Interakcje leku
Jamesi 56,688 mg + 850 mg

Równoczesne podawanie sytagliptyny (50 mg 2x/dobę) i metforminy (1000 mg 2x/dobę) u pacjentów z cukrzycą typu 2 nie wpływa istotnie na farmakokinetykę obu leków. Jednakże, ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, konieczne jest zwrócenie uwagi na interakcje z innymi lekami i substancjami. Szczególnie istotne jest przerwanie stosowania Jamesi przed badaniami z użyciem środków kontrastowych zawierających jod, z wstrzymaniem terapii na co najmniej 48 godzin i ponowną oceną czynności nerek przed wznowieniem. Spożycie alkoholu podczas terapii zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej, zwłaszcza u pacjentów z głodzeniem, niedożywieniem lub zaburzeniami czynności wątroby, ze względu na wpływ alkoholu na metabolizm kwasu mlekowego i eliminację metforminy.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Równoczesne podawanie dawek wielokrotnych sytagliptyny (50 mg dwa razy na dobę) i metforminy (1000 mg dwa razy na dobę) pacjentom z cukrzycą typu 2 nie zmieniało w istotny sposób farmakokinetyki sytagliptyny lub metforminy. Należy jednak zwrócić uwagę na potencjalne interakcje poszczególnych substancji czynnych wchodzących w skład leku Jamesi z innymi produktami leczniczymi oraz substancjami.1

Niezalecane jednoczesne stosowanie

Niektóre produkty lecznicze oraz substancje nie powinny być podawane jednocześnie z lekiem Jamesi ze względu na znaczne ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych.

  • Środki kontrastowe zawierające jod – stosowanie produktu leczniczego Jamesi musi być przerwane przed badaniem obrazowym lub podczas takiego badania. Nie wolno wznawiać stosowania leku przez co najmniej 48 godzin po badaniu. Wznowienie leczenia możliwe jest dopiero po ponownej ocenie czynności nerek i stwierdzeniu, że jest ona stabilna.2

Interakcje z alkoholem

Zatrucie alkoholem jest związane ze zwiększonym ryzykiem kwasicy mleczanowej, szczególnie w przypadkach:

Mechanizm tej interakcji polega na wpływie alkoholu na metabolizm kwasu mlekowego oraz zdolność wątroby do jego eliminacji. Wzmacnia to działanie metforminy, która może hamować glukoneogenezę i zwiększać stężenie mleczanów we krwi. Dlatego podczas leczenia produktem Jamesi należy unikać spożywania alkoholu.3

Skojarzenia leków wymagające środków ostrożności podczas stosowania

Pewne produkty lecznicze mogą wywierać niekorzystne działanie na czynność nerek, co może zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej. Podczas rozpoczynania lub stosowania tych produktów leczniczych w skojarzeniu z metforminą konieczne jest ścisłe monitorowanie czynności nerek. Do takich leków należą:4

  • Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy (COX) 2
  • Inhibitory ACE
  • Antagoniści receptora angiotensyny II
  • Leki moczopędne, w szczególności pętlowe

Jednoczesne stosowanie leków wpływających na wspólny układ transportu w kanalikach nerkowych biorących udział w wydalaniu metforminy może zwiększać ogólnoustrojową ekspozycję na metforminę oraz ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej. Dotyczy to inhibitorów transportera kationów organicznych 2 (OCT2) oraz transportera usuwania wielu leków i toksyn (MATE), takich jak:5

  • Ranolazyna
  • Wandetanib
  • Dolutegrawir
  • Cymetydyna

W przypadku równoczesnego podawania tych produktów leczniczych należy:6

  • Rozważyć ścisłe monitorowanie kontroli glikemii
  • Dostosować dawkę w ramach zalecanego dawkowania
  • Rozważyć zmiany w leczeniu cukrzycy

Leki o działaniu hiperglikemicznym, które mogą wymagać dostosowania dawki leku Jamesi:7

  • Glikokortykosteroidy (podawane ogólnie lub miejscowo)
  • Agoniści receptorów beta-2-adrenergicznych
  • Diuretyki

W przypadku stosowania powyższych leków należy poinformować pacjentów o możliwości wzrostu stężenia glukozy we krwi i częściej kontrolować glikemię, zwłaszcza na początku leczenia. Może być konieczne dostosowanie dawki leku Jamesi zarówno w trakcie leczenia innym produktem leczniczym, jak i podczas jego odstawiania.8

Inhibitory ACE mogą obniżać stężenie glukozy we krwi. Może być konieczne dostosowanie dawki leku przeciwcukrzycowego w trakcie leczenia inhibitorem ACE i podczas jego odstawiania.9

Wpływ innych produktów leczniczych na sytagliptynę

Badania in vitro oraz dane kliniczne wskazują, że ryzyko wystąpienia znaczących klinicznie interakcji w następstwie jednoczesnego podania innych produktów leczniczych z sytagliptyną jest niewielkie.10

Głównym enzymem odpowiedzialnym za ograniczenie metabolizmu sytagliptyny jest CYP3A4, ze współudziałem CYP2C8. U pacjentów z prawidłową czynnością nerek, metabolizm ma tylko niewielki wpływ na klirens sytagliptyny. Metabolizm może mieć bardziej istotny wpływ na eliminację sytagliptyny w przypadku:11

  • Ciężkiego zaburzenia czynności nerek
  • Schyłkowej niewydolności nerek (ESRD)

Silnie działające inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą zmieniać farmakokinetykę sytagliptyny u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek. Wpływ silnie działających inhibitorów CYP3A4 w przypadku zaburzenia czynności nerek nie był oceniany w badaniach klinicznych.12

Sytagliptyna jest substratem dla glikoproteiny p oraz transportera anionów organicznych 3 (OAT3). Transport sytagliptyny, w którym pośredniczy OAT3, hamowany jest przez probenecyd, chociaż ryzyko wystąpienia znaczących klinicznie interakcji uznawane jest za niewielkie. Jednoczesne stosowanie inhibitorów OAT3 nie było oceniane w warunkach in vivo.13

Cyklosporyna: Jednoczesne podanie sytagliptyny w pojedynczej dawce doustnej wynoszącej 100 mg z cyklosporyną w pojedynczej dawce doustnej wynoszącej 600 mg zwiększało wartość AUC oraz Cmax sytagliptyny odpowiednio o około 29% i 68%. Takich zmian farmakokinetyki sytagliptyny nie uznano za istotne klinicznie. Klirens nerkowy sytagliptyny nie uległ znaczącej zmianie. Z tego względu, nie należy spodziewać się znaczących interakcji z innymi inhibitorami glikoproteiny p.14

Wpływ sytagliptyny na inne produkty lecznicze

Digoksyna: Sytagliptyna miała niewielki wpływ na stężenie digoksyny w osoczu krwi. W wyniku stosowania przez 10 dni digoksyny w dawce 0,25 mg jednocześnie z sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę osoczowe AUC dla digoksyny zwiększyło się przeciętnie o 11%, a osoczowe wartości Cmax o 18%. Nie zaleca się dostosowywania dawki digoksyny. Jednak w przypadku jednoczesnego stosowania sytagliptyny i digoksyny należy monitorować pacjentów, u których istnieje ryzyko zatrucia digoksyną.15

Dane z badań in vitro wskazują, że sytagliptyna nie hamuje ani nie indukuje izoenzymów CYP450. W badaniach klinicznych sytagliptyna nie powodowała znaczących zmian farmakokinetyki:16

  • Metforminy
  • Gliburydu
  • Symwastatyny
  • Rozyglitazonu
  • Warfaryny
  • Doustnych środków antykoncepcyjnych

Powyższe dane wskazują na niewielką możliwość wchodzenia w interakcje z substratami CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 i transporterem kationów organicznych (OCT) w warunkach in vivo. Sytagliptyna w warunkach in vivo może być słabym inhibitorem glikoproteiny p.17

Tabela interakcji leku Jamesi z innymi produktami leczniczymi

Produkt leczniczy/substancja Rodzaj interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności Zalecenia
Alkohol Farmakokinetyczna i farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko kwasicy mleczanowej Wysoki Unikać spożywania alkoholu podczas leczenia
Środki kontrastowe zawierające jod Farmakokinetyczna Zwiększone ryzyko kwasicy mleczanowej Wysoki Przerwać stosowanie przed badaniem, nie wznawiać przez co najmniej 48 godzin po badaniu
NLPZ (w tym selektywne inhibitory COX-2) Farmakodynamiczna Niekorzystny wpływ na funkcję nerek, zwiększenie ryzyka kwasicy mleczanowej Umiarkowany Ścisłe monitorowanie czynności nerek
Inhibitory ACE Farmakodynamiczna Obniżenie stężenia glukozy we krwi Umiarkowany Monitorowanie glikemii, ewentualne dostosowanie dawki
Antagoniści receptora angiotensyny II Farmakodynamiczna Niekorzystny wpływ na funkcję nerek Umiarkowany Ścisłe monitorowanie czynności nerek
Leki moczopędne (szczególnie pętlowe) Farmakodynamiczna Niekorzystny wpływ na funkcję nerek, działanie hiperglikemiczne Umiarkowany Monitorowanie czynności nerek i stężenia glukozy
Inhibitory OCT2/MATE (ranolazyna, wandetanib, dolutegrawir, cymetydyna) Farmakokinetyczna Zwiększenie ekspozycji na metforminę Umiarkowany Monitorowanie glikemii, ewentualne dostosowanie dawki
Glikokortykosteroidy Farmakodynamiczna Działanie hiperglikemiczne Umiarkowany Częstsza kontrola glikemii, ewentualne dostosowanie dawki
Agoniści receptorów beta-2-adrenergicznych Farmakodynamiczna Działanie hiperglikemiczne Umiarkowany Częstsza kontrola glikemii, ewentualne dostosowanie dawki
Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) Farmakokinetyczna Potencjalna zmiana farmakokinetyki sytagliptyny u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek Niski do umiarkowanego Obserwacja u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek
Cyklosporyna Farmakokinetyczna Zwiększenie AUC i Cmax sytagliptyny (29% i 68%) Niski Dostosowanie dawki nie jest konieczne
Digoksyna Farmakokinetyczna Niewielkie zwiększenie AUC (11%) i Cmax (18%) digoksyny Niski Dostosowanie dawki nie jest konieczne, monitorowanie pacjentów z ryzykiem zatrucia digoksyną
  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl