alergiczne zapalenie skóry
Alergiczne zapalenie skóry (AZS, atopowe zapalenie skóry) to przewlekła, nawrotowa choroba zapalna skóry, charakteryzująca się intensywnym świądem, suchością i stanem zapalnym. Jest częścią tzw. marszu alergicznego i często współwystępuje z innymi chorobami atopowymi, takimi jak astma oskrzelowa czy alergiczny nieżyt nosa.
W patogenezie AZS kluczową rolę odgrywa dysfunkcja bariery naskórkowej oraz nieprawidłowa odpowiedź immunologiczna. Mutacje w genie kodującym filagrynę – białko odpowiedzialne za utrzymanie integralności naskórka – predysponują do rozwoju choroby. Proces zapalny jest napędzany przez limfocyty Th2 i Th22, które produkują cytokiny prozapalne, takie jak IL-4, IL-13 i IL-22.
Diagnostyka AZS opiera się na kryteriach klinicznych, w tym występowaniu charakterystycznych zmian skórnych (zaczerwienienie, grudki, strupy, lichenifikacja) w typowych lokalizacjach (zgięcia łokciowe, podkolanowe, twarz, szyja), uporczywym świądzie oraz przewlekłym i nawrotowym przebiegu. Pomocne są również testy alergiczne identyfikujące potencjalne alergeny.
Leczenie ma charakter wielokierunkowy i obejmuje: nawilżanie i natłuszczanie skóry emolientami, stosowanie miejscowych glikokortykosteroidów i inhibitorów kalcyneuryny w okresach zaostrzeń, unikanie zidentyfikowanych alergenów oraz edukację pacjenta. W ciężkich przypadkach stosuje się fototerapię, leki immunosupresyjne (cyklosporyna A, metotreksat) lub nowoczesne terapie biologiczne (dupilumab).
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Butylohydroksyanizol – Działania niepożądane
Butylohydroksyanizol (E 320), stosowany jako przeciwutleniacz w plastrach leczniczych Voltaren Forte 140 mg (2,90 mg na plaster), może wywoływać działania niepożądane głównie ze strony skóry. Najczęściej obserwuje się kontaktowe zapalenie skóry, wysypkę, egzemę, rumień oraz świąd w miejscu aplikacji. Rzadziej występują pęcherzowe zapalenia skóry, suchość skóry, a bardzo rzadko reakcje nadwrażliwości, takie jak pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, reakcje anafilaktyczne, fotowrażliwość, a także objawy astmatyczne u osób predysponowanych. Wysypka krostkowa jest również bardzo rzadkim, ale możliwym efektem miejscowego działania drażniącego tej substancji. Ze względu na niskie ogólnoustrojowe stężenie butylohydroksyanizolu w plastrach ryzyko systemowych działań niepożądanych jest niskie, jednak zwiększa się przy stosowaniu na dużych powierzchniach skóry i przez długi czas.
alergiczne zapalenie skóry, astma, butylohydroksyanizol, diklofenak, duszność, egzema, fotowrażliwość, kontaktowe zapalenie skóry, monitorowanie działań niepożądanych, obrzęk naczynioruchowy, pęcherzowe zapalenie skóry, plaster leczniczy, pokrzywka, promieniowanie UV, przeciwutleniacz, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, rumień pęcherzowy, substancja pomocnicza, świąd, świszczący oddech, wysypka krostkowa, zaburzenia oddechowe, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tolperison NeuroPharma 150 mg
Profil bezpieczeństwa tolperyzonu został oceniony na podstawie danych od ponad 12 000 pacjentów. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane dotyczą układów: skóry i tkanki podskórnej, ogólnoustrojowego, nerwowego oraz przewodu pokarmowego. Reakcje nadwrażliwości stanowią około 50-60% wszystkich zgłoszeń, zwykle mają łagodny przebieg, choć odnotowano rzadkie przypadki zagrażające życiu, takie jak wstrząs anafilaktyczny. Częstość działań niepożądanych klasyfikuje się jako niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana. Do najważniejszych działań należą: alergiczne zapalenie skóry, świąd, pokrzywka, bóle i zawroty głowy, senność, dyskomfort w jamie brzusznej, biegunka, zaparcia, dławica piersiowa, tachykardia, bradykardia, niedociśnienie oraz obrzęk naczynioruchowy o nieznanej częstości, zidentyfikowany po wprowadzeniu leku do obrotu.
alergiczne zapalenie skóry, anoreksja, astenia, bezsenność, białkomocz, biegunka, ból głowy, ból kończyn, ból mięśni, bradykardia, depresja, dezorientacja, dławica piersiowa, drgawki, duszność, dysfagia, dyskomfort w jamie brzusznej, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, kołatanie serca, krwawienie z nosa, letarg, leukocyt, mimowolne oddawanie moczu, nadmierna potliwość, niedociśnienie, niedokrwistość, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, osłabienie mięśni, osteopenia, płytki krwi, pokrzywka, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, senność, stężenie bilirubiny, stężenie kreatyniny, suchość w jamie ustnej, świąd, szum w uszach, tachykardia, tolperyzon, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenie czucia, zaburzenie koncentracji, zaburzenie snu, zaparcie, zawroty głowy, złe samopoczucie, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olimestra 40 mg
Olmesartan medoksomil, substancja czynna leku Olimestra, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania na podstawie badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to ból głowy (7,7%), objawy grypopodobne (4,0%) oraz zawroty głowy (3,7%), przy czym w badaniach kontrolowanych placebo jedynym jednoznacznie związanym z lekiem działaniem była centralnego pochodzenia zawroty głowy (2,5% vs 0,9% w grupie placebo). U pacjentów starszych obserwuje się zwiększoną częstość niedociśnienia tętniczego, a u dzieci i młodzieży (1-17 lat) występuje częstsze krwawienie z nosa oraz wyższa częstość zawrotów i bólów głowy przy dużych dawkach. Ponadto, olmesartan może powodować rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak autoimmunologiczne zapalenie wątroby z okresem utajenia trwającym od kilku miesięcy do lat oraz enteropatię typu celiakii, wymagające szczególnej uwagi klinicznej.
alergiczne zapalenie skóry, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, ból głowy, dławica piersiowa, enteropatia typu celiakii, fosfokinaza kreatynowa, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hiperurykemia, krwiomocz, małopłytkowość, niedociśnienie tętnicze, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, olmesartan medoksomil, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie oskrzeli, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bimatoprost Indoco 0,3 mg/ml
Bimatoprost Indoco 0,3 mg/ml w postaci kropli do oczu jest stosowany w okulistyce, a jego profil bezpieczeństwa został oceniony na podstawie badań klinicznych obejmujących ponad 1800 pacjentów. Najczęstsze działania niepożądane to nadmierny wzrost rzęs (do 45% w pierwszym roku, spadający do 2% w trzecim roku), przekrwienie spojówek (do 44% w pierwszym roku, spadające do 12% w trzecim roku) oraz świąd oczu (do 14% w pierwszym roku, brak nowych przypadków w trzecim roku). Mniej niż 9% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych w pierwszym roku, a w kolejnych latach odsetek ten spadł do 3%. Działania niepożądane dotyczą głównie narządu wzroku i mają łagodne lub umiarkowane nasilenie, bez przypadków ciężkich reakcji.
alergiczne zapalenie skóry, alergiczne zapalenie spojówek, analog prostaglandyn, astenia, astenopia, astma, bimatoprost, dermatochalaza, duszność, hiperpigmentacja skóry, hiperpigmentacja tęczówki, hipertrichoza, hirsutyzm, krople do oczu, krwawienie siatkówkowe, melanocyt, nadciśnienie tętnicze, nadmierny wzrost rzęs, nadżerka rogówki, obrzęk plamki żółtej, obrzęk spojówki, periorbitopatia, POChP, przekrwienie spojówek, ptoza, retrakcja powieki, skurcz powiek, świąd oczu, światłowstręt, zapalenie brzegów powiek, zapalenie naczyniówki, zapalenie rogówki, zapalenie tęczówki, zwapnienie rogówki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ipidacrine hydrochloride Grindeks 20 mg
Ipidakryny chlorowodorek, jako cholinomimetyk, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, głównie związanych z pobudzeniem receptorów muskarynowych. Do najczęstszych należą kołatanie serca i bradykardia (≥1/100 do <1/10), ślinotok i nudności (≥1/100 do <1/10), a także nadmierna potliwość (≥1/100 do <1/10). Neurologiczne działania niepożądane, takie jak zawroty głowy, ból głowy i senność, występują niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), przy czym senność jest szczególnie nasilona przy dużych dawkach. W obrębie układu oddechowego obserwuje się zwiększone wydzielanie oskrzelowe (≥1/1 000 do <1/100), a w przewodzie pokarmowym – wymioty (≥1/1 000 do <1/100) oraz rzadziej biegunkę i ból w nadbrzuszu (≥1/10 000 do <1/1 000). Ponadto, mogą pojawić się skurcze mięśni, osłabienie oraz objawy alergii skórnej, zwłaszcza przy wysokich dawkach. Reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny, mają częstość nieznaną, ale mogą być ciężkie i wymagają natychmiastowej interwencji.
alergiczne zapalenie skóry, atropina, ból nadbrzusza, bradykardia, chlorowodorek ipidakryny, działanie cholinomimetyczne, kołatanie serca, MedDRA, nadmierna potliwość, obrzęk krtani, pokrzywka, receptor muskarynowy, rumień, skurcz mięśnia, ślinotok, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wydzielina oskrzelowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Evertas
Stosowanie systemu transdermalnego z rywastygminą (Evertas) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko działań niepożądanych, których częstość i nasilenie rośnie wraz z dawką. Po przerwie w leczeniu dłuższej niż 3 dni zaleca się wznowienie terapii od dawki 4,6 mg/24 h. Niewłaściwe stosowanie, takie jak nakładanie nowego plastra bez usunięcia poprzedniego lub jednoczesne użycie wielu plastrów, może prowadzić do ciężkich powikłań, w tym hospitalizacji i zgonów. Najczęstsze działania niepożądane to zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka), szczególnie nasilone u kobiet i mogące prowadzić do odwodnienia wymagającego interwencji dożylnej. Rywastygmina może także wywoływać bradykardię, zwiększając ryzyko torsade de pointes, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością serca, bradyarytmiami, niedoborami elektrolitów lub stosujących leki wydłużające QT. Konieczne jest monitorowanie masy ciała ze względu na ryzyko jej utraty u chorych na chorobę Alzheimera.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alergiczne zapalenie skóry, astma, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradyarytmia, bradykardia, choroba Alzheimera, choroba wrzodowa, hipokaliemia, inhibitor cholinesterazy, lek cholinomimetyczny, napad drgawkowy, niedrożność dróg moczowych, nudności, objawy pozapiramidowe, obturacyjna choroba płuc, odwodnienie, rumień, rywastygmina, system transdermalny, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Senamina 12,5 mg
Senamina, zawierająca 12,5 mg doksylaminy wodorobursztynianu w formie tabletek powlekanych, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych, które są przeważnie łagodne i przemijające, najczęściej występujące na początku terapii. Najczęstsze działania niepożądane to senność (≥1/10) oraz objawy antycholinergiczne, takie jak suchość w jamie ustnej, zaparcia, niewyraźne widzenie, zatrzymanie moczu, zwiększone wydzielanie śluzu w oskrzelach i zawroty głowy, występujące z częstością 1-9%. Inne działania niepożądane o częstości od 1/100 do <1/10 obejmują ból głowy, bezsenność, nerwowość, zmęczenie, a także zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból w górnej części brzucha), podwójne widzenie, szumy uszne, niedociśnienie ortostatyczne oraz duszność. Rzadziej (1/10 000 do <1/1 000) obserwuje się drżenia, drgawki, niedokrwistość hemolityczną, małopłytkowość, leukopenię i agranulocytozę.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie skóry, astenia, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból górnej części brzucha, doksylamina wodorobursztynian, drgawka, drżenie, duszność, efekt antycholinergiczny, kołatanie serca, koszmar senny, lek przeciwhistaminowy, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, niewyraźne widzenie, nudność, obrzęk obwodowy, parestezja, podwójne widzenie, refluks dwunastniczo-żołądkowy, senność, suchość jamy ustnej, szumy uszne, wymioty, zaburzenie koordynacji, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie układu nerwowego, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Novate 0,5 mg/g
Klobetazol propionian, jako silny kortykosteroid miejscowy, może wywoływać liczne działania niepożądane, których częstość i nasilenie zależą od dawki, czasu stosowania oraz powierzchni aplikacji. Najczęściej obserwuje się miejscowe reakcje skórne, takie jak uczucie pieczenia (≥ 1/100, < 1/10), które ustępuje samoistnie. Inne działania o nieznanej częstości obejmują świąd, atrofię skóry, pękanie, rozstępy, wtórne zakażenia, wysypkę, kontaktowe zapalenie skóry, potówki oraz zaostrzenie choroby podstawowej. Długotrwałe stosowanie, zwłaszcza na dużych powierzchniach lub pod opatrunkami okluzyjnymi, może prowadzić do ogólnoustrojowych efektów, takich jak zespół Cushinga, zaburzenia metaboliczne i elektrolitowe, a także do zmian skórnych, w tym nadmiernego owłosienia i zmian pigmentacyjnych. Szczególną ostrożność należy zachować u dzieci, u których obserwowano również zaburzenia wzrostu i rozwoju oraz zwiększone ryzyko zespołu Cushinga, zwłaszcza przy stosowaniu pod pieluchą lub opatrunkami okluzyjnymi.
alergiczne zapalenie skóry, atrofia skóry, hiperglikemia, hirsutyzm, klobetazol propionian, kortykosteroid miejscowy, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, nieostre widzenie, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercze, otyłość centralna, pękanie skóry, pieczenie skóry, potówki, rozstępy skórne, rozszerzenie naczyń powierzchniowych, ścieńczenie skóry, świąd, twarz księżycowata, wysypka skórna, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia glikemii, zaburzenia pigmentacji skóry, zaburzenia wzrostu, zakażenie wtórne, zaostrzenie choroby podstawowej, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lenalidomide Ranbaxy 15 mg
Lenalidomid Ranbaxy wykazuje zróżnicowany profil bezpieczeństwa zależny od wskazania i schematu leczenia, z częstością występowania działań niepożądanych sięgającą nawet 79% w przypadku neutropenii u pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim (NDMM) w leczeniu podtrzymującym po autologicznym przeszczepie komórek macierzystych (ASCT). Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia hematologiczne (neutropenia 42,2-79,0%, trombocytopenia 21,5-72,3%, niedokrwistość 13,8-70,7%), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka 22,8-54,5%, zaparcia 17,4-56,1%) oraz objawy ogólne takie jak zmęczenie (17,9-73,7%) i neuropatia obwodowa (71,8% w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem). Ciężkie działania niepożądane, takie jak zapalenie płuc (10,6% w leczeniu podtrzymującym NDMM), niewydolność nerek (6,3%) oraz żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, występują z różną częstością w zależności od populacji pacjentów i schematu terapii. Szczególnie niepokojący jest wzrost wczesnych zgonów u pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza i dużym rozmiarem guza (≥5 cm lub ≥3 zmiany ≥3 cm), gdzie odnotowano 20% zgonów w ciągu 20 tygodni terapii lenalidomidem.
alergiczne zapalenie skóry, astenia, biegunka, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, gorączka neutropeniczna, hipokalcemia, lenalidomid, leukopenia, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, nudności, obrzęk obwodowy, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, skurcze mięśni, świąd, szpiczak mnogi, trombocytopenia, wysypka, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie żołądka i jelit, zaparcie, zatorowość płucna, zespół mielodysplastyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Flekainid – Działania niepożądane
Flekainid, jako lek przeciwarytmiczny klasy IC, wykazuje istotne ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza proarytmicznych, które są szczególnie niebezpieczne u pacjentów ze strukturalną chorobą serca i zaburzeniami czynności lewej komory. Do najczęstszych działań niepożądanych należą zawroty głowy (≥10%) oraz zaburzenia widzenia (≥10%), w tym podwójne i niewyraźne widzenie. Ze strony układu sercowo-naczyniowego obserwuje się blok przedsionkowo-komorowy II i III stopnia, bradykardię (<60/min), niewydolność serca, niedociśnienie tętnicze, a także częstoskurcze przedsionkowe i komorowe. Flekainid może prowadzić do przewodzenia AV 1:1 przy trzepotaniu przedsionków, co skutkuje niebezpiecznym przyspieszeniem rytmu komór. Ponadto lek może ujawnić zespół Brugadów, co stanowi poważne zagrożenie nagłą śmiercią sercową. Charakterystyczne zmiany w EKG obejmują wydłużenie odstępów PQ, QT, PR oraz zespołu QRS, a także zmiany progu stymulacji, co ma znaczenie u pacjentów ze stymulatorem serca.
alergiczne zapalenie skóry, amnezja, bezdech, bezsenność, biegunka, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, ból brzucha, ból mięśni, ból stawów, bradykardia, depresja, dezorientacja, drgawki, duszność, działanie proarytmiczne, flekainid, lek przeciwarytmiczny, leukopenia, łysienie, migotanie komór, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niepokój, niewydolność serca, nudności, omamy, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, przeciwciała przeciwjądrowe, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, śródmiąższowa choroba płuc, suchość jamy ustnej, trombocytopenia, trzepotanie przedsionków, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zapalenie płuc, zaparcie, zatrzymanie czynności serca, zawroty głowy, zawroty głowy ośrodkowe, zespół Brugadów, złogi rogówki, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amarhyton 100 mg
Flekainid octan, substancja czynna leku Amarhyton (dostępnego w dawkach 50 mg i 100 mg w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu), wykazuje istotne ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza proarytmicznych. U pacjentów z organiczną chorobą serca i zaburzeniami czynności lewej komory może dojść do nasilenia istniejących arytmii lub pojawienia się nowych, w tym ciężkich postaci częstoskurczu komorowego. Charakterystyczne zmiany w EKG obejmują wydłużenie odstępów PQ, QT, PR oraz zespołu QRS. Do poważnych powikłań należą blok przedsionkowo-komorowy II i III stopnia, blok odnogi pęczka Hisa, zatrzymanie czynności serca oraz niewydolność serca. Ponadto, flekainid może ujawniać zespół Brugadów oraz powodować przewodzenie przedsionkowo-komorowe 1:1 przy trzepotaniu przedsionków, co skutkuje znacznym wzrostem częstości akcji serca.
alergiczne zapalenie skóry, anemia, ataksja, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, częstoskurcz komorowy, drgawki, duszność, dyskineza, działanie proarytmiczne, flekainid octan, kołatanie serca, morfologia krwi, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedociśnienie, niewydolność serca, organiczna choroba serca, parestezja, pokrzywka, próg stymulacji, przeciwciała przeciwjądrowe, przedwczesny skurcz komorowy, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, śródmiąższowa choroba płuc, tachykardia, trzepotanie przedsionków, wydłużenie odstępu PQ, zaburzenia widzenia, zaburzenie czynności lewej komory, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie zatokowe, zapalenie płuc, zapalenie układowe, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie czynności serca, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół Brugadów, zmiany w elektrokardiogramie, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Minirin 0,2 0,2 mg
Minirin 0,2 mg (octan desmopresyny) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych u dorosłych i dzieci, z hiponatremią jako najpoważniejszym powikłaniem. Hiponatremia, obserwowana u 6% dorosłych, może manifestować się bólami głowy, nudnościami, wymiotami, zawrotami głowy, splątaniem, a w ciężkich przypadkach drgawkami i śpiączką. Ryzyko tego powikłania wzrasta wraz z dawką leku i jest szczególnie wysokie u kobiet. Inne często występujące działania niepożądane u dorosłych to ból głowy (12%), zawroty głowy (3%), nadciśnienie (2%) oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności (4%), ból brzucha (3%), biegunka (2%) i zaparcia (1%). U dzieci najczęściej zgłaszanym działaniem jest ból głowy (1%), a rzadziej występują zaburzenia psychiczne i żołądkowo-jelitowe, które zwykle ustępują po przerwaniu terapii. Reakcje anafilaktyczne, choć nie zgłaszane w badaniach klinicznych, pojawiły się w monitoringu po wprowadzeniu leku do obrotu.
alergiczne zapalenie skóry, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, chwiejność emocjonalna, desmopresyna, drgawki, duszność, hipernatremia, hipokaliemia, hiponatremia, kanalik nerkowy, kołatanie serca, koszmar nocny, moczówka prosta ośrodkowa, nadciśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niestrawność, nokturia, nudności, octan desmopresyny, odwodnienie, parestezja, reakcja anafilaktyczna, senność, skurcz mięśniowy, śpiączka, splątanie, stężenie sodu, upośledzone widzenie, wymioty, zaburzenia pamięci, zaburzenia równowagi, zaparcie, zawroty głowy, zmienność nastroju - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivaroxaban Bluefish 20 mg
Bezpieczeństwo stosowania rywaroksabanu oceniono w 13 badaniach fazy III z udziałem 69 608 dorosłych oraz 4 badaniach pediatrycznych z 488 pacjentami. Najczęstszym działaniem niepożądanym były krwawienia, w tym epistaksis (4,5%) i krwotoki z przewodu pokarmowego (3,8%). Częstość krwawień różniła się w zależności od wskazania: 6,8% w profilaktyce ŻChZZ po aloplastyce stawu biodrowego/kolanowego, 23% w leczeniu ZŻG i ZP oraz profilaktyce nawrotów, a u dzieci leczonych z powodu ŻChZZ aż 39,5%. Ryzyko krwawień obejmuje spektrum od łagodnych wybroczyn do zagrażających życiu krwotoków, z możliwymi powikłaniami takimi jak zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, niewydolność nerek i nefropatia antykoagulantowa. W porównaniu z antagonistami witaminy K, rywaroksaban częściej powodował krwawienia z błon śluzowych, w tym nasilone krwawienia miesiączkowe u kobiet w wieku rozrodczym.
alergiczne zapalenie skóry, antagonista witaminy K, antykoagulant, dysfagia, dyspepsja, hemartros, krwawienie domięśniowe, krwiomocz, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok podspojówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, nadpłytkowość, nefropatia antykoagulacyjna, niedokrwistość pokrwotoczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, powikłanie krwotoczne, rywaroksaban, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lenalidomide Medical Valley 2,5 mg
Lenalidomid jest stosowany w leczeniu nowotworów hematologicznych, takich jak szpiczak mnogi, zespoły mielodysplastyczne, chłoniak z komórek płaszcza oraz chłoniak grudkowy. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje liczne działania niepożądane, z których najczęstsze to neutropenia (częstość do 79,0%), trombocytopenia (do 72,3%), biegunka (do 54,5%), zaparcia, zmęczenie, skurcze mięśni, gorączka i wysypka. Do najcięższych powikłań należą żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, neutropenia 3. i 4. stopnia, gorączka neutropeniczna, zapalenie płuc oraz niewydolność nerek, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Szczególnie niepokojące są dane z badania MCL-002, gdzie u pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza i dużą masą guza odnotowano 20% wczesnych zgonów w ciągu pierwszych 20 tygodni terapii, co jest znacząco wyższe niż 7% w grupie kontrolnej.
alergiczne zapalenie skóry, autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, gorączka neutropeniczna, hipokalcemia, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk obwodowy, odwodnienie, szpiczak mnogi, trombocytopenia, zakażenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie żołądka i jelit, zatorowość płucna, zespół mielodysplastyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Osaver 40 mg
Olmesartan medoksomil, dostępny w dawkach 10 mg, 20 mg oraz 40 mg (tabletki powlekane Osaver), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w terapii nadciśnienia tętniczego. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są ból głowy (7,7%), objawy grypopodobne (4,0%) oraz zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego (3,7%). W badaniach kontrolowanych placebo jedynym działaniem jednoznacznie związanym z lekiem były zawroty głowy ośrodkowe (2,5% vs 0,9% placebo). Inne istotne działania niepożądane to hipertriglicerydemia (2,0% vs 1,1% placebo) oraz zwiększona aktywność fosfokinazy kreatynowej (1,3% vs 0,7% placebo). Rzadkie, ale klinicznie istotne powikłania obejmują enteropatię o typie celiakii, autoimmunologiczne zapalenie wątroby oraz pojedyncze przypadki rabdomiolizy. U pacjentów geriatrycznych (>65 lat) obserwuje się zwiększoną częstość niedociśnienia (z rzadko do niezbyt często), co wymaga ostrożności podczas terapii.
alergiczne zapalenie skóry, antagonista receptora angiotensyny II, astenia, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, ból głowy, dławica piersiowa, enteropatia typu celiakii, fosfokinaza kreatynowa, hipertriglicerydemia, hiperurykemia, krwawienie z nosa, krwiomocz, letarg, małopłytkowość, monoterapia, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niewydolność nerek, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, obrzęk twarzy, olmesartan medoksomil, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, zakażenie dróg moczowych, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit, zapalenie gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie stawów, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Roxan 20 mg
Rywaroksaban (Roxan 20 mg) jest bezpośrednim inhibitorem czynnika Xa, którego profil bezpieczeństwa oceniono w 13 badaniach klinicznych III fazy obejmujących 53 103 pacjentów. Czas obserwacji wynosił od 39 dni do 41 miesięcy, co umożliwiło ocenę zarówno krótkoterminowego, jak i długoterminowego bezpieczeństwa. Najczęstszym działaniem niepożądanym były krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) oraz z przewodu pokarmowego (3,8%). Częstość krwawień różniła się w zależności od wskazania i dawki, wynosząc od 6,8% u pacjentów po aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego do 28 na 100 pacjentolat u pacjentów z migotaniem przedsionków. Niedokrwistość występowała z częstością od 0,15 do 5,9 na 100 pacjentolat, zależnie od wskazania terapeutycznego. Działania niepożądane sklasyfikowano zgodnie z MedDRA, obejmując częstości od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000).
alergiczne zapalenie skóry, inhibitor czynnika Xa, krwawienie z nosa, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok podspojówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadpłytkowość, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, powikłanie krwotoczne, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, trombocytopenia, wada zastawkowa, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hemostazy, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zdarzenie zakrzepowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Encorton 10 mg
Encorton, zawierający prednizon w dawkach 1 mg, 5 mg, 10 mg i 20 mg, jest kortykosteroidem stosowanym w terapii krótkotrwałej i długotrwałej. Działania niepożądane są rzadkie przy krótkotrwałym stosowaniu, natomiast długotrwała terapia wiąże się z licznymi powikłaniami, w tym wtórną niedoczynnością kory nadnerczy (szczególnie przy dawkach >5 mg/dobę), zespołem Cushinga, zahamowaniem wzrostu u dzieci, zaburzeniami cyklu miesiączkowego, hiperglikemią, ujawnieniem cukrzycy, hirsutyzmem oraz ujemnym bilansem azotowym. Ponadto obserwuje się wzrost masy ciała, zwiększone łaknienie, zespoły zakrzepowo-zatorowe, zaburzenia psychiczne (występujące u 15-50% pacjentów, zwłaszcza przy dawkach 40 mg/dobę), wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego, drgawki, zawroty głowy, bóle głowy oraz powikłania okulistyczne takie jak zaćma podtorebkowa tylna (2,5-60% pacjentów), jaskra i wytrzeszcz.
alergiczne zapalenie skóry, aseptyczna martwica kości, bradykardia, cukrzyca, drgawki, glukozuria, hiperglikemia, hipokaliemia, hirsutyzm, jaskra, kortykosteroid, miopatia steroidowa, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, niedoczynność kory nadnerczy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, pokrzywka, prednizon, reakcja anafilaktyczna, rozstępy skórne, steroidoterapia, toczeń rumieniowaty, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, ujemny bilans azotowy, uogólniona twardzina układowa, wrzód trawienny, wytrzeszcz, zaburzenie cyklu miesiączkowego, zaćma podtorebkowa, zahamowanie wzrostu, zapalenie trzustki, zasadowica hipokaliemiczna, zespół Cushinga, zespół odstawienia, zespół zakrzepowo-zatorowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pentasa 2 g
Lek Pentasa zawiera mesalazynę w dawce 2 g granulatu o przedłużonym uwalnianiu i może powodować szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, ból brzucha, nudności, wymioty) oraz bóle głowy i wysypki skórne. Należy zwrócić szczególną uwagę na rzadkie, ale poważne reakcje, takie jak ciężkie skórne reakcje nadwrażliwości (SCAR), w tym zespół Stevensa i Johnsona (SJS) oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). Ponadto, mogą wystąpić zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, ostre zapalenie trzustki, a także zaburzenia czynności nerek i wątroby, które prawdopodobnie mają podłoże alergiczne. Wiele z tych objawów może być trudnych do odróżnienia od manifestacji samej choroby zapalnej jelita, co komplikuje ocenę związku przyczynowo-skutkowego.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, alergiczne zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, ból brzucha, choroba zapalna jelita, ciężkie skórne działania niepożądane, eozynofilia, eozynofilia płucna, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotransferaza, gorączka polekowa, granulat o przedłużonym uwalnianiu, granulocytopenia, kamica układu moczowego, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, mesalazyna, naciek płucny, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oligospermia, ostre zapalenie trzustki, pancolitis, pancytopenia, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wyprysk atopowy, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie nerek, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zastoinowe zapalenie wątroby, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczeniopodobny, zwiększona aktywność aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atmina 4,6 mg/24 h
Rywastygmina w postaci systemu transdermalnego (plastra) jest istotną opcją terapeutyczną w leczeniu otępienia typu alzheimerowskiego, charakteryzującą się specyficznym profilem bezpieczeństwa. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to miejscowe reakcje skórne (rumień o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego, ocena 1-2 wg EMA) oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności i wymioty. Reakcje skórne, w tym pęcherzowe (12,5% pacjentów w wieku 55-90 lat, ocena 6 wg EMA), mają zwykle łagodne nasilenie i ustępują samoistnie po usunięciu plastra. Działania niepożądane wykazują zależność od dawki – dawki powyżej 13,3 mg/24h wiążą się z częstszym występowaniem bezsenności i niewydolności serca, natomiast dawka 13,3 mg/24h nie różni się pod tym względem od placebo. W porównaniu do form doustnych, system transdermalny nie wywołuje ciężkich powikłań żołądkowo-jelitowych, takich jak krwotok czy pęknięcie przełyku.
alergiczne zapalenie skóry, bezsenność, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba Parkinsona, dławica piersiowa, drgawka, dysfagia, erozja skóry, jadłowstręt, klasyfikacja EMA, krwotok żołądkowo-jelitowy, majaczenie, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nietrzymanie moczu, niewydolność serca, objawy pozapiramidowe, odwodnienie, otępienie typu alzheimerowskiego, pęknięcie przełyku, reakcja skórna, rumień, splątanie, system transdermalny, tachykardia, wrzód dwunastnicy, wrzód żołądka, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakażenie układu moczowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół chorego węzła zatokowego, złe samopoczucie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bimatoprost Indoco 0,1 mg/ml
Bimatoprost Indoco w postaci kropli do oczu wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się występowaniem działań niepożądanych u około 38% pacjentów podczas 12-miesięcznego badania klinicznego III fazy. Najczęstszym działaniem niepożądanym było przekrwienie spojówek (29%), zwykle o charakterze nieizalnym i łagodnym. Inne często obserwowane objawy to punktowate zapalenie rogówki, świąd oka, wzrost rzęs oraz hiperpigmentacja tęczówki (0,5% przy stężeniu 0,1 mg/ml i 1,5% przy 0,3 mg/ml). Działania niepożądane dotyczyły głównie narządu wzroku i miały łagodne do umiarkowanego nasilenie, bez ciężkich incydentów. Około 4% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych. Charakterystyczne dla analogów prostaglandyn są lipodystroficzne zmiany okołooczodołowe (ptoza, retrakcja powieki, zapadnięcie oczu), które mogą pojawić się już po miesiącu leczenia i częściowo ustępować po jego przerwaniu.
alergiczne zapalenie skóry, analog prostaglandyny, astma, bimatoprost, ból oka, duszność, hiperpigmentacja tęczówki, hirsutyzm, krwawienie siatkówki, lipodystrofia okołooczodołowa, nadciśnienie tętnicze, nieprawidłowe próby wątrobowe, obrzęk plamki, obrzęk spojówki, periorbitopatia, POChP, podrażnienie oka, przekrwienie spojówki, retrakcja powieki, świąd oka, świąd powiek, torbielowaty obrzęk plamki, wzrost rzęs, zaburzenie ostrości wzroku, zapalenie naczyniówki, zapalenie rogówki, zapalenie tęczówki, zespół suchego oka, zwapnienie rogówki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atmina
Atmina w postaci systemu transdermalnego zawiera rywastygminę i jest przeznaczona do stosowania wielodniowego, z koniecznością przestrzegania ścisłych zasad aplikacji, w tym unikania naklejania więcej niż jednego plastra jednocześnie. Nieprawidłowe stosowanie, takie jak pozostawienie starego plastra lub jednoczesne użycie kilku, może prowadzić do ciężkich działań niepożądanych, w tym hospitalizacji i zgonów. Po przerwie w terapii dłuższej niż 3 dni, leczenie należy rozpocząć od dawki 4,6 mg/24 h. Działania niepożądane, takie jak nudności, wymioty i biegunka, są dawko-zależne i częstsze u kobiet, a u pacjentów z odwodnieniem może być konieczne dożylne uzupełnienie płynów oraz modyfikacja dawkowania. Zaleca się regularną kontrolę masy ciała ze względu na ryzyko jej zmniejszenia podczas terapii.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alergiczne zapalenie skóry, astma, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradyarytmia, bradykardia, choroba Alzheimera, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, częstoskurcz torsade de pointes, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor cholinesterazy, niewydolność serca, nudności, objawy pozapiramidowe, obturacyjna choroba płuc, odwodnienie, rywastygmina, system transdermalny, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivastigmine Mylan 4,5 mg
Rywastygmina, stosowana w leczeniu otępienia typu alzheimerowskiego oraz otępienia związanego z chorobą Parkinsona, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, takimi jak nudności (38%) i wymioty (23%), szczególnie w fazie ustalania dawki. Kobiety są bardziej podatne na te działania oraz na utratę masy ciała. U pacjentów z otępieniem alzheimerowskim często obserwuje się także zaburzenia psychiczne (koszmary senne, pobudzenie, dezorientacja, lęk) oraz zaburzenia metabolizmu i odżywiania (jadłowstręt, zmniejszenie apetytu). W grupie z otępieniem parkinsonowskim rywastygmina może nasilać objawy parkinsonowskie, takie jak drżenie (10,2% vs. 3,9% placebo), spowolnienie ruchowe, dyskineza i hipokineza, a także powodować podobne zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana.
alergiczne zapalenie skóry, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, depresja, dezorientacja, dławica piersiowa, drgawki, drżenie, dyskineza, dystonia, halucynacje, hipokineza, jadłowstręt, koszmary senne, krwawienie z przewodu pokarmowego, lęk, majaczenie, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, nadmierne wydzielanie śliny, niedociśnienie tętnicze, niestrawność, nudności, objaw koła zębatego, objawy pozapiramidowe, odwodnienie, omamy, omdlenie, otępienie typu alzheimerowskiego, otępienie związane z chorobą Parkinsona, pęknięcie przełyku, pobudzenie, rywastygmina, senność, spowolnienie ruchowe, tachykardia, wymioty, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rombidux 20 mg
Bezpieczeństwo stosowania rywaroksabanu oceniono w 13 badaniach klinicznych fazy III obejmujących 53 103 pacjentów z różnymi wskazaniami, takimi jak profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), leczenie zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP), profilaktyka udaru u pacjentów z migotaniem przedsionków oraz profilaktyka zdarzeń zakrzepowych po ostrym zespole wieńcowym. Dominującym działaniem niepożądanym są krwawienia, najczęściej z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%), co jest zgodne z mechanizmem antykoagulacyjnym leku. Często obserwowano niedokrwistość (1,6-5,9% w zależności od wskazania), nadpłytkowość i trombocytopenię. Reakcje alergiczne, w tym rzadkie anafilaksje, oraz objawy neurologiczne jak zawroty i bóle głowy, a także poważniejsze powikłania krwotoczne (krwotok mózgowy, śródczaszkowy) były zgłaszane niezbyt często. Inne działania niepożądane obejmowały krwotoki oczne, tachykardię, niedociśnienie, krwiaki, krwawienia z układu oddechowego i przewodu pokarmowego, zaburzenia czynności wątroby, reakcje skórne (w tym rzadkie ciężkie zespoły), bóle mięśniowo-szkieletowe oraz zaburzenia nerek, w tym rzadką ostrą niewydolność nerek.
alergiczne zapalenie skóry, anemia, antykoagulant, cholestaza, dławica piersiowa, krwawienie domięśniowe, krwawienie miesiączkowe, krwawienie z błon śluzowych, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, krwotok z układu moczowo-płciowego, migotanie przedsionków, nadpłytkowość, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotocza, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostry zespół wieńcowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, suchość błony śluzowej, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wylew krwi do stawu, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zawroty głowy, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, zwiększenie aktywności aminotransferaz, zwiększenie stężenia bilirubiny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vicks VapoRub –
Vicks VapoRub to maść zawierająca lewomentol (2,75 g/100 g), kamforę racemiczną (5,00 g/100 g), olejek eukaliptusowy (1,50 g/100 g) oraz olejek terpentynowy (5,00 g/100 g). Preparat może wywoływać miejscowe działania niepożądane, takie jak zaczerwienienie, podrażnienie skóry i oczu, alergiczne zapalenie skóry oraz oparzenia kontaktowe, choć ich częstość jest niska. Reakcje te mają zwykle łagodny przebieg i ustępują po przerwaniu stosowania oraz usunięciu resztek maści. Przy prawidłowym stosowaniu ekspozycja ogólnoustrojowa jest minimalna, a działania niepożądane o charakterze systemowym nie są obserwowane. W przypadku wystąpienia poważnych objawów, takich jak skurcz krtani czy drgawki, konieczne jest natychmiastowe usunięcie preparatu i wezwanie pomocy medycznej.
alergiczne zapalenie skóry, ból brzucha, drgawki, kamfora racemiczna, lewomentol, nadwrażliwość na składniki, nudności, olejek eukaliptusowy, olejek terpentynowy, oparzenie kontaktowe, ostre zatrucie, podrażnienie oczu, podrażnienie skóry, porażenie oddychania, reakcja alergiczna, reakcja toksyczna, skurcz krtani, śpiączka, spożycie doustne, substancje lotne, uderzenia gorąca, wymioty, zaczerwienienie skóry, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Revival 10 mg
Lek Revival zawierający olmesartan medoksomil w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg wykazuje profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii przeciwnadciśnieniowej. Najczęściej zgłaszane działania to bóle głowy (7,7%), objawy grypopodobne (4,0%) oraz zawroty głowy (3,7%), z zawrotami głowy pochodzenia ośrodkowego jako jedynym działaniem jednoznacznie związanym z lekiem (2,5% vs 0,9% placebo). Często obserwuje się hipertriglicerydemię (2,0% vs 1,1% placebo) oraz podwyższoną aktywność fosfokinazy kreatynowej (1,3% vs 0,7% placebo). Działania niepożądane obejmują m.in. małopłytkowość, hiperurykemię, hiperkaliemię, zapalenie oskrzeli, nieżyt żołądka i jelit, enteropatię typu celiakii (bardzo rzadko), autoimmunologiczne zapalenie wątroby, obrzęk naczynioruchowy, rabdomiolizę oraz ostre i przewlekłe niewydolności nerek. U pacjentów pediatrycznych zaobserwowano częstsze krwawienia z nosa oraz zwiększoną częstość zawrotów i bólów głowy przy wysokich dawkach. U osób powyżej 65 roku życia wzrasta ryzyko niedociśnienia.
alergiczne zapalenie skóry, antagonista receptora angiotensyny II, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból pleców, dławica piersiowa, enteropatia typu celiakii, fosfokinaza kreatynowa, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hiperurykemia, krwawienie z nosa, krwiomocz, kurcze mięśni, lek przeciwnadciśnieniowy, letarg, małopłytkowość, niedociśnienie, niestrawność, niewydolność nerek, nieżyt błony śluzowej nosa, nieżyt żołądka i jelit, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, obrzęk twarzy, olmesartan medoksomil, ostra niewydolność nerek, osutka, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, świąd, zakażenie dróg moczowych, zapalenie gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie stawów, zapalenie wątroby autoimmunologiczne, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivaroxaban Aurovitas 15 mg
Bezpieczeństwo stosowania rywaroksabanu zostało ocenione w 13 badaniach klinicznych fazy III, obejmujących 69 608 dorosłych oraz 488 pacjentów pediatrycznych. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%). Częstość krwawień różni się w zależności od wskazania: w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej po aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego krwawienia występowały u 6,8% pacjentów, anemia u 5,9%, natomiast w leczeniu zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej krwawienia dotyczyły 23% pacjentów, anemia 1,6%. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), obejmując m.in. niedokrwistość, trombocytopenię, reakcje alergiczne, krwotoki mózgowe, krwawienia z różnych narządów, zaburzenia wątroby, skóry, mięśniowo-szkieletowe oraz nerek. Ryzyko krwawienia jest zwiększone u pacjentów z niekontrolowanym ciężkim nadciśnieniem tętniczym oraz stosujących leki wpływające na hemostazę.
alergiczne zapalenie skóry, aloplastyka stawu biodrowego, cholestaza, dławica piersiowa, eozynofilowe zapalenie płuc, hemoglobina hematokryt, hemostaza, hipoperfuzja, krwawienie domięśniowe, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok podspojówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadpłytkowość, nefropatia związana z antykoagulantami, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, tachykardia, tętniak rzekomy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wylew krwi do stawu, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, zwiększenie aktywności aminotransferaz, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dermovate 0,5 mg/g
Dermovate w kremie zawiera klobetazolu propionian w stężeniu 0,5 mg/g, będący silnym kortykosteroidem do stosowania miejscowego. Stosowanie preparatu wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które klasyfikowane są według częstości występowania od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznanej. Do najczęstszych działań należą świąd oraz miejscowe pieczenie lub ból skóry. Niezbyt często obserwuje się miejscowe zmiany zanikowe skóry, rozstępy i teleangiektazje. Bardzo rzadko mogą wystąpić zakażenia oportunistyczne, miejscowa nadwrażliwość, a także ogólnoustrojowe zaburzenia endokrynologiczne, takie jak zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespół Cushinga, osteoporoza, hiperglikemia, nadciśnienie tętnicze, łysienie oraz zaćma i jaskra. Centralna chorioretinopatia surowicza i nieostre widzenie mają częstość nieznaną.
alergiczne zapalenie skóry, centralna chorioretinopatia surowicza, glikozuria, hiperglikemia, hirsutyzm, jaskra, klobetazol propionian, kortykosteroid, kortyzol endogenny, łuszczyca krostkowa, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość miejscowa, nieostre widzenie, opóźnienie przyrostu masy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, osteoporoza, otyłość centralna, pokrzywka, rozstępy, rumień, ścieńczenie skóry, teleangiektazje, trądzik, twarz księżycowata, wzrost kostny, zaćma, zakażenie oportunistyczne, zanik skóry, zespół Cushinga - Leksykon substancji czynnych
Salicylan dwuetyloaminy – Działania niepożądane
Salicylan dwuetyloaminy, obecny w preparacie Aescin w stężeniu 50 mg/g, stosowany miejscowo, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej dotyczą one skóry i tkanki podskórnej, manifestując się rzadko jako alergiczne zapalenie skóry (świąd, wysypka, rumień, wyprysk, pokrzywka). Bardzo rzadko obserwuje się ciężkie reakcje alergiczne, czasem z krwawieniem, wymagające natychmiastowego przerwania terapii. Niezbyt często (1-10/1000) występują zaburzenia układu nerwowego, takie jak zawroty głowy i ból głowy, które mogą upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Bardzo rzadko (<1/10 000) notuje się poważne zaburzenia sercowe, w tym tachykardię i nadciśnienie tętnicze, wymagające konsultacji kardiologicznej i monitorowania pacjenta. Reakcje nadwrażliwości układu immunologicznego również należą do bardzo rzadkich działań niepożądanych i stanowią wskazanie do natychmiastowego zaprzestania stosowania leku.
alergiczne zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, ból głowy, ciężka reakcja alergiczna, krwawienie, łuszczyca, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień, salicylan dwuetyloaminy, tachykardia, udar mózgu, wyprysk, zaburzenie serca, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu nerwowego, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aethoxysklerol 2% 20 mg/ml
Lauromakrogol 400, substancja czynna Aethoxysklerolu 2% (20 mg/ml), stosowany w leczeniu żylaków kończyn dolnych, może wywoływać różnorodne działania niepożądane o częstości od bardzo częstych (≥ 1/10) do bardzo rzadkich (< 1/10000). Szczególną uwagę należy zwrócić na miejscowe powikłania, takie jak martwice skóry i tkanek głębokich, które najczęściej wynikają z nieumyślnego wstrzyknięcia okołożylnego i nasilają się wraz ze wzrostem stężenia i objętości leku. Wśród działań niepożądanych obserwuje się także reakcje alergiczne układu immunologicznego, w tym wstrząs anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywkę uogólnioną oraz napady astmy, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Działania niepożądane obejmują również zaburzenia neurologiczne (np. zaburzenia krążenia mózgowego, parestezje, ataksję, afazję), sercowe (zatrzymanie pracy serca, kardiomiopatia indukowana stresem, arytmie) oraz naczyniowe (neowaskularyzacja, krwiaki, zakrzepowe zapalenie żył, rzadko zakrzepicę żył głębokich i zator płucny).
afazja, alergiczne zapalenie skóry, ataksja, ból kończyny, bradykardia, duszność, hirsutyzm, kardiomiopatia indukowana stresem, lauromakrogol, martwica, neowaskularyzacja, niedowład połowiczy, obrzęk naczynioruchowy, parestezja miejscowa, pokrzywka kontaktowa, pokrzywka uogólniona, reakcja miejscowa niepożądana, skleroterapia, skleroterapia mikropiana, tachykardia, terminologia MedDRA, uraz nerwu, utrata przytomności, wstrząs anafilaktyczny, wstrzyknięcie okołożylne, zaburzenie ciśnienia krwi, zaburzenie krążenia mózgowego, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zakrzepica w miejscu wstrzyknięcia, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych, zapaść naczyniowa, zator płucny, zatrzymanie pracy serca - Leksykon substancji czynnych
Tromantadyna – Przedawkowanie
Tromantadyna, substancja czynna preparatu Viru-Merz, wykazuje miejscowe działanie przeciwwirusowe z korzystnym profilem bezpieczeństwa i brakiem ogólnoustrojowej toksyczności przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami. W przypadku przedawkowania nie istnieje specyficzne antidotum, a podstawowym postępowaniem jest zaprzestanie aplikacji leku. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zaostrzenia wyprysku kontaktowego, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii i zastosowania wilgotnego opatrunku. W cięższych reakcjach skórnych dopuszcza się krótkotrwałe miejscowe stosowanie kortykosteroidów, z wykluczeniem sytuacji nadkażenia bakteryjnego.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Xerdoxo 15 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku Xerdoxo, był oceniany w 13 badaniach fazy III obejmujących 69 608 dorosłych oraz 488 pacjentów pediatrycznych w badaniach fazy II i III. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi były krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%). W leczeniu zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej i profilaktyce nawrotów krwawienia wystąpiły u 6,8% pacjentów, a anemia u 5,9%. U dzieci i młodzieży profil bezpieczeństwa był podobny do dorosłych. Działania niepożądane obejmują m.in. niedokrwistość, małopłytkowość, reakcje alergiczne, krwotoki śródczaszkowe, krwawienia z oka, nosa, przewodu pokarmowego, a także zaburzenia wątroby i nerek.
alergiczne zapalenie skóry, aminotransferazy, amylaza, anemia, bilirubina, bilirubina sprzężona, dyspepsja, fosfataza zasadowa, GGT, hipoperfuzja, inhibitor czynnika Xa, krwawienie z nosa, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok podspojówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, LDH, lipaza, małopłytkowość, mechanizm działania farmakologiczny, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość pokrwotoczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, rywaroksaban, tachykardia, tętniak rzekomy naczyniowy, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wątroby, zastój żółci, zatorowość płucna, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na zwierzęta domowe – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Alergia na zwierzęta domowe jest wynikiem nadmiernej reakcji układu immunologicznego na białka obecne w naskórku, ślinie lub moczu zwierząt, które indukują produkcję immunoglobuliny E (IgE) i wywołują kaskadę reakcji alergicznych. Objawy obejmują nieżyt nosa, kichanie, świąd i łzawienie oczu, kaszel, duszności oraz skórne reakcje alergiczne, a u osób z astmą mogą prowadzić do ataków astmatycznych. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz testach skórnych i serologicznych, w tym diagnostyce komponentowej. Leczenie polega na unikaniu alergenów, farmakoterapii (leki przeciwhistaminowe, donosowe glikokortykosteroidy, wziewne kortykosteroidy, modyfikatory leukotrienów) oraz immunoterapii trwającej 3-5 lat, która u około 70% pacjentów zmniejsza objawy alergii. Warto podkreślić, że alergeny pochodzą z łupieżu, śliny i moczu, a nie z samej sierści zwierząt.
alergiczne zapalenie skóry, astma alergiczna, atak astmatyczny, diagnostyka komponentowa, filtr HEPA, glikokortykosteroid donosowy, immunoglobulina E, immunoterapia podjęzykowa, inhalator ratunkowy, iniekcja podskórna, katar sienny, kortykosteroid wziewny, krople przeciwhistaminowe, lek przeciwhistaminowy, lek rozszerzający oskrzela, modyfikator leukotrienów, nieżyt nosa, płukanie nosa, pokrowiec antyalergiczny, przeciwciało monoklonalne, reakcja anafilaktyczna, test alergiczny skórny, układ immunologiczny - Leksykon substancji czynnych
Heksamidyna – Działania niepożądane
Heksamidyna, stosowana w postaci diizetionianu heksamidyny w preparatach miejscowych takich jak krem Imazol plus (2,5 mg/g) oraz krople do oczu Zamidine (1 mg/ml), wykazuje działanie przeciwdrobnoustrojowe, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia reakcji nadwrażliwości. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to miejscowe reakcje skórne, takie jak zaczerwienienie, pieczenie, parzenie oraz uczuleniowy wyprysk kontaktowy, które w przypadku Imazol plus występują bardzo rzadko (<1/10 000). W preparatach okulistycznych częstość reakcji alergicznych jest nieznana, jednak mogą one obejmować zapalenie skóry i inne objawy nadwrażliwości. Reakcje te mogą mieć charakter zarówno miejscowy, jak i – rzadko – systemowy, zwłaszcza przy stosowaniu na uszkodzoną skórę lub błony śluzowe, co może prowadzić do zwiększonej absorpcji substancji i poważniejszych konsekwencji zdrowotnych.
alergia krzyżowa, alergiczne zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, bąbel skórny, diizotionian heksamidyny, działanie przeciwdrobnoustrojowe, kontaktowe zapalenie skóry, krople oczne, nadwrażliwość, obrzęk śluzowy, pieczenie skóry, pokrzywka, preparat miejscowy, przewlekła dermatoza, reakcja nadwrażliwości, rumień, wyprysk, wyprysk kontaktowy, wysypka skórna, zaczerwienienie skóry, zapalenie skóry, złuszczanie naskórka - Leksykon substancji czynnych
Nikotyna – Działania niepożądane
Terapia zastępcza nikotynowa (NTZ) wiąże się z występowaniem działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w ciągu pierwszych 3-4 tygodni leczenia i są zależne od dawki nikotyny oraz formy podania. Do najczęstszych objawów neurologicznych należą ból głowy (>1/10 pacjentów), zaburzenia smaku, parestezje i zawroty głowy, a także nudności jako najczęstsze działanie ze strony układu pokarmowego. Miejscowe reakcje, takie jak podrażnienie jamy ustnej czy reakcje skórne przy stosowaniu plastrów, występują często, zwłaszcza w początkowym okresie terapii. Rzadziej obserwuje się poważniejsze objawy, takie jak drgawki u pacjentów z padaczką, migotanie przedsionków czy reakcje anafilaktyczne. Specyficzne działania niepożądane zależą od formy farmaceutycznej, np. przyklejanie się gum do protez dentystycznych lub miejscowe reakcje skórne przy plastrach (około 20% pacjentów). Nasilenie działań niepożądanych koreluje z dawką nikotyny oraz indywidualną wrażliwością pacjenta.
alergiczne zapalenie skóry, astenia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, czkawka, drgawki, duszność, dysfonia, dysforia, dysgeuzja, dyspepsja, głód nikotynowy, kaszel, kontaktowe zapalenie skóry, krwawienie dziąseł, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nudności, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenia aftowe, padaczka, palpitacje, parestezje, pokrzywka, problemy z koncentracją, reakcja anafilaktyczna, rumień, skurcz oskrzeli, suchość w ustach, świąd, syndrom odstawienny, tachykardia, terapia zastępcza nikotynowa, wymioty, wysypka, wzdęcia, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie nosa i gardła, zaparcia, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bimatoprost + Timolol Genetic 0,3 mg/ml + 5 mg/ml
Produkt leczniczy Bimatoprost + Timolol Pharmabide to krople do oczu zawierające 0,3 mg/ml bimatoprostu oraz 5 mg/ml tymololu (6,8 mg/ml tymololu maleinianu). Pojedyncza kropla dostarcza około 8,34 µg bimatoprostu i 0,14 mg tymololu. W badaniach klinicznych nie zaobserwowano nowych działań niepożądanych specyficznych dla tego połączenia, a większość działań niepożądanych miała łagodne nasilenie i dotyczyła oka, z najczęstszym objawem w postaci przekrwienia spojówek u około 26% pacjentów. Produkt zawiera 0,96 mg fosforanów/ml, co może stanowić ryzyko u pacjentów z uszkodzeniami rogówki, oraz 0,05 mg benzalkoniowego chlorku/ml, który może powodować dodatkowe działania niepożądane przy długotrwałym stosowaniu.
alergiczne zapalenie skóry, beta-adrenolityk, bimatoprost, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chlorek benzalkoniowy, hiperpigmentacja skóry, hiperpigmentacja tęczówki, hipoglikemia, krwawienie do siatkówki, miastenia gravis, nadżerka rogówki, niewydolność serca, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk powieki, odwarstwienie naczyniówki, podrażnienie spojówek, przekrwienie spojówek, punktowate zapalenie rogówki, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, świąd oka, torbielowaty obrzęk plamki, tymolol, tymolol maleinian, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie brzegów powiek, zapalenie rogówki, zapalenie tęczówki, zastoinowa niewydolność serca, zwapnienie rogówki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rivaldo
Podczas terapii rywastygminą w postaci kapsułek twardych (Rivaldo) istotne jest wznowienie leczenia od dawki początkowej 1,5 mg dwa razy na dobę po przerwie dłuższej niż 3 dni, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza wymiotów. U pacjentów stosujących przezskórne plastry z rywastygminą mogą pojawić się reakcje skórne o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego, które niekoniecznie świadczą o uczuleniu. Należy jednak monitorować objawy alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, takie jak rozprzestrzenianie się zmian poza obszar plastra, narastający rumień, obrzęk, grudki, pęcherze oraz brak poprawy w ciągu 48 godzin po usunięciu plastra, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alergiczne zapalenie skóry, działanie niepożądane, grudki skórne, leczenie przezskórne, nadwrażliwość, obrzęk, pęcherze skórne, reakcja alergiczna, reakcja skórna, reakcje miejscowe, rozsiane alergiczne zapalenie skóry, rumień, rywastygmina, test alergiczny, wymioty