Specjalne ostrzeżenia
Ranozek

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania ranolazyny

Stosowanie ranolazyny wymaga zachowania szczególnej ostrożności u określonych grup pacjentów ze względu na możliwość zwiększonej ekspozycji na lek, co może wiązać się z wyższym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. Podczas przepisywania ranolazyny lub zwiększania jej dawki, należy monitorować stan kliniczny pacjenta, szczególnie w przypadkach opisanych poniżej.¹

Grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

Szczególna uwaga kliniczna powinna być skierowana na następujące grupy pacjentów:²

• Pacjenci przyjmujący jednocześnie umiarkowane inhibitory CYP3A4 – substancje te mogą zwiększać stężenie ranolazyny w osoczu³
• Pacjenci przyjmujący jednocześnie inhibitory P-glikoproteiny (P-gp) – białka transportowego odpowiedzialnego za wydalanie ranolazyny⁴
• Pacjenci z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby – ze względu na zmniejszony metabolizm leku⁵
• Pacjenci z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 30-80 ml/min) – ze względu na ograniczone wydalanie leku⁶
• Pacjenci w podeszłym wieku – ze względu na możliwe zmiany w farmakokinetyce leku związane z wiekiem⁷
• Pacjenci z małą masą ciała (≤ 60 kg) – ze względu na niższą objętość dystrybucji leku⁸
• Pacjenci z umiarkowaną lub ciężką zastoinową niewydolnością krążenia (klasa III-IV według klasyfikacji NYHA) – ze względu na ograniczoną perfuzję narządów⁹

Pacjenci z wieloma czynnikami ryzyka

U pacjentów, u których występuje kilka z wymienionych powyżej czynników, przewiduje się szczególnie istotne zwiększenie ekspozycji na ranolazyny. W tej grupie wzrasta prawdopodobieństwo wystąpienia działań niepożądanych zależnych od dawki. W przypadku stosowania produktu Ranozek u takich pacjentów zaleca się:¹⁰

• Częstą obserwację pod kątem wystąpienia działań niepożądanych
• Rozważenie zmniejszenia dawki leku
• W przypadku nasilonych działań niepożądanych – odstawienie leku

Wpływ polimorfizmu CYP2D6 na bezpieczeństwo terapii

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z wolnym metabolizmem CYP2D6. W tej grupie ryzyko zwiększonej ekspozycji prowadzącej do działań niepożądanych jest znacząco wyższe niż u pacjentów z prawidłową aktywnością enzymu (pacjenci z szybkim metabolizmem). Wspomniane powyżej środki ostrożności są szczególnie istotne, gdy status metaboliczny CYP2D6 pacjenta nie jest znany.¹¹

W przypadku pacjentów z potwierdzonym szybkim metabolizmem CYP2D6 (np. na podstawie genotypowania) lub gdy taki status był wcześniej znany, produkt Ranozek można stosować z zachowaniem ostrożności, nawet jeśli występuje kilka z wymienionych wyżej czynników ryzyka.¹²

Wydłużenie odstępu QT

Ranolazyna wykazuje zdolność do blokowania wewnętrznego korygującego prądu potasowego (IKr), co skutkuje wydłużeniem odstępu QTc w sposób zależny od dawki. Analiza danych zebranych od pacjentów i zdrowych ochotników wykazała, że nachylenie wykresu zależności między stężeniem w osoczu a odstępem QTc wynosi około 2,4 ms na 1000 ng/ml. Przekłada się to na wydłużenie QTc o około 2-7 ms dla ranolazyny stosowanej w zakresie dawek terapeutycznych (500-1000 mg dwa razy na dobę).¹³

Ze względu na ten mechanizm działania, szczególną ostrożność należy zachować podczas leczenia następujących grup pacjentów:¹⁴

• Pacjenci z wrodzonym zespołem wydłużonego QT w wywiadzie
• Pacjenci z przypadkami zespołu wydłużonego QT w rodzinie
• Pacjenci z nabytym wydłużeniem odstępu QT
• Pacjenci leczeni innymi produktami leczniczymi wpływającymi na odstęp QTc

Istotne interakcje lekowe

Jednoczesne stosowanie ranolazyny z induktorami enzymu CYP3A4 może prowadzić do znaczącego zmniejszenia stężenia leku w osoczu i w konsekwencji do braku skuteczności terapeutycznej. Z tego powodu produkt Ranozek nie powinien być stosowany u pacjentów przyjmujących induktory CYP3A4, takie jak:¹⁵

• Ryfampicyna
• Fenytoina
• Fenobarbital
• Karbamazepina
• Ziele dziurawca (Hypericum perforatum)

Monitorowanie czynności nerek

Należy pamiętać, że czynność nerek ulega fizjologicznemu zmniejszeniu wraz z wiekiem, co może wpływać na farmakokinetykę ranolazyny. Dlatego podczas terapii tym lekiem istotne jest regularne kontrolowanie czynności nerek, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku.¹⁶

Zawartość sodu

Produkt leczniczy Ranozek zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na jedną tabletkę o przedłużonym uwalnianiu, co oznacza, że lek uznaje się za „wolny od sodu”. Jest to istotna informacja dla pacjentów stosujących dietę z ograniczeniem sodu.¹⁷