Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Torendo Q-Tab 2 mg 2 mg

Przedkliniczne badania toksykologiczne rysperydonu na modelach zwierzęcych wykazały dawkozależne efekty na układ rozrodczy i gruczoły piersiowe, związane z hiperprolaktynemią indukowaną blokadą receptorów dopaminergicznych D2. U szczurów i psów zaobserwowano zmiany w zachowaniach rodzicielskich, obniżoną masę urodzeniową oraz przeżywalność potomstwa, jednak bez działania teratogennego u szczurów i królików. Ekspozycja prenatalna wiązała się z deficytami funkcji poznawczych i rozwojowych u potomstwa. W badaniach na młodych zwierzętach stwierdzono zwiększoną śmiertelność, opóźnienie rozwoju i dojrzewania płciowego, przy czym wpływ na kości długie pojawiał się dopiero przy ekspozycji 15-krotnie przekraczającej maksymalną dawkę u młodzieży (1,5 mg/dobę). Rysperydon nie wykazywał działania genotoksycznego, jednak w badaniach rakotwórczych u gryzoni zaobserwowano wzrost częstości gruczolaków przysadki, trzustki i gruczołów mlecznych, co wiązano z przewlekłą hiperprolaktynemią, choć znaczenie tych wyników dla ludzi pozostaje niejasne.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania rysperydonu obejmują szereg badań na zwierzętach, które dostarczają istotnych informacji odnośnie potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem tego leku u ludzi. Badania te koncentrowały się na ocenie toksyczności, wpływu na funkcje rozrodcze, potencjalnym działaniu genotoksycznym oraz rakotwórczym, a także na wpływie na układ sercowo-naczyniowy.1

Toksyczność i wpływ na układ rozrodczy

W badaniach dotyczących podprzewlekłej toksyczności przeprowadzonych na niedojrzałych płciowo szczurach i psach zaobserwowano zależne od dawki działanie na gruczoły piersiowe i układ rozrodczy zarówno u samców, jak i samic. Efekty te były spowodowane zwiększonymi stężeniami prolaktyny w surowicy krwi, co wynikało z zablokowania receptora dopaminergicznego D2 przez rysperydon. Dodatkowo, badania na kulturach tkankowych sugerują, że rozwój komórek w ludzkich guzach piersi może być stymulowany przez prolaktynę.2

W badaniach nad wpływem rysperydonu na rozmnażanie u szczurów, zaobserwowano działania niepożądane dotyczące zachowań rodziców podczas kojarzenia się w pary oraz zmniejszenie masy urodzeniowej i przeżywalności potomstwa. Co istotne, rysperydon nie wykazywał działania teratogennego (uszkadzającego płód) u szczura i królika.3

Wpływ na rozwój poznawczy i motoryczny

Ekspozycja na rysperydon w okresie płodowym u szczurów wiązała się z deficytami funkcji poznawczych u zwierząt dorosłych. Podobne negatywne oddziaływanie na uczenie się i rozwój motoryczny potomstwa zaobserwowano również przy podawaniu innych środków będących antagonistami dopaminy ciężarnym zwierzętom.4

Badania toksykologiczne na młodych zwierzętach

W badaniach toksykologicznych przeprowadzanych na młodych szczurach stwierdzano zwiększoną śmiertelność i opóźnienie ich rozwoju. W 40-tygodniowym badaniu na młodych psach zaobserwowano opóźnienie dojrzewania płciowego.5

Analizując wyniki na podstawie pola pod krzywą (AUC), nie stwierdzono zaburzenia wzrostu kości długich u psów przy narażeniu 3,6 razy większym od maksymalnej ekspozycji u młodzieży (1,5 mg/dobę). Natomiast w przypadku ekspozycji 15 razy większej od maksymalnej ekspozycji na lek u młodzieży, zaobserwowano wpływ na kości długie i dojrzewanie płciowe.6

Potencjał genotoksyczny i rakotwórczy

Rysperydon nie wykazywał działania genotoksycznego w szeregu przeprowadzonych testów, co sugeruje brak potencjału do bezpośredniego uszkadzania DNA.7

Natomiast w badaniach nad działaniem rakotwórczym rysperydonu u szczurów i myszy obserwowano wzrost częstości występowania następujących nowotworów:

Guzy te można powiązać z przedłużającym się antagonizmem względem dopaminy D2 i wynikającą z tego hiperprolaktynemią. Należy jednak podkreślić, że znaczenie tych obserwacji dotyczących gryzoni dla oceny ryzyka stosowania leku u ludzi pozostaje nieznane.8

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Modele zwierzęce in vitro i in vivo wykazały, że duże dawki rysperydonu mogą powodować wydłużenie odstępu QT w zapisie elektrokardiograficznym, co teoretycznie może zwiększać ryzyko wystąpienia poważnego zaburzenia rytmu sercaczęstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Jest to istotna informacja z punktu widzenia bezpieczeństwa kardiologicznego, szczególnie u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu serca.9

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl