Interakcje leku
Hydroxyzinum Zentiva 10 mg

Hydroksyzyna chlorowodorek, substancja czynna preparatu Hydroxyzinum Zentiva, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Współpodawanie z lekami o działaniu depresyjnym na OUN (np. benzodiazepiny, opioidy) nasila efekt sedatywny, co wymaga indywidualnego dostosowania dawki. Interakcje z lekami przeciwcholinergicznymi prowadzą do nasilenia objawów cholinolitycznych, natomiast antagonizm wobec betahistyny i inhibitorów cholinoesterazy może obniżać skuteczność tych terapii. Szczególnie istotne jest unikanie łącznego stosowania z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko poważnych powikłań. Hydroksyzyna osłabia również presyjne działanie adrenaliny, co może mieć znaczenie w stanach nagłych. W badaniach na zwierzętach wykazano zmniejszenie działania przeciwdrgawkowego fenytoiny, co sugeruje ostrożność u pacjentów z padaczką. Farmakokinetycznie cymetydyna zwiększa stężenie hydroksyzyny w surowicy o 36%, co może nasilać jej efekty i działania niepożądane. Hydroksyzyna jest inhibitorem CYP2D6 (Ki: 3,9 µM), co może wpływać na metabolizm leków metabolizowanych przez ten enzym, zwłaszcza przy dużych dawkach.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Hydroksyzyna chlorowodorek, aktywna substancja zawarta w preparacie Hydroxyzinum Zentiva, wykazuje liczne interakcje z innymi lekami i substancjami, które należy uwzględnić podczas planowania terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis poszczególnych rodzajów interakcji oraz ich znaczenie kliniczne.1

Interakcje z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy

Jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) może prowadzić do nasilenia efektów sedatywnych. W takich przypadkach konieczne jest indywidualne dostosowanie dawkowania, uwzględniające możliwość zwiększonego działania depresyjnego na OUN.2

Interakcje z lekami przeciwcholinergicznymi

Stosowanie hydroksyzyny jednocześnie z produktami o działaniu przeciwcholinergicznym może prowadzić do nasilenia efektów cholinolitycznych. W przypadku takiego połączenia należy wziąć pod uwagę możliwość nasilenia działania i odpowiednio dostosować dawkowanie hydroksyzyny w sposób indywidualny dla pacjenta.3

Interakcje z betahistyną i inhibitorami cholinoesterazy

Hydroksyzyna wykazuje działanie antagonistyczne w stosunku do betahistyny oraz inhibitorów cholinoesterazy, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej tych leków. Należy uwzględnić to przeciwstawne działanie podczas planowania terapii.4

Wpływ na testy diagnostyczne

W przypadku planowania przeprowadzenia testów na alergię lub testu prowokacji oskrzelowej z metacholiną, leczenie hydroksyzyną należy przerwać co najmniej 5 dni przed badaniem. Jest to konieczne, aby uniknąć wpływu hydroksyzyny na wyniki tych badań diagnostycznych, co mogłoby prowadzić do otrzymania fałszywych wyników.5

Interakcje z inhibitorami MAO

Należy bezwzględnie unikać jednoczesnego podawania hydroksyzyny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO). Połączenie to może prowadzić do niebezpiecznych interakcji i potencjalnie zagrażających życiu powikłań.6

Interakcje z adrenaliną

Hydroksyzyna osłabia działanie adrenaliny zwiększające ciśnienie krwi. Ta interakcja może mieć istotne znaczenie kliniczne w stanach nagłych, gdy konieczne jest utrzymanie prawidłowego ciśnienia tętniczego.7

Interakcje z fenytoiną

W badaniach na zwierzętach wykazano, że hydroksyzyna zmniejsza działanie przeciwdrgawkowe fenytoiny u szczurów. Chociaż brak jest jednoznacznych danych dotyczących interakcji u ludzi, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu tych leków u pacjentów z padaczką.8

Interakcje z cymetydyną

Badania wykazały, że cymetydyna w dawce 600 mg podawana dwa razy na dobę zwiększa stężenie hydroksyzyny w surowicy o 36% oraz zmniejsza stężenie jej metabolitu, cetyryzyny, o 20%. Ta interakcja farmakokinetyczna może prowadzić do nasilenia działania hydroksyzyny i wymaga uwzględnienia przy ustalaniu dawkowania.9

Interakcje z substratami enzymu CYP2D6

Hydroksyzyna jest inhibitorem enzymu CYP2D6 (Ki: 3,9 µM: 1,7 mg/ml) i w dużych dawkach może wchodzić w interakcje z substratami tego enzymu. Należy uwzględnić tę możliwość przy stosowaniu hydroksyzyny jednocześnie z lekami metabolizowanymi przez CYP2D6.10

Wpływ na izoenzymy cytochromu P450 i UDP-glukuronylotransferazy

Hydroksyzyna w stężeniu 100 μM nie wykazuje działania hamującego na izoenzymy 1A1 i 1A6 UDP-glukuronylotransferazy w ludzkich mikrosomach wątrobowych. Hamuje ona natomiast izoenzymy 2C9, 2C19 i 3A4 cytochromu P450, ale w stężeniach znacznie większych niż stężenia maksymalne w osoczu (IC50: 103 do 140 μM; 46 do 52 μg/ml). Z tego powodu uważa się za mało prawdopodobne, aby hydroksyzyna wpływała niekorzystnie na metabolizm leków będących substratami tych enzymów w warunkach klinicznych.11

Wpływ cetyryzyny – metabolitu hydroksyzyny

Cetyryzyna, będąca metabolitem hydroksyzyny, w stężeniu 100 μM nie wykazuje działania hamującego na cytochrom P450 (izoenzymy 1A2, 2A6, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 i 3A4) ani na izoenzymy UDP-glukuronylotransferazy. Oznacza to, że ten metabolit prawdopodobnie nie wpływa na metabolizm leków przetwarzanych przez te enzymy.12

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu z hydroksyzyną prowadzi do istotnego nasilenia działania sedatywnego leku. Mechanizm tej interakcji polega na synergistycznym wpływie obu substancji na ośrodkowy układ nerwowy, co skutkuje wzajemnym potęgowaniem efektów depresyjnych.13

Interakcja z alkoholem może prowadzić do następujących konsekwencji klinicznych:

  • Zwiększone działanie uspokajające i sedatywne
  • Nasilone upośledzenie funkcji poznawczych i psychomotorycznych
  • Pogłębione zaburzenia koordynacji ruchowej
  • Zwiększone ryzyko wypadków i urazów
  • Potencjalne zaburzenia oddychania przy wyższych dawkach obu substancji

Ze względu na istotne kliniczne znaczenie tej interakcji, pacjenci przyjmujący hydroksyzynę powinni bezwzględnie powstrzymać się od spożywania napojów alkoholowych przez cały okres leczenia oraz 24 godziny po przyjęciu ostatniej dawki leku.14

Tabela interakcji

Substancja/grupa leków Rodzaj interakcji Mechanizm Konsekwencje kliniczne Poziom ważności
Leki działające depresyjnie na OUN (np. benzodiazepiny, opioidy, barbiturany) Farmakodynamiczna Synergistyczne działanie depresyjne na OUN Nasilenie działania sedatywnego, zaburzenia świadomości, depresja oddechowa Wysoki
Leki przeciwcholinergiczne Farmakodynamiczna Sumowanie efektów cholinolitycznych Nasilone objawy antycholinergiczne (suchość w ustach, zaburzenia widzenia, retencja moczu, zaparcia) Średni
Alkohol Farmakodynamiczna Synergistyczne działanie depresyjne na OUN Znaczne nasilenie działania sedatywnego, zaburzenia koordynacji psychoruchowej Wysoki
Betahistyna Farmakodynamiczna Działanie antagonistyczne Zmniejszenie skuteczności betahistyny Średni
Inhibitory cholinoesterazy Farmakodynamiczna Działanie antagonistyczne Zmniejszenie skuteczności inhibitorów cholinoesterazy Średni
Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) Farmakodynamiczna Złożony – prawdopodobnie związany z wpływem na neuroprzekaźniki Potencjalnie niebezpieczne interakcje, zwiększone ryzyko działań niepożądanych Wysoki (przeciwwskazane)
Adrenalina Farmakodynamiczna Blokada receptorów adrenergicznych Osłabienie działania presyjnego adrenaliny Średni
Fenytoina Farmakodynamiczna Wpływ na aktywność przeciwdrgawkową (wykazano u szczurów) Potencjalne zmniejszenie działania przeciwdrgawkowego fenytoiny Niski-średni
Cymetydyna Farmakokinetyczna Hamowanie metabolizmu hydroksyzyny, zwiększenie jej stężenia w surowicy o 36% Nasilenie działania hydroksyzyny, zwiększone ryzyko działań niepożądanych Średni
Substraty enzymu CYP2D6 Farmakokinetyczna Inhibicja enzymu CYP2D6 przez hydroksyzynę Potencjalne zwiększenie stężenia leków metabolizowanych przez CYP2D6 Niski-średni (istotny przy dużych dawkach hydroksyzyny)
Metacholina (test prowokacji oskrzelowej) Diagnostyczna Działanie przeciwcholinergiczne Fałszywie ujemne wyniki testów Średni (konieczne odstawienie leku 5 dni przed testem)
  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl