Interakcje leku
Atrox 20 20 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Atorwastatyna, jako aktywny składnik produktu leczniczego Atrox, podlega licznym interakcjom z innymi produktami leczniczymi. Interakcje te wynikają głównie z faktu, że atorwastatyna jest metabolizowana przez cytochrom P450 3A4 (CYP3A4) oraz stanowi substrat dla wątrobowych transporterów – polipeptydów transportujących aniony organiczne 1B1 (OATP1B1) i 1B3 (OATP1B3). Dodatkowo atorwastatyna jest substratem białka oporności wielolekowej 1 (MDR1) oraz białka oporności raka piersi (BCRP), co może wpływać na jej wchłanianie jelitowe i klirens żółciowy.¹

Wpływ innych leków na atorwastatynę

Jednoczesne podawanie produktu Atrox z lekami będącymi inhibitorami CYP3A4 lub transporterów białkowych może prowadzić do znaczącego zwiększenia stężenia atorwastatyny w osoczu, co zwiększa ryzyko wystąpienia miopatii. To ryzyko może być dodatkowo podwyższone przy jednoczesnym stosowaniu innych leków mogących wywoływać miopatię, takich jak pochodne kwasu fibrynowego czy ezetymib.²

Inhibitory CYP3A4

Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, telitromycyna, klarytromycyna, delawirdyna, styrypentol, ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, pozakonazol, niektóre leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu HCV jak elbaswir z grazoprewirem, oraz inhibitory proteazy HIV takie jak rytonawir, lopinawir, atazanawir, indynawir, darunawir) prowadzą do znacznego podwyższenia stężenia atorwastatyny w osoczu. Jeśli to możliwe, należy unikać jednoczesnego stosowania tych leków z atorwastatyną. W przypadku konieczności łączenia tych leków, należy rozważyć zastosowanie mniejszej dawki początkowej i maksymalnej atorwastatyny oraz zapewnić odpowiednie monitorowanie kliniczne pacjenta.³

Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. erytromycyna, diltiazem, werapamil i flukonazol) mogą również podwyższać stężenie atorwastatyny w osoczu. Szczególnie w przypadku erytromycyny zaobserwowano zwiększone ryzyko miopatii przy jednoczesnym stosowaniu ze statynami. Chociaż nie przeprowadzono badań interakcji lekowych oceniających wpływ amiodaronu lub werapamilu na atorwastatynę, wiadomo, że oba te leki są inhibitorami CYP3A4 i ich jednoczesne stosowanie z atorwastatyną może zwiększać ekspozycję na ten lek. W takich przypadkach należy rozważyć stosowanie niższej maksymalnej dawki atorwastatyny i zapewnić odpowiednie monitorowanie kliniczne pacjenta.⁴

Induktory CYP3A4

Jednoczesne stosowanie atorwastatyny z induktorami cytochromu P450 3A (np. efawirenz, ryfampicyna, ziele dziurawca) może w zmiennym stopniu prowadzić do zmniejszenia stężenia atorwastatyny w osoczu. Ryfampicyna wykazuje podwójny mechanizm interakcji – z jednej strony indukuje cytochrom P450 3A, z drugiej hamuje aktywność transportera OATP1B1 w hepatocytach. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania atorwastatyny z ryfampicyną, zaleca się ich równoczesne podawanie, ponieważ opóźnione podanie atorwastatyny po ryfampicynie wiązało się ze znacznym zmniejszeniem stężenia atorwastatyny w osoczu. Wpływ ryfampicyny na stężenie atorwastatyny w hepatocytach pozostaje nieznany, dlatego w przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków, należy uważnie monitorować skuteczność terapii u pacjenta.⁵

Inhibitory transporterów białkowych

Inhibitory transporterów białkowych (np. cyklosporyna) mogą zwiększać biodostępność atorwastatyny. Nie jest znany wpływ hamowania transporterów wychwytu wątroby na stężenie atorwastatyny w hepatocytach. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania takich leków z atorwastatyną, zaleca się zmniejszenie dawki atorwastatyny i właściwe monitorowanie skuteczności terapii.⁶

Interakcje z lekami wpływającymi na mięśnie

Fibraty (gemfibrozyl i inne pochodne kwasu fibrynowego) stosowane w monoterapii mogą powodować działania niepożądane ze strony mięśni, w tym rabdomiolizę. Ryzyko to może być zwiększone przy jednoczesnym stosowaniu tych leków z atorwastatyną. Jeśli taka terapia skojarzona jest konieczna, należy stosować najniższe dawki atorwastatyny umożliwiające osiągnięcie efektu terapeutycznego oraz ściśle monitorować stan pacjenta.⁷

Ezetymib stosowany samodzielnie również wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych ze strony mięśni, w tym rabdomiolizy. Jednoczesne stosowanie ezetymibu z atorwastatyną może zwiększać to ryzyko, dlatego pacjenci przyjmujący takie połączenie powinni być odpowiednio monitorowani.⁸

Kwas fusydowy podawany ogólnoustrojowo w skojarzeniu ze statynami może zwiększać ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy. Mechanizm tej interakcji (farmakodynamiczny, farmakokinetyczny lub obydwa) nie został jeszcze w pełni wyjaśniony. Istnieją doniesienia o przypadkach rabdomiolizy (również śmiertelnych) u pacjentów leczonych takim skojarzeniem. U pacjentów, u których podawanie ogólnoustrojowe kwasu fusydowego jest konieczne, należy przerwać leczenie atorwastatyną na czas kuracji kwasem fusydowym.⁹

Kolchicyna w skojarzeniu z atorwastatyną może zwiększać ryzyko miopatii, chociaż nie przeprowadzono formalnych badań dotyczących tej interakcji. Odnotowano przypadki miopatii podczas jednoczesnego stosowania tych leków, dlatego należy zachować ostrożność przy ich łączeniu.¹⁰

Wpływ atorwastatyny na inne leki

Digoksyna – jednoczesne podawanie wielokrotnych dawek digoksyny i 10 mg atorwastatyny powoduje nieznaczne zwiększenie stężenia digoksyny w osoczu w stanie stacjonarnym. Pacjenci przyjmujący digoksynę powinni być odpowiednio monitorowani.¹¹

Doustne środki antykoncepcyjne – jednoczesne stosowanie atorwastatyny i doustnych środków antykoncepcyjnych zwiększa stężenie noretysteronu i etynyloestradiolu w osoczu.¹²

Warfaryna – badania kliniczne wykazały, że jednoczesne podawanie atorwastatyny w dawce 80 mg na dobę i warfaryny powoduje niewielkie skrócenie czasu protrombinowego o około 1,7 sekund w początkowym okresie terapii (pierwsze 4 dni). Czas ten powraca do wartości wyjściowej w ciągu 15 dni stosowania atorwastatyny. Chociaż odnotowano tylko bardzo rzadkie przypadki klinicznie istotnych interakcji z lekami przeciwzakrzepowymi, zaleca się oznaczenie czasu protrombinowego przed zastosowaniem atorwastatyny u pacjentów przyjmujących kumarynę, a następnie odpowiednio często w początkowym okresie leczenia, aby upewnić się, że nie dochodzi do znaczących zmian tego parametru. Po ustabilizowaniu czasu protrombinowego można monitorować go w odstępach czasowych zwykle zalecanych pacjentom stosującym kumarynę. W przypadku zmiany dawkowania atorwastatyny lub jej odstawienia, należy powtórzyć tę samą procedurę. Stosowanie atorwastatyny u pacjentów nieprzyjmujących leków przeciwzakrzepowych nie wiąże się z krwawieniami ani zmianami czasu protrombinowego.¹³

Interakcje u dzieci i młodzieży

Badania interakcji lekowych zostały przeprowadzone wyłącznie u pacjentów dorosłych. Zakres interakcji u dzieci i młodzieży pozostaje nieznany. Stosując produkt Atrox w tej grupie pacjentów, należy uwzględnić wyżej opisane interakcje występujące u dorosłych oraz przestrzegać ostrzeżeń zawartych w informacji o produkcie.¹⁴

Interakcje leku z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Atrox nie ma bezpośrednich informacji dotyczących interakcji z alkoholem, należy zwrócić uwagę na potencjalne ryzyko związane z jednoczesnym spożywaniem alkoholu podczas terapii atorwastatyną:

• Uszkodzenie wątroby – zarówno alkohol, jak i statyny (w tym atorwastatyna) mogą wykazywać działanie hepatotoksyczne. Jednoczesne spożywanie alkoholu i stosowanie atorwastatyny może potencjalnie zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby.
• Wpływ na metabolizm – alkohol może wpływać na metabolizm leków przez cytochrom P450, w tym na CYP3A4, który jest głównym szlakiem metabolicznym dla atorwastatyny. Może to prowadzić do nieprzewidywalnych zmian w stężeniu leku w osoczu.
• Miopatia i rabdomioliza – spożywanie alkoholu może teoretycznie zwiększać ryzyko wystąpienia miopatii i rabdomiolizy u pacjentów przyjmujących atorwastatynę, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków zwiększających to ryzyko.

Z powyższych powodów zaleca się ostrożność w spożywaniu alkoholu podczas leczenia atorwastatyną. Pacjenci powinni być poinformowani o potencjalnym ryzyku i w miarę możliwości ograniczyć spożycie alkoholu w trakcie terapii, szczególnie w przypadku jednoczesnego stosowania innych leków wchodzących w interakcje z atorwastatyną.

Tabela interakcji