Właściwości farmakokinetyczne
Hydroxyzinum Zentiva 10 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Hydroxyzinum Zentiva

Hydroxyzinum Zentiva zawiera jako substancję czynną hydroksyzyny chlorowodorek, pochodną difenylometanu, chemicznie spokrewnioną z fenotiazynami, rezerpiną, meprobamatem oraz benzodiazepinami. Dostępny jest w postaci tabletek powlekanych o dawkach 10 mg oraz 25 mg. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące właściwości farmakokinetycznych leku, istotne dla klinicystów podczas planowania terapii.¹

Wchłanianie

Hydroksyzyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu około 2 godzin od momentu podania. Wartości Cmax są zależne od dawki – po pojedynczym podaniu dawek 25 mg i 50 mg u dorosłych pacjentów stężenia maksymalne wynoszą odpowiednio około 30 ng/ml i 70 ng/ml. Przy dawkowaniu raz na dobę obserwuje się kumulację leku, manifestującą się wzrostem stężenia o około 30% po kolejnych dawkach.²

Biodostępność hydroksyzyny po podaniu doustnym w porównaniu do podania domięśniowego wynosi około 80%. Po domięśniowym podaniu pojedynczej dawki 50 mg, stężenie maksymalne osiąga zwykle wartość 65 ng/ml.³

Dystrybucja

Hydroksyzyna podlega szerokiej dystrybucji w organizmie, osiągając zazwyczaj wyższe stężenia w tkankach niż w osoczu. Pozorna objętość dystrybucji u pacjentów dorosłych mieści się w zakresie od 7 do 16 l/kg masy ciała, co wskazuje na znaczną penetrację tkankową.⁴

Na szczególną uwagę zasługuje przenikanie hydroksyzyny do skóry po podaniu doustnym, gdzie osiąga ona stężenia wyższe niż w surowicy. Efekt ten obserwuje się zarówno po dawkach pojedynczych, jak i po wielokrotnym podaniu, co może tłumaczyć skuteczność leku w terapii świądu.⁵

Hydroksyzyna pokonuje również barierę krew-mózg, co wyjaśnia jej działanie ośrodkowe. Lek przenika także przez barierę łożyskową, osiągając w organizmie płodu stężenia wyższe niż u matki, co należy uwzględnić przy stosowaniu u kobiet w ciąży.⁶

Metabolizm

Hydroksyzyna podlega intensywnemu metabolizmowi w organizmie. Głównym szlakiem metabolicznym jest konwersja do cetyryzyny, metabolitu o charakterze kwasu karboksylowego, który powstaje przy udziale dehydrogenazy alkoholowej. Proces ten odpowiada za około 45% metabolizmu dawki doustnej hydroksyzyny. Cetyryzyna zachowuje aktywność farmakologiczną, wywierając znaczące działanie blokujące na obwodowe receptory histaminowe H₁.⁷

Początek działania

W kontekście farmakokinetyki istotny jest również początek działania terapeutycznego hydroksyzyny. Efekt przeciwhistaminowy pojawia się po około 1 godzinie od doustnego podania preparatu. Działanie sedacyjne rozpoczyna się zależnie od postaci leku – po 5-10 minutach od doustnego przyjęcia postaci płynnej oraz po 30-45 minutach od zażycia tabletek.⁸

Właściwości farmakodynamiczne a farmakokinetyka

W zaburzeniach czynności wątroby obserwuje się wydłużenie działania przeciwhistaminowego hydroksyzyny, które po zastosowaniu pojedynczej dawki może utrzymywać się nawet do 96 godzin. Jest to istotna informacja przy ustalaniu schematu dawkowania u pacjentów z hepatopatią.⁹

Badania laboratoryjne

Badania in vitro wykazały wpływ hydroksyzyny na prądy jonowe w sercu. W zależności od stężenia obserwowano zarówno wydłużenie, jak i skrócenie czasu trwania potencjału czynnościowego we włóknach Purkinjego wyizolowanych od psów oraz hamowanie przepływu prądu potasowego (IKr) w kanałach hERG wyizolowanych z komórek ssaków. Warto jednak podkreślić, że działanie na kanały potasowe hERG wystąpiło przy stężeniach 40-krotnie wyższych niż stężenia terapeutyczne dla dawki 50 mg. Co istotne, w badaniach in vivo przeprowadzonych na psach nie stwierdzono wpływu hydroksyzyny na odstęp QTc.¹⁰

Dane przedkliniczne mające znaczenie dla farmakokinetyki

W badaniach przedklinicznych wykazano, że hydroksyzyna w dawkach 50 mg/kg/dobę lub wyższych może wykazywać działanie teratogenne i embriotoksyczne u gryzoni. Nie stwierdzono natomiast działania genotoksycznego w licznych badaniach in vitro i in vivo.¹¹

Należy zaznaczyć, że badania dotyczące potencjału rakotwórczego hydroksyzyny nie zostały przeprowadzone.¹²

Charakterystyka właściwości farmakokinetycznych