inhibitor CYP3A4

Inhibitory CYP3A4 to substancje, które hamują aktywność enzymu cytochromu P450 3A4 (CYP3A4), kluczowego enzymu metabolizującego leki w wątrobie i jelicie cienkim. CYP3A4 odpowiada za metabolizm około 50% wszystkich stosowanych klinicznie leków, dlatego jego inhibicja może prowadzić do istotnych klinicznie interakcji lekowych.

Inhibitory CYP3A4 można podzielić na silne (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna), umiarkowane (np. erytromycyna, flukonazol, werapamil, diltiazem) oraz słabe (np. cymetydyna, fluwoksamina). Hamowanie aktywności CYP3A4 prowadzi do zmniejszenia metabolizmu substratów tego enzymu, co skutkuje zwiększeniem ich stężenia w osoczu i potencjalnym nasileniem działania farmakologicznego oraz toksyczności.

W praktyce klinicznej znajomość inhibitorów CYP3A4 jest niezbędna do przewidywania i zapobiegania interakcjom lekowym. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4 z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak cyklosporyna, takrolimus, niektóre statyny czy leki przeciwarytmiczne. Należy również pamiętać, że niektóre produkty spożywcze, jak sok grejpfrutowy, również mogą hamować aktywność CYP3A4.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ranozek

Ranolazyna wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z czynnikami zwiększającymi ekspozycję na lek, takimi jak jednoczesne stosowanie umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 i inhibitorów P-glikoproteiny, łagodne zaburzenia czynności wątroby, niewydolność nerek o klirensie kreatyniny 30-80 ml/min, podeszły wiek, niska masa ciała (≤ 60 kg) oraz umiarkowana lub ciężka zastoinowa niewydolność serca (klasa III-IV wg NYHA). U pacjentów z wolnym metabolizmem CYP2D6 ryzyko działań niepożądanych jest szczególnie wysokie, co wymaga częstego monitorowania i ewentualnego zmniejszenia dawki. W przypadku nasilonych działań niepożądanych wskazane jest odstawienie leku. Ranolazyna blokuje prąd potasowy IKr, powodując wydłużenie odstępu QTc o około 2-7 ms przy dawkach terapeutycznych 500-1000 mg dwa razy na dobę, co wymaga ostrożności u pacjentów z wrodzonym lub nabytym zespołem wydłużonego QT oraz u osób stosujących inne leki wpływające na QTc.
blokada prądu potasowego, dziurawiec, farmakokinetyka ranolazyny, fenobarbital, fenytoina, genotypowanie, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor P-glikoproteiny, karbamazepina, klasyfikacja NYHA, klirens kreatyniny, korygujący prąd potasowy, metabolizm CYP2D6, monitorowanie EKG, niewydolność nerek, perfuzja narządów, ranolazyna, ryfampicyna, stężenie osoczowe, szybki metabolizm, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wydłużenie odstępu QT, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność krążenia, zespół wydłużonego QT
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tadalafil Polpharma

Przed rozpoczęciem terapii produktem Tadalafil Polpharma konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu oraz badania fizykalnego w celu prawidłowej diagnozy zaburzeń erekcji i identyfikacji ich przyczyn, ze szczególnym uwzględnieniem oceny układu sercowo-naczyniowego. Tadalafil, jako inhibitor PDE5, wykazuje działanie rozszerzające naczynia krwionośne i może powodować łagodne, przemijające obniżenie ciśnienia tętniczego, co jest istotne w kontekście jednoczesnego stosowania z azotanami oraz lekami blokującymi receptory α1-adrenergiczne (np. doksazosyną). W praktyce klinicznej odnotowano poważne działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego, takie jak zawał mięśnia sercowego, nagła śmierć sercowa, niestabilna dławica piersiowa, komorowe zaburzenia rytmu, udar czy przemijające napady niedokrwienne (TIA), zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi czynnikami ryzyka. Ponadto, u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby (klasa C wg Child-Pugh) stosowanie tadalafilu wymaga szczególnej ostrożności ze względu na zwiększoną ekspozycję leku i ograniczone dane kliniczne.
anatomiczne zniekształcenie członka, azotany, białaczka, bloker receptorów alfa-adrenergicznych, brak laktazy, centralna surowicza chorioretinopatia, choroba Peyroniego, ciężka niewydolność wątroby, ciężkie zaburzenie czynności nerek, doksazosyna, ekspozycja na lek, erytromycyna, inhibitor CYP3A4, inhibitor PDE5, itrakonazol, ketokonazol, komorowe zaburzenia rytmu serca, nagła śmierć sercowa, nagła utrata słuchu, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niestabilna dławica piersiowa, nietolerancja galaktozy, priapizm, przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, przemijający napad niedokrwienny, radykalna prostatektomia, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rytonawir, sakwinawir, skala Child-Pugh, szpiczak mnogi, udar, układ sercowo-naczyniowy, wygięcie członka, zaburzenie erekcji, zaburzenie widzenia, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwłóknienie ciał jamistych
Leksykon leków
Interakcje leku – Unisol 0,5 mg + 0,4 mg

Produkt leczniczy Unisol, zawierający dutasteryd (0,5 mg) i tamsulosynę (0,4 mg), nie był przedmiotem dedykowanych badań interakcji, jednak dostępne dane wskazują, że dutasteryd jest metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP3A5. U pacjentów stosujących jednocześnie umiarkowane inhibitory CYP3A4 i P-glikoproteiny (np. werapamil, diltiazem) stężenie dutasterydu wzrasta o 1,6-1,8 raza, natomiast silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, rytonawir) mogą znacząco zwiększyć ekspozycję dutasterydu, co może wymagać zmniejszenia częstości podawania. Dutasteryd nie wpływa na farmakokinetykę tamsulosyny, warfaryny ani digoksyny, a także nie hamuje enzymów CYP1A2, CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4. Tamsulosyna wykazuje interakcje farmakokinetyczne z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol zwiększa Cmax i AUC odpowiednio o 2,2 i 2,8 razy) oraz CYP2D6 (paroksetyna zwiększa Cmax i AUC o 1,3 i 1,6 razy), co może prowadzić do znacznego wzrostu ekspozycji na tamsulosynę, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu obu inhibitorów.
5-alfa reduktaza, amitryptylina, antagonista receptora α1-adrenergicznego, atenolol, chlormadynon, chlorowodorek tamsulosyny, cholestyramina, cymetydyna, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P450, diazepam, digoksyna, diklofenak, diltiazem, dutasteryd, działanie hipotensyjne, enalapryl, farmakokinetyka tamsulosyny, farmakokinetyka warfaryny, furosemid, glibenklamid, hipotensja ortostatyczna, indynawir, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor P-glikoproteiny, inhibitor PDE5, itrakonazol, ketokonazol, klirens tamsulosyny, nefazodon, nifedypina, paroksetyna, propranolol, rytonawir, stężenie dutasterydu, symwastatyna, tamsulosyna, teofilina, terazosyna, trichlorometiazyd, werapamil, wolno metabolizujący
Leksykon leków
Interakcje leku – Tadalafil Aristo 5 mg

Badania farmakokinetyczne wykazały, że tadalafil jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co implikuje istotne interakcje z inhibitorami i induktorami tego enzymu. Ketokonazol w dawce 200 mg/dobę podwaja ekspozycję (AUC) na tadalafil 10 mg i zwiększa Cmax o 15%, natomiast dawka 400 mg/dobę zwiększa AUC tadalafilu 20 mg czterokrotnie i Cmax o 22%. Rytonawir (200 mg dwa razy dziennie) podwaja AUC tadalafilu 20 mg bez wpływu na Cmax. Inhibitory proteazy i CYP3A4 (np. erytromycyna, klarytromycyna, itrakonazol, sok grejpfrutowy) mogą zwiększać stężenie tadalafilu, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych. Z kolei induktor CYP3A4, ryfampicyna, zmniejsza AUC tadalafilu o 88%, co może obniżyć skuteczność leku. Ponadto, tadalafil nasila hipotensyjne działanie azotanów, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane; po ostatniej dawce tadalafilu należy odczekać co najmniej 48 godzin przed podaniem azotanów. Jednoczesne stosowanie doksazosyny (4-8 mg/dobę) i tadalafilu (5-20 mg) znacząco nasila efekt hipotensyjny, zwiększając ryzyko omdleń, co stanowi przeciwwskazanie do takiego połączenia.
antagonista receptora angiotensyny II, azotan, bloker kanału wapniowego, CYP3A4, czas krwawienia, czas protrombinowy, diuretyk tiazydowy, doksazosyna, działanie hipotensyjne, etynyloestradiol, induktor CYP3A4, inhibitor 5-α-reduktazy, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, ketokonazol, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek przeciwnadciśnieniowy, receptor α-adrenergiczny, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, substrat CYP1A2, tadalafil, teofilina, terbutalina, warfaryna, β-adrenolityk
Leksykon leków
Interakcje leku – Jamesi 56,688 mg + 850 mg

Równoczesne podawanie sytagliptyny (50 mg 2x/dobę) i metforminy (1000 mg 2x/dobę) u pacjentów z cukrzycą typu 2 nie wpływa istotnie na farmakokinetykę obu leków. Jednakże, ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, konieczne jest zwrócenie uwagi na interakcje z innymi lekami i substancjami. Szczególnie istotne jest przerwanie stosowania Jamesi przed badaniami z użyciem środków kontrastowych zawierających jod, z wstrzymaniem terapii na co najmniej 48 godzin i ponowną oceną czynności nerek przed wznowieniem. Spożycie alkoholu podczas terapii zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej, zwłaszcza u pacjentów z głodzeniem, niedożywieniem lub zaburzeniami czynności wątroby, ze względu na wpływ alkoholu na metabolizm kwasu mlekowego i eliminację metforminy.
agonista receptora beta-2-adrenergicznego, antagonista receptora angiotensyny II, cukrzyca typu 2, digoksyna, diuretyk, farmakokinetyka sytagliptyny, glikokortykosteroid, glikoproteina p, glukoneogeneza, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, inhibitor cyklooksygenazy, inhibitor CYP3A4, izoenzym CYP450, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, metformina, niesteroidowy lek przeciwzapalny, schyłkowa niewydolność nerek, środki kontrastowe jodowe, sytagliptyna, transporter anionów organicznych, transporter kationów organicznych, transporter MATE, zaburzenie czynności wątroby, zatrucie alkoholowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tilobrastil 90 mg

Lek Tilobrastil w dawce 90 mg zawiera tikagrelor, antagonista receptora P2Y12, i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, aktywnym krwawieniem patologicznym, przebyłym krwotokiem śródczaszkowym oraz ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. Ze względu na mechanizm działania przeciwpłytkowego, stosowanie tikagreloru w tych stanach zwiększa ryzyko poważnych powikłań krwotocznych. Ponadto, jednoczesne podawanie z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, klarytromycyna, nefazodon, rytonawir, atazanawir) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko istotnego wzrostu stężenia tikagreloru i nasilonych działań niepożądanych, w tym krwawień.
agregacja płytek krwi, antybiotyk makrolidowy, atazanawir, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba hematologiczna, działanie przeciwpłytkowe, hemostaza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie patologiczne, krwotok śródczaszkowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwwirusowy, nefazodon, ośrodkowy układ nerwowy, receptor P2Y12, rytonawir, terapia antyretrowirusowa, terapia przeciwpłytkowa, tikagrelor, Tilobrastil, trombocytopenia, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia krzepnięcia krwi, zespół chorego węzła zatokowego
Leksykon leków
Interakcje leku – Daivobet (50 mcg + 0,5 mg)/g

Produkt leczniczy Daivobet maść zawiera kalcypotriol (50 μg/g) oraz betametazon (0,5 mg/g w postaci dipropionianu). Nie przeprowadzono szczegółowych badań klinicznych dotyczących interakcji tego preparatu z innymi lekami, jednak na podstawie farmakologii składników można przewidywać potencjalne interakcje. Kalcypotriol, jako analog witaminy D, może wchodzić w interakcje z lekami wpływającymi na metabolizm wapnia, takimi jak suplementy wapnia, diuretyki tiazydowe czy preparaty witaminy D, co może zwiększać ryzyko hiperkalcemii. Betametazon, będący kortykosteroidem, może wchodzić w interakcje z inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol), które hamują jego metabolizm i zwiększają ryzyko działań niepożądanych, a także z lekami indukującymi enzymy wątrobowe (np. ryfampicyna, fenytoina), które mogą obniżać skuteczność terapii. Dodatkowo, NLPZ mogą zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, a leki immunosupresyjne mogą nasilać efekt immunosupresyjny betametazonu.
absorpcja systemowa, analog witaminy D, antybiotyk makrolidowy, diuretyk tiazydowy, działanie niepożądane, efekt immunosupresyjny, glikemia, hiperkalcemia, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, kalcypotriol i betametazon, kortykosteroid, lek hipoglikemizujący, lek immunosupresyjny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, leki przeciwgrzybicze, metabolizm wątrobowy, NLPZ, ośrodkowy układ nerwowy, parametr krzepnięcia, przepuszczalność skóry, witamina D
Leksykon leków
Interakcje leku – Tamiron 0,4 mg

Tamsulosyny chlorowodorek (Tamiron 0,4 mg) wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które należy uwzględnić w terapii. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, zwiększają AUC tamsulosyny o 2,8 raza i Cmaks o 2,2 raza, co jest przeciwwskazane u pacjentów z wolnym metabolizmem CYP2D6. Paroksetyna, silny inhibitor CYP2D6, podnosi Cmaks i AUC odpowiednio o 1,3 i 1,6 raza, jednak zmiany te nie są klinicznie istotne. Cymetydyna i furosemid wpływają na stężenie tamsulosyny w osoczu (odpowiednio wzrost i spadek), lecz bez konieczności modyfikacji dawki. Diklofenak i warfaryna mogą zwiększać eliminację tamsulosyny, co wymaga monitorowania efektu terapeutycznego. Jednoczesne stosowanie z innymi antagonistami receptorów α1-adrenergicznych może nasilać działanie hipotensyjne, co wymaga unikania lub ścisłej kontroli ciśnienia tętniczego.
antagonista receptora α1-adrenergicznego, ciśnienie tętnicze krwi, cymetydyna, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, diklofenak, działanie hipotensyjne, enzym wątrobowy, furosemid, hipotensja, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, ketokonazol, maksymalne stężenie w osoczu, objaw ortostatyczny, paroksetyna, pole pod krzywą, Tamiron, tamsulosyny chlorowodorek, warfaryna, zawrót głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Etiagen XR 200 mg

Kwetiapina, metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które należy uwzględnić w terapii. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, powodują 5-8-krotny wzrost AUC kwetiapiny, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Induktory enzymów wątrobowych, np. karbamazepina i fenytoina, znacząco zwiększają klirens kwetiapiny (odpowiednio do około 13% ekspozycji i o 450%), co wymaga unikania lub dostosowania dawki. Sok grejpfrutowy, również hamujący CYP3A4, nie jest zalecany ze względu na ryzyko wzrostu stężenia leku. Inne leki, takie jak imipramina, fluoksetyna, rysperydon, haloperydol i cymetydyna, nie wpływają istotnie na farmakokinetykę kwetiapiny.
AUC kwetiapiny, cymetydyna, CYP3A4, działanie depresyjne na OUN, działanie przeciwcholinergiczne, działanie sedatywne, enzym mikrosomalny, fenytoina, fluoksetyna, haloperydol, imipramina, induktor enzymatyczny, induktor enzymów wątrobowych, inhibitor CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klirens kwetiapiny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia i neutropenia, objawy pozapiramidowe, ośrodkowy układ nerwowy, rysperydon, sok grejpfrutowy, technika chromatograficzna, test immunoenzymatyczny, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie funkcji poznawczych
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Soreca 10 mg

Lek Soreca zawierający solifenacyny bursztynian jest dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 5 mg i 10 mg, stosowanych doustnie raz na dobę. U dorosłych i osób w podeszłym wieku zaleca się rozpoczęcie terapii od dawki 5 mg, którą w razie potrzeby można zwiększyć do 10 mg. U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny >30 ml/min) oraz łagodnymi zaburzeniami wątroby nie jest wymagana modyfikacja dawki. Natomiast u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek (klirens ≤30 ml/min) oraz umiarkowanymi zaburzeniami wątroby (7-9 punktów w skali Childa-Pugha) dawka nie powinna przekraczać 5 mg na dobę i leczenie należy prowadzić ostrożnie. Nie zaleca się stosowania leku u dzieci i młodzieży ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
efekt terapeutyczny, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450 3A4, itrakonazol, ketokonazol, klirens kreatyniny, nelfinawir, odpowiedź kliniczna, rytonawir, skala Childa-Pugha, solifenacyna bursztynian, tabletka powlekana, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dasatinib SUN

Dasatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na liczne działania niepożądane i interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna) zwiększają ekspozycję na dasatynib, natomiast induktory CYP3A4 (np. deksametazon, ryfampicyna) ją zmniejszają, co może prowadzić do niepowodzenia terapeutycznego. Ponadto, leki wpływające na pH żołądka (antagoniści H2, inhibitory pompy protonowej) obniżają biodostępność dasatynibu i nie powinny być stosowane jednocześnie. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby zaleca się ostrożność, mimo że dawka początkowa pozostaje bez zmian. Kluczowe jest regularne monitorowanie morfologii krwi, zwłaszcza u chorych z CML w fazie zaawansowanej i Ph+ ALL, ze względu na ryzyko niedokrwistości, neutropenii i małopłytkowości, które mogą wymagać modyfikacji dawkowania lub przerwania terapii.
antagonista receptora histaminowego H2, chłonkotok, chromosom Philadelphia, cytochrom P450 CYP3A4, ginekomastia, hipokalemia, hipomagnezemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, inhibitor pompy protonowej, laktoza jednowodna, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, neutropenia, niedobór laktazy, niedokrwistość, niekardiogenny obrzęk płuc, nietolerancja galaktozy, odstęp QT, opóźnienie zrastania nasad kości, osteopenia, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra niewydolność wątroby, Ph+ ALL, piorunujące zapalenie wątroby, przewlekła białaczka szpikowa, reaktywacja wzw B, retencja płynów, substrat CYP3A4, tętnicze nadciśnienie płucne, wydłużenie repolaryzacji komór serca, wysięk osierdziowy, wysięk w jamie opłucnej, zahamowanie szpiku kostnego, zastoinowa niewydolność serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aricogan 10 mg

Aricogan, zawierający arypiprazol, jest dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 30 mg w formie tabletek doustnych, podawanych raz na dobę niezależnie od posiłków. W leczeniu schizofrenii u dorosłych zalecana dawka początkowa wynosi 10-15 mg/dobę, z dawką podtrzymującą 15 mg/dobę, a maksymalna dawka nie powinna przekraczać 30 mg/dobę. W terapii epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I dawka początkowa i podtrzymująca to 15 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 30 mg/dobę w uzasadnionych przypadkach. U młodzieży (≥15 lat dla schizofrenii i ≥13 lat dla epizodów maniakalnych) stosuje się stopniowe zwiększanie dawki od 2 mg do 10 mg/dobę, z maksymalną dawką 30 mg/dobę, przy czym dawki powyżej 10 mg nie wykazują zwiększonej skuteczności i wiążą się z większym ryzykiem działań niepożądanych. Leczenie epizodów maniakalnych u młodzieży powinno trwać maksymalnie 12 tygodni.
arypiprazol, epizod maniakalny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, leczenie skojarzone, monoterapia, niewydolność wątroby, objawy pozapiramidowe, roztwór doustny, schizofrenia, senność, tabletka, zaburzenia autystyczne, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapobieganie nawrotom, zespół Tourette’a, zmęczenie, zwiększenie masy ciała
Leksykon leków
Interakcje leku – Fluconazole Polfarmex 100 mg

Flukonazol jest silnym inhibitorem CYP2C9 i umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, co prowadzi do licznych interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez te enzymy. Szczególnie istotne są interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak cyzapryd, terfenadyna, astemizol, pimozyd, chinidyna, erytromycyna i halofantryna, które mogą prowadzić do torsade de pointes i nagłej śmierci sercowej; jednoczesne stosowanie tych leków z flukonazolem jest przeciwwskazane lub wymaga unikania. Flukonazol zwiększa stężenia benzodiazepin (midazolam, triazolam), leków przeciwzakrzepowych (warfaryna), immunosupresyjnych (takrolimus, cyklosporyna, syrolimus), opioidów (alfentanyl, fentanyl), statyn (atorwastatyna, symwastatyna, fluwastatyna), fenytoiny (zwiększenie AUC o 75% i Cmin o 128%) oraz innych leków, co wymaga monitorowania stężeń, dostosowania dawek i ścisłej kontroli klinicznej. Ryfampicyna zmniejsza AUC flukonazolu o 25% i skraca jego t½ o 20%, co może wymagać zwiększenia dawki flukonazolu.
antagoniści wapnia, azole przeciwgrzybicze, benzodiazepiny, cytochrom P450, depresja oddechowa, działania niepożądane OUN, guzy rzekome mózgu, hepatotoksyczność, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, inhibitory CYP3A4, inhibitory reduktazy HMG-CoA, leki immunosupresyjne, metabolizm wątrobowy, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność kory nadnerczy, odstęp QTc, parametry krzepnięcia, pochodne kumaryny, pochodne sulfonylomocznika, rabdomioliza, reakcja disulfiramopodobna, receptor angiotensyny II, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zapalenie błony naczyniowej oka
Leksykon leków
Interakcje leku – Tadalafil Polpharma 2,5 mg

Tadalafil jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200-400 mg/dobę) i rytonawir (200 mg 2x/dobę), znacząco zwiększają ekspozycję na tadalafil (AUC wzrost 2-4-krotny, Cmax wzrost do 22%), co wymaga ostrożności i rozważenia zmniejszenia dawki tadalafilu. Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, obniżają AUC tadalafilu nawet o 88%, potencjalnie zmniejszając jego skuteczność. Farmakodynamicznie, tadalafil nasila działanie hipotensyjne azotanów, co stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do ich jednoczesnego stosowania; interakcja utrzymuje się do 48 godzin po podaniu tadalafilu. Ponadto, jednoczesne stosowanie z lekami blokującymi receptory α-adrenergiczne, zwłaszcza doksazosyną (4-8 mg/dobę), może prowadzić do znacznego nasilenia hipotensji i ryzyka omdleń, dlatego takie połączenie jest niewskazane.
amlodypina, azotany, białko transportowe, CYP3A4, czas protrombinowy, doksazosyna, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, finasteryd, induktor CYP3A4, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor CYP3A4, inhibitor izoenzymu CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, ketokonazol, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek blokujący kanały wapniowe, lek blokujący receptory angiotensyny II, lek blokujący receptory α-adrenergiczne, lek blokujący receptory β-adrenergiczne, metoprolol, niedociśnienie ortostatyczne, P-glikoproteina, przeciwcukrzycowy produkt leczniczy, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, substrat CYP1A2, substrat CYP2C9, tamsulozyna, teofilina, terbutalina, tiazydowy lek moczopędny, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Sunitinib Teva 50 mg

Sunitynib, stosowany w terapii onkologicznej, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4 oraz jest substratem białka BCRP, co warunkuje liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, rytonawir, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna oraz sok grejpfrutowy, zwiększają stężenie sunitynibu w osoczu o około 50% (Cmax i AUC0-∞), co może nasilać działania niepożądane. W takich przypadkach zaleca się unikanie łącznego stosowania lub redukcję dawki sunitynibu do minimum 37,5 mg/dobę w GIST i MRCC oraz 25 mg/dobę w pNET. Z kolei induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, deksametazon, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital oraz preparaty ziołowe zawierające ziele dziurawca, obniżają stężenie leku (Cmax o 23%, AUC0-∞ o 46%), co może zmniejszać skuteczność terapii; w takich sytuacjach konieczne jest stopniowe zwiększanie dawki sunitynibu do maksymalnie 87,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 62,5 mg/dobę (pNET) z jednoczesnym monitorowaniem tolerancji. Dane dotyczące interakcji z inhibitorami BCRP są ograniczone, jednak zaleca się ostrożność i monitorowanie działań niepożądanych.
białko oporności raka piersi, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, działanie naczyniorozszerzające, erytromycyna, farmakokinetyka leku, farmakolog kliniczny, glikokortykosteroid, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, interakcja międzylekowa, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm wątrobowy, niedociśnienie tętnicze, nowotwór neuroendokrynny trzustki, polipragmazja, rak nerkowokomórkowy, ryfampicyna, rytonawir, sunitynib
Leksykon leków
Interakcje leku – Ivares 5 mg

Iwabradyna, metabolizowana wyłącznie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna, erytromycyna doustna, nelfinawir, rytonawir, nefazodon) zwiększają stężenie iwabradyny w osoczu 7-8-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko ciężkiej bradykardii i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4, takie jak diltiazem i werapamil, podnoszą ekspozycję na iwabradynę 2-3-krotnie i dodatkowo obniżają częstość pracy serca o około 5 uderzeń/min, co również stanowi przeciwwskazanie. Inne umiarkowane inhibitory, np. flukonazol, wymagają ostrożności i monitorowania częstości pracy serca, a dawkę iwabradyny należy rozpocząć od 2,5 mg dwa razy na dobę. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, barbiturany, fenytoina, preparaty dziurawca zwyczajnego) zmniejszają stężenie iwabradyny i mogą osłabiać jej działanie, co wymaga ewentualnej korekty dawki.
amiodaron, amlodypina, antagonista aldosteronu, antagonista angiotensyny II, antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, barbiturany, beprydyl, beta-adrenolityk, bradykardia, chinidyna, cytochrom P450, cyzapryd, digoksyna, diltiazem, doustny lek przeciwcukrzycowy, dyzopiramid, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna dożylna, fenytoina, fibrat, flukonazol, halofantryna, hipokaliemia, hipotensja, ibutylid, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, iwabradyna, izoenzym CYP3A4, jozamycyna, ketokonazol, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, lacydypina, lanzoprazol, lek moczopędny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpłytkowy, leki wydłużające odstęp QT, meflochina, nefazodon, nelfinawir, odstęp QT, omeprazol, pentamidyna, pimozyd, pochodna dihydropirydyny, ryfampicyna, rytonawir, sertyndol, sok grejpfrutowy, sotalol, syldenafil, symwastatyna, telitromycyna, torsade de pointes, warfaryna, werapamil, zaburzenia rytmu serca, zespół długiego odstępu QT, zyprazydon
Leksykon leków
Interakcje leku – Finasterid Stada 5 mg tabletki powlekane 5 mg

Finasteryd w dawce 5 mg, stosowany głównie w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, znacząco obniża stężenie antygenu swoistego dla prostaty (PSA) w surowicy, redukując je o około 50% po 6 miesiącach terapii. Mechanizm tego działania polega na hamowaniu enzymu 5-alfa-reduktazy, co prowadzi do zmniejszenia stężenia dihydrotestosteronu (DHT) i objętości gruczołu krokowego, a w konsekwencji do obniżenia produkcji PSA. W praktyce klinicznej oznacza to konieczność podwojenia wartości PSA u pacjentów leczonych finasterydem przed porównaniem z normami referencyjnymi dla osób nieleczonych, aby uniknąć błędnej interpretacji wyników i opóźnionej diagnostyki raka prostaty. Wzrost PSA podczas terapii powinien być traktowany jako sygnał alarmowy, nawet jeśli wartości mieszczą się w granicach normy, co może wymagać dalszej diagnostyki, w tym biopsji gruczołu krokowego.
5-alfa reduktaza, antygen swoisty dla prostaty, biopsja gruczołu krokowego, dihydrotestosteron, dysfagia, farmakoterapia, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, klirens teofiliny, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek przeciwzakrzepowy, marker laboratoryjny, objętość gruczołu krokowego, oznaczenie PSA, rak gruczołu krokowego, rak prostaty, stężenie PSA, zawrót głowy
Leksykon substancji czynnych
Symwastatyna – Przeciwwskazania stosowania

Symwastatyna jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub pomocnicze składniki, w tym laktozę jednowodną, co jest istotne u osób z nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest czynna choroba wątroby lub utrzymujące się, niewyjaśnione podwyższenie aktywności aminotransferaz powyżej 3-krotnej górnej granicy normy. Symwastatyna jest metabolizowana w wątrobie i ulega efektowi pierwszego przejścia, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby. Ponadto, lek jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży i okresie karmienia piersią ze względu na ryzyko wad rozwojowych płodu wynikające z hamowania reduktazy HMG-CoA, kluczowego enzymu w biosyntezie cholesterolu.
amiodaron, antybiotyk makrolidowy, AUC, bezafibrat, biosynteza cholesterolu, boceprewir, brak laktazy, choroba mięśni, ciprofibrat, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, danazol, diltiazem, efekt pierwszego przejścia, erytromycyna, fenofibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, HoFH, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, laktoza jednowodna, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lomitapid, miopatia i rabdomioliza, monitorowanie parametrów wątrobowych, nadwrażliwość na substancję czynną, nefazodon, nelfinawir, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewyrównana niedoczynność tarczycy, płeć żeńska, pozakonazol, reakcja anafilaktyczna, reduktaza HMG-CoA, symwastatyna, telaprewir, telitromycyna, werapamil, worykonazol, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie funkcji wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwiększenie aktywności aminotransferaz
Leksykon leków
Interakcje leku – Silodosin MSN 4 mg

Sylodosyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, dehydrogenazę alkoholową oraz UGT2B7, a także jest substratem P-glikoproteiny. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol 400 mg) powodują istotne zwiększenie ekspozycji na sylodosynę (Cmax wzrasta 3,7-krotnie, AUC 3,1-krotnie), co wyklucza jednoczesne stosowanie tych leków. Umiarkowane inhibitory CYP3A4, takie jak diltiazem, zwiększają AUC sylodosyny o około 30%, bez wpływu na Cmax i t1/2, co nie wymaga korekty dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, barbiturany, karbamazepina, fenytoina) mogą obniżać stężenia sylodosyny, co może zmniejszać jej skuteczność. Jednoczesne stosowanie sylodosyny z antagonistami receptorów α-adrenergicznych jest niewskazane ze względu na ryzyko nasilenia działania hipotensyjnego. W badaniach klinicznych nie stwierdzono istotnych interakcji farmakodynamicznych z inhibitorami PDE-5 (sildenafil 100 mg, tadalafil 20 mg), choć u pacjentów >65 lat obserwowano niewielkie obniżenie ciśnienia tętniczego (5-15 mmHg skurczowego, 0-10 mmHg rozkurczowego), co wymaga monitorowania pacjentów pod kątem działań niepożądanych.
antagonista receptora alfa-adrenergicznego, antagonista wapnia, barbiturany, cyklosporyna, dehydrogenaza alkoholowa, digoksyna, diltiazem, działanie niepożądane, efekt hipotensyjny, fenytoina, inhibitor CYP3A4, inhibitor PDE-5, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, lek moczopędny, niedociśnienie ortostatyczne, omdlenie ortostatyczne, P-glikoproteina, receptor beta-adrenergiczny, ryfampicyna, rytonawir, sildenafil, stan równowagi dynamicznej, sylodosyna, tadalafil, UGT2B7, układ renina-angiotensyna, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Elocom 1 mg/g

Elocom krem zawiera mometazonu furoinian w stężeniu 1 mg/g i nie wykazuje istotnych klinicznie interakcji z innymi lekami przy miejscowym stosowaniu. Pomimo minimalnego wchłaniania ogólnoustrojowego, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych preparatów miejscowych na tę samą powierzchnię skóry, zwłaszcza kortykosteroidów, które mogą wywołać addytywne działanie i zwiększyć ryzyko działań niepożądanych. Leki zwiększające przepuszczalność skóry (np. kwasy AHA, kwas salicylowy) mogą potencjalnie zwiększać penetrację mometazonu, co wymaga ostrożności. Spożywanie alkoholu, choć nie wykazuje bezpośrednich interakcji, może rozszerzać naczynia skórne i teoretycznie zwiększać wchłanianie miejscowo stosowanego kortykosteroidu, szczególnie przy aplikacji na duże powierzchnie lub pod opatrunkiem okluzyjnym.
działania niepożądane kortykosteroidów, działanie immunosupresyjne, działanie kortykosteroidowe, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, kortykosteroid, kwas salicylowy, kwasy AHA, lek immunosupresyjny, metabolizm kortykosteroidów, mometazonu furoinian, opatrunek okluzyjny, penetracja kortykosteroidu, rozszerzenie naczyń krwionośnych, wchłanianie ogólnoustrojowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dasatinib SUN

Dazatynib, będący substratem i inhibitorem CYP3A4, wymaga szczególnej uwagi ze względu na liczne interakcje lekowe, w tym z silnymi inhibitorami (np. ketokonazol, erytromycyna) oraz induktorami CYP3A4 (np. deksametazon, fenytoina), które mogą odpowiednio zwiększać lub zmniejszać ekspozycję na lek. Zaleca się unikanie antagonistów receptora H2 i inhibitorów pompy protonowej, a preparaty zawierające wodorotlenek glinu/magnezu podawać z co najmniej 2-godzinnym odstępem od dazatynibu. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby dawkę początkową ustala się na podstawie badań farmakokinetycznych, jednak konieczne jest ścisłe monitorowanie. Monitorowanie morfologii krwi (CBC) jest kluczowe ze względu na ryzyko niedokrwistości, neutropenii i małopłytkowości, szczególnie u pacjentów z CML w fazie zaawansowanej lub Ph+ ALL, z częstotliwością badań dostosowaną do fazy choroby i wieku pacjenta.
antagonista receptora H2, cewnikowanie prawej komory, chłonkotok, CML w fazie przewlekłej, dazatynib, echokardiografia, ginekomastia, glikokortykosteroid, hipokalemia, hipomagnezemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, krwawienie w OUN, lek moczopędny, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi z rozmazem, nadciśnienie płucne, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk płuc niekardiogenny, opóźnienie zrastania nasad kości, osteopenia, ostra niewydolność wątroby, Ph+ ALL, piorunujące zapalenie wątroby, reaktywacja wzw B, retencja płynów, substrat CYP3A4, tętnicze nadciśnienie płucne, wydłużenie QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenie czynności serca, zaburzenie czynności wątroby, zahamowanie szpiku kostnego, zastoinowa niewydolność serca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Kardatuxan

Podczas terapii rywaroksabanem (Kardatuxan) konieczny jest ścisły nadzór kliniczny, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania objawów krwawienia oraz badań laboratoryjnych hemoglobiny i hematokrytu w celu wykrywania utajonych krwotoków. W porównaniu z antagonistami witaminy K, rywaroksaban częściej powoduje krwawienia z błon śluzowych (np. nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego) oraz niedokrwistość. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężkim (klirens kreatyniny <30 mL/min) i umiarkowanym (30-49 mL/min) zaburzeniem czynności nerek, zaburzeniami krzepnięcia, niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, chorobami przewodu pokarmowego, retinopatią naczyniową, rozstrzeniami oskrzeli, a także u osób w podeszłym wieku. Przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentów z klirensem kreatyniny <15 mL/min oraz u osób z zespołem antyfosfolipidowym i nowotworami złośliwymi o wysokim ryzyku krwawienia.
angioplastyka stawu biodrowego, antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, brak laktazy, choroba nowotworowa, choroba refluksowa przełyku, choroba zapalna jelit, embolektomia, eozynofilia, glikoproteina p, hemoglobina i hematokryt, hemostaza, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor CYP3A4, inhibitor HIV-proteazy, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, ketokonazol, klirens kreatyniny, krwawienie płucne, krwawienie z błon śluzowych, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwgrzybicze, leczenie przeciwnowotworowe, leczenie przeciwzakrzepowe, leczenie trombolityczne, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nietolerancja galaktozy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodne azolowe, pozakonazol, proteza zastawki, przeciwciało antykardiolipinowe, przeciwciało przeciwko β2 glikoproteinie-I, przezcewnikowa wymiana zastawki aorty, retinopatia naczyniowa, rozstrzenia oskrzeli, rytonawir, rywaroksaban, ryzyko krwotoku, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, stężenie hemoglobiny, test anty-Xa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, worykonazol, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenie czynności nerek, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złamanie bliższego odcinka kości udowej, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Atrox 20 20 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1, OATP1B3, MDR1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco podwyższają stężenie atorwastatyny w osoczu, zwiększając ryzyko miopatii, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki i monitorowania pacjenta. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podnoszą stężenie leku, co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać efekt terapeutyczny, zwłaszcza przy ryfampicynie, gdzie zaleca się jednoczesne podawanie leków i monitorowanie skuteczności terapii. Inhibitory transporterów białkowych, takie jak cyklosporyna, zwiększają biodostępność atorwastatyny, co również wymaga zmniejszenia dawki i monitorowania.
Interakcje farmakodynamiczne obejmują zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy przy jednoczesnym stosowaniu atorwastatyny z fibratami (gemfibrozyl), ezetymibem, kwasem fusydowym (ogólnoustrojowo) oraz kolchicyną. Szczególnie niebezpieczne jest skojarzenie z kwasem fusydowym, które może prowadzić do śmiertelnych przypadków rabdomiolizy, dlatego w trakcie terapii kwasem fusydowym należy przerwać stosowanie atorwastatyny. Atorwastatyna może nieznacznie zwiększać stężenie digoksyny oraz hormonów zawartych w doustnych środkach antykoncepcyjnych (noretysteron, etynyloestradiol). W przypadku warfaryny obserwuje się niewielkie skrócenie czasu protrombinowego (~1,7 s) w początkowym okresie terapii, co wymaga monitorowania czasu protrombinowego. Spożycie alkoholu podczas terapii atorwastatyną może zwiększać ryzyko hepatotoksyczności oraz miopatii, dlatego zaleca się ograniczenie jego spożycia. Wszystkie interakcje opisane dotyczą pacjentów dorosłych; u dzieci i młodzieży brak danych, co wymaga ostrożności i stosowania się do zaleceń dotyczących dorosłych.
amiodaron, atazanawir, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, darunawir, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, działanie hipolipemizujące, efawirenz, elbaswir z grazoprewirem, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450 3A, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera białkowego, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kumaryna, kwas fibrynowy, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy, lopinawir, miopatia, noretysteron, pochodna kwasu fibrynowego, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, styrypentol, telitromycyna, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tadalafil SUN

Przed rozpoczęciem terapii tadalafilem konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu oraz badania fizykalnego w celu potwierdzenia diagnozy zaburzeń erekcji i identyfikacji ich przyczyn. Szczególną uwagę należy zwrócić na ocenę układu sercowo-naczyniowego ze względu na ryzyko kardiologiczne związane z aktywnością seksualną oraz potencjalne interakcje tadalafilu, który wykazuje działanie rozszerzające naczynia i może obniżać ciśnienie tętnicze, nasilając efekt hipotensyjny azotanów. U pacjentów po radykalnej prostatektomii bez oszczędzania nerwów skuteczność leku nie jest jednoznacznie potwierdzona. W trakcie stosowania tadalafilu odnotowano poważne działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego, takie jak zawał mięśnia sercowego, niestabilna dławica piersiowa, udar mózgu czy komorowe zaburzenia rytmu serca, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi czynnikami ryzyka. Ponadto, jednoczesne stosowanie z lekami blokującymi receptory α₁-adrenergiczne, zwłaszcza doksazosyną, może prowadzić do niedociśnienia tętniczego i jest przeciwwskazane.
azotan, białaczka, centralna surowicza chorioretinopatia, choroba Peyroniego, ciężka niewydolność wątroby, doksazosyna, inhibitor CYP3A4, inhibitor PDE5, komorowe zaburzenia rytmu serca, nagły zgon sercowy, niedobór laktazy, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niestabilna dławica piersiowa, nietolerancja galaktozy, priapizm, przemijający napad niedokrwienny, radykalna prostatektomia, receptor α1-adrenergiczny, szpiczak mnogi, tadalafil, udar mózgu, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenie erekcji, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Interakcje leku – Tilobrastil 60 mg

Tikagrelor jest substratem i łagodnym inhibitorem CYP3A4 oraz substratem i słabym inhibitorem P-gp, co wpływa na jego farmakokinetykę w interakcjach lekowych. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) znacząco zwiększają ekspozycję na tikagrelor (Cₘₐₓ ↑ 2,4x, AUC ↑ 7,3x) i są przeciwwskazane w terapii skojarzonej. Umiarkowane inhibitory (np. diltiazem) podnoszą Cₘₐₓ tikagreloru o 69% i AUC 2,7-krotnie, co wymaga ostrożności. Induktory CYP3A (np. ryfampicyna) obniżają stężenia tikagreloru (Cₘₐₓ ↓ 73%, AUC ↓ 86%) i ich stosowanie jest niezalecane. Cyklosporyna zwiększa Cₘₐₓ tikagreloru 2,3-krotnie i AUC 2,8-krotnie, co wymaga monitorowania. Morfina opóźnia i zmniejsza ekspozycję na tikagrelor o 35%, co może obniżać skuteczność leku u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym. Współistniejące stosowanie statyn metabolizowanych przez CYP3A4, zwłaszcza symwastatyny i lowastatyny w dawkach >40 mg, zwiększa ich stężenia (Cₘₐₓ symwastatyny ↑ 81%, AUC ↑ 56%) i wymaga ograniczenia dawek. Atorwastatyna wykazuje umiarkowany wzrost ekspozycji (Cₘₐₓ ↑ 23%, AUC ↑ 36%) bez konieczności modyfikacji dawkowania.
agregacja płytek, aktywowany czas krzepnięcia, antagonista wapnia, atorwastatyna, bradykardia, cyklosporyna, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, desmopresyna, digoksyna, enoksaparyna, etynyloestradiol, glikoproteina p, heparyna, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor GpIIb/IIIa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, kinaza fosfokreatynowa, lewonorgestrel, morfina, ostry zespół wieńcowy, pauza komorowa, rabdomioliza, rozuwastatyna, sok grejpfrutowy, statyna, tikagrelor, tolbutamid
Leksykon leków
Interakcje leku – Budipulmi 0,5 mg/ml

Budezonid, będący składnikiem leku Budipulmi, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol i itrakonazol, mogą powodować nawet czterokrotne zwiększenie stężenia budezonidu w osoczu (np. itrakonazol 200 mg/dobę z budezonidem 1000 μg wziewnie), co znacząco podnosi ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidów. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania tych leków lub, jeśli jest to konieczne, wydłużenie odstępów między dawkami, zmniejszenie dawki budezonidu oraz ścisłe monitorowanie pacjenta. Szczególną ostrożność należy zachować przy łączeniu z inhibitorami CYP3A, w tym produktami zawierającymi kobicystat, ze względu na wysokie ryzyko działań niepożądanych.
budezonid, budezonid wziewny, choroba wątroby, działanie niepożądane glikokortykosteroidów, ekspozycja ogólnoustrojowa, enzym CYP3A4, estrogen, glikokortykosteroid, inhibitor CYP3A4, interakcja budezonidu, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, ketokonazol, kobicystat, kora nadnerczy, metabolizm hormonalny, metabolizm wątrobowy, niewydolność przysadki mózgowej, środek antykoncepcyjny steroidowy, stężenie w osoczu, terapia skojarzona, test stymulacji ACTH
Leksykon leków
Interakcje leku – Miflonide Breezhaler 400 mcg

Budezonid, substancja czynna leku Miflonide Breezhaler, jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co predysponuje do istotnych interakcji farmakokinetycznych. Inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol, rytonawir, nelfinawir, atazanawir, amiodaron czy klarytromycyna, mogą znacząco hamować metabolizm budezonidu, prowadząc do zwiększenia jego ogólnoustrojowej ekspozycji i ryzyka układowych działań niepożądanych kortykosteroidów. Szczególnie wysokie ryzyko dotyczy preparatów zawierających kobicystat stosowanych w terapii HIV, gdzie zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub ścisłe monitorowanie pacjenta. Z kolei induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, nasilają metabolizm budezonidu, co może skutkować obniżeniem skuteczności terapeutycznej. W przypadku terapii skojarzonej konieczne jest dostosowanie dawki i monitorowanie funkcji kory nadnerczy oraz objawów hiperkortyzolizmu, takich jak obrzęk twarzy, nadciśnienie tętnicze, hiperglikemia, osłabienie mięśni i zaburzenia psychiczne.
atazanawir, budezonid, CYP3A4, czynność kory nadnerczy, działanie niepożądane kortykosteroidów, glikokortykosteroid, hiperglikemia, hiperkortyzolizm, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, lek przeciwgrzybiczny, Miflonide Breezhaler, nelfinawir, niewydolność przysadki mózgowej, ryfampicyna, rytonawir, test stymulacji ACTH
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Daruph

Produkt leczniczy Daruph, zawierający dazatynib, charakteryzuje się wyższą biodostępnością w porównaniu do innych preparatów dazatynibu, co wyklucza ich zamienne stosowanie bez dostosowania dawkowania. Dazatynib jest substratem i inhibitorem CYP3A4, co powoduje liczne interakcje lekowe: silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna) zwiększają ekspozycję na dazatynib, natomiast induktory CYP3A4 (np. deksametazon, ryfampicyna) ją zmniejszają, co może prowadzić do niepowodzenia terapii. Wchłanianie dazatynibu jest zależne od kwaśnego pH żołądka, a stosowanie leków zobojętniających, antagonistów receptora H2 lub inhibitorów pompy protonowej może je obniżać, szczególnie u pacjentów z achlorhydrią lub po zabiegach chirurgicznych przewodu pokarmowego. Zaleca się odpowiednie odstępy czasowe między podaniem dazatynibu a leków wpływających na pH żołądka. Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby mogą otrzymywać standardową dawkę, jednak z zachowaniem ostrożności.
achlorhydria, antagonista receptora H2, chłonkotok, cytochrom P450, dazatynib, gastrektomia, ginekomastia, hipomagnezemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, krwawienie w OUN, kwasowość żołądka, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, niedokrwistość złośliwa, niekardiogenny obrzęk płuc, nietolerancja galaktozy, osteopenia, ostra białaczka limfoblastyczna, pH żołądka, piorunujące zapalenie wątroby, przewlekła białaczka szpikowa, retencja płynów, substrat CYP3A4, tętnicze nadciśnienie płucne, wagotomia, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wydłużenie QTc, wydłużenie repolaryzacji komór serca, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenie czynności wątroby, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakażenie Helicobacter pylori, zanikowe zapalenie żołądka, zastoinowa niewydolność serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zrastanie nasad kości
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sunitynib Adamed

Sunitynib Adamed, lek przeciwnowotworowy, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na liczne działania niepożądane i interakcje farmakologiczne. Należy unikać jednoczesnego stosowania z silnymi induktorami i inhibitorami CYP3A4, aby nie zmieniać stężenia leku w osoczu. Do najczęstszych działań niepożądanych należą objawy dermatologiczne (np. odbarwienie skóry, wysypki, pęcherze), krwotoki (w tym z przewodu pokarmowego, nosa, płuc), zaburzenia układu pokarmowego (biegunka, nudności, zapalenie przełyku), nadciśnienie tętnicze (ciśnienie skurczowe >200 mmHg lub rozkurczowe 110 mmHg), oraz hematologiczne (neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość). Monitorowanie morfologii krwi, parametrów czynności wątroby (AlAT, AspAT, bilirubina) oraz ciśnienia tętniczego jest obligatoryjne. W przypadku ciężkich reakcji skórnych (SJS, TEN, EM) lub niewydolności narządów należy przerwać terapię.
białkomocz, frakcja wyrzutowa lewej komory, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, kardiomiopatia, krwioplucie, małopłytkowość, martwica kości szczęki, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, piodermia zgorzelinowa, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, torsade de pointes, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół ostrego rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Artilla 0,075 mg + 0,02 mg

Produkt leczniczy Artilla, zawierający etynyloestradiol, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy mikrosomalne, takie jak barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, a także niektóre leki przeciwwirusowe stosowane w terapii HIV (np. rytonawir, newirapina, efawirenz) oraz ziele dziurawca zwyczajnego, które zwiększają klirens hormonów płciowych, prowadząc do ryzyka krwawień śródcyklicznych i obniżenia skuteczności antykoncepcji. Indukcja enzymów może pojawić się już po kilku dniach terapii i utrzymywać się do 4 tygodni po jej zakończeniu. W przypadku krótkoterminowego stosowania leków indukujących enzymy zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. Przy długotrwałym stosowaniu tych leków rekomenduje się wybór niehormonalnej metody antykoncepcji. Ponadto, inhibitory proteaz HIV i nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy mogą powodować zmienne zmiany stężeń estrogenów i progestagenów, co wymaga stosowania dodatkowej metody antykoncepcji.
antykoncepcja mechaniczna, antykoncepcja progestagenowa, choroba zakrzepowo-zatorowa, czynnik krzepnięcia, czynność nadnerczy, czynność tarczycy, czynność wątroby, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, etynyloestradiol, fibrynoliza, frakcja lipidowa, frakcja lipoproteinowa, globulina wiążąca kortykosteroidy, indukcja enzymów mikrosomalnych, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor CYP3A4, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klirens hormonów płciowych, klirens substratu CYP1A2, krwawienie śródcykliczne, lek indukujący enzymy, metabolizm hormonów, metabolizm węglowodanów, metoda niehormonalna, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, skuteczność antykoncepcyjna, stężenie estrogenów, stężenie progestagenu, układ krzepnięcia, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Asduter 15 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Asduter, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4 oraz działaniem na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) i receptor α1-adrenergiczny. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o około 107%, jednocześnie zmniejszając AUC i Cmax aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu o 32% i 47%, co wymaga redukcji dawki arypiprazolu o połowę. Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, a dehydroarypiprazolu o 77% i 43%, co również wskazuje na konieczność zmniejszenia dawki o około 50%. Z kolei induktory CYP3A4, takie jak karbamazepina, obniżają Cmax i AUC arypiprazolu o 68% i 73%, a dehydroarypiprazolu o 69% i 71%, co wymaga podwojenia dawki leku. Po odstawieniu inhibitorów lub induktorów dawkę należy odpowiednio dostosować do pierwotnej wartości.
antagonista receptora H2, arypiprazol, chinidyna, dehydroarypiprazol, dekstrometorfan, diltiazem, efawirenz, enzymy CYP2D6 i CYP3A4, escytalopram, famotydyna, farmakoterapia, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, newirapina, odstęp QT, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor α1-adrenergiczny, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, sedacja, SNRI, sole litu, SSRI, walproinian, warfaryna, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Voriconazole Sandoz 200 mg

Worykonazol jest silnym inhibitorem izoenzymu CYP3A4 oraz metabolizowanym przez CYP2C19, CYP2C9 i CYP3A4, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne. Szczególnie istotne są przeciwwskazane jednoczesne podania z lekami wydłużającymi odstęp QTc metabolizowanymi przez CYP3A4 (np. astemizol, cyzapryd, pimozyd, chinidyna, terfenadyna, iwabradyna), które mogą prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes. Silne induktory CYP450, takie jak karbamazepina i długo działające barbiturany, obniżają stężenie worykonazolu, zmniejszając jego skuteczność. Efawirenz w dawce ≥400 mg/dobę znacząco redukuje ekspozycję na worykonazol (Cmax ↓61%, AUCτ ↓77%), co również stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Alkohol etylowy, metabolizowany częściowo przez CYP3A4, może zwiększać toksyczność worykonazolu i alkoholu, dlatego zaleca się unikanie spożycia alkoholu podczas terapii.
azole przeciwgrzybicze, barbiturany, benzodiazepina, cyklosporyna, cytochrom P450, depresja OUN, doustny antykoagulant, działanie sedatywne, efawirenz, enzymy wątrobowe, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, hepatotoksyczność, induktor CYP450, inhibitor CYP3A4, inhibitor izoenzymów, inhibitor odwrotnej transkryptazy, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, lek immunosupresyjny, lek przeciwnowotworowy, metadon, midazolam, neurotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, odstęp QTc, omeprazol, rabdomioliza, statyna, substrat CYP3A4, toksyczność, torsade de pointes, warfaryna, winkrystyna, worykonazol, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Lacosamide Neuraxpharm 150 mg

Lakozamid wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu z lekami wydłużającymi odstęp PR, w tym lekami przeciwpadaczkowymi blokującymi kanały sodowe oraz lekami przeciwarytmicznymi, choć badania kliniczne nie wykazały dodatkowego wydłużenia odstępu PR przy kojarzeniu z karbamazepiną lub lamotryginą. Farmakokinetycznie, lakozamid nie indukuje ani nie hamuje istotnie enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4 oraz innych wymienionych izoenzymów w stężeniach klinicznych. Metabolizm lakozamidu zachodzi częściowo przez CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, jednak nie obserwuje się klinicznie istotnej indukcji lub hamowania tych enzymów. Przy dawkowaniu 200 mg dwa razy na dobę lakozamid nie wpływa na AUC midazolamu, choć zwiększa jego Cmax o 30%, a przy dawce 300 mg dwa razy na dobę nie zmienia farmakokinetyki omeprazolu. Omeprazol w dawce 40 mg/dobę nie zwiększa istotnie ekspozycji na lakozamid, co sugeruje, że umiarkowane inhibitory CYP2C19 nie mają klinicznie istotnego wpływu na lakozamid. Silne inhibitory CYP2C9 (np. flukonazol) i CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol) mogą zwiększać ekspozycję na lakozamid, co wymaga ostrożności, mimo braku potwierdzenia w badaniach in vivo. Silne induktory enzymów, takie jak ryfampicyna i ziele dziurawca, mogą zmniejszać ekspozycję na lakozamid, co również wymaga uwagi klinicznej przy rozpoczynaniu lub kończeniu terapii tymi lekami.
AUC midazolamu, doustny środek antykoncepcyjny, działanie sedacyjne, działanie uspokajające, dziurawiec zwyczajny, ekspozycja układowa, enzymy CYP, enzymy CYP2C9, enzymy cytochromu P450, etynyloestradiol, farmakodynamika warfaryny, farmakokinetyka digoksyny, farmakokinetyka omeprazolu, flukonazol, glikoproteina p, induktor enzymu, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, kwas walproinowy, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpadaczkowy blokujący kanały sodowe, leki przeciwgrzybicze, leki przeciwpadaczkowe, lewonorgestrel, metabolit O-desmetylowy, metformina, odstęp PR, ośrodkowy układ nerwowy, ryfampicyna, stężenie maksymalne Cmax, stężenie progesteronu, warfaryna, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie koordynacji, zaburzenie równowagi, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Metronidazol Polpharma 250 mg

Metronidazol wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o różnym stopniu istotności klinicznej, które wymagają szczególnej uwagi podczas terapii. Kluczowe jest unikanie spożycia alkoholu, aby zapobiec reakcji disulfiramowej objawiającej się m.in. tachykardią, nudnościami i bólami głowy. Współstosowanie z warfaryną nasila efekt przeciwzakrzepowy, co wymaga monitorowania czasu protrombinowego i ewentualnej redukcji dawki. Induktory enzymów mikrosomalnych (fenytoina, fenobarbital) skracają okres półtrwania metronidazolu do około 3 godzin, obniżając jego skuteczność, natomiast inhibitory (cymetydyna) wydłużają jego eliminację, zwiększając ryzyko działań niepożądanych. Metronidazol może również powodować zatrzymanie litu, co wymaga monitorowania stężenia litu, kreatyniny i elektrolitów oraz dostosowania dawkowania. Ponadto, jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT (np. amiodaron, fluorochinolony, makrolidy) zwiększa ryzyko arytmii i wymaga monitorowania EKG lub unikania takiej terapii.
aldehyd octowy, amiodaron, antybiotyk makrolidowy, astemizol, busulfan, cyklosporyna, cymetydyna, cyprofloksacyna, czas protrombinowy, disulfiram, działanie antykoagulacyjne, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, fluorochinolon, fluorouracyl, induktor enzymów wątrobowych, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymów wątrobowych, ketokonazol, klarytromycyna, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwzakrzepowy, lewofloksacyna, meflokina, metronidazol, nefrotoksyczność, odstęp QT, preparat litu, reakcja disulfiramowa, terfenadyna, zaburzenie kardiologiczne, zaburzenie neuropsychiatryczne, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Vilpin Combi 10 mg + 5 mg

Produkt leczniczy Vilpin Combi, zawierający peryndopryl tozylan i amlodypinę bezylan, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne jest unikanie podwójnej blokady układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) poprzez jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu, ze względu na ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz ostrej niewydolności nerek. Przeciwwskazane jest także łączenie peryndoprylu z sakubitrylem/walsartanem z powodu zwiększonego ryzyka obrzęku naczynioruchowego, wymagające zachowania 36-godzinnego odstępu między terapiami. Ryzyko hiperkaliemii wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu z aliskirenem, solami potasowymi, lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas, NLPZ, heparynami, lekami immunosupresyjnymi oraz trimetoprimem/kotrimoksazolem, co wymaga ścisłego monitorowania stężenia potasu w surowicy. Bezwzględnie przeciwwskazane jest stosowanie Vilpin Combi z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m² oraz z metodami pozaustrojowymi wykorzystującymi błony o ujemnym ładunku elektrycznym (np. dializa z błonami poliakrylonitrylowymi), ze względu na ryzyko ciężkich reakcji rzekomoanafilaktycznych.
afereza lipoprotein, aliskiren, amiloryd, amlodypina bezylan, antagonista receptora angiotensyny II, atorwastatyna, azol przeciwgrzybiczny, cyklosporyna, dantrolen, dializa, digoksyna, diltiazem, erytromycyna, estramustyna, ewerolimus, gliptyna, hemofiltracja, heparyna, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor enkefalinazy, inhibitor mTOR, inhibitor neprylizyny, inhibitor reniny, klarytromycyna, kotrimoksazol, lek hipoglikemizujący, lek immunosupresyjny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwkrzepliwy, linagliptyna, makrolid, migotanie komór, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, peryndopryl tozylan, racekadotryl, reakcja rzekomoanafilaktyczna, ryfampicyna, saksagliptyna, sakubitryl walsartan, sitagliptyna, spironolakton, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, temsyrolimus, triamteren, trimetoprym, układ renina-angiotensyna-aldosteron, warfaryna, werapamil, wildagliptyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Zarixa 10 mg

Rywaroksaban, substancja czynna leku Zarixa, jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 oraz transportowany przez glikoproteinę P, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory obu mechanizmów, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), powodują istotne zwiększenie ekspozycji na rywaroksaban (AUC wzrasta 2,5-2,6-krotnie, Cmax 1,6-1,7-krotnie), co znacząco podnosi ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę), erytromycyna (500 mg 3x/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), zwiększają AUC i Cmax o 1,3-1,5 raza, co wymaga ostrożności zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek. Rywaroksaban wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe z enoksaparyną (40 mg) oraz zwiększone ryzyko krwawień przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ, inhibitorów agregacji płytek (np. klopidogrelu) oraz SSRI/SNRI, co wymaga monitorowania i indywidualizacji terapii.
atorwastatyna, cytochrom P450, czas krzepnięcia, czas protrombinowy, czynnik anty-Xa, czynnik Xa, digoksyna, dronedaron, dysfagia, działanie farmakodynamiczne, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, hemostaza, induktor CYP3A4, induktor enzymatyczny, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor HIV-proteazy, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, inhibitory CYP3A4, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm leku, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, parametr koagulologiczny, płytka krwi, pochodna azolowa, potencjał trombiny, powikłanie krwotoczne, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, silny inhibitor, SNRI, SSRI, stężenie leku w osoczu, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica, Zarixa, zatrucie alkoholem
Leksykon leków
Interakcje leku – Sastium 100 mg

Sertralina, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o różnym stopniu nasilenia i znaczeniu klinicznym. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie sertraliny z nieodwracalnymi inhibitorami MAO (np. selegilina) oraz odwracalnymi inhibitorami MAO-A (moklobemid) i nieselektywnymi inhibitorami MAO (linezolid), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego i ciężkich reakcji niepożądanych. Ponadto, interakcje z pimozydem prowadzą do wzrostu jego stężenia o około 35% i zwiększają ryzyko wydłużenia odstępu QT oraz arytmii. Zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii sertraliną, mimo braku nasilenia działania alkoholu na funkcje poznawcze przy dawce 200 mg/dobę. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych, leków wydłużających odstęp QT, litu, fenytoiny, tryptanów oraz warfaryny, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, arytmii, nasilenia drżeń, zmian stężenia leków i wydłużenia czasu protrombinowego.
aktywność cholinoesterazy, arytmia komorowa, blokowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, CYP 3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, działanie depresyjne, induktor CYP3A4, induktor enzymów metabolizujących, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzym CYP 2D6, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek serotoninergiczny, nieodwracalny inhibitor MAO, odwracalny nieselektywny inhibitor MAO, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, typowy lek przeciwpsychotyczny, wartość INR, wąski indeks terapeutyczny, wolny metabolizm CYP2C19, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Sigletic 50 mg

Sigletic (sytagliptyna) wykazuje niski potencjał do istotnych klinicznie interakcji lekowych, co potwierdzają dane kliniczne i badania in vitro. Metabolizm sytagliptyny odbywa się głównie przez enzym CYP3A4 z udziałem CYP2C8, jednak u pacjentów z prawidłową czynnością nerek wpływ ten jest minimalny. W przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek lub schyłkowej niewydolności nerek (ESRD) metabolizm może mieć większe znaczenie, a silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą potencjalnie zmieniać farmakokinetykę sytagliptyny. Sytagliptyna jest substratem glikoproteiny P oraz transportera OAT3, przy czym hamowanie transportu przez probenecyd nie wykazuje istotnego znaczenia klinicznego. Jednoczesne stosowanie metforminy (1000 mg x 2/dobę) nie wpływa na farmakokinetykę sytagliptyny (50 mg), a podanie cyklosporyny (600 mg) zwiększa AUC i Cmax sytagliptyny odpowiednio o 29% i 68%, co nie jest jednak klinicznie istotne.
ciężkie zaburzenie czynności nerek, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, doustny lek antykoncepcyjny, działanie hipoglikemizujące, ESRD, farmakokinetyka sytagliptyny, gliburyd, glikoproteina p, hipoglikemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor OAT3, itrakonazol, izoenzym CYP450, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwcukrzycowy, metabolizm sytagliptyny, metformina, monitorowanie stężenia glukozy, OAT3, OCT, probenecyd, rozyglitazon, rytonawir, schyłkowa niewydolność nerek, symwastatyna, sytagliptyna, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, warfaryna, zatrucie digoksyną
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Inegy

Lek Inegy, zawierający ezetymib i symwastatynę, stosowany jest w leczeniu hipercholesterolemii, jednak wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Ryzyko to wzrasta wraz z dawką symwastatyny: częstość miopatii wynosi około 0,03% przy 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę oraz 0,61% przy 80 mg/dobę. U pacjentów z wariantem genotypu SLCO1B1 c.521T>C ryzyko miopatii jest znacznie wyższe, sięgając 15% u homozygot (CC) przy dawce 80 mg. Przed rozpoczęciem terapii należy oznaczyć aktywność kinazy kreatynowej (CK), zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka (wiek ≥65 lat, płeć żeńska, zaburzenia nerek, niedoczynność tarczycy, wcześniejsze uszkodzenia mięśni). W przypadku CK >5× górnej granicy normy (GGN) leczenie nie powinno być rozpoczęte lub należy je przerwać. Pacjentów należy poinformować o konieczności zgłaszania objawów bólu, osłabienia lub tkliwości mięśni.
aminotransferaza, amlodypina, białko transportowe OATP, cholesterol LDL, cyklosporyna, danazol, daptomycyna, diltiazem, ezetymib, fibrat, fluindion, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperbilirubinemia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek przeciwzakrzepowy, lomitapid, miastenia oczna, miastenia rzekomoporaźna, mioglobinuria, miopatia i rabdomioliza, niacyna, ostra niewydolność nerek, pochodna kumaryny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, triglicerydy, warfaryna, werapamil, żółtaczka
Leksykon leków
Interakcje leku – Titlodine 4 mg

Tolterodyna, substancja czynna preparatu Titlodine, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z silnymi inhibitorami CYP3A4 (erytromycyna, klarytromycyna, ketokonazol, itrakonazol, antyproteazy), które mogą znacząco zwiększać stężenie tolterodyny w surowicy, szczególnie u pacjentów z obniżoną aktywnością CYP2D6, co podnosi ryzyko toksyczności. W przypadku fluoksetyny, silnego inhibitora CYP2D6, nie stwierdzono klinicznie istotnych interakcji ze względu na równoważną aktywność tolterodyny i jej metabolitu 5-hydroksymetylotolterodyny. Tolterodyna nie wpływa na metabolizm leków metabolizowanych przez enzymy CYP2D6, 2C19, 2C9, 3A4 i 1A2, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z tymi lekami, w tym z warfaryną i doustnymi antykoncepcyjnymi zawierającymi etynyloestradiol/lewonorgestrel.
5-hydroksymetylotolterodyna, agonista cholinergiczny, antybiotyk makrolidowy, antyproteaza, cisaprid, CYP2D6, doustny lek antykoncepcyjny, dysfagia, działanie przeciwcholinergiczne, enzym cytochromu P450, erytromycyna, etynyloestradiol, fluoksetyna, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, lek prokinetyczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lewonorgestrel, metoklopramid, pęcherz nadreaktywny, receptor muskarynowy, suchość jamy ustnej, tolterodyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, właściwość przeciwmuskarynowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Seretide 50 (50 mcg + 25 mcg)/dawkę inh.

Produkt leczniczy Seretide zawiera salmeterol, długo działający β2-agonista, oraz flutykazon propionian, kortykosteroid wziewny, które wykazują różne mechanizmy interakcji farmakologicznych. β-adrenolityki (zarówno wybiórcze, jak i niewybiórcze) mogą antagonizować działanie salmeterolu, dlatego ich stosowanie u pacjentów z astmą jest przeciwwskazane lub wymaga ostrożności. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (100 mg dwa razy na dobę), znacząco zwiększają stężenia salmeterolu (np. 1,4-krotne zwiększenie Cmax i 15-krotne AUC przy ketokonazolu) oraz flutykazonu propionianu, co podnosi ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych, w tym wydłużenia QTc, kołatania serca, zespołu Cushinga i supresji czynności kory nadnerczy. Umiarkowane inhibitory CYP3A4, takie jak erytromycyna (500 mg trzy razy na dobę), powodują mniejsze, klinicznie nieistotne zwiększenie ekspozycji na te substancje, jednak wymagana jest ostrożność i monitorowanie pacjenta.
aminofilina, astma oskrzelowa, beta-2-agonista, beta-adrenolityki, cytochrom P450 3A4, deksametazon, diuretyk pętlowy, erytromycyna, flutykazonu propionian, formoterol, furosemid, hipokaliemia, hydrochlorotiazyd, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, kobicystat, kortykosteroid wziewny, kortyzol w surowicy, lek moczopędny, metoprolol, pochodna ksantyny, prednizolon, propranolol, rytonawir, salbutamol, salmeterol, supresja kory nadnerczy, telitromycyna, teofilina, wydłużenie odstępu QTc, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zespół Cushinga
Leksykon substancji czynnych
Kwetiapina – Przeciwwskazania stosowania

Kwetiapina, obecna w licznych preparatach (np. Alcreno, Ketilept, Kventiax), jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub na substancje pomocnicze, takie jak laktoza jednowodna (w dawkach od 4,42 mg do 159,6 mg w zależności od preparatu i dawki). Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować od łagodnych wysypek po ciężkie reakcje anafilaktyczne. Ponadto, stosowanie kwetiapiny jest bezwzględnie przeciwwskazane w skojarzeniu z inhibitorami CYP3A4 (np. ritonawir, ketokonazol, erytromycyna), które mogą zwiększać stężenie leku nawet 5-8 krotnie, co prowadzi do nasilenia działań niepożądanych takich jak sedacja, hipotensja ortostatyczna, wydłużenie odstępu QT oraz ryzyko arytmii torsade de pointes. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, niewydolnością wątroby, zaburzeniami elektrolitowymi oraz u kobiet w ciąży i karmiących.
antybiotyk makrolidowy, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba sercowo-naczyniowa, depresja lekooporna, depresja oddechowa, działanie antycholinergiczne, hipokaliemia, hipotensja ortostatyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, laktoza jednowodna, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpsychotyczny drugiej generacji, nadwrażliwość na kwetiapinę, nefazodon, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, reakcja anafilaktyczna, schizofrenia, stabilizator nastroju, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Lacosamide Zentiva 150 mg

Lakozamid, substancja czynna leku Lacosamide Zentiva, wykazuje umiarkowane ryzyko interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych, które należy uwzględnić w terapii. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów stosujących leki wydłużające odstęp PR w EKG, zwłaszcza przeciwdrgawkowe blokujące kanały sodowe oraz leki przeciwarytmiczne, ze względu na potencjalne wydłużenie odstępu PR. W badaniach klinicznych nie stwierdzono istotnego wpływu karbamazepiny i lamotryginy na dalsze wydłużanie odstępu PR. Lakozamid nie indukuje ani nie hamuje istotnie klinicznie enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, a jego metabolizm obejmuje enzymy CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4. Silne inhibitory CYP2C9 (np. flukonazol) i CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol) mogą zwiększać ekspozycję na lakozamid, natomiast induktory enzymów (ryfampicyna, dziurawiec zwyczajny) mogą ją zmniejszać, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki. Leki przeciwpadaczkowe indukujące enzymy (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital) obniżają ekspozycję na lakozamid o 25% u dorosłych i 17% u dzieci i młodzieży.
AUC, Cmax, depresja OUN, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP1A2, enzym CYP2B6, enzym CYP2C19, enzym CYP2C9, enzym CYP3A4, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, Hypericum perforatum, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas walproinowy, Lacosamide Zentiva, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpadaczkowy, lewonorgestrel, metabolit O-desmetylowy, metformina, midazolam, napad padaczkowy, odstęp PR, omeprazol, próg drgawkowy, ryfampicyna, rytonawir, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Sytena 50 mg

Produkt leczniczy Sytena (sytagliptyna) wykazuje niski potencjał do istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych z innymi lekami, co potwierdzają badania kliniczne. Metabolizm sytagliptyny jest głównie zależny od enzymów CYP3A4 i CYP2C8, jednak u pacjentów z prawidłową funkcją nerek wpływ CYP3A4 na klirens leku jest minimalny. W przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek lub schyłkowej niewydolności nerek (ESRD) metabolizm wątrobowy może mieć większe znaczenie, co zwiększa ryzyko interakcji z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna). Sytagliptyna jest substratem glikoproteiny p oraz transportera OAT3, przy czym hamowanie transportu OAT3 przez probenecyd może potencjalnie zwiększać stężenie leku, choć ryzyko kliniczne jest niskie. Nie stwierdzono indukcji ani hamowania izoenzymów CYP450 przez sytagliptynę, co ogranicza ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 oraz OCT.
ciężkie zaburzenie czynności nerek, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie hipoglikemizujące, ESRD, farmakokinetyka sytagliptyny, gliburyd, glikoproteina p, hipoglikemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor OAT3, itrakonazol, izoenzym CYP450, ketokonazol, klarytromycyna, klirens nerkowy, klirens sytagliptyny, lek przeciwcukrzycowy, metabolizm glukozy, metformina, OAT3, OCT, probenecyd, rozyglitazon, rytonawir, schyłkowa niewydolność nerek, symwastatyna, sytagliptyna, transporter anionów organicznych-3, transporter kationów organicznych, warfaryna, zatrucie digoksyną
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Coripren 20 mg + 20 mg

Lek Coripren, zawierający 20 mg enalaprylu maleinianu oraz 20 mg lerkanidypiny chlorowodorku, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub pomocnicze, w tym na laktozę jednowodną (204 mg/tabletkę). Bezwzględne przeciwwskazania obejmują obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie związany z inhibitorami ACE, dziedziczny i idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy, drugi i trzeci trymestr ciąży, ciężkie zaburzenia czynności wątroby i nerek (GFR <30 ml/min), hemodializoterapię oraz schorzenia układu sercowo-naczyniowego takie jak stenoza aortalna, kardiomiopatia przerostowa z zawężeniem drogi odpływu, nieleczona zastoinowa niewydolność serca, niestabilna dławica piersiowa i niedawny zawał mięśnia sercowego (w ciągu ostatniego miesiąca). Ponadto, lek nie powinien być stosowany jednocześnie z silnymi inhibitorami CYP3A4, cyklosporyną, grejpfrutem, sakubitrylem z walsartanem oraz aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniem czynności nerek (GFR <60 ml/min/1,73 m²) ze względu na ryzyko poważnych interakcji i działań niepożądanych, w tym obrzęku naczynioruchowego i hiperkaliemii.
antagonista wapnia dihydropirydynowy, ciężkie zaburzenie czynności nerek, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, enalaprylu maleinian, hemodializoterapia, hiperkaliemia, hipotonia, idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, interakcja lekowa, kardiomiopatia przerostowa, laktoza jednowodna, lek oszczędzający potas, lerkanidypiny chlorowodorek, niestabilna dławica piersiowa, nietolerancja laktozy, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktoidalna, sakubitryl z walsartanem, stenoza aortalna, współczynnik przesączania kłębuszkowego, zaburzenie odpływu lewokomorowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zwężenie tętnicy nerkowej
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atorvastatin Krka

Przed rozpoczęciem terapii atorwastatyną należy wykonać badania czynności wątroby oraz aktywności kinazy kreatynowej (CK), szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby, spożywających alkohol, z zaburzeniami czynności nerek, niedoczynnością tarczycy, chorobami mięśni lub w podeszłym wieku. Monitorowanie aminotransferaz jest kluczowe – jeśli ich stężenie przekracza 3-krotną górną granicę normy (GGN), należy rozważyć redukcję dawki lub odstawienie leku. W trakcie leczenia istotne jest zgłaszanie bólów mięśniowych, osłabienia czy gorączki, a w przypadku podwyższenia CK powyżej 5 razy GGN konieczne jest przerwanie terapii. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ryzykiem rabdomiolizy, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, rytonawir) oraz fibratów, leków przeciwwirusowych i niacyny, które mogą zwiększać stężenie atorwastatyny w osoczu. Maksymalna dawka powinna być dostosowana, a pacjent poddany ścisłej kontroli klinicznej.
ból mięśniowy, brak laktazy, choroba wieńcowa, cyklosporyna, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kurcz mięśniowy, miastenia de novo, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, osłabienie mięśni, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, udar krwotoczny, uszkodzenie wątroby, zapalenie mięśni, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwiększone stężenie aminotransferaz
Leksykon leków
Interakcje leku – Ticagrelor Farmak 90 mg

Tikagrelor jest substratem i łagodnym inhibitorem izoenzymu CYP3A4 oraz substratem i słabym inhibitorem glikoproteiny P (P-gp), co wpływa na jego interakcje farmakokinetyczne z innymi lekami. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) znacząco zwiększają ekspozycję na tikagrelor (Cmax ↑ 2,4-krotnie, AUC ↑ 7,3-krotnie) i zmniejszają stężenie jego aktywnego metabolitu, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) podnoszą Cmax tikagreloru o 69% i AUC 2,7-krotnie, z jednoczesnym zmniejszeniem Cmax metabolitu o 38%, jednak są dopuszczalne do stosowania. Silne induktory CYP3A (np. ryfampicyna) obniżają Cmax tikagreloru o 73% i AUC o 86%, co może zmniejszać skuteczność leku i jest przeciwwskazane. Cyklosporyna, jako inhibitor P-gp i CYP3A, zwiększa Cmax tikagreloru 2,3-krotnie i AUC 2,8-krotnie, wymagając ostrożności. Spożycie soku grejpfrutowego podwaja ekspozycję na tikagrelor, jednak zwykle bez istotnego znaczenia klinicznego.
agregacja płytek krwi, antagonista receptora angiotensyny, antagonista wapnia, czas częściowej tromboplastyny, czas krzepnięcia, czynnik krzepnięcia, farmakokinetyka tikagreloru, glikoproteina p, heparyna drobnocząsteczkowa, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor GpIIb/IIIa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor P-gp, inhibitor P2Y12, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, izoenzym CYP3A4, kinaza fosfokreatynowa, metabolit tikagreloru, motoryka przewodu pokarmowego, ostry zespół wieńcowy, pauza komorowa, rabdomioliza, receptor P2Y12, zaburzenie równowagi
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Karnidin 20 mg

Lerkanidypina, będąca substancją czynną leku Karnidin, posiada liczne przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić w praktyce klinicznej. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na lerkanidypinę, inne pochodne dihydropirydyny oraz substancje pomocnicze. Nie powinien być stosowany u osób ze zwężeniem drogi odpływu z lewej komory serca, nieleczoną zastoinową niewydolnością serca, niestabilną dławicą piersiową oraz u pacjentów po świeżym zawale mięśnia sercowego w okresie do 1 miesiąca. Ponadto, Karnidin jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby oraz nerek, definiowanymi jako GFR poniżej 30 ml/min, a także u osób poddawanych dializoterapii.
chlorowodorek lerkanidypiny, cyklosporyna, cytochrom P450, dializoterapia, działanie hipotensyjne, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, metabolizm lerkanidypiny, nadwrażliwość na lerkanidypinę, niestabilna dławica piersiowa, pochodna dihydropirydyny, substancja czynna, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenia czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zwężenie drogi odpływu z lewej komory
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Klabax 250 mg/5 ml 250 mg/5 ml

Klarytromycyna, substancja czynna leku Klabax 250 mg/5 ml (granulat do sporządzania zawiesiny doustnej), jest antybiotykiem makrolidowym o silnym działaniu hamującym enzym CYP3A4, co powoduje liczne interakcje farmakologiczne. Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania jest nadwrażliwość na makrolidy lub składniki pomocnicze, w tym sacharozę (2508 mg/5 ml) i aspartam (20 mg/5 ml), które mogą wywołać reakcje alergiczne. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z wydłużonym odstępem QT, arytmią komorową, zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia) oraz ciężką niewydolnością wątroby z towarzyszącą niewydolnością nerek, ze względu na ryzyko kumulacji i toksyczności. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność sacharozy, co ma znaczenie u chorych z cukrzycą, oraz aspartamu u pacjentów z fenyloketonurią.
alkaloid sporyszu, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, częstoskurcz komorowy, ergotamina, fenyloketonuria, hepatotoksyczność, hipokaliemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakokinetyczna, kardiotoksyczność, klarytromycyna, kolchicyna, lomitapid, midazolam, migotanie komór, nadwrażliwość na antybiotyki, niedokrwienie obwodowe, niewydolność narządowa, niewydolność wątroby, odstęp QT, rabdomioliza, tikagrelor, toksyczność sporyszu, torsade de pointes, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Bromox 3 mg

Bromazepam, jako benzodiazepina, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo terapii. Interakcje farmakodynamiczne, szczególnie z opioidami, alkoholem oraz lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), prowadzą do nasilenia sedacji, depresji oddechowej, a nawet ryzyka śpiączki i zgonu. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie bromazepamu z opioidami u osób starszych, gdzie ryzyko działań niepożądanych jest zwiększone. Alkohol jest bezwzględnie przeciwwskazany podczas terapii bromazepamem ze względu na synergistyczne działanie depresyjne na OUN, co może skutkować nasileniem sedacji, zaburzeniami koordynacji, depresją oddechową oraz ryzykiem przedawkowania nawet przy dawkach terapeutycznych. Ponadto, bromazepam może nasilać działanie leków przeciwpsychotycznych, przeciwdepresyjnych, przeciwdrgawkowych oraz przeciwhistaminowych o działaniu uspokajającym, co wymaga ostrożności i monitorowania pacjenta.
antybiotyk makrolidowy, ataksja, benzodiazepina, cymetydyna, cytochrom P450, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, efekt addytywny, enzym CYP3A4, erytromycyna, fluwoksamina, inhibitor CYP1A2, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, klirens bromazepamu, klirens nerkowy, lek opioidowy, lek przeciwbólowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwlękowy, lek przeciwpsychotyczny, metabolizm wątrobowy, neuroleptyk, niepamięć następcza, polipragmazja, propranolol, receptor GABA-ergiczny, receptor histaminowy H1, upośledzenie pamięci, uspokojenie polekowe, uzależnienie psychiczne, zaburzenie koordynacji psychoruchowej