Przedawkowanie
Hydroxyzinum Zentiva 10 mg

Przedawkowanie hydroksyzyny chlorowodorku prowadzi do szerokiego spektrum objawów klinicznych, począwszy od nudności i tachykardii (>100 uderzeń/min), przez zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego takie jak senność, splątanie, omamy, drgawki, aż do ciężkich stanów zagrażających życiu, w tym depresji oddechowej, śpiączki i zapaści krążeniowo-oddechowej. Mechanizmy toksycznego działania obejmują efekty przeciwcholinergiczne, sedatywne oraz toksyczne na OUN, a także wpływ na układ sercowo-naczyniowy. Objawy rozwijają się sekwencyjnie, początkowo obejmując układ pokarmowy i sercowo-naczyniowy, a następnie nasilając się w zakresie funkcji neurologicznych. Warto podkreślić, że przedawkowanie wymaga natychmiastowej interwencji medycznej ze względu na ryzyko ciężkich powikłań i zgonu.

Przedawkowanie leku Hydroxyzinum Zentiva

Przedawkowanie hydroksyzyny chlorowodorku stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Objawy przedawkowania związane są głównie z depresją lub paradoksalnym pobudzeniem ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Ze względu na szeroki zakres objawów oraz potencjalnie ciężki przebieg, przedawkowanie wymaga natychmiastowej interwencji medycznej i wdrożenia odpowiedniego postępowania.1

Objawy kliniczne przedawkowania

Objawy kliniczne przedawkowania hydroksyzyny mogą rozwijać się sekwencyjnie, początkowo prezentując symptomy ze strony układu pokarmowego i sercowo-naczyniowego, następnie przechodząc w zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego o różnym nasileniu. U pacjentów z przedawkowaniem hydroksyzyny chlorowodorku obserwuje się szerokie spektrum objawów, które mogą postępować od stosunkowo łagodnych do zagrażających życiu.2

Objaw przedawkowania Opis Mechanizm
Nudności i wymioty Wczesne objawy przedawkowania, mogące prowadzić do odwodnienia Działanie ośrodkowe oraz drażniące na błonę śluzową żołądka
Tachykardia Przyspieszenie akcji serca, zwykle powyżej 100 uderzeń/min Działanie przeciwcholinergiczne leku
Gorączka Podwyższona temperatura ciała Działanie przeciwcholinergiczne oraz efekt ośrodkowy
Senność Nasilona tendencja do zasypiania, stan przedśpiączkowy Działanie sedatywne na OUN
Zaburzenia odruchu źrenicznego Nieprawidłowa reakcja źrenic na światło, często rozszerzenie źrenic Efekt przeciwcholinergiczny
Drżenie Mimowolne rytmiczne ruchy kończyn lub całego ciała Zaburzenia ośrodkowej regulacji napięcia mięśniowego
Splątanie Dezorientacja, zaburzenia świadomości Toksyczne działanie na OUN
Omamy Fałszywe percepcje zmysłowe bez bodźca zewnętrznego Działanie przeciwcholinergiczne na OUN
Obniżony poziom świadomości Progresywne zaburzenia świadomości od senności do śpiączki Nasilona depresja OUN
Depresja oddechowa Spłycenie i zwolnienie oddechu, hipowentylacja Depresja ośrodka oddechowego w pniu mózgu
Drgawki Uogólnione lub ogniskowe napady drgawkowe Toksyczne działanie na OUN, obniżenie progu drgawkowego
Niedociśnienie tętnicze Spadek ciśnienia krwi, mogący prowadzić do wstrząsu Działanie na układ sercowo-naczyniowy, rozszerzenie naczyń
Śpiączka Najgłębsze zaburzenie świadomości, zagrażające życiu Ciężka depresja OUN
Zapaść krążeniowo-oddechowa Stan bezpośredniego zagrożenia życia Niewydolność układu krążenia i oddechowego

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania hydroksyzyny chlorowodorku wymaga kompleksowego podejścia, ukierunkowanego na monitorowanie i podtrzymywanie funkcji życiowych, eliminację toksyny z organizmu oraz leczenie objawowe. Wdrożenie odpowiedniego protokołu postępowania zwiększa szanse na pomyślne rokowanie.3

Podstawowe elementy postępowania w przedawkowaniu obejmują:

  1. Zapewnienie drożności dróg oddechowych – niezbędne w przypadku zaburzeń świadomości, może wymagać intubacji dotchawiczej
  2. Monitorowanie funkcji życiowych – ciągły zapis EKG, monitorowanie ciśnienia tętniczego i saturacji przez co najmniej 24 godziny
  3. Tlenoterapia – zapewnienie odpowiedniej podaży tlenu, zwłaszcza przy depresji oddechowej
  4. Diagnostyka różnicowa – identyfikacja ewentualnych innych substancji przyjętych jednocześnie z hydroksyzyną
  5. Eliminacja toksyny – w uzasadnionych przypadkach płukanie żołądka z uprzednią intubacją dotchawiczą

U pacjentów z zaburzeniami świadomości po przedawkowaniu hydroksyzyny należy wykluczyć jednoczesne spożycie innych leków lub alkoholu. W przypadku podejrzenia intoksykacji mieszanej wskazane może być podanie naloksonu (w przypadku podejrzenia zatrucia opioidami), glukozy i/lub tiaminy (w przypadku podejrzenia hipoglikemii lub encefalopatii Wernickego).4

Farmakologiczne leczenie przedawkowania

W przypadku konieczności zastosowania środków farmakologicznych w leczeniu przedawkowania hydroksyzyny należy pamiętać o odpowiednim doborze leków:

  • Środki obkurczające naczynia – w przypadku niedociśnienia tętniczego zaleca się stosowanie norepinefryny lub metaraminolu. Należy bezwzględnie unikać stosowania epinefryny ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych.5
  • Fizostygmina – może być skuteczna w przypadku silnego, zagrażającego życiu działania przeciwcholinergicznego opornego na inne metody leczenia. Nie należy jej stosować wyłącznie w celu zapobiegania senności, a także u pacjentów z zaburzeniami przewodzenia sercowego lub po jednoczesnym spożyciu trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych ze względu na ryzyko wywołania drgawek i zatrzymania akcji serca.6

Przeciwwskazania w leczeniu przedawkowania

W trakcie leczenia przedawkowania hydroksyzyny należy unikać:

  • Wywoływania wymiotów – u pacjentów z objawami przedawkowania oraz zaburzeniami świadomości, śpiączką lub drgawkami nie należy stosować środków wymiotnych ze względu na ryzyko zachłystowego zapalenia płuc7
  • Epinefryny – przeciwwskazana w leczeniu niedociśnienia wywołanego przedawkowaniem hydroksyzyny8
  • Rutynowego stosowania fizostygminy – należy ją zastosować wyłącznie w przypadkach opornego, zagrażającego życiu działania przeciwcholinergicznego9

Skuteczność metod eliminacji toksyny

W przypadku znacznego spożycia hydroksyzyny, eliminacja leku z organizmu może być wspomagana poprzez płukanie żołądka, jednak należy je wykonywać jedynie po uprzedniej intubacji dotchawiczej u pacjentów z ryzykiem zachłyśnięcia.10

Warto podkreślić, że metody pozaustrojowej eliminacji toksyny, takie jak hemodializa czy hemoperfuzja, mają ograniczoną skuteczność w usuwaniu hydroksyzyny z organizmu i prawdopodobnie nie przynoszą istotnych korzyści klinicznych w leczeniu przedawkowania.11

Należy pamiętać, że nie istnieje swoista odtrutka na przedawkowanie hydroksyzyny, dlatego postępowanie opiera się głównie na leczeniu objawowym i podtrzymującym funkcje życiowe.12

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl