Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Metamizol sodu

Przedkliniczne badania toksykologiczne metamizolu sodu wykazały istotne efekty toksyczne przy wielokrotnym podaniu u szczurów i psów, obejmujące zmniejszenie przyrostu masy ciała, obniżoną konsumpcję pokarmu, powiększenie narządów (wątroba, nerki, śledziona) oraz zmiany w układzie krwiotwórczym, takie jak wzrost liczby retikulocytów i obecność ciałek Heinza. W badaniach kancerogenności u myszy zaobserwowano zwiększoną częstość guzów wątroby, prawdopodobnie związanych z mechanizmem hepatotoksycznym, a nie genotoksycznym. W modelu zarodka kurczęcia dawki 30 i 90 mg/kg metamizolu zwiększały częstość wad cewy nerwowej. Badania na szczurach Sprague-Dawley wykazały toksyczność dawki 625 mg/kg mc/dobę, objawiającą się m.in. krwotokami, zmniejszeniem masy ciała i przeżywalności potomstwa, natomiast dawka 250 mg/kg mc/dobę obniżała przeżywalność młodych. W badaniu na szczurach Wistar dawki do 900 mg/kg mc/dobę powodowały spadek masy ciała i zmniejszenie liczby zagnieżdżonych zarodków, jednak bez jednoznacznych dowodów teratogenności.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania metamizolu sodu

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa stosowania metamizolu sodu obejmują szereg testów toksykologicznych, kancerogenności, teratogenności oraz wpływu na rozrodczość, które dostarczają istotnych informacji na temat profilu bezpieczeństwa tej substancji. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane z badań przedklinicznych przeprowadzonych na różnych modelach zwierzęcych.1

Toksyczność po wielokrotnym podaniu

Badania toksyczności po wielokrotnym podaniu metamizolu u szczurów i psów, przeprowadzone różnymi drogami podania (doustnie, dożylnie, podskórnie), wykazały szereg efektów toksycznych. Obserwowano przede wszystkim zmniejszenie przyrostu masy ciała oraz obniżoną konsumpcję pożywienia u badanych zwierząt. W układzie krwiotwórczym odnotowano zwiększenie liczby retikulocytów oraz formowanie się ciałek Heinza. Wykazano również powiększenie narządów wewnętrznych, w szczególności wątroby, nerek i śledziony.2

Potencjał kancerogenny

W badaniach potencjału kancerogennego przeprowadzonych na myszach dla metamizolu sodu zaobserwowano zwiększoną częstość występowania guzów wątroby lub wzrost masy wątroby bez towarzyszących zmian histopatologicznych. Istotnym jest odnotowanie, że występowanie guzów wątroby u określonych szczepów myszy było prawdopodobnie związane z mechanizmem niegenotoksycznym, obejmującym procesy hepatotoksyczności, a nie z bezpośrednim działaniem genotoksycznym substancji.3

Teratogenność i toksyczność rozwojowa

Badania teratogenności przeprowadzone w modelu zarodka kurczęcia, który jest uznawany za odpowiadający pierwszemu miesiącowi rozwoju zarodkowego u ssaków, wykazały, że metamizol w dawkach 30 mg/kg i 90 mg/kg był związany ze zwiększoną częstością występowania wad cewy nerwowej.4

Wpływ na płodność i rozwój prenatalny

Szczegółowe badania wpływu metamizolu sodu na płodność i rozwój prenatalny przeprowadzono na różnych szczepach szczurów. W jednym z badań na szczurach rasy Sprague-Dawley podawano doustnie dawki 0, 100, 250 lub 625 mg metamizolu/kg masy ciała/dobę. Protokół badania obejmował leczenie samców F0 rozpoczęte 10 tygodni przed kryciem, natomiast samice F0 były leczone przez 2 tygodnie przed kryciem, a następnie leczenie kontynuowano w okresie ciąży i laktacji. Analizę przeprowadzono po 20 dniach ciąży.5

Wyniki tego badania wykazały, że dawka 625 mg/kg masy ciała/dobę była toksyczna zarówno dla samic, jak i samców, powodując 6 zgonów związanych z krwotokiem z żołądka, zmniejszenie masy ciała, zmniejszenie spożycia pokarmów oraz powiększenie śledziony. W tej samej grupie dawkowej (625 mg/kg mc/dobę) zaobserwowano znaczne zmniejszenie liczby urodzonych młodych na samicę i obniżenie przeżywalności młodych do 4 dnia laktacji. Ponadto, przy dawce 250 mg/kg mc/dobę również odnotowano obniżony odsetek przeżycia młodych.6

W innym badaniu grupa 30 samców i 30 samic szczurów rasy Wistar otrzymywała dietę zawierającą metamizol w ilości 0, 1 000, 3 000 lub 9 000 mg/kg pokarmu, co odpowiadało około 0, 100, 300 i 900 mg metamizolu/kg masy ciała/dobę. Leczenie rozpoczęto 60 dni przed kryciem, a u samic kontynuowano w okresie ciąży i laktacji. Połowa samic została poddana eutanazji w dniu 21 ciąży w celu przeprowadzenia analizy.7

Uzyskane wyniki wskazują, że wzrost masy ciała u zwierząt rodzicielskich uległ znacznemu spadkowi w grupach otrzymujących 3 000 i 9 000 mg/kg paszy. W najwyższej grupie dawkowej (9 000 mg/kg) liczba zagnieżdżonych zarodków znacznie się zmniejszyła. Mimo tych efektów, nie zaobserwowano dowodów na teratogenność metamizolu sodu w tym badaniu.8

Dane bezpieczeństwa dla składników dodatkowych produktu Vemonis Intense

Kofeina – dane przedkliniczne

W kontekście danych o bezpieczeństwie stosowania konieczne jest również uwzględnienie informacji dotyczących kofeiny, która jest składnikiem produktu Vemonis Intense. Badania na szczurach i myszach wykazały, że wady rozwojowe wywoływane przez kofeinę występowały jedynie po podaniu dużych dawek, które były toksyczne dla organizmu matki. Istotne jest, że efekty te obserwowano wyłącznie po podaniu w bolusie (dootrzewnowo lub poprzez zgłębnik), co stanowi istotne ograniczenie w ekstrapolacji tych wyników na stosowanie kliniczne.9

Drotaweryna – dane przedkliniczne

Drotaweryna chlorowodorek, będący kolejnym składnikiem produktu Vemonis Intense, również został poddany badaniom przedklinicznym w zakresie bezpieczeństwa stosowania. Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych nie wykazały bezpośrednich ani pośrednich szkodliwych skutków stosowania drotaweryny w odniesieniu do ciąży oraz rozwoju zarodka i płodu.10

Podsumowanie danych przedklinicznych

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania metamizolu sodu wskazują na możliwość występowania efektów toksycznych przy podawaniu wysokich dawek, szczególnie w zakresie wpływu na narządy wewnętrzne oraz układ krwiotwórczy. Szczególną uwagę zwracają obserwacje dotyczące potencjalnego wpływu na rozwój prenatalny, gdzie w wysokich dawkach substancja może wpływać na przeżywalność potomstwa oraz powodować wady cewy nerwowej w niektórych modelach badawczych. Nie wykazano jednak jednoznacznego działania teratogennego w badaniach na szczurach rasy Wistar. Dodatkowe składniki produktu Vemonis Intense – kofeina oraz drotaweryna – w badaniach przedklinicznych wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa, przy czym kofeina w wysokich dawkach toksycznych dla organizmu matki może powodować wady rozwojowe.11

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl