Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Atrox

Lek Atrox (atorwastatyna) wymaga szczególnego nadzoru klinicznego i stosowania odpowiednich środków ostrożności ze względu na potencjalne działania niepożądane oraz interakcje z innymi lekami. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpiecznego stosowania tego leku u pacjentów.¹

Wpływ na wątrobę

Przed rozpoczęciem leczenia oraz okresowo podczas terapii atorwastatyną należy wykonywać kontrolne badania czynności wątroby. Pacjenci, u których wystąpią objawy przedmiotowe i podmiotowe sugerujące uszkodzenie wątroby, powinni być poddani szczegółowej diagnostyce. Jeżeli u pacjenta stwierdzi się podwyższone wartości aminotransferaz, konieczne jest monitorowanie ich aktywności aż do ustąpienia zaburzeń. W przypadku utrzymującego się zwiększenia aktywności aminotransferaz, przekraczającego trzykrotnie górną granicę normy (GGN), zaleca się zmniejszenie dawki lub całkowite odstawienie leku Atrox.²

Należy zachować szczególną ostrożność podczas podawania leku Atrox pacjentom spożywającym znaczne ilości alkoholu oraz pacjentom z chorobami wątroby w wywiadzie.³

Ryzyko udaru krwotocznego – badanie SPARCL

W analizie post-hoc badania SPARCL (Stroke Prevention by Aggressive Reduction in Cholesterol Levels) wykazano częstsze występowanie udarów krwotocznych u pacjentów leczonych atorwastatyną w dawce 80 mg w porównaniu z grupą otrzymującą placebo. Dotyczyło to pacjentów bez choroby niedokrwiennej serca w wywiadzie, którzy w ostatnim czasie przebyli udar mózgowy lub epizod TIA (przejściowy atak niedokrwienny). Zwiększone ryzyko było szczególnie zauważalne u pacjentów z wcześniejszym udarem krwotocznym lub zawałem lakunarnym w wywiadzie. W przypadku tych pacjentów stosunek ryzyka do korzyści dla stosowania atorwastatyny w dawce 80 mg nie jest jednoznaczny. Przed rozpoczęciem leczenia należy wnikliwie rozważyć potencjalne ryzyko wystąpienia udaru krwotocznego.⁴

Wpływ na mięśnie szkieletowe

Atorwastatyna, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, może w rzadkich przypadkach wpływać na mięśnie szkieletowe, powodując:⁵

• Bóle mięśniowe
• Zapalenie mięśni
• Miopatię, która może prowadzić do rabdomiolizy – stanu potencjalnie zagrażającego życiu

Rabdomioliza charakteryzuje się znacznym zwiększeniem aktywności kinazy kreatynowej (>10 razy GGN), mioglobinemią i mioglobinurią, które mogą prowadzić do niewydolności nerek. Bardzo rzadko zgłaszano przypadki immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM) podczas leczenia statynami lub po jego zakończeniu. Cechy kliniczne IMNM to utrzymujące się osłabienie mięśni proksymalnych oraz zwiększona aktywność kinazy kreatynowej w surowicy, utrzymująca się mimo przerwania leczenia statynami.^{Ocena pacjenta przed rozpoczęciem leczenia}

Atorwastatyna powinna być przepisywana z ostrożnością pacjentom, u których występują czynniki predysponujące do rabdomiolizy. Przed włączeniem leczenia statynami należy zbadać aktywność kinazy kreatynowej (CK) w następujących przypadkach:⁷

• Upośledzenie czynności nerek
• Niedoczynność tarczycy
• Choroby mięśni lub występowanie dziedzicznych chorób mięśni w wywiadzie rodzinnym
• Wcześniejsze wystąpienie działania uszkadzającego mięśnie po stosowaniu statyn lub fibratów
• Choroby wątroby w wywiadzie i/lub nadmierne spożywanie alkoholu
• U osób w podeszłym wieku (powyżej 70 lat) – konieczność wykonania badań powinna być rozpatrywana w kontekście innych czynników ryzyka predysponujących do wystąpienia rabdomiolizy
• W sytuacjach, gdy stężenie leku w osoczu może być zwiększone, np. w wyniku interakcji lekowych oraz u określonych grup pacjentów, w tym podgrup genetycznych

W powyższych sytuacjach należy rozważyć stosunek ryzyka do możliwych korzyści terapeutycznych, a także zaleca się ścisłe monitorowanie objawów klinicznych. Jeśli aktywność CK w oznaczeniu początkowym jest istotnie podwyższona (>5 razy GGN), nie należy rozpoczynać leczenia atorwastatyną.^{Pomiar aktywności kinazy kreatynowej}

Aktywności kinazy kreatynowej (CK) nie należy oznaczać po ciężkim wysiłku fizycznym ani w przypadku występowania innych przyczyn zwiększających jej aktywność, ponieważ właściwa interpretacja wyników jest wówczas znacznie utrudniona. Jeśli podczas pierwszego oznaczania aktywność CK jest istotnie podwyższona (>5 razy GGN), pomiaru należy dokonać ponownie po 5-7 dniach w celu potwierdzenia wyników.^{Monitorowanie pacjenta podczas leczenia}

Podczas terapii atorwastatyną należy stosować następujące zasady postępowania:¹⁰

1. Należy poinstruować pacjenta, aby niezwłocznie zgłaszał wystąpienie bólów mięśniowych, kurczów lub osłabienia mięśni, zwłaszcza jeśli towarzyszy temu ogólne złe samopoczucie lub gorączka.
2. W przypadku wystąpienia takich objawów należy oznaczyć aktywność CK. Jeśli jest ona istotnie podwyższona (>5 razy GGN), lek należy odstawić.
3. Jeśli objawy mięśniowe są znacznie nasilone i powodują dyskomfort u pacjenta, nawet gdy aktywność CK jest ≤5 razy GGN, należy rozważyć przerwanie terapii.
4. Jeśli objawy kliniczne ustąpią, a aktywność CK powróci do normy, można rozważyć ponowne włączenie atorwastatyny lub innej statyny w najmniejszej dawce i przy ścisłej kontroli klinicznej.
5. Leczenie atorwastatyną musi być natychmiast przerwane w przypadku istotnego podwyższenia aktywności CK (>10 razy GGN) lub gdy wystąpi, bądź podejrzewa się wystąpienie rabdomiolizy.

Zaobserwowano, że statyny mogą wywoływać miastenię de novo lub nasilać już występującą miastenię lub miastenię oczną. W przypadku nasilenia objawów należy przerwać stosowanie leku Atrox. Odnotowano przypadki nawrotu choroby po zastosowaniu tej samej lub innej statyny.¹¹

Jednoczesne leczenie innymi produktami leczniczymi

Ryzyko wystąpienia rabdomiolizy znacząco wzrasta podczas stosowania atorwastatyny jednocześnie z niektórymi produktami leczniczymi, które mogą zwiększać jej stężenie w osoczu:¹²

W przypadkach konieczności jednoczesnego stosowania wymienionych leków z atorwastatyną należy starannie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka. Jeśli pacjent przyjmuje leki zwiększające stężenie atorwastatyny w osoczu, zaleca się zastosowanie mniejszej dawki maksymalnej atorwastatyny. W przypadku silnych inhibitorów CYP3A4 należy rozważyć zastosowanie mniejszej dawki początkowej atorwastatyny i zaleca się dokładną obserwację kliniczną pacjenta.¹³

Jednoczesne stosowanie z kwasem fusydowym

Atorwastatyny nie wolno podawać jednocześnie z produktami leczniczymi zawierającymi kwas fusydowy działającymi ogólnoustrojowo ani w okresie 7 dni od zakończenia leczenia kwasem fusydowym. U pacjentów, u których podawanie ogólnoustrojowo kwasu fusydowego uważa się za konieczne, leczenie statynami należy przerwać na czas terapii kwasem fusydowym. Istnieją doniesienia o przypadkach rabdomiolizy (w tym niektórych zakończonych zgonem) u pacjentów leczonych kwasem fusydowym w skojarzeniu ze statynami.¹⁴

Pacjentowi należy zalecić, aby w razie wystąpienia jakichkolwiek objawów w postaci osłabienia, bólu lub tkliwości mięśni, niezwłocznie zgłosił się do lekarza. Leczenie statynami można wznowić po upływie siedmiu dni od podania ostatniej dawki kwasu fusydowego.¹⁵

W wyjątkowych okolicznościach, gdy konieczne jest długotrwałe podawanie ogólnoustrojowe kwasu fusydowego, np. w przypadku leczenia ciężkich zakażeń, potrzebę jednoczesnego stosowania produktu leczniczego Atrox i kwasu fusydowego można rozważyć wyłącznie po szczegółowej analizie indywidualnego przypadku i pod ścisłym nadzorem lekarza.¹⁶

Stosowanie u dzieci i młodzieży

W badaniu klinicznym trwającym trzy lata nie stwierdzono istotnego klinicznie wpływu atorwastatyny na wzrost i dojrzewanie płciowe. Ocena opierała się na ogólnej analizie dojrzewania i rozwoju, ocenie na podstawie skali Tannera oraz pomiarze wzrostu i wagi.¹⁷

Śródmiąższowa choroba płuc

Zgłaszano pojedyncze przypadki śródmiąższowej choroby płuc w trakcie leczenia niektórymi statynami, szczególnie w terapii długoterminowej. Objawy mogą obejmować:¹⁸

• Duszność
• Nieproduktywny kaszel
• Ogólne pogorszenie stanu zdrowia (zmęczenie, utrata masy ciała i gorączka)

W razie podejrzenia śródmiąższowej choroby płuc u pacjenta należy przerwać leczenie statynami.¹⁹

Ryzyko rozwoju cukrzycy

Niektóre dane wskazują, że wszystkie leki z grupy statyn zwiększają stężenie glukozy we krwi i u niektórych pacjentów z wysokim ryzykiem wystąpienia cukrzycy w przyszłości mogą powodować hiperglikemię o nasileniu wymagającym odpowiedniej opieki diabetologicznej. Nad tym ryzykiem przeważa jednak korzyść w postaci zmniejszenia ryzyka rozwoju chorób naczyniowych, a zatem nie powinno się z tego powodu przerywać leczenia statynami.²⁰

Pacjentów z grupy ryzyka rozwoju cukrzycy (pacjentów, u których stężenie glukozy na czczo wynosi od 5,6 do 6,9 mmol/l, BMI >30 kg/m², ze zwiększonym stężeniem trójglicerydów, z nadciśnieniem tętniczym) należy poddać kontroli klinicznej i biochemicznej zgodnie z wytycznymi.^{Substancje pomocnicze}

Produkt Atrox zawiera laktozę jednowodną w następujących ilościach:²²

• Atrox 10: 38,12 mg laktozy jednowodnej
• Atrox 20: 76,24 mg laktozy jednowodnej
• Atrox 40: 152,47 mg laktozy jednowodnej
• Atrox 80 mg: 304,96 mg laktozy jednowodnej

Produkt ten nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.²³

Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w zalecanej jednostce dawkowania, co oznacza, że lek uznaje się za „wolny od sodu”.²⁴