Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Deksrazoksan

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania deksrazoksanu

Deksrazoksan jest substancją aktywną stosowaną w produktach leczniczych takich jak Cardioxane i Cyrdanax, dostępnych w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji. Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa tej substancji obejmują wyniki badań toksyczności po wielokrotnym podaniu, mutagenności, rakotwórczości oraz wpływu na reprodukcję.^{1 2}

Toksyczność po wielokrotnym podaniu dawek

Badania przedkliniczne wykazały, że przy wielokrotnym podawaniu deksrazoksanu, głównymi narządami docelowymi są te, w których zachodzą szybkie podziały komórkowe. Dotyczy to przede wszystkim szpiku kostnego, tkanki limfatycznej, jąder oraz błony śluzowej przewodu pokarmowego. Stosowanie deksrazoksanu wiązało się z występowaniem atrofii jąder u szczurów, począwszy od dawek dożylnych na poziomie 25 mg/kg masy ciała, a u psów od dawki 20 mg/kg masy ciała podawanej raz w tygodniu.^{3 4}

Istotną obserwacją jest fakt, że stopień toksycznego działania na tkanki zależy głównie od schematu dawkowania. Pojedyncza duża dawka deksrazoksanu jest lepiej tolerowana niż taka sama dawka podzielona na kilka mniejszych podań w ciągu doby. Wykazano to zarówno dla produktu Cardioxane, jak i Cyrdanax.^{5 6}

Mutagenność

Deksrazoksan wykazuje działanie mutagenne oraz genotoksyczne, co zostało potwierdzone w badaniach prowadzonych zarówno w warunkach in vitro, jak i in vivo. Te właściwości wskazują na potencjalne ryzyko uszkodzeń materiału genetycznego.^{7 8}

Rakotwórczość

Rakotwórcze działanie samego deksrazoksanu nie było bezpośrednio badane w prowadzonych dotychczas badaniach przedklinicznych. Jednak dostępne są dane dotyczące długotrwałego podawania wysokich dawek razoksanu, będącego mieszaniną racemiczną, w której deksrazoksan stanowi enancjomer S-(+). Badania te wykazały związek z rozwojem nowotworów u zwierząt laboratoryjnych, w tym:^{9 10}

• nowotworów układu hematopoetycznego (krwiotwórczych) u samic myszy,
• nowotworów układu limfatycznego (limfocytarnych) u samic myszy,
• gruczolakoraków macicy u samic szczurów.

^{11 12}

Toksyczny wpływ na reprodukcję – teratogenność

Dostępne dane dotyczące wpływu deksrazoksanu na płodność z badań na zwierzętach są ograniczone. Jednak w badaniach na szczurach i psach zaobserwowano zmiany w jądrach po wielokrotnym podawaniu tej substancji.^{13 14}

Badania nad wpływem na reprodukcję wykazały, że razoksan (mieszanina racemiczna zawierająca deksrazoksan) wykazuje:^{15 16}

• działanie embriotoksyczne u myszy, szczurów i królików – powodując toksyczny wpływ na rozwijający się embrion,
• działanie teratogenne u szczurów i myszy – wywołując wady rozwojowe u płodów tych gatunków.

^{17 18}

Te dane przedkliniczne mają istotne znaczenie dla oceny potencjalnego ryzyka stosowania deksrazoksanu u pacjentów w wieku rozrodczym oraz kobiet w ciąży, wskazując na konieczność zachowania szczególnej ostrożności w tych populacjach.^{19 20}