działanie genotoksyczne
Działanie genotoksyczne odnosi się do zdolności różnych czynników do uszkadzania materiału genetycznego (DNA lub RNA) w komórkach żywych organizmów. Czynniki genotoksyczne mogą powodować mutacje, aberracje chromosomowe, fragmentację DNA oraz inne zmiany strukturalne w materiale genetycznym, co może prowadzić do niestabilności genomu.
Genotoksyczność jest ważnym elementem oceny bezpieczeństwa leków, związków chemicznych, promieniowania i innych potencjalnie szkodliwych czynników. Długotrwała ekspozycja na substancje genotoksyczne może zwiększać ryzyko rozwoju chorób nowotworowych, ponieważ uszkodzenia DNA mogą prowadzić do aktywacji onkogenów lub inaktywacji genów supresorowych nowotworów.
W praktyce klinicznej ocena genotoksyczności jest istotnym elementem badań przedklinicznych nowych leków. Do wykrywania działania genotoksycznego stosuje się szereg testów laboratoryjnych, takich jak test Amesa, test mikrojądrowy, test kometowy czy analiza aberracji chromosomowych. Wykrycie działania genotoksycznego substancji wymaga często szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka przed wprowadzeniem jej do praktyki klinicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atrovent N 20 mcg/dawkę inh.
Bromek ipratropiowy przeszedł szerokie badania toksykologiczne przedkliniczne obejmujące różne drogi podania (wziewną, doustną, dożylną) i gatunki zwierząt laboratoryjnych. W badaniach ostrej toksyczności po podaniu wziewnym LD50 u samców świnek morskich wynosiła 199 mg/kg, natomiast u szczurów nie odnotowano śmiertelności nawet przy dawkach do 0,05 mg/kg przez 4 godziny lub 160 rozpyleniach (każde 0,02 mg). Po podaniu doustnym LD50 wynosiły: myszy 1585 mg/kg, szczury 1925 mg/kg, króliki 1920 mg/kg, a po dożylnym: myszy 13,6 mg/kg, szczury 15,8 mg/kg, psy około 18,2 mg/kg. Objawy toksyczności ostrej obejmowały mydriazę, suchość błon śluzowych, duszność, drżenia, skurcze i tachykardię, typowe dla działania przeciwcholinergicznego. W badaniach wielokrotnego podawania wziewnego NOAEL wynosiły odpowiednio 0,38 mg/kg/dobę u szczurów, 0,18 mg/kg/dobę u psów oraz 0,8 mg/kg/dobę u małp Rhesus, bez istotnych zmian histopatologicznych w układzie oddechowym i innych narządach, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu.
aerozol inhalacyjny, bromek ipratropiowy, CFC, drżenie, duszność, działanie genotoksyczne, działanie przeciwcholinergiczne, HFA-134a, LD50, lek przeciwcholinergiczny, mydriaza, NOAEL, potencjał guzotwórczy, potencjał rakotwórczy, proszek do inhalacji, skurcz, suchość błony śluzowej, szpik kostny, tachykardia, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność zarodkowa, układ oskrzelowo-płucny, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neoazarina 316 mg + 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Neoazarina, zawierającego fosforan kodeiny półwodny (10 mg) oraz sproszkowane ziele tymianku (316 mg), wykazały niski profil toksyczności ostrej, potwierdzony wartościami LD50 i LDL0, co wskazuje na względne bezpieczeństwo przy jednorazowym podaniu terapeutycznym. Kodeina została zaklasyfikowana do kategorii C według FDA ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu, co wymaga ostrożności i stosowania wyłącznie wtedy, gdy korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla rozwijającego się płodu. Składniki ziela tymianku, w tym olejek eteryczny, luteolina, apigenina oraz tymol, nie wykazały działania mutagennego w standardowych testach genotoksyczności (test Amesa, testy aberracji chromosomowych, badania na Drosophila melanogaster), co potwierdza ich bezpieczeństwo genetyczne.
- Leksykon substancji czynnych
Stokrotka pospolita – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Stokrotka pospolita (Bellis perennis) jest składnikiem homeopatycznego produktu leczniczego Traumeel S, występującym w formie nalewki macierzystej (TM) w stężeniu 0,1 g na 100 g produktu, zarówno w maści, jak i żelu. Pomimo jej obecności w preparacie, brak jest szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tej substancji, co zostało wyraźnie zaznaczone w Charakterystyce Produktu Leczniczego (sekcja 5.3). Stokrotka pospolita jest jednym z 14 składników, a jej forma TM wskazuje na niższy stopień rozcieńczenia w porównaniu do innych komponentów o wyższych potencjach homeopatycznych (np. D3, D4, D6). Brak wyników badań toksykologicznych, genotoksycznych oraz wpływu na rozrodczość i rozwój potomstwa stanowi istotną lukę w dokumentacji naukowej tego produktu.
badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczne, badanie toksykologiczne, bellis perennis, charakterystyka produktu leczniczego, działanie genotoksyczne, formulacja homeopatyczna, nalewka macierzysta, potencja homeopatyczna, produkt homeopatyczny, profil bezpieczeństwa, stokrotka pospolita, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, Traumeel S, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Temozolomide Glenmark 5 mg
Temozolomid, substancja czynna leku Temozolomide Glenmark, dostępna jest w kapsułkach o dawkach od 5 mg do 250 mg. Lek jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży ze względu na brak danych klinicznych oraz udokumentowane działanie teratogenne i embriotoksyczne w badaniach na zwierzętach przy dawce 150 mg/m². Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii oraz przez minimum 6 miesięcy po jej zakończeniu, aby zapobiec ryzyku uszkodzenia płodu. Karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas leczenia z powodu braku danych o przenikaniu leku do mleka i potencjalnego ryzyka dla dziecka.
antykoncepcja, badanie przedkliniczne, bezpłodność nieodwracalna, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, kriokonserwacja nasienia, przeciwwskazania w ciąży, przenikanie do mleka kobiecego, temozolomid, terapia temozolomidem, teratogenność, uszkodzenie materiału genetycznego, uszkodzenie płodu - Leksykon substancji czynnych
Iloprost – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne iloprostu wykazały, że dawki ostre dożylne i doustne przekraczające dawkę terapeutyczną u ludzi o około 100-krotnie wywołują objawy zatrucia, w tym śmierć przy podaniu dożylnym. Długotrwałe podawanie dożylne lub podskórne przez 26 tygodni w dawkach 14-47 razy wyższych niż ekspozycja u ludzi nie wykazało toksyczności narządowej, a obserwowane efekty (niedociśnienie, zaczerwienienie skóry, duszność, nasilona perystaltyka jelit) odpowiadały farmakologicznemu profilowi prostacykliny. W badaniu inhalacyjnym u szczurów dawka NOAEL wyniosła 48,7 μg/kg mc./dobę, przy ekspozycji przekraczającej 10-krotnie wartości terapeutyczne (Cmax, AUC). Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności, a badania rakotwórczości na szczurach i myszach nie potwierdziły działania kancerogennego iloprostu.
badanie inhalacyjne, działanie genotoksyczne, działanie uczulające, embriotoksyczność, hamowanie płytek krwi, iloprost, jednostka płodowo-łożyskowa, niewydolność oddechowa, NOAEL, perystaltyka jelit, podrażnienie dróg oddechowych, rozszerzenie naczyń krwionośnych, stężenie w osoczu, toksyczność embrionalna i płodowa, toksyczność ostra, toksyczny wpływ na narządy, zmiany hemodynamiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Temozolomide Fair-Med 250 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne temozolomidu, przeprowadzone na szczurach i psach, wykazały toksyczność leku wobec szpiku kostnego, układu siateczkowo-śródbłonkowego, jąder oraz układu pokarmowego. Schematy dawkowania obejmowały pojedynczy 5-dniowy cykl z 23-dniową przerwą oraz 3 i 6 cykli terapii, co pozwoliło ocenić zarówno krótkoterminowe, jak i długoterminowe efekty toksyczne. Dawki śmiertelne dla 60-100% zwierząt wiązały się również ze zwyrodnieniem siatkówki, które jednak nie zostało potwierdzone klinicznie u ludzi. Większość efektów toksycznych była przemijająca, z wyjątkiem nieodwracalnych uszkodzeń układu rozrodczego samców oraz wspomnianego zwyrodnienia siatkówki. Temozolomid wykazuje działanie embriotoksyczne, teratogenne i genotoksyczne, co jest zgodne z jego mechanizmem alkilującym i wskazuje na ryzyko wad rozwojowych oraz zaburzeń płodności, szczególnie u mężczyzn.
aberracja chromosomowa, badanie toksykologiczne, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, gruczolak podstawnokomórkowy, leukocyt, limfocyt krwi obwodowej, mutacja punktowa, płytka krwi, potencjał kancerogenny, rak piersi, rogowiak kolczystokomórkowy skóry, środek alkilujący, szpik kostny, temozolomid, test Amesa, toksyczność hematologiczna, układ pokarmowy, układ siateczkowo-śródbłonkowy, zwyrodnienie siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amlodipine Medreg 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa amlodypiny, antagonisty kanału wapniowego stosowanego w leczeniu nadciśnienia tętniczego i choroby niedokrwiennej serca, wykazały, że dawki około 50-krotnie przekraczające maksymalną zalecaną dawkę dla ludzi (10 mg, przeliczone na mg/kg masy ciała) powodują istotne zaburzenia rozrodcze u szczurów i myszy, takie jak opóźnienie porodu, wydłużenie czasu trwania porodu oraz zmniejszona przeżywalność potomstwa. Badania płodności u szczurów wykazały brak negatywnego wpływu przy dawkach do 10 mg/kg/dobę (8-krotnie wyższych niż u ludzi), jednak krótkotrwałe podawanie amlodypiny samcom w dawce odpowiadającej dawce terapeutycznej u ludzi skutkowało obniżeniem stężenia FSH i testosteronu, zmniejszeniem gęstości nasienia, liczby dojrzałych spermatyd oraz komórek Sertoliego, co sugeruje możliwy wpływ na parametry płodności zależny od schematu dawkowania i czasu ekspozycji.
aberracje chromosomowe, amlodypina, antagonista kanału wapniowego, choroba niedokrwienna serca, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, komórki Sertoliego, maksymalna tolerowana dawka, mutacje punktowe, mutagenność, nadciśnienie tętnicze, opóźnienie porodu, potencjał rakotwórczy, przeżywalność potomstwa, spermatogeneza, spermatydy, testosteron, zaburzenie procesu rozrodczego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lacydyna 6 mg
W badaniach przedklinicznych lacydypiny zaobserwowano działania toksyczne typowe dla antagonistów kanałów wapniowych, takie jak zmniejszona kurczliwość mięśnia sercowego, rozrost dziąseł u szczurów i psów oraz zaparcia u szczurów, które miały charakter odwracalny. Toksyczność reprodukcyjna ujawniła istotne efekty przy dużych dawkach: u szczurów dawka 15 mg/kg m.c. (NOAEL 2,5 mg/kg m.c.) powodowała wewnątrzmaciczną śmierć płodów i zwiększenie masy łożyska, natomiast u królików dawka 18 mg/kg m.c. (NOAEL 9 mg/kg m.c.) skutkowała zmniejszeniem masy ciała płodów. Ponadto, u szczurów obserwowano zahamowanie kurczliwości macicy oraz zaburzenia rozwoju fizycznego młodych przy ekspozycji przed i po porodzie.
antagonista kanału wapniowego, badanie przedkliniczne, działanie farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, kancerogenność, komórki śródmiąższowe jąder, kurczliwość macicy, kurczliwość mięśnia sercowego, lacydypina, łagodny guz, potencjał genotoksyczny, poziom NOAEL, rozrost dziąseł, skurcz macicy, toksyczność ogólna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozrodcza, toksyczność w ciąży, wewnątrzmaciczna śmierć płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dulxetenon 90 mg
Dane przedkliniczne dotyczące duloksetyny (Dulxetenon) nie wykazały istotnego ryzyka genotoksycznego, jednak badania rakotwórczości u zwierząt ujawniły zmiany w wątrobie szczurów (wielojądrzaste komórki bez zmian histopatologicznych) oraz zwiększoną częstość gruczolaków i raków wątroby u samic myszy przy wysokich dawkach 144 mg/kg/dobę, co może być związane z indukcją enzymów mikrosomalnych. W badaniach reprodukcyjnych u samic szczurów przy dawce 45 mg/kg/dobę odnotowano negatywne efekty, takie jak zmniejszenie spożycia pokarmu, redukcję masy ciała, zaburzenia cyklu rujowego, obniżenie wskaźnika żywych urodzeń, spadek przeżywalności i opóźnienie wzrostu potomstwa, przy ekspozycji odpowiadającej maksymalnej ekspozycji klinicznej (AUC). Embriotoksyczność u królików objawiła się zwiększoną częstością wad sercowo-naczyniowych i kostnych przy ekspozycji niższej niż kliniczna, co podkreśla potencjalne ryzyko rozwojowe, choć wyniki te nie były powtarzalne przy innych formach soli duloksetyny.
badanie embriotoksyczności, badanie farmakologiczne, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, dawka niepowodująca działań niepożądanych, duloksetyna, działanie genotoksyczne, działanie neurobehawioralne, działanie rakotwórcze, ekspozycja kliniczna, embriotoksyczność, enzymy mikrosomalne wątroby, funkcja reprodukcyjna, genotoksyczność, indukcja enzymów wątrobowych, profil toksyczności, rak wątroby, toksyczność okołoporodowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ kostny, wada rozwojowa układu sercowo-naczyniowego, wakuolizacja wątrobowokomórkowa, wskaźnik żywych urodzeń, zaburzenie cyklu rujowego, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Bendamustine Kabi 2,5 mg/ml
Bendamustyna chlorowodorek (Bendamustine Kabi, 2,5 mg/mL) jest lekiem przeciwnowotworowym o udokumentowanym działaniu genotoksycznym i embriotoksycznym, co wiąże się z istotnym ryzykiem dla płodności oraz rozwijającego się płodu. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować wysoce skuteczne metody antykoncepcji podczas terapii oraz przez 6 miesięcy po ostatniej dawce, natomiast mężczyźni powinni unikać poczęcia przez co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia, z zaleceniem kriokonserwacji nasienia przed terapią ze względu na ryzyko nieodwracalnej bezpłodności. Stosowanie bendamustyny w ciąży jest przeciwwskazane, chyba że korzyści przewyższają ryzyko, a pacjentka wymaga ścisłego nadzoru medycznego oraz konsultacji genetycznej. Lek jest również przeciwwskazany podczas karmienia piersią z powodu potencjalnego cytotoksycznego działania na dziecko, a pacjentki muszą być poinformowane o konieczności przerwania laktacji przed rozpoczęciem terapii.
Bendamustine Kabi, bendamustyna chlorowodorek, działanie cytotoksyczne, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, genetyk kliniczny, ginekolog-położnik, konsultacja genetyczna, kriokonserwacja nasienia, lek przeciwnowotworowy, nieodwracalna bezpłodność, obumarcie zarodka, stosunek korzyści do ryzyka, test ciążowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sumatriptan Medical Valley 100 mg
Dane przedkliniczne sumatryptanu, substancji czynnej produktu Sumatriptan Medical Valley 100 mg, wskazują na brak działania teratogennego, rakotwórczego oraz genotoksycznego, co potwierdzono zarówno w badaniach in vitro, jak i na modelach zwierzęcych. W badaniach na królikach nie zaobserwowano wad rozwojowych płodów, mimo sporadycznych przypadków śmiertelności płodów, co podkreśla korzystny profil bezpieczeństwa leku w kontekście stosowania u kobiet w ciąży.
W badaniach na szczurach wykazano wpływ sumatryptanu na płodność, objawiający się zmniejszoną zdolnością do inseminacji przy dawkach powodujących około 200-krotne stężenie leku w osoczu w porównaniu do standardowej dawki 100 mg u ludzi. Efekt ten był niezależny od drogi podania (doustna i podskórna). Należy jednak interpretować te wyniki ostrożnie ze względu na znacznie wyższe dawki stosowane w badaniach przedklinicznych oraz różnice gatunkowe, co ogranicza bezpośrednie przeniesienie tych obserwacji na praktykę kliniczną.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Relpax 40 mg
Bromowodorek eletryptanu, substancja czynna leku Relpax 40 mg, przeszedł kompleksowe badania przedkliniczne, które potwierdziły jego bezpieczeństwo stosowania w dawkach terapeutycznych. Badania farmakologiczne wykazały brak istotnych klinicznie efektów niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Długotrwała toksyczność po podaniu wielokrotnym nie ujawniła patologicznych zmian w narządach wewnętrznych ani niekorzystnych zmian w parametrach biochemicznych i hematologicznych u zwierząt laboratoryjnych. Ponadto, testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności, klastogenności ani indukcji aberracji chromosomowych, co potwierdza brak działania genotoksycznego bromowodorku eletryptanu.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie karcynogenności, badanie przedkliniczne, badanie toksycznego wpływu, badanie toksyczności, bromowodorek eletryptanu, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, efekt niepożądany, klastogenność, mutagenność, ośrodkowy układ nerwowy, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, proces rozrodczy, profil bezpieczeństwa, Relpax, rozwój płodu, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, substancja czynna, test in vitro, test in vivo, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Retrovir 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa zydowudyny (Retrovir) wykazały zróżnicowany potencjał mutagenny i genotoksyczny. Test Amesa nie potwierdził mutagenności, jednak badania na komórkach chłoniaka myszy oraz transformacji komórek in vitro wykazały słabe działanie mutagenne. Uszkodzenia chromosomalne stwierdzono w limfocytach ludzkich in vitro oraz w teście jąderkowym u myszy i szczurów po wielokrotnym podawaniu doustnym, choć badania cytogenetyczne szczurów in vivo nie potwierdziły tych uszkodzeń. U pacjentów z AIDS obserwowano zwiększoną liczbę pęknięć chromosomów. Zydowudyna włączana jest do DNA leukocytów dorosłych oraz noworodków, co potwierdzono także u kobiet ciężarnych leczonych zydowudyną. Badania na małpach wykazały większą integrację analogów nukleozydów do DNA płodów oraz skrócenie telomerów przy skojarzeniu zydowudyny z lamiwudyną, jednak kliniczne znaczenie tych obserwacji pozostaje nieustalone.
badanie cytogenetyczne, badanie przedkliniczne, chłoniak myszy, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność przezłożyskowa, karcinogen przezłożyskowy, lamiwudyna, limfocyt krwi obwodowej, limfocyt ludzki, nowotwór nabłonkowy pochwy, nowotwór płuc, nowotwór wątroby, pęknięcie chromosomu, Retrovir, skrócenie telomeru, test Amesa, test jąderkowy, transmisja wertykalna, układ rozrodczy żeński, uszkodzenie chromosomalne, włączanie do DNA, zakażenie HIV, zakażenie HIV-1, zydowudyna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amlodipine + Valsartan+ Hydrochlorothiazide Polpharma 5 mg + 160 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa amlodypiny, walsartanu i hydrochlorotiazydu, zarówno indywidualnie, jak i w kombinacji, nie wykazały toksycznego działania ogólnoustrojowego ani narządowego, które mogłoby ograniczać ich zastosowanie kliniczne. W badaniach na szczurach (do 13 tygodni) zaobserwowano odwracalne zmiany hematologiczne i biochemiczne, takie jak obniżenie erytrocytów, hemoglobiny, hematokrytu i retykulocytów, wzrost stężenia mocznika, kreatyniny i potasu w surowicy oraz przerost komórek przykłębuszkowych w nerkach, a także miejscowe nadżerki w żołądku. Zmiany te uznano za efekt farmakologiczny, a nie toksyczny. Nie stwierdzono działania genotoksycznego ani rakotwórczego, co potwierdzają indywidualne badania każdej substancji. Amlodypina w dawkach około 50-krotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę dla ludzi (10 mg) powodowała opóźnienie i wydłużenie porodu oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa, natomiast dawki do 10 mg/kg (8-krotnie większe niż u ludzi) nie wpływały na płodność szczurów.
amlodypina walsartan hydrochlorotiazyd, azot mocznikowy, badanie mutagenności, badanie rakotwórczości, bezylan amlodypiny, działanie farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, gęstość nasienia, hemodynamika nerek, hormon folikulotropowy, komórki przykłębuszkowe, komórki Sertoliego, nadżerka żołądka, nefropatia, niedociśnienie tętnicze, parametry czerwonokrwinkowe, parametry morfologii krwi, przerost komórek przykłębuszkowych, rozrost kanalików nerkowych, stężenie kreatyniny, stężenie mocznika, stężenie potasu, stężenie testosteronu, toksyczny wpływ na narządy docelowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Doneprion 10 mg
Dane przedkliniczne chlorowodorku donepezylu wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa, z działaniami niepożądanymi ograniczonymi głównie do efektów farmakologicznych związanych ze stymulacją układu cholinergicznego. Badania toksykologiczne wykazały brak mutagenności w testach na komórkach bakterii i ssaków oraz brak działania klastogennego in vivo u myszy. Wystąpienie słabego działania klastogennego in vitro obserwowano jedynie przy stężeniach przekraczających ponad 3000-krotnie stężenie terapeutyczne w osoczu człowieka, co czyni ten efekt klinicznie nieistotnym. Długoterminowe badania karcynogenności na myszach i szczurach nie wykazały potencjału rakotwórczego chlorowodorku donepezylu.
badanie karcynogenności, badanie toksykologiczne, chlorowodorek donepezylu, dawka terapeutyczna, Doneprion, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, inhibitor acetylocholinoesterazy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, stężenie stacjonarne, stymulacja cholinergiczna, test mikrojądrowy, toksyczność rozwojowa, układ cholinergiczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bexon (50 mg + 50 mg + 0,5 mg)/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne produktu leczniczego Bexon, zawierającego witaminy B1 (tiaminę), B6 (pirydoksynę) i B12 (cyjanokobalaminę), wykazały różnorodne profile bezpieczeństwa poszczególnych składników. Witamina B1 w bardzo dużych dawkach indukowała bradykardię oraz zaburzenia funkcji autonomicznych i nerwowo-mięśniowych. Pirydoksyna podawana doustnie w dawkach 150-200 mg/kg/dobę przez około 100 dni u psów wywoływała objawy neurotoksyczne, takie jak ataksja, osłabienie mięśni, zaburzenia równowagi oraz zmiany zwyrodnieniowe aksonów i osłonek mielinowych. Witamina B12 podawana dożylnie szczurom w dawkach do 100 mg/kg trzy razy w tygodniu przez 26 tygodni nie wykazała klinicznych objawów toksyczności, choć brak oceny makroskopowej i histopatologicznej narządów ogranicza interpretację tych wyników. Żaden ze składników nie wykazał działania genotoksycznego, jednak brak jest danych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego witamin B1, B6 i B12 w badaniach długoterminowych na zwierzętach. Lidokaina, jako składnik pomocniczy, nie wykazuje genotoksyczności, natomiast jej metabolit 2,6-ksylidyna wykazuje działanie genotoksyczne in vitro oraz rakotwórcze u szczurów, jednak ekspozycja kliniczna jest ponad 161 tys. razy niższa niż dawki powodujące nowotwory w badaniach przedklinicznych.
6-ksylidyna, ataksja, badanie histopatologiczne, bradykardia, cyjanokobalamina, drgawki, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, guz, lidokaina, ocena makroskopowa, osłabienie mięśniowe, pirydoksyna, płodność męska, płytka nerwowo-mięśniowa, rozwój płodu, spermatogeneza, tiamina, uszkodzenie osłonki mielinowej, witamina B1, witamina B12, witamina B6, zaburzenia równowagi - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fluimucil Muko Junior 100 mg
Dane przedkliniczne acetylocysteiny, substancji czynnej Fluimucil Muko Junior, wskazują na niską toksyczność ostrą, z wartością LD50 wynoszącą 8 g/kg m.c. u myszy oraz >10 g/kg m.c. u szczurów po podaniu doustnym. Badania toksyczności przewlekłej wykazały dobrą tolerancję u szczurów przy dawce 1 g/kg m.c./dobę przez 12 tygodni oraz u psów przy dawce 300 mg/kg m.c./dobę przez 1 rok, bez istotnych objawów toksyczności. Ocena genotoksyczności potwierdziła brak działania uszkadzającego materiał genetyczny zarówno in vitro, jak i in vivo. Badania reprodukcyjne przeprowadzone na samicach szczurów (do 2000 mg/kg m.c./dobę) i królików (do 1000 mg/kg m.c./dobę) nie wykazały negatywnego wpływu na płodność ani rozwój płodów. Podawanie acetylocysteiny samcom szczurów w dawce 250 mg/kg m.c./dobę przez 15 tygodni nie wpłynęło na ich zdolność rozrodczą. Podsumowując, acetylocysteina charakteryzuje się brakiem specyficznego ryzyka toksycznego i reprodukcyjnego przy dawkach wielokrotnie przekraczających te stosowane klinicznie, co potwierdza jej bezpieczeństwo stosowania w terapii.
acetylocysteina, badanie farmakologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, dawka letalna, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie toksyczne, Fluimucil Muko Junior, rozwój płodu, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie materiału genetycznego, wpływ na reprodukcję, zaburzenie płodności, zdolność rozrodcza - Leksykon substancji czynnych
Winpocetyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne winpocetyny przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, króliki) wykazały relatywnie niski profil toksyczności w dawkach terapeutycznych. Dawka LD50 po podaniu doustnym u szczurów wyniosła 503 mg/kg mc., natomiast psy nie tolerowały dawek doustnych powyżej 400 mg/kg mc. W badaniach toksyczności podostrej i przewlekłej (do 6 miesięcy i ponad roku) nie stwierdzono istotnych zmian klinicznych ani laboratoryjnych przy dawkach do 25 mg/kg mc. (doustnie) u szczurów oraz do 5 mg/kg mc. (dożylnie) u psów. Objawy niepożądane, takie jak wzmożone ślinienie, tachykardia, tachypnoe czy drgawki, pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne. Wyniki badań histologicznych i laboratoryjnych sugerują odwracalność tych efektów bez trwałych uszkodzeń tkanek.
badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, dawka LD50, dawka terapeutyczna, drgawki, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, krwawienie łożyskowe, podanie dożylne, poronienie, przepływ łożyskowy, przyspieszony oddech, rozwój płodowy, śmiertelność zarodkowo-płodowa, tachykardia, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, wada rozwojowa, winpocetyna, wzmożone ślinienie - Leksykon substancji czynnych
Powidon jodowany – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Powidon jodowany wykazuje niski profil toksyczności ostrej i przewlekłej przy stosowaniu miejscowym, co potwierdzają badania na zwierzętach (myszy, szczury, króliki, psy) z dawkami systemowymi znacznie przekraczającymi kliniczne (do 750 mg/kg mc./dobę przez 12 tygodni). Zaobserwowano odwracalne, dawko-zależne zmiany w funkcji tarczycy (wzrost PBI) oraz niespecyficzne zmiany histopatologiczne, podobne do tych wywołanych przez jodek potasu. Dane kliniczne potwierdzają bezpieczeństwo stosowania preparatów zawierających powidon jodowany w stężeniach 100 mg/g lub mg/ml (Betadine), 75 mg/ml (Braunol 7,5%) oraz 200 mg (Betadine VAG). Wyniki badań genotoksyczności są niejednoznaczne, jednak dostępne dowody wskazują na brak działania mutagennego in vivo, a ryzyko rakotwórczości przy prawidłowym stosowaniu jest minimalne, choć brak jest długoterminowych badań rakotwórczych na zwierzętach.
badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, jod związany z białkiem, jodek potasu, kompleks jodopowidonowy, mutagenność, potencjał rakotwórczy, powidon jodowany, preparat antyseptyczny, stężenie jodków, stężenie jodu, stężenie TSH, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon substancji czynnych
Sód hialuronian – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące sodu hialuronianu, substancji czynnej produktu Hyalgan (10 mg/ml), wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Ocena farmakologiczna nie ujawniła istotnych niepożądanych efektów na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym, w tym drogą dostawową odpowiadającą klinicznemu zastosowaniu, nie wykazały toksyczności narządowej ani ogólnoustrojowej. Ponadto, badania genotoksyczności (test Amesa, aberracje chromosomowe, test mikrojądrowy) oraz ocena potencjału rakotwórczego nie potwierdziły ryzyka mutagennego ani karcynogennego przy stosowaniu tej substancji.
aberracje chromosomowe, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie genotoksyczne, Hyalgan, kwas hialuronowy, ośrodkowy układ nerwowy, podanie dostawowe, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, sód hialuronowy, test Amesa, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon substancji czynnych
Laktuloza – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Laktuloza wykazuje bardzo niski profil toksyczności, co potwierdzają liczne badania przedkliniczne na różnych gatunkach zwierząt. W badaniach toksyczności ostrej, LD50 dla myszy wyniosła 48,8 ml/kg masy ciała (doustnie), dla dorosłych szczurów 43 ml/kg (doustnie) oraz 30 ml/kg (dootrzewnowo u noworodków). Objawy toksyczności obejmowały biegunkę, depresję i śpiączkę, a badania histopatologiczne wykazały krwotoczne zapalenie żołądka i jelit. W badaniach podostrych i przewlekłych, podawanie laktulozy w dawkach do 40 ml/kg/dobę nie wykazało istotnych działań toksycznych, jedynie nieznaczne zahamowanie wzrostu u szczurów i pawianów, prawdopodobnie związane ze skróconym czasem pasażu jelitowego. Badania reprodukcyjne i teratogenne na królikach, szczurach i myszach nie wykazały negatywnego wpływu nawet przy dawkach 3-6 razy wyższych niż stosowane u ludzi.
badanie farmakologiczne, badanie histopatologiczne, badanie toksyczności, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, farmakokinetyka, genotoksyczność, krwotoczne zapalenie żołądka i jelit, LD50, mutagenność, pasaż jelitowy, pęcznienie treści pokarmowej, profil bezpieczeństwa, roztwór laktulozy, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność substancji, toksyczny wpływ na reprodukcję, wpływ na reprodukcję, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Palifren Long 150 mg / 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa palmitynianu paliperydonu, substancji czynnej Palifren Long, wykazały, że wielokrotne podanie domięśniowe u szczurów i psów powodowało głównie efekty farmakologiczne, takie jak sedacja oraz zmiany prolaktynowe w gruczołach sutkowych i narządach płciowych. W miejscu wstrzyknięcia obserwowano reakcje zapalne i sporadyczne ropnie. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów, przy dawkach do 160 mg/kg mc./dobę (4,1-krotność ekspozycji u ludzi przy maksymalnej dawce 150 mg), nie stwierdzono embriotoksyczności ani wad rozwojowych, choć doustne podawanie rysperydonu wpływało negatywnie na masę urodzeniową i przeżywalność potomstwa. Badania genotoksyczności potwierdziły brak działania mutagennego zarówno palmitynianu paliperydonu, jak i paliperydonu.
antagonista dopaminy, antagonizm receptorów D2, działanie genotoksyczne, działanie prolaktyny, embriotoksyczność, genotoksyczność, gruczoł sutkowy, gruczolak gruczołu sutkowego, gruczolak przysadki mózgowej, gruczolak trzustki, gruczolakorak gruczołu sutkowego, hiperprolaktynemia, karcynogenność, narząd płciowy, nowotwór złośliwy, palmitynian paliperydonu, potencjał rakotwórczy, reakcja zapalna, ropień, rysperydon, sedacja, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie materiału genetycznego, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depratal 30 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa duloksetyny (substancji czynnej leku Depratal) nie wykazały działania genotoksycznego, co wskazuje na brak ryzyka uszkodzenia DNA. W badaniach rakotwórczości na szczurach nie stwierdzono działania kancerogennego, choć zaobserwowano obecność wielojądrzastych komórek w wątrobie bez innych zmian histopatologicznych. U myszy samic poddanych 2-letniej ekspozycji na wysoką dawkę 144 mg/kg/dobę odnotowano wzrost częstości gruczolaków i raków wątroby, co przypisano indukcji enzymów mikrosomalnych, jednak znaczenie tych wyników dla ludzi pozostaje niejasne. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawka 45 mg/kg/dobę (odpowiadająca maksymalnej ekspozycji klinicznej AUC) powodowała zmniejszenie spożycia pokarmu, redukcję masy ciała, zaburzenia cyklu rujowego, obniżenie wskaźnika żywych urodzeń i przeżycia potomstwa oraz opóźnienie wzrostu młodych.
cykl rujowy, dawka niepowodująca działań niepożądanych, duloksetyna, działanie genotoksyczne, działanie neurobehawioralne, ekspozycja kliniczna, embriotoksyczność, enzymy mikrosomalne wątrobowe, genotoksyczność, gruczolak wątroby, hepatotoksyczność, indukcja enzymów wątrobowych, NOAEL, rakotwórczość, rozwój płodu, toksyczny wpływ na rozród, układ kostny, układ sercowo-naczyniowy, wakuolizacja wątrobowokomórkowa, wielojądrzaste komórki, zmiana histopatologiczna - Leksykon substancji czynnych
Owoc anyżu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Owoc anyżu (Pimpinella anisum L., fructus) jest składnikiem leczniczych produktów ziołowych, dostępnych w formie ziół do zaparzania (1 g/g) oraz saszetek (2,0 g/saszetkę). Zgodnie z Dyrektywą 2001/83/EC, badania przedkliniczne nie są obligatoryjne, chyba że konieczne do potwierdzenia bezpieczeństwa. Test Amesa przeprowadzony na wodnym ekstrakcie z owocu anyżu z użyciem szczepów Salmonella typhimurium (TA98, TA100, TA102) wykazał brak działania mutagennego. Anetol, główny składnik aktywny, wykazuje słabe działanie mutagenne in vitro, jednak ryzyko genotoksyczności in vivo jest oceniane jako niskie, co wskazuje na akceptowalny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu terapeutycznym.
anetol, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo pacjenta, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, estragol, owoc anyżu, profil bezpieczeństwa, ryzyko genotoksyczności, Salmonella typhimurium, składnik aktywny, stężenie toksyczne, stosowanie terapeutyczne, test Amesa, właściwość genotoksyczna, wyciąg z anyżu - Leksykon substancji czynnych
Gemcytabina – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Gemcytabina, cytotoksyczny lek przeciwnowotworowy, wykazuje działanie genotoksyczne, co wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Ze względu na brak wystarczających danych klinicznych i szkodliwy wpływ na reprodukcję potwierdzony w badaniach na zwierzętach, nie zaleca się stosowania gemcytabiny w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczne metody antykoncepcji podczas terapii oraz przez 6 miesięcy po jej zakończeniu, aby zapobiec ryzyku uszkodzenia materiału genetycznego i negatywnemu wpływowi na rozwój płodu. W przypadku zajścia w ciążę podczas leczenia, pacjentka powinna niezwłocznie poinformować lekarza prowadzącego. Karmienie piersią należy przerwać na czas terapii, ze względu na potencjalne ryzyko działań niepożądanych u dziecka, mimo braku jednoznacznych danych o przenikaniu gemcytabiny do mleka matki.
antykoncepcja, badania przedkliniczne, ciąża, działanie genotoksyczne, gemcytabina, hipospermatogeneza, kriokonserwacja nasienia, laktacja, lek cytotoksyczny, materiał genetyczny, mechanizm działania leku, niepłodność, płodność męska, preparat leczniczy, spermatogeneza, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie materiału genetycznego, wiek rozrodczy - Leksykon substancji czynnych
Diklofenak sodu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Diklofenak sodu, substancja czynna zawarta w produkcie leczniczym DIKY 4%, został poddany szerokim badaniom przedklinicznym oceniającym jego bezpieczeństwo miejscowe i ogólnoustrojowe. Badania tolerancji miejscowej wykazały brak działania drażniącego na skórę królika, co potwierdza dobrą tolerancję miejscową. W ramach farmakologii bezpieczeństwa nie stwierdzono specyficznych działań niepożądanych przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały istotnych klinicznie zagrożeń, a testy genotoksyczności i rakotwórczości potwierdziły brak potencjału mutagennego i kancerogennego. W modelach zwierzęcych diklofenak nie wykazywał działania teratogennego, jednak przy dawkach toksycznych dla matki obserwowano działanie embriotoksyczne.
diklofenak sodu, DIKY 4%, dysfagia, działanie drażniące na skórę, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, farmakologia bezpieczeństwa, hamowanie owulacji, implantacja zarodka, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, toksyczność przewlekła, tolerancja miejscowa, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nicorette Spray 1 mg/dawkę
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa produktu leczniczego Nicorette Spray (1 mg/dawkę) obejmuje badania genotoksyczności oraz toksyczności reprodukcyjnej i potencjału rakotwórczego nikotyny. Badania genotoksyczności in vitro wykazały przeważnie brak działania genotoksycznego, choć przy wysokich stężeniach obserwowano niejednoznaczne wyniki, wymagające ostrożnej interpretacji. Natomiast badania in vivo nie potwierdziły genotoksyczności nikotyny. W badaniach na zwierzętach wykazano, że ekspozycja na nikotynę w okresie ciąży powoduje zmniejszenie masy urodzeniowej noworodków, redukcję liczebności miotu oraz obniżoną przeżywalność potomstwa, co wskazuje na ryzyko zaburzeń rozwoju prenatalnego i konieczność ostrożności w stosowaniu u kobiet ciężarnych.
badanie in vitro, badanie in vivo, dym tytoniowy, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, ekspozycja na nikotynę, genotoksyczność, masa urodzeniowa, Nicorette Spray, potencjał karcynogenny, potencjał rakotwórczy nikotyny, profil bezpieczeństwa leku, przeżywalność potomstwa, rozwój prenatalny, substancja rakotwórcza, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie materiału genetycznego, wielkość miotu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Linefor 150 mg
Pregabalina, substancja czynna preparatu Linefor, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, szczególnie w zakresie dawek odpowiadających stosowanym klinicznie u ludzi (maksymalna dawka 600 mg/dobę). W badaniach neurotoksyczności na szczurach i małpach zaobserwowano objawy takie jak zmniejszenie aktywności, nadaktywność oraz ataksja, które były zależne od dawki i ekspozycji. Długoterminowe badania wykazały zwiększoną częstość zaniku siatkówki u szczurów albinotycznych przy dawkach przekraczających 5-krotnie ekspozycję terapeutyczną u ludzi. Pregabalina nie wykazuje działania teratogennego u myszy, szczurów i królików, choć toksyczność płodowa pojawia się przy dawkach znacznie wyższych niż terapeutyczne. Wpływ na płodność oraz parametry nasienia u szczurów występuje jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej dawki kliniczne i ma charakter przemijający lub minimalny klinicznie.
ataksja, badania przedkliniczne, bruksizm, działanie genotoksyczne, Linefor, margines bezpieczeństwa, naczyniakomięsak krwionośny, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, płodność, potencjał karcynogenny, potencjał teratogenny, pregabalina, proliferacja komórek śródbłonka, toksyczność rozwojowa, zaburzenia płytek krwi, zaburzenia słuchu, zanik siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Memotropil 800 mg
Dane przedkliniczne dotyczące piracetamu, substancji czynnej Memotropilu, wskazują na niski potencjał toksyczny oraz szeroki margines bezpieczeństwa. W badaniach toksyczności ostrej podawano jednorazowe dawki do 10 g/kg masy ciała u myszy, szczurów i psów bez obserwacji nieodwracalnych efektów toksycznych. W badaniach wielokrotnego podawania stosowano dawki do 4,8 g/kg mc./dobę u myszy oraz do 2,4 g/kg mc./dobę u szczurów, nie wykazując toksycznego wpływu na narządy. Dożylne podawanie piracetamu w dawkach do 1 g/kg mc./dobę przez 4-5 tygodni u szczurów i psów również nie powodowało działań niepożądanych. Kompleksowe testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania genotoksycznego ani kancerogennego, co potwierdza bezpieczeństwo molekularne substancji.
badanie in vitro, badanie in vivo, działania niepożądane, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, forma parenteralna, genotoksyczność piracetamu, margines bezpieczeństwa leku, materiał genetyczny, nowotwór, piracetam, toksyczność ostra, toksyczność ostrej dawki, toksyczność wielokrotnej dawki, układ pokarmowy, zaburzenia układu pokarmowego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon substancji czynnych
Epirubicyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Epirubicyna, lek przeciwnowotworowy z grupy antracyklin, wykazuje działanie mutagenne i rakotwórcze, co ma istotne implikacje dla pacjentów w wieku rozrodczym. U mężczyzn może powodować uszkodzenie chromosomów w plemnikach i nieodwracalną niepłodność, dlatego zaleca się przechowywanie nasienia przed terapią. U kobiet przed menopauzą epirubicyna może wywołać brak miesiączki lub przedwczesną menopauzę, często nieodwracalną. Pacjentom planującym potomstwo po leczeniu wskazana jest konsultacja genetyczna. W trakcie terapii należy stosować skuteczne metody antykoncepcji – u kobiet co najmniej 6,5 miesiąca, a u mężczyzn 3,5-4 miesiące po ostatniej dawce.
amenorrhea, antracyklina, antykoncepcja, bankowanie nasienia, dysfunkcja gonad, działania niepożądane, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, enzymy sercowe, epirubicyna, hipokineza komorowa, kardiotoksyczność, konsultacja genetyczna, niepłodność, poradnia genetyczna, powikłania sercowo-naczyniowe, przedwczesna menopauza, przenikanie do mleka, samoistne poronienie, terapia epirubicyną, trymestr ciąży, uszkodzenie chromosomów, uszkodzenie płodu, wady wrodzone, wiek rozrodczy, właściwości mutagenne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Icatibant Zentiva 30 mg
Przedkliniczne badania toksyczności ikatybantu obejmowały długoterminowe podawanie wielokrotnych dawek u szczurów (do 6 miesięcy) i psów (do 9 miesięcy), wykazując odwracalne, dawko-zależne obniżenie stężeń hormonów płciowych oraz opóźnienie dojrzewania płciowego. Maksymalna dawka bez efektów niepożądanych (NOAEL) u psów odpowiadała ekspozycji AUC 2,3-krotnie wyższej niż u dorosłych ludzi po dawce 30 mg podskórnie. U szczurów obserwowano przerost nadnerczy, który ustępował po odstawieniu leku, jednak kliniczne znaczenie tego zjawiska pozostaje niejasne. Ikatybant nie wpływał negatywnie na płodność samców myszy i szczurów przy dawkach do 80,8 mg/kg mc./dobę i 10 mg/kg mc./dobę odpowiednio, a także nie wykazywał działania teratogennego u szczurów (do 25 mg/kg mc./dobę) i królików (do 10 mg/kg mc./dobę). Jednakże, jako silny antagonista bradykininy, lek może zaburzać implantację i stabilność macicy, wykazując działanie tokolityczne, co skutkowało opóźnieniem porodu, zwiększoną śmiertelnością okołoporodową i zaburzeniami u płodów przy dawkach 10 mg/kg mc./dobę u szczurów.
atrofia jąder, atrofia najądrzy, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie mikroskopowe, badanie toksykologiczne, bradykinina, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie tokolityczne, gonadotropina, hormon płciowy, ikatybant, implantacja, kanał hERG, niedokrwienie serca, podwiązanie naczyń wieńcowych, poziom ekspozycji, przerost nadnerczy, przewodzenie sercowe, test genotoksyczności, zgon okołoporodowy, zmiana hemodynamiczna, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Memorion 5 mg
Donepezyl chlorowodorek, substancja czynna leku Memorion, przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo, obejmujące działanie farmakologiczne, mutagenność, klastogenność, rakotwórczość oraz wpływ na rozrodczość. W badaniach na zwierzętach stwierdzono, że donepezyl wywołuje głównie stymulację cholinergiczną, zgodną z jego mechanizmem jako inhibitora acetylocholinoesterazy, bez innych istotnych działań niepożądanych. Testy mutagenne in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego, a działanie klastogenne obserwowano jedynie in vitro przy stężeniach toksycznych dla komórek, przekraczających ponad 3000-krotnie stężenie terapeutyczne w osoczu ludzi. Test mikrojądrowy in vivo u myszy nie potwierdził klastogenności, a inne badania genotoksyczne in vivo również nie wykazały zagrożeń.
badanie przedkliniczne, dane przedkliniczne, donepezyl chlorowodorek, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, inhibitor acetylocholinoesterazy, martwy płód, płodność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, stężenie stacjonarne leku, stymulacja cholinergiczna, test mikrojądrowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Salofalk 500 500 mg
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące mesalazyny, substancji czynnej produktu Salofalk 500, potwierdzają jej korzystny profil bezpieczeństwa farmakologicznego. Badania konwencjonalne nie wykazały istotnych zagrożeń dla kluczowych układów organizmu przy dawkach terapeutycznych. Testy genotoksyczności nie wykazały uszkodzeń materiału genetycznego, a badania na modelu szczurzym nie potwierdziły potencjału rakotwórczego, co jest szczególnie istotne w kontekście długotrwałej terapii chorób zapalnych jelit. Ponadto, brak toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa podkreśla bezpieczeństwo stosowania u pacjentów w wieku rozrodczym oraz kobiet w ciąży lub planujących ciążę.
choroba zapalna jelit, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, kwas 5-aminosalicylowy, martwica brodawek nerkowych, mesalazyna, nefrotoksyczność, nowotwór przewodu pokarmowego, potencjał kancerogenny, Salofalk, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie cewek nerkowych, uszkodzenie nefronu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ivineb 5 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne nebiwololu, substancji czynnej leku Ivineb (5,45 mg chlorowodorku nebiwololu, odpowiadające 5 mg nebiwololu), nie wykazały działania genotoksycznego. Standardowe testy mutagenności i aberracji chromosomowych potwierdziły brak potencjału do wywoływania uszkodzeń genetycznych, co wskazuje na niskie ryzyko mutagenności przy stosowaniu terapeutycznych dawek leku.
- Leksykon substancji czynnych
Klopidogrel – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa klopidogrelu wykazały, że zmiany w wątrobie u szczurów i pawianów pojawiały się jedynie przy dawkach odpowiadających co najmniej 25-krotnej ekspozycji klinicznej (standardowa dawka u ludzi 75 mg/dobę). Nie zaobserwowano wpływu na wątrobowe enzymy metabolizujące u ludzi przy dawkach terapeutycznych, co wskazuje na dobry profil bezpieczeństwa w zakresie funkcji wątroby. Przy bardzo dużych dawkach u zwierząt odnotowano złą tolerancję żołądkową, objawiającą się zapaleniem błony śluzowej, nadżerkami i wymiotami, jednak efekty te występowały tylko przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki kliniczne. Długoterminowe badania kancerogenności (myszy 78 tygodni, szczury 104 tygodnie, dawki do 77 mg/kg mc./dobę) nie wykazały działania rakotwórczego, a badania genotoksyczności in vivo i in vitro potwierdziły brak potencjału genotoksycznego.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja kliniczna, genotoksyczność, kancerogenność, klopidogrel, laktacja, nadżerka błony śluzowej żołądka, płodność, rozwój postnatalny, teratogenność, toksyczność wątrobowa, tolerancja żołądkowa, uszkodzenie genetyczne, wada rozwojowa, zapalenie błony śluzowej żołądka, znakowanie radioaktywne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pulmicort 0,125 mg/ml
Przedkliniczne badania toksyczności budezonidu, substancji czynnej leku Pulmicort (zawiesina do nebulizacji), potwierdziły, że jego profil bezpieczeństwa jest zgodny z charakterystyką glikokortykosteroidów, bez wykrycia niespodziewanych działań toksycznych. Istotnym wynikiem jest brak działania genotoksycznego – nie stwierdzono mutacji genowych, aberracji chromosomowych ani innych uszkodzeń DNA, co eliminuje ryzyko indukcji nowotworów lub dziedziczenia uszkodzeń genetycznych. Te dane są kluczowe dla oceny bezpieczeństwa stosowania budezonidu w praktyce klinicznej, zwłaszcza w kontekście długotrwałej terapii inhalacyjnej.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, budezonid, ciąża, deformacja układu kostnego, działanie genotoksyczne, działanie toksyczne, efekt teratogenny, glikokortykosteroid, mineralizacja kości, Pulmicort, rozrodczość zwierząt, rozszczep podniebienia, uszkodzenie DNA, zawiesina do nebulizacji - Leksykon substancji czynnych
Vincetoxicum hirundinaria – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania Vincetoxicum hirundinaria są istotnie ograniczone. Charakterystyka produktu leczniczego Engystol, zawierającego tę substancję w potencjach homeopatycznych D6, D10 i D30 (każda po 75 mg na tabletkę), nie dostarcza informacji na temat standardowych badań toksyczności ostrej, podprzewlekłej ani przewlekłej. Ponadto, brak jest udokumentowanych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa, a także danych dotyczących potencjalnych właściwości genotoksycznych, kancerogennych oraz wpływu na płodność, rozwój zarodka, przebieg ciąży i rozwój pourodzeniowy.
badanie farmakologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, dane przedkliniczne, dane toksykologiczne, działanie genotoksyczne, potencja homeopatyczna, profil bezpieczeństwa, rozwój płodu, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka, substancja czynna, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, Vincetoxicum hirundinaria, właściwość genotoksyczna, właściwość kancerogenna, wpływ na płodność, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ampril 2,5 mg tabletki 2,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ramiprylu wykazały, że lek charakteryzuje się relatywnie niską toksycznością ostrą po doustnym podaniu u gryzoni i psów, bez objawów toksyczności przy jednorazowym przedawkowaniu. W badaniach toksyczności przewlekłej u szczurów, psów i małp zaobserwowano zaburzenia równowagi elektrolitowej oraz zmiany w morfologii krwi, co jest zgodne z farmakodynamicznym profilem inhibitorów ACE. Dobrze tolerowane dawki wynosiły odpowiednio: 2,0 mg/kg/dobę u szczurów, 2,5 mg/kg/dobę u psów oraz 8 mg/kg/dobę u małp. Przy wysokich dawkach (250 mg/kg/dobę) u psów i małp stwierdzono powiększenie aparatu przykłębuszkowego, co odzwierciedla mechanizm działania ramiprylu. Badania mutagenności nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego substancji czynnej, potwierdzając jej bezpieczeństwo genetyczne.
aparat przykłębuszkowy, badanie mutagenności, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, konwertaza angiotensyny, materiał genetyczny, mechanizm działania leku, miedniczka nerkowa, morfologia krwi, potencjał mutagenny, ramipryl, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie nerek, zaburzenie równowagi elektrolitowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oleum Ricini PhytoPharm –
Przedkliniczne badania oleju rycynowego (Ricini Oleum virginale) wskazują na jego istotny wpływ na przebieg porodu u ciężarnych szczurów. Podawanie dawki 2 ml dziennie przez zgłębnik w 18., 19. i 20. dniu ciąży indukowało początek porodu oraz skracało jego całkowity czas trwania, co sugeruje działanie na kurczliwość mięśni gładkich macicy, prawdopodobnie za pośrednictwem metabolitów preparatu. Te obserwacje podkreślają potencjalne zastosowanie oleju rycynowego w indukcji porodu, jednak dotyczą one wyłącznie modelu zwierzęcego i późnego okresu ciąży.
aberracja chromosomowa, badanie rakotwórczości, ciąża, ciężarna samica szczura, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, indukcja porodu, kurczliwość mięśni macicy, model zwierzęcy, olej rycynowy, potencjał mutagenny, przebieg porodu, Ricini Oleum virginale, rozwój płodu, test Amesa, test mikrojądrowy, zwierzęta laboratoryjne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Anidulafungin Fresenius Kabi 100 mg
Badania przedkliniczne anidulafunginy wykazały, że lek jest stosunkowo bezpieczny w dawkach klinicznych, jednak przy dawkach 4-6-krotnie wyższych niż terapeutyczne obserwowano hepatotoksyczność u szczurów i małp, manifestującą się podwyższoną aktywnością enzymów wątrobowych oraz zmianami w morfologii krwi. Nie stwierdzono zwiększonej podatności na toksyczność w młodych zwierzętach. Badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego, choć brak jest danych dotyczących potencjalnej kancerogenności. W zakresie wpływu na reprodukcję, anidulafungina nie zaburzała płodności u szczurów, jednak przenikała przez łożysko, co potwierdzono obecnością leku w osoczu płodu. W toksyczności rozwojowej u szczurów nie zaobserwowano efektów teratogennych przy dawkach do 2-krotności dawki terapeutycznej 100 mg/dobę, natomiast u królików przy dawkach 1-4-krotnych odnotowano niewielkie zmniejszenie masy płodu, związane z toksycznością u matki.
anidulafungina, badanie in vitro, badanie in vivo, Candida, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, ekspozycja wewnątrzmaciczna płodu, enzymy wątrobowe, kandydoza rozsiana, ketamina i ksylazyna, morfologia krwi, przenikanie do OUN, stężenie w mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sumamed forte 200 mg/5 ml
Przeprowadzone badania przedkliniczne azytromycyny wykazały, że podawanie tego antybiotyku makrolidowego w dawkach do 40-krotnie wyższych niż terapeutyczne powodowało jedynie przemijającą fosfolipidozę bez istotnych klinicznych objawów toksyczności. Testy mutagenności, zarówno in vitro, jak i in vivo, nie wykazały działania genotoksycznego, co potwierdza bezpieczeństwo genetyczne leku. Brak długoterminowych badań rakotwórczości uzasadniono krótkotrwałym stosowaniem azytromycyny, co minimalizuje ryzyko karcynogenne. W badaniach embriotoksyczności na myszach i szczurach nie stwierdzono teratogenności, jednak przy bardzo wysokich dawkach (100-200 mg/kg mc./dobę) obserwowano opóźnienie kostnienia płodów oraz zaburzenia masy ciała u samic, a przy dawce 50 mg/kg mc./dobę opóźnienie kostnienia w okresie okołoporodowym i pourodzeniowym.
aberracja chromosomowa, antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, badanie długoterminowe, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fosfolipidoza, kostnienie, mutacja genowa, okres okołoporodowy, test mutagenności, toksyczność ogólna, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bisopromerck 5 5 mg
Bisoprolol, substancja czynna leku Bisopromerck, przeszedł kompleksowe badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo, które nie wykazały istotnych zagrożeń toksycznych przy stosowaniu klinicznym. Standardowe testy farmakologiczne potwierdziły brak negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Badania toksyczności po podaniu pojedynczym i wielokrotnym nie ujawniły specyficznych efektów toksycznych, a profil bezpieczeństwa bisoprololu jest zgodny z charakterystyką beta-adrenolityków. Ponadto, testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały potencjału mutagennego ani uszkodzeń DNA, a długoterminowe badania kancerogenne potwierdziły brak działania rakotwórczego.
aberracja chromosomowa, badania farmakologiczne, badania przedkliniczne, badania toksyczności, badanie kancerogenne, beta-adrenolityk, bisoprololu fumaran, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał kancerogenny, resorpcja płodu, substancja czynna, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA