amiodaron jest znany z wpływu na funkcjonowanie tarczycy u pacjentów, co wymaga regularnego monitorowania funkcji tego gruczołu podczas długotrwałej terapii. W praktyce klinicznej należy uwzględnić potencjalne ryzyko zaburzeń tarczycowych i prowadzić odpowiednią kontrolę hormonalną, aby minimalizować ewentualne powikłania związane z terapią amiodaronem.
amiodaron chlorowodorek, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, gruczoł tarczowy, gruczolak, guz pęcherzykowy tarczycy, homeostaza hormonalna, mechanizm epigenetyczny, pęcherzykowy rozrost tarczycy, rak pęcherzykowy tarczycy, synteza hormonów tarczycy, uszkodzenie DNA, zmiana nowotworowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Thalidomide Accord 50 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne talidomidu na różnych gatunkach zwierząt wykazały istotne efekty farmakologiczne i toksyczne, które mogą mieć znaczenie kliniczne. U psów podawanie dawek 1,9-krotnie wyższych niż terapeutyczne u ludzi powodowało nawracające czopy żółciowe w kanalikach żółciowych, sugerując ryzyko cholestazy przy długotrwałym stosowaniu. U myszy i szczurów zaobserwowano trombocytopenię bez objawów klinicznych przy dawkach 2,4-krotnie wyższych niż u ludzi. U samic psów dawki 1,8- i 3,6-krotnie wyższe niż terapeutyczne indukowały zmiany hormonalne, takie jak powiększenie gruczołów mlekowych i wydłużenie okresu rui. Talidomid wykazuje gatunkowo zróżnicowany wpływ na funkcję tarczycy – u szczurów obserwowano istotne obniżenie całkowitej i wolnej tyroksyny (T4), natomiast u psów brak było takiego efektu. Testy genotoksyczności i karcynogenności nie potwierdziły działania mutagennego ani rakotwórczego, nawet przy ekspozycji wielokrotnie przekraczającej dawki stosowane u ludzi.
czop żółciowy, czynność tarczycy, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, martwe urodzenie, płytka krwi, poronienie, różnica międzygatunkowa, trombocytopenia, tyroksyna, układ hormonalny, układ krwiotwórczy, układ pokarmowy, wątroba, wskaźnik płodności, zaburzenie przepływu żółci, zwyrodnienie jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nironovo SR 2 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ropinirolu, substancji czynnej preparatu Nironovo SR, obejmują szeroki zakres oceny wpływu na rozrodczość, toksyczność, genotoksyczność oraz potencjał rakotwórczy. W modelach zwierzęcych zaobserwowano dawkozależne efekty teratogenne u szczurów, takie jak zmniejszenie masy ciała płodów przy dawce 60 mg/kg/dobę (2× AUC maksymalnej dawki u ludzi), zwiększoną śmiertelność płodów przy 90 mg/kg/dobę (3× AUC) oraz wady wrodzone palców przy 150 mg/kg/dobę (5× AUC). Brak działania teratogennego stwierdzono przy dawce 120 mg/kg/dobę (4× AUC). U królików nie wykazano wpływu na rozwój przy dawce 20 mg/kg/dobę (9,5× Cmax). Interesująca jest interakcja z lewodopą, gdzie jednoczesne podanie ropinirolu (10 mg/kg, 4,8× Cmax) nasilało malformacje palców. Toksyczność przewlekła obejmowała degenerację siatkówki u szczurów albinosów przy 50 mg/kg/dobę, co może mieć ograniczone znaczenie kliniczne. Ropinirol indukuje objawy zgodne z jego mechanizmem działania, takie jak zaburzenia behawioralne, hiperprolaktynemia, zmiany hemodynamiczne, objawy neurologiczne i zaburzenia wydzielnicze.
badania genotoksyczności, degeneracja siatkówki, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, farmakologia bezpieczeństwa, gruczolak jądra, hiperprolaktynemia, implantacja zarodka, interakcja z lewodopą, kanały hERG, komórki Leydiga, repolaryzacja mięśnia sercowego, ropinirol, stężenie prolaktyny, toksyczność, wartość IC50, wpływ na rozrodczość, zaburzenia repolaryzacji serca, zmiany hemodynamiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Imazol plus (10 mg + 2,5 mg)/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Imazol plus, zawierającego klotrymazol (10 mg/g) oraz diizotionian heksamidyny (2,5 mg/g), wykazały dobrą tolerancję miejscową obu substancji czynnych. Klotrymazol stosowany naskórnie u królików oraz dopochwowo u psów w dawce 500 mg przez 3 tygodnie nie wywoływał działania drażniącego na skórę, błony śluzowe ani oczy. Diizotionian heksamidyny również nie wykazywał pierwotnego działania drażniącego na błonę śluzową spojówki u królików. Długotrwałe badania toksyczności doustnej klotrymazolu na szczurach, psach i małpach potwierdziły brak klinicznie istotnej toksyczności przy małej ekspozycji układowej po zastosowaniu miejscowym. Brak jest natomiast danych dotyczących toksyczności wielokrotnego podawania diizotionianu heksamidyny.
diizotionian heksamidyny, działanie drażniące, działanie drażniące skóry, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, ekspozycja układowa, klotrymazol, potencjał genotoksyczny, toksyczność doustna, toksyczność matczyna, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, tolerancja skórna, zagrożenie genotoksyczne - Leksykon substancji czynnych
Paliperydon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Paliperydon, aktywny metabolit rysperydonu stosowany w formie palmitynianu paliperydonu o przedłużonym uwalnianiu, był poddany szerokim badaniom toksykologicznym na szczurach i psach. Po wielokrotnym podaniu domięśniowym oraz doustnym obserwowano głównie efekty farmakologiczne, takie jak sedacja oraz zmiany związane z podwyższonym poziomem prolaktyny, wpływające na gruczoły sutkowe i narządy płciowe. W miejscu iniekcji domięśniowej notowano reakcje zapalne, czasem prowadzące do powstania ropni. W badaniach reprodukcji doustne podanie rysperydonu skutkowało obniżeniem masy urodzeniowej i przeżywalności potomstwa, natomiast domięśniowe podanie palmitynianu paliperydonu w dawkach do 160 mg/kg/dobę (4,1-krotność ekspozycji u ludzi przy dawce 150 mg) nie wykazało embriotoksyczności ani wad rozwojowych. Zarówno paliperydon, jak i jego palmitynian nie wykazały działania genotoksycznego.
antagonista dopaminy, antagonizm receptorów D2, działanie genotoksyczne, embriotoksyczność, gruczolak gruczołu sutkowego, gruczolak przysadki mózgowej, gruczolak trzustki, gruczolakorak gruczołu sutkowego, hiperprolaktynemia, masa urodzeniowa, palmitynian paliperydonu, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, prolaktyna, przeżywalność potomstwa, reakcja zapalna w miejscu wstrzyknięcia, rozwój motoryczny, sedacja, toksyczność po wielokrotnym podaniu, wada rozwojowa, zdolność uczenia się - Leksykon substancji czynnych
Etynyloestradiol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące etynyloestradiolu, syntetycznego estrogenu stosowanego w złożonych produktach antykoncepcyjnych, nie wskazują na szczególne zagrożenia dla człowieka poza znanymi efektami farmakologicznymi estrogenów. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego nie wykazały mutagenności ani istotnego ryzyka nowotworowego przy stosowaniu zgodnym z charakterystyką produktu. Niemniej jednak, etynyloestradiol może nasilać rozwój tkanek i nowotworów hormonozależnych. Wpływ na reprodukcję obejmuje działania embriotoksyczne, feminizację płodów męskich oraz zmiany w układzie moczowo-płciowym, jednak efekty te są specyficzne gatunkowo i mają ograniczoną wartość predykcyjną dla ludzi. Kombinacje etynyloestradiolu z progestagenami (np. drospirenon, dienogest, lewonorgestrel) potwierdzają akceptowalny profil bezpieczeństwa, bez nowych, nieoczekiwanych zagrożeń.
17α-etynyloestradiol, badania farmakologiczne, badania toksyczności, dienogest, drospirenon, działanie embriotoksyczne, działanie farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, ekotoksykologia, etonogestrel, etynyloestradiol, feminizacja płodu, genotoksyczność, hormonalny produkt antykoncepcyjny, lewonorgestrel, nowotwór hormonozależny, ocena ryzyka środowiskowego, profil toksyczności, progestagen, różnicowanie płciowe, steroidowy hormon płciowy, syntetyczny estrogen, toksyczność wielokrotna, układ moczowo-płciowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Colchican 0,5 mg
Przedkliniczne badania nad kolchicyną, substancją czynną leku Colchican, wykazały istotne działania teratogenne potwierdzone na zarodkach myszy, chomika, królika oraz kurczaka, co wskazuje na ryzyko wad rozwojowych płodu. Dodatkowo, u samców królików poddanych podskórnemu podawaniu kolchicyny w dawkach 1,5 i 3,0 mg/2 kg masy ciała (dwa razy w tygodniu) zaobserwowano znaczące zaburzenia spermatogenezy oraz atrofię jąder, co sugeruje potencjalne ryzyko zaburzeń płodności u mężczyzn. W badaniach in vitro wykazano również genotoksyczne działanie kolchicyny na ludzkie limfocyty, manifestujące się uszkodzeniami chromosomów, choć bez jednoznacznego potwierdzenia związku z teratogennością u ludzi.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Majamil PPH 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa diklofenaku sodowego, substancji czynnej leku Majamil PPH, wykazały istotne działania teratogenne i wpływ na reprodukcję u zwierząt doświadczalnych. Diklofenak hamuje owulację u królików, powoduje rozszczep podniebienia u myszy oraz utrudnia zagnieżdżenie jaja i tworzenie łożyska u szczurów. W dawkach toksycznych u szczurów obserwowano dystocję, wydłużenie czasu trwania ciąży, zmniejszenie masy ciała i wzrostu płodu oraz obniżoną przeżywalność płodów. Mechanizm działania diklofenaku opiera się na hamowaniu syntezy prostaglandyn, co może prowadzić do przetrwania przewodu tętniczego Botalla u płodów, co jest istotnym czynnikiem ryzyka w kontekście stosowania leku u kobiet w ciąży.
diklofenak sodowy, dystocja, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hamowanie owulacji, hamowanie syntezy prostaglandyn, niesteroidowy lek przeciwzapalny, przetrwały przewód tętniczy Botalla, przeżywalność płodu, rozszczep podniebienia, toksyczność reprodukcyjna, tworzenie łożyska, zagnieżdżenie jaja - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Biofuroksym 250 mg
Ocena bezpieczeństwa cefuroksymu w postaci soli sodowej (substancji czynnej Biofuroksymu) opiera się na szerokim spektrum badań przedklinicznych, które nie wykazały istotnych działań niepożądanych w dawkach terapeutycznych. Badania farmakologii bezpieczeństwa potwierdziły brak negatywnego wpływu na układ nerwowy, sercowo-naczyniowy i oddechowy. W testach toksyczności po wielokrotnym podaniu nie stwierdzono toksyczności narządowej ani patologicznych zmian w narządach docelowych, co wskazuje na niski potencjał toksyczny przy stosowaniu przewlekłym. Cefuroksym nie wykazuje działania mutagennego ani genotoksycznego w testach in vitro i in vivo, a także nie wpływa negatywnie na rozrodczość, płodność oraz rozwój prenatalny i postnatalny u zwierząt laboratoryjnych. Formalne badania rakotwórczości nie zostały przeprowadzone, jednak dostępne dane nie sugerują potencjału karcinogennego.
antybiotyk cefalosporynowy, cefalosporyna, cefuroksym, dieta niskosodowa, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, gamma-glutamylotranspeptydaza, gospodarka wodno-elektrolitowa, narząd docelowy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój postnatalny, rozwój prenatalny, sól sodowa, toksyczność narządowa, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Recodium max 1200 mg
Przedkliniczne badania toksyczności piracetamu, substancji czynnej produktu leczniczego Recodium, wykazały niski potencjał toksyczny zarówno po podaniu pojedynczym, jak i wielokrotnym. W badaniach ostrej toksyczności dawka 10 g/kg m.c. podana myszom, szczurzym i psom nie wywołała nieodwracalnych efektów toksycznych. W toksyczności przewlekłej myszy otrzymywały do 4,8 g/kg m.c./dobę, szczury do 2,4 g/kg m.c./dobę, a psy dawki od 1 do 10 g/kg m.c./dobę przez rok, przy czym u psów zaobserwowano jedynie łagodne zaburzenia żołądkowo-jelitowe (wymioty, zmiany konsystencji kału, polidypsja) bez poważnych uszkodzeń narządowych. Dożylne podawanie piracetamu w dawkach do 1 g/kg m.c./dobę przez 4-5 tygodni u szczurów i psów nie wywołało działań toksycznych, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania parenteralnego.
badania in vitro, badania in vivo, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, efekt toksyczny, piracetam, podanie dożylne, podanie parenteralne, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa, przedawkowanie, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zmiany nowotworowe - Leksykon substancji czynnych
Mirtazapina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące mirtazapiny, uzyskane w ramach standardowych badań farmakologicznych, nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi przy stosowaniu terapeutycznym. Badania toksyczności reprodukcyjnej u szczurów i królików nie potwierdziły działania teratogennego przy dawkach terapeutycznych, jednak przy ekspozycji ogólnoustrojowej dwukrotnie przekraczającej maksymalną ekspozycję u ludzi zaobserwowano wzrost strat poimplantacyjnych, zmniejszenie masy urodzeniowej młodych oraz obniżoną przeżywalność w pierwszych trzech dniach laktacji u szczurów. Kompleksowe testy genotoksyczności, obejmujące mutacje genów, uszkodzenia chromosomów oraz DNA, nie wykazały działania genotoksycznego mirtazapiny.
działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, guz tarczycy, indukcja enzymów wątrobowych, laktacja, mirtazapina, mutacja genu, nowotwór wątrobowokomórkowy, poronienie poimplantacyjne, rakotwórczość, specyficzność gatunkowa, strata poimplantacyjna, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomu, uszkodzenie DNA, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Eloprine Forte 500 mg/5 ml
Inozyna pranobeks, substancja czynna leku Eloprine Forte, wykazuje bardzo niski profil toksyczności w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, koty, małpy). Dawka LD50 była 50-krotnie wyższa niż maksymalna dawka terapeutyczna u ludzi (100 mg/kg mc./dobę), sięgając 1500 mg/kg mc./dobę. Długoterminowe badania toksykologiczne nie wykazały działania rakotwórczego, a testy mutagenności in vivo i in vitro, w tym na ludzkich limfocytach, potwierdziły brak właściwości genotoksycznych substancji.
badanie in vitro, badanie in vivo, dawka LD50, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, embriotoksyczność, inozyna pranobeks, karcynogeneza, limfocyty krwi obwodowej, mutagenność, płodność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, teratogenność, test mutagenności, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa płodu, zaburzenie czynności reprodukcyjnej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sumamigren Control 50 mg
Badania przedkliniczne sumatryptanu, przeprowadzone zarówno in vitro, jak i na modelach zwierzęcych, nie wykazały działania teratogennego, genotoksycznego ani rakotwórczego. W badaniach na królikach odnotowano sporadyczne przypadki śmiertelności płodów, jednak bez towarzyszących wad rozwojowych. Testy genotoksyczności i rakotwórczości nie potwierdziły potencjału sumatryptanu do uszkodzeń DNA ani indukcji nowotworów, co potwierdza bezpieczeństwo substancji pod względem mutagenności i kancerogenności.
dawkowanie sumatryptanu, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, in vitro, inseminacja, karcynogenność, płodność, podanie doustne, podanie podskórne, śmiertelność płodu, stężenie osoczowe leku, sumatryptan, uszkodzenie materiału genetycznego, wady wrodzone, zaburzenia rozwojowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Ranbaxy 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa entekawiru wykazały, że toksyczność po podaniu wielokrotnym jest ograniczona i zależna od dawki. U psów obserwowano przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN przy narażeniu przekraczającym 10-19-krotnie ekspozycję u ludzi, natomiast u małp, przy narażeniu ponad 100-krotnym, nie stwierdzono takich zmian. Wpływ na rozrodczość był minimalny – brak obniżenia płodności u szczurów przy wysokim narażeniu, jednak degeneracja nasieniowodów pojawiła się u gryzoni i psów przy narażeniu >26-krotnym. Badania embriotoksyczności u szczurów i królików wykazały toksyczność i wady rozwojowe przy dawkach przekraczających 21-krotne narażenie ludzkie, w tym resorpcję zarodków, zaburzenia kostnienia i anomalie kręgów. Entekawir przenika przez łożysko i do mleka, a u młodych szczurów przy ekspozycji ≥92-krotnej obserwowano umiarkowane osłabienie reakcji na bodźce akustyczne, co jednak prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
badanie rakotwórczości, bodziec akustyczny, degeneracja nasieniowodów, działanie genotoksyczne, embriotoksyczność, genotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, mutacja genetyczna, naprawa DNA, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja płodu, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność rozwojowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tardyferon-Fol 80 mg Fe2+ + 0,35 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Tardyferon-Fol, zawierającego 80 mg jonów żelaza(II) w postaci siarczanu żelaza(II) oraz 0,35 mg kwasu foliowego, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Testy farmakologiczne i toksykologiczne przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych, w dawkach odpowiadających terapii u ludzi, nie ujawniły istotnych efektów toksycznych ani niekorzystnych działań. Ocena genotoksyczności i potencjału rakotwórczego nie wykazała ryzyka uszkodzenia materiału genetycznego ani zwiększonego ryzyka nowotworowego. Ponadto, badania dotyczące wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa u ciężarnych zwierząt nie wykazały negatywnego wpływu na płodność ani rozwój płodu, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania preparatu w okresie ciąży.
bezpieczeństwo farmakologiczne, dawka terapeutyczna, dawka toksyczna, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, efekt toksyczny, kwas foliowy, parametry reprodukcyjne, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodu, ryzyko nowotworowe, siarczan żelaza II, toksyczność, toksyczny wpływ na rozród, uszkodzenie materiału genetycznego, wpływ na płodność, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lidocaine 2% Fresenius Kabi 20 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lidokainy wykazały brak działania teratogennego u szczurów i królików podczas organogenezy, choć u królików stwierdzono embriotoksyczność przy dawkach toksycznych dla matki. U szczurów ekspozycja na toksyczne dawki lidokainy w późnej ciąży i laktacji skutkowała skróconym czasem przeżycia potomstwa. Badania genotoksyczności nie potwierdziły uszkodzeń DNA przez lidokainę, natomiast jej metabolit 2,6-ksylidyna wykazał potencjał genotoksyczny in vitro. W zakresie rakotwórczości, bezpośrednie badania lidokainy nie były prowadzone, ale 2,6-ksylidyna indukowała nowotwory w nozdrzach, tkance podskórnej i wątrobie szczurów narażonych od życia płodowego do końca życia. Znaczenie tych wyników dla krótkotrwałego stosowania lidokainy u ludzi pozostaje niejasne i wymaga ostrożnej interpretacji.
6-dimetyloanilina, 6-ksylidyna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, farmakokinetyka, laktacja, lidokaina, lidokainy chlorowodorek, organogeneza, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, roztwór do wstrzykiwań, stosowanie krótkoterminowe, tkanka podskórna, toksyczność reprodukcyjna, wątroba - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Temozolomide Fair-Med 20 mg
Temozolomid, dostępny w kapsułkach o dawkach 5 mg, 20 mg, 100 mg, 140 mg, 180 mg oraz 250 mg, wykazuje działanie teratogenne i uszkadzające płód w badaniach przedklinicznych na zwierzętach przy dawce 150 mg/m² powierzchni ciała. Z tego względu lek nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży, a w sytuacjach klinicznych wymagających jego podania w ciąży pacjentka musi być szczegółowo poinformowana o ryzyku teratogenności. Brak jest danych dotyczących przenikania temozolomidu do mleka kobiecego, dlatego karmienie piersią należy przerwać na czas terapii, aby uniknąć potencjalnego zagrożenia dla niemowlęcia. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję przez cały okres leczenia, aby zapobiec nieplanowanej ciąży i narażeniu płodu na szkodliwe działanie leku.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Homeogene 9 –
Produkt leczniczy Homeogene 9 w postaci tabletek zawiera substancje czynne w rozcieńczeniu homeopatycznym 3CH, takie jak Mercurius solubilis, Pulsatilla, Spongia tosta, Bryonia, Bromum, Belladonna, Phytolacca decandra, Arum triphyllum oraz Arnica montana. W dokumentacji charakterystyki produktu leczniczego nie przedstawiono wyników standardowych badań przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa, w tym toksyczności ostrej, toksyczności po podaniu wielokrotnym, działania genotoksycznego, rakotwórczego, wpływu na rozród i rozwój potomstwa oraz badań farmakologicznych związanych z bezpieczeństwem stosowania leku.
arnica montana, Arum triphyllum, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, Belladonna, Bromum, Bryonia, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, mercurius solubilis hahnemanni, Phytolacca decandra, produkt homeopatyczny, Pulsatilla, rozcieńczenie homeopatyczne, Spongia tosta, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Banavin 15 mg
Wortioksetyna, substancja czynna leku Banavin, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym oceniającym jej bezpieczeństwo. W badaniach toksyczności ogólnej na myszach, szczurach i psach zaobserwowano objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak nadmierne wydzielanie śliny, rozszerzenie źrenic oraz epizody drgawek (u psów). Dawka bezobjawowa dla drgawek u psów miała margines bezpieczeństwa 5 względem maksymalnej zalecanej dawki terapeutycznej 20 mg/dobę. Zmiany narządowe dotyczyły nerek (zapalenie kłębuszków, niedrożność kanalików, obecność kryształków u szczurów) oraz wątroby (przerost i martwica hepatocytów, hiperplazja przewodów żółciowych, obecność kryształków u myszy i szczurów), jednak występowały przy ekspozycji 2-10-krotnie wyższej niż u ludzi. Wortioksetyna nie wykazała działania genotoksycznego ani potencjału rakotwórczego w standardowych testach in vitro i 2-letnich badaniach na myszach i szczurach. Badania reprodukcyjne wykazały brak wpływu na płodność i teratogenności, choć przy ekspozycji przekraczającej 10-krotną dawkę terapeutyczną obserwowano zmniejszenie masy płodu i opóźnione kostnienie, a u królików nawet przy subterapeutycznej ekspozycji. W okresie przed- i pourodzeniowym u szczurów stwierdzono zwiększoną śmiertelność młodych, mniejszy przyrost masy ciała i opóźniony rozwój przy dawkach zbliżonych do terapeutycznych.
badania in vitro, badania in vivo, drgawki, działanie genotoksyczne, hiperplazja przewodów żółciowych, kryształki w kanalikach nerkowych, kryształki w przewodach żółciowych, martwica hepatocytów, masa płodu, narządy rozrodcze, niedrożność kanalików nerkowych, opóźnione kostnienie, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przerost hepatocytów, rozszerzenie źrenic, ruchliwość nasienia, śmiertelność młodych, teratogenność, wortioksetyna, zapalenie kłębuszków nerkowych - Leksykon substancji czynnych
Klobetazol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Klobetazol propionian, silny kortykosteroid stosowany miejscowo, wykazuje dobrą tolerancję miejscową, co potwierdzają badania na królikach, gdzie nie zaobserwowano zmian skórnych po aplikacji kremu. W badaniach in vitro nie stwierdzono działania genotoksycznego ani mutagennego. Jednakże, podskórne podawanie klobetazolu w dawkach od 6,25 do 50 μg/kg mc./dobę u szczurów wykazało zmniejszenie płodności przy najwyższej dawce, a doustne podawanie do 50 mg/kg mc./dobę nie wpływało na płodność samców, lecz u samic obserwowano zwiększoną resorpcję embrionów i zmniejszenie liczby żywych płodów. Brak jest danych dotyczących karcinogenności substancji, co wskazuje na potrzebę dalszych badań w tym zakresie.
depresja szpiku kostnego, działanie fetotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, karcinogenność, klobetazol propionian, kortykosteroid, potencjał mutagenny, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi i podniebienia, schorzenie dermatologiczne, stężenie cholesterolu, toksyczność przewlekła, tolerancja miejscowa, wada rozwojowa, wchłonięcie embrionu, wpływ na płodność, zmiana zanikowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Azithromycin Genoptim 500 mg
Dane przedkliniczne dotyczące azytromycyny wskazują, że podawanie dawek 40-krotnie przekraczających terapeutyczne u ludzi prowadzi do przemijającej fosfolipidozy w tkankach zwierzęcych, zjawiska niepowodującego toksyczności. W kontekście bezpieczeństwa kardiologicznego, azytromycyna może wydłużać odstęp QT w EKG, co potencjalnie zwiększa ryzyko arytmii. Brak jest długoterminowych badań na modelach zwierzęcych oceniających karcinogenność leku, natomiast badania mutagenności in vivo i in vitro nie wykazały działania genotoksycznego. Embriotoksyczność oceniona na szczurach nie potwierdziła teratogenności, jednak dawki przekraczające próg toksyczności matki wiązały się z opóźnieniem kostnienia płodów oraz opóźnieniem rozwoju fizycznego i motorycznego potomstwa.
aberracja chromosomalna, azytromycyna, badanie elektrofizjologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie genotoksyczne, działanie karcinogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, elektrokardiogram, embriotoksyczność, fosfolipidoza, mutacja genetyczna, odstęp QT, opóźnienie kostnienia, opóźnienie rozwoju, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fraxiparine 5700 j.m.a.Xa/0,6 ml
Przedkliniczne badania nadroparyny wapniowej (Fraxiparine) wykazały korzystny profil bezpieczeństwa, bez istotnych zagrożeń farmakologicznych czy toksycznych. Ocena wpływu na układy fizjologiczne potwierdziła przewidywalność działania zgodną z mechanizmem heparyn drobnocząsteczkowych, bez dodatkowych nieoczekiwanych efektów. Wielokrotne podawanie dawek wielokrotnie przekraczających terapeutyczne nie wywołało toksycznych zmian w narządach docelowych ani kumulacji substancji aktywnej, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania w terapii przewlekłej. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały mutagennego ani onkogennego potencjału leku, co jest istotne dla długoterminowego leczenia przeciwzakrzepowego.
aberracja chromosomowa, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, Fraxiparine, heparyna drobnocząsteczkowa, kaskada krzepnięcia, leczenie przeciwzakrzepowe, mechanizm działania leku, mutacja genowa, nadroparyna wapniowa, potencjał genotoksyczny, terapia przeciwzakrzepowa, toksyczność wielokrotnego podania, toksyczny wpływ - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Caspofungin Zentiva 70 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kaspofunginy obejmowały toksykologiczne testy na szczurach i małpach, podawanej dożylnie w dawkach do 7-8 mg/kg masy ciała. Zaobserwowano reakcje w miejscu wstrzyknięcia u obu gatunków, objawy uwalniania histaminy głównie u szczurów oraz hepatotoksyczność u małp. W badaniach rozwojowych na szczurach dawka 5 mg/kg indukowała istotny spadek masy ciała płodów oraz zaburzenia kostnienia, w tym niepełne kostnienie kręgów, kości mostka i czaszki oraz zwiększoną częstość żeber szyjnych. Nieprawidłowości te korelowały z działaniami niepożądanymi u ciężarnych samic, zwłaszcza z uwalnianiem histaminy. Badania płodności wykazały brak negatywnego wpływu kaspofunginy na zdolności rozrodcze szczurów przy dawkach do 5 mg/kg/dobę.
badanie płodności, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, hepatotoksyczność, histamina, karcynogenność, kaspofungina, opóźnione kostnienie, profil bezpieczeństwa przedklinicznego, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, szpik kostny, test in vitro, test in vivo, toksyczność leku, toksyczność rozwojowa, zaburzenie kostnienia, żebro szyjne - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Hydroxycarbamid Teva 500 mg
Hydroksykarbamid (Hydroxycarbamid Teva 500 mg) jest lekiem cytotoksycznym o działaniu mutagennym i teratogennym, co wymaga szczególnej ostrożności w kontekście płodności, ciąży i laktacji. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii oraz przez 6 miesięcy po jej zakończeniu, natomiast mężczyźni przez 3 miesiące po zakończeniu leczenia. Leczenie należy przerwać co najmniej 6 miesięcy przed planowaną ciążą u kobiet i 3 miesiące u mężczyzn. Hydroksykarbamid jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży i podczas karmienia piersią, ze względu na przenikanie do mleka i potencjalne ryzyko dla płodu wynikające z działania cytotoksycznego i genotoksycznego. W przypadku ekspozycji w ciąży zalecana jest ścisła obserwacja z regularnymi badaniami klinicznymi, biochemicznymi i ultrasonograficznymi dostosowanymi indywidualnie do pacjentki.
antykoncepcja, azoospermia, badanie ultrasonograficzne, choroba podstawowa, działanie cytotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, hydroksykarbamid, konsultacja genetyczna, kriokonserwacja komórek jajowych, kriokonserwacja nasienia, lek cytotoksyczny, oligospermia, przeciwwskazanie bezwzględne, synteza DNA, transfuzja krwi, zabezpieczenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gabitril 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tiagabiny, substancji czynnej leku Gabitril, obejmowały ocenę toksyczności, genotoksyczności oraz rakotwórczości w modelach zwierzęcych. Długotrwałe badania na szczurach wykazały nieznaczne zwiększenie częstości występowania gruczolaka wątrobowokomórkowego u samic przy dawkach 200 mg/kg masy ciała, co znacznie przekracza stosowane u ludzi dawki terapeutyczne (5-15 mg w formie tabletek powlekanych). Testy genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego, potwierdzając brak uszkodzeń materiału genetycznego w standardowych badaniach in vitro i in vivo.
badanie genotoksyczności, badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, chlorowodorek jednowodny, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, gruczolak wątrobowokomórkowy, lek przeciwpadaczkowy, model zwierzęcy, mutacja chromosomowa, mutacja genowa, produkt leczniczy, tabletka powlekana, tiagabina - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tibumoca (137 mcg + 50 mcg)/dawkę donosową
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Tibumoca, zawierającego azelastynę chlorowodorek (137 µg) i flutykazon propionian (50 µg) na dawkę donosową, wykazały, że flutykazon propionian wywołuje efekty typowe dla glikokortykosteroidów związane z nadmierną aktywnością farmakologiczną, jednak ekspozycja ogólnoustrojowa przy zalecanych dawkach donosowych jest minimalna, co ogranicza znaczenie kliniczne tych efektów. Badania genotoksyczności i karcynogenności flutykazonu nie wykazały potencjału genotoksycznego ani zwiększonego ryzyka nowotworów w długoterminowych badaniach na myszach i szczurach. Potencjał teratogenny flutykazonu, obejmujący wady rozwojowe takie jak rozszczep podniebienia i zahamowanie rozwoju wewnątrzmacicznego, jest minimalny przy stosowaniu donosowym w zalecanych dawkach ze względu na niską ekspozycję systemową.
aerozol do nosa, azelastyny chlorowodorek, badanie genotoksyczności, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, flutykazonu propionian, glikokortykosteroid, rozszczep podniebienia, toksyczność przewlekła, wada rozwojowa układu kostnego, właściwość uczulająca, zahamowanie rozwoju wewnątrzmacicznego - Leksykon substancji czynnych
łupina nasienna babki jajowatej – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Łupina nasienna babki jajowatej (Plantago ovata) stanowi aktywny składnik leku Mucofalk O, a jej bezpieczeństwo przedkliniczne oceniono głównie na podstawie badań toksyczności podostrej u szczurów. W badaniach 13-tygodniowych, przy dawkach od 3,876 do 11,809 mg/kg/dobę (3-16-krotność dawki ludzkiej przy masie ciała 60 kg), zaobserwowano obniżenie stężenia białek całkowitych, albumin, globulin, żelaza związanego, wapnia, potasu oraz cholesterolu w osoczu, a także wzrost aktywności enzymów wątrobowych AspAT i AlAT. Brak było jednak wzrostu białek w moczu, co wskazuje na zachowanie funkcji nerek. Nie stwierdzono również negatywnego wpływu na rozwój i efektywność karmienia, a badania histopatologiczne nie wykazały zmian patologicznych w przewodzie pokarmowym, wątrobie i nerkach, co potwierdza ograniczoną absorpcję ogólnoustrojową substancji.
absorpcja ogólnoustrojowa, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, badanie doświadczalne, badanie wielopokoleniowe, białko całkowite, białko w moczu, cholesterol, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, enzymy wątrobowe, farmakokinetyka, łupina nasienna babki jajowatej, NOAEL, ocena histopatologiczna, parametry biochemiczne, rozwój zarodka i płodu, teratogenność, toksyczność podostra, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie funkcji nerek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vardenafil Aristo 10 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa wardenafilu, przeprowadzona w ramach kompleksowego programu badań, obejmowała standardowe testy farmakologiczne, toksykologiczne, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na rozród. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnych efektów toksycznych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy przy dawkach terapeutycznych. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym potwierdziły brak zagrożeń przy długotrwałym stosowaniu, a badania genotoksyczności nie wykazały potencjału do uszkodzeń materiału genetycznego. Długoterminowe badania na modelach zwierzęcych nie potwierdziły działania rakotwórczego wardenafilu.
aberracja chromosomowa, badania farmakologiczne bezpieczeństwa, dane przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, funkcja rozrodcza, mutacja, ośrodkowy układ nerwowy, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka i płodu, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie materiału genetycznego, wardenafil - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Cytosar 500 mg
Cytarabina (Cytosar) wykazuje działanie genotoksyczne, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów w wieku rozrodczym, kobiet w ciąży oraz matek karmiących. U pacjentek w wieku rozrodczym zaleca się stosowanie wysoce skutecznej antykoncepcji przez cały okres terapii oraz przez 6 miesięcy po ostatniej dawce, natomiast u mężczyzn – przez okres leczenia i 3 miesiące po zakończeniu terapii. Brak jest dobrze kontrolowanych badań u kobiet ciężarnych, jednak dane z badań na zwierzętach wskazują na działanie teratogenne cytarabiny. Decyzja o podaniu leku w ciąży powinna być oparta na indywidualnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka, uwzględniając stan kliniczny pacjentki i zaawansowanie choroby. Ekspozycja płodu, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, wiąże się z ryzykiem wad wrodzonych (wady i zniekształcenia kończyn, deformacje ucha) oraz powikłań hematologicznych u noworodków (pancytopenia, leukopenia, niedokrwistość, małopłytkowość), a także zwiększonym ryzykiem zgonów noworodkowych.
alkohol benzylowy, cytarabina, Cytosar, działanie genotoksyczne, eozynofilia, lek cytotoksyczny, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość, nieżyt żołądkowo-jelitowy, niska masa urodzeniowa, pancytopenia, pierwszy trymestr ciąży, posocznica, przenikanie leku, skuteczna antykoncepcja, teratogenność, trisomia, wada wrodzona, wcześniak, zaburzenie chromosomalne, zaburzenie elektrolitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Betanil forte 24 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa betahistyny dichlorowodorku, substancji czynnej Betanil Forte, wykazały, że wpływ na ośrodkowy układ nerwowy u psów i pawianów pojawiał się jedynie po dożylnym podaniu dawek znacznie przekraczających kliniczne dawki stosowane u ludzi. Podanie doustne, nawet w dawkach przewyższających te stosowane klinicznie, nie wywoływało istotnych objawów niepożądanych u szczurów i psów. Badania te potwierdzają, że droga podania ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa farmakologicznego betahistyny, a doustne stosowanie leku jest bezpieczne w kontekście obserwowanych efektów neurologicznych.
badanie przedkliniczne, betahistyny dichlorowodorek, działanie genotoksyczne, funkcja rozrodcza, objawy niepożądane, ośrodkowy układ nerwowy, podanie doustne, podanie dożylne, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa, ryzyko mutagenne, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cefepime AptaPharma 2 g
Cefepim, substancja czynna produktu leczniczego Cefepime AptaPharma (1 g i 2 g), został poddany ocenie bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych obejmujących testy in vitro oraz in vivo. Nie przeprowadzono jednak długoterminowych badań karcynogennych na modelach zwierzęcych, co oznacza brak danych dotyczących potencjalnego ryzyka rakotwórczości przy długotrwałej ekspozycji. Badania genotoksyczności wykazały brak działania genotoksycznego cefepimu, co wskazuje na niskie ryzyko uszkodzenia DNA podczas terapii. Ponadto, testy na szczurach dotyczące funkcji rozrodczych nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania cefepimu w kontekście reprodukcji.
antybiotyk, badanie in vitro, badanie przedkliniczne, cefepim, dichlorowodorek jednowodny, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, karcynogeneza, osmolalność, płodność, potencjał rakotwórczy, produkt leczniczy, rekonstytucja, uszkodzenie materiału genetycznego, zdolność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Imatinib Fresenius Kabi 100 mg
Profil bezpieczeństwa imatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach nieklinicznych na szczurach, psach, małpach i królikach. Zaobserwowano zmiany hematologiczne o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego, głównie dotyczące wątroby (zwiększenie aktywności aminotransferaz, martwica komórek wątrobowych u psów) oraz nerek (ogniskowa mineralizacja i zwyrodnienie u małp). Dawkowanie ≥6 mg/kg mc. u szczurów powodowało rozrost nabłonka nerek i pęcherza moczowego. W badaniu 39-tygodniowym na małpach ustalono NOAEL na poziomie 15 mg/kg mc., co odpowiada około 1/3 maksymalnej dawki klinicznej u ludzi (800 mg). Imatynib nie wykazywał działania genotoksycznego in vivo, jednak w badaniach in vitro stwierdzono klastogenność w komórkach ssaków oraz mutagenność dwóch produktów pośrednich. Wpływ na płodność obejmował zmniejszenie masy jąder i ruchliwości plemników u samców szczurów przy dawce 60 mg/kg mc., a u samic zwiększenie poimplantacyjnych strat płodów przy tej samej dawce. Działanie teratogenne obserwowano u szczurów przy dawkach ≥100 mg/kg mc., obejmujące defekty czaszki i przepuklinę mózgową.
aberracja chromosomowa, aminotransferaza, azot mocznikowy, badanie genotoksyczności, badanie histopatologiczne, badanie niekliniczne, badanie płodności, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, brodawczak, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekotoksyczność, kardiomiopatia, martwica hepatocytów, martwica przewodów żółciowych, mineralizacja ogniskowa, niewydolność serca, NOAEL, organogeneza, potencjał genotoksyczny, przerost mięśnia sercowego, przewlekła choroba nerek, rozrost przewodów żółciowych, rozstrzeń jam serca, rozszerzenie cewek nerkowych, rozwój pourodzeniowy, szpik kostny, test Amesa, toksyczność dawki wielokrotnej, toksyczność leku, uszkodzenie nerek, uszkodzenie wątroby, utrata poimplantacyjna, zakażenie oportunistyczne, zmiana hematologiczna, zmiana nienowotworowa, zmiana nowotworowa, zwyrodnienie cewek nerkowych - Leksykon substancji czynnych
Capparis spinosa – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Substancja aktywna Capparis spinosa, obecna w preparacie Liv.52 w postaci kory (65 mg/tabletkę), wykazuje bardzo niski profil toksyczności ostrej oraz brak działań niepożądanych w badaniach toksyczności przewlekłej. W badaniach na szczurach i królikach dawki jednorazowe sięgały 5000 mg/kg masy ciała bez osiągnięcia dawki śmiertelnej, a długotrwałe podawanie doustne przez 9 miesięcy w dawkach 1000-3000 mg/kg nie wpływało negatywnie na masę ciała zwierząt. Ponadto, preparat nie wykazywał działania embriotoksycznego ani teratogennego w badaniach na szczurach, co potwierdza jego bezpieczeństwo w okresie ciąży i laktacji.
badania farmakologiczne, badanie rakotwórczości, Capparis spinosa, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, kapar ciernisty, kora kapara ciernistego, mutagenność, potencjał rakotwórczy, test Amesa, test mikrojąder, toksyczność ciążowa, toksyczność jednorazowa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Staveran 80 80 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa werapamilu, substancji czynnej leku Staveran, obejmowały ocenę toksyczności przewlekłej, działania teratogennego, genotoksycznego oraz rakotwórczego. W badaniach na szczurach i psach rasy Beagle stosowano dawki od 10 mg/kg do 85 mg/kg masy ciała, wykazując dobrą tolerancję leku. Objawy toksyczności, takie jak bradykardia, zwolnienie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego oraz obniżenie ciśnienia tętniczego, pojawiły się jedynie przy dawkach toksycznych ≥60 mg/kg u psów. Zaobserwowano również odwracalny przerost dziąseł. Badania teratogenności na królikach (5-15 mg/kg) i szczurach (15-60 mg/kg) nie wykazały działania teratogennego, choć dawki toksyczne powyżej 60 mg/kg indukowały embriotoksyczność, zwiększając resorpcję płodów. U szczurów dawka 6-krotnie wyższa od ludzkiej (60 mg/kg) powodowała letalność zarodka i opóźnienie rozwoju płodu, prawdopodobnie związane z niedociśnieniem i zmniejszonym przyrostem masy ciała samic. Brak jest odpowiednich badań u kobiet w ciąży.
aberracja chromosomalna, bradykardia, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, indukcja siostrzanych chromatyd, komórka embrionalna, letalność zarodkowa, limfocyt ludzki, niedociśnienie tętnicze, opóźnienie rozwoju płodu, przerost dziąseł, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, resorpcja płodu, szpik kostny, test Amesa, toksyczność przewlekła, transformacja komórkowa, werapamil - Leksykon substancji czynnych
Klobazam – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności przewlekłej klobazamu wykazały dawkozależne efekty u różnych gatunków zwierząt. U szczurów dawki 12-1000 mg/kg mc./dobę powodowały zmniejszenie aktywności spontanicznej, a przy najwyższej dawce obserwowano zahamowanie ośrodka oddechowego, hipotermię i spowolnienie przyrostu masy ciała. U psów (2,5-80 mg/kg mc./dobę) i małp (2,5-20 mg/kg mc./dobę) odnotowano początkowe objawy neurologiczne, takie jak senność i ataksja, które ustępowały z czasem, wskazując na rozwój tolerancji. Klobazam nie wykazał działania genotoksycznego ani mutagennego. W badaniach rakotwórczości u szczurów przy dawce 100 mg/kg mc. stwierdzono wzrost liczby gruczolaków komórek pęcherzykowych tarczycy, co jest efektem specyficznym dla tego gatunku i związanym z aktywacją tarczycy przez benzodiazepiny.
aktywacja tarczycy, ataksja, benzodiazepina, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, gruczolak komórek pęcherzykowych tarczycy, hipotermia, klobazam, N-demetyloklobazam, organogeneza, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, rozwój okołoporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność matczyna, toksyczność przewlekła, tolerancja lekowa, wada rozwojowa płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dentocaine (40 mg + 0,01 mg)/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa preparatu Dentocaine, zawierającego 40 mg/ml artykainy chlorowodorku oraz 10 µg/ml adrenaliny, wykazały brak istotnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Analizy obejmowały toksyczność przewlekłą, wpływ na rozród oraz potencjał genotoksyczny. W dawkach supraterapeutycznych artykaina wykazuje działanie kardiodepresyjne i rozszerzające naczynia krwionośne, natomiast adrenalina działa sympatykomimetycznie. Toksyczność po podaniu podskórnym ujawniono u szczurów od 50 mg/kg mc./dobę i u psów od 80 mg/kg mc./dobę po 4 tygodniach, jednakże wyniki te mają ograniczone znaczenie kliniczne ze względu na jednorazowy sposób stosowania preparatu.
artykaina chlorowodorek, badanie genotoksyczności, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksyczności, dawka supraterapeutyczna, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie sympatykomimetyczne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, podanie podskórne, potencjał genotoksyczny, rozszerzenie naczyń krwionośnych, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna