Działania niepożądane leku Lenalidomide Ranbaxy

Lek Lenalidomide Ranbaxy (zawierający lenalidomid) charakteryzuje się złożonym profilem bezpieczeństwa, który różni się w zależności od wskazania oraz schematu leczenia. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę działań niepożądanych zgłaszanych w różnych populacjach pacjentów leczonych lenalidomidem, ze szczególnym uwzględnieniem częstości występowania i stopnia nasilenia.¹

Ogólny profil bezpieczeństwa

Profil bezpieczeństwa lenalidomidu został szczegółowo przeanalizowany w licznych badaniach klinicznych obejmujących różne stany kliniczne, w tym nowo rozpoznany szpiczak mnogi (NDMM), szpiczak mnogi u pacjentów z wcześniejszym leczeniem, zespoły mielodysplastyczne, chłoniak z komórek płaszcza oraz chłoniak grudkowy. Działania niepożądane zgłaszane w tych badaniach różnią się pod względem częstości występowania i ciężkości w zależności od konkretnego wskazania i schematu leczenia.²

Ciężkie działania niepożądane

W różnych wskazaniach zaobserwowano charakterystyczne ciężkie działania niepożądane, które występowały z większą częstością podczas leczenia lenalidomidem. W zależności od wskazania i schematu leczenia obejmowały one:³

• W leczeniu podtrzymującym nowo rozpoznanego szpiczaka mnogiego po ASCT:
  • Zapalenie płuc (10,6% w badaniu IFM 2005-02)
  • Zakażenie płuc (9,4% w badaniu CALGB 100104)
• U pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim otrzymujących lenalidomid w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem:
  • Niedociśnienie tętnicze (6,5%)
  • Zakażenie płuc (5,7%)
  • Odwodnienie (5,0%)
• U pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z niskimi dawkami deksametazonu:
  • Zapalenie płuc (9,8%)
  • Niewydolność nerek (włączając postać ostrą) (6,3%)
• W zespołach mielodysplastycznych:
  • Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna)
  • Neutropenia 3. lub 4. stopnia, gorączka neutropeniczna
  • Trombocytopenia 3. lub 4. stopnia
• W chłoniaku z komórek płaszcza:
  • Neutropenia (3,6%)
  • Zatorowość płucna (3,6%)
  • Biegunka (3,6%)

W leczeniu szpiczaka mnogiego u pacjentów z wcześniejszym leczeniem, najcięższymi działaniami niepożądanymi były żylna choroba zakrzepowo-zatorowa oraz neutropenia 4. stopnia.⁴

Najczęstsze działania niepożądane

Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych występujących podczas leczenia lenalidomidem należą przede wszystkim zaburzenia hematologiczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz różnego typu objawy ogólne. Ich częstość występowania różni się w zależności od wskazania:⁵

• W nowo rozpoznanym szpiczaku mnogim (leczenie podtrzymujące po ASCT):
  • Neutropenia (60,8-79,0%)
  • Zapalenie oskrzeli (47,4%)
  • Biegunka (38,9-54,5%)
  • Trombocytopenia (23,5-72,3%)
  • Zapalenie jamy nosowo-gardłowej (34,8%)
  • Skurcze mięśni (33,4%)
  • Leukopenia (31,7-22,8%)
• W nowo rozpoznanym szpiczaku mnogim (w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem):
  • Zmęczenie (73,7%)
  • Neuropatia obwodowa (71,8%)
  • Trombocytopenia (57,6%)
  • Zaparcie (56,1%)
  • Hipokalcemia (50,0%)
• W szpiczaku mnogim u pacjentów po wcześniejszym leczeniu:
  • Zmęczenie (43,9%)
  • Neutropenia (42,2%)
  • Zaparcie (40,5%)
  • Biegunka (38,5%)
  • Kurcze mięśni (33,4%)
  • Niedokrwistość (31,4%)
• W zespołach mielodysplastycznych:
  • Neutropenia (76,8%)
  • Trombocytopenia (46,4%)
  • Biegunka (34,8%)
  • Świąd (25,4%)
  • Zaparcia (19,6%)
  • Nudności (19,6%)
• W chłoniaku z komórek płaszcza:
  • Neutropenia (50,9%)
  • Niedokrwistość (28,7%)
  • Biegunka (22,8%)
  • Zmęczenie (21,0%)
  • Zaparcie (17,4%)
  • Gorączka (16,8%)
  • Wysypka (w tym alergiczne zapalenie skóry) (16,2%)
• W chłoniaku grudkowym (lenalidomid w skojarzeniu z rytuksymabem):
  • Neutropenia (58,2%)
  • Biegunka (30,8%)
  • Leukopenia (28,8%)
  • Zaparcie (21,9%)
  • Kaszel (21,9%)
  • Zmęczenie (21,9%)

Szczególne zagrożenia związane z chłoniakiem z komórek płaszcza

W badaniu MCL-002 zaobserwowano znaczący wzrost liczby wczesnych zgonów (w ciągu 20 tygodni), szczególnie u pacjentów z dużym rozmiarem guza. U pacjentów z dużym rozmiarem guza w chwili rozpoczęcia leczenia występuje zwiększone ryzyko wczesnego zgonu – odnotowano 16/81 (20%) wczesnych zgonów w grupie otrzymującej lenalidomid i 2/28 (7%) wczesnych zgonów w grupie kontrolnej. W ciągu 52 tygodni wartości te wynosiły odpowiednio 32/81 (39,5%) oraz 6/28 (21%).⁶

W trakcie pierwszego cyklu leczenia, terapię przerwano u 11/81 (14%) pacjentów z dużym rozmiarem guza w grupie otrzymującej lenalidomid w porównaniu do 1/28 (4%) pacjentów z grupy kontrolnej. Głównym powodem przerwania leczenia u pacjentów z dużym rozmiarem guza były zdarzenia niepożądane (64%). Duży rozmiar guza zdefiniowano jako przynajmniej jedną zmianę o średnicy ≥5 cm lub 3 zmiany o średnicy ≥3 cm.⁷

Tabela działań niepożądanych związanych z lenalidomidem

Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych obserwowanych u pacjentów leczonych lenalidomidem. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania oraz układów i narządów.<sup data-drug="Lenalidomide Ranbaxy" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane obserwowane u pacjentów leczonych lenalidomidem zostały wymienione poniżej według klasyfikacji układów i narządów i częstości występowania. W obrębie każdej grupy o określonej częstości występowania, działania niepożądane są wymienione zgodnie ze zmniejszającą się ciężkością. Częstości zdefiniowano następująco: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), bardzo rzadko (8

Definicje częstości występowania

W tabelarycznym zestawieniu stosowane są następujące definicje częstości występowania działań niepożądanych:<sup data-drug="Lenalidomide Ranbaxy" data-section="Działania niepożądane" title="Częstości zdefiniowano następująco: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), bardzo rzadko (9

• Bardzo często: ≥1/10 (występuje u więcej niż 1 na 10 pacjentów)
• Często: ≥1/100 do <1/10 (występuje u 1 do 10 pacjentów na 100)
• Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (występuje u 1 do 10 pacjentów na 1 000)
• Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (występuje u 1 do 10 pacjentów na 10 000)
• Bardzo rzadko: <1/10 000 (występuje u mniej niż 1 pacjenta na 10 000)
• Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Korekta związana z długotrwałym stosowaniem

Należy zaznaczyć, że dane dotyczące działań niepożądanych pochodzące z badań klinicznych nie zostały skorygowane dla uwzględnienia dłuższego czasu trwania leczenia w grupach otrzymujących lenalidomid w porównaniu z grupami kontrolnymi. Jest to istotne szczególnie w badaniach dotyczących szpiczaka mnogiego, gdzie lenalidomid był często kontynuowany do wystąpienia progresji choroby, w przeciwieństwie do krótszego czasu ekspozycji w grupach kontrolnych.¹⁰

Monitorowanie bezpieczeństwa podczas terapii lenalidomidem

Ze względu na szeroki zakres działań niepożądanych, pacjenci leczeni lenalidomidem wymagają regularnego monitorowania parametrów laboratoryjnych oraz oceny klinicznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na:¹¹

• Parametry hematologiczne – ze względu na wysokie ryzyko neutropenii, trombocytopenii i niedokrwistości
• Objawy infekcji – szczególnie zapalenie płuc i zakażenia górnych dróg oddechowych
• Objawy żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej – zwłaszcza u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem
• Funkcję nerek – zwłaszcza u pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim
• Stan kliniczny pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza i dużym rozmiarem guza, szczególnie w pierwszych cyklach leczenia