Działania niepożądane leku Atrox

Atorwastatyna (substancja czynna leku Atrox) należy do grupy inhibitorów reduktazy HMG-CoA, czyli statyn, stosowanych w leczeniu hipercholesterolemii. Jak każdy lek, Atrox może wywoływać działania niepożądane, choć nie występują one u wszystkich pacjentów. Analiza profilu bezpieczeństwa opiera się na obszernych danych klinicznych oraz doświadczeniach po wprowadzeniu leku na rynek. ¹

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane leku Atrox klasyfikowane są według następującej skali częstości występowania:

• Często (≥1/100 do <1/10) – występuje u 1-10 pacjentów na 100
• Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) – występuje u 1-10 pacjentów na 1000
• Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) – występuje u 1-10 pacjentów na 10 000
• Bardzo rzadko (<1/10 000) – występuje u mniej niż 1 pacjenta na 10 000
• Częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

Ta klasyfikacja umożliwia klinicystom odpowiednią ocenę ryzyka wystąpienia poszczególnych działań niepożądanych podczas terapii. ²

Wpływ na parametry laboratoryjne

Podczas terapii atorwastatyną często obserwuje się zmiany w badaniach laboratoryjnych, w szczególności dotyczące funkcji wątroby. Podwyższenie aktywności aminotransferaz w surowicy jest najczęściej miernie nasilone, przemijające i nie wymaga przerwania leczenia. Istotne klinicznie (>3 razy górna granica normy) zwiększenie aktywności aminotransferaz wystąpiło u 0,8% pacjentów przyjmujących Atrox i było zależne od wielkości dawki. Zmiany te były odwracalne u wszystkich pacjentów. ³

Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) w surowicy (>3 razy górna granica normy) zanotowano u 2,5% pacjentów przyjmujących Atrox. Wyniki te są podobne do otrzymanych w badaniach klinicznych dla innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Bardziej znaczące zwiększenie aktywności CK (>10 razy górna granica normy) wystąpiło u 0,4% pacjentów otrzymujących Atrox. ⁴

Szczegółowy profil działań niepożądanych leku Atrox

Poniżej przedstawiono szczegółowy wykaz działań niepożądanych według układów narządowych:

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze

W przypadku stosowania leku Atrox najczęściej odnotowywano zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, które występuje często, co może mieć wpływ na ogólny komfort pacjenta podczas terapii. ⁵

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Rzadko może wystąpić małopłytkowość, która charakteryzuje się obniżoną liczbą płytek krwi. Stan ten może prowadzić do zwiększonej skłonności do krwawień i wymaga monitorowania. ⁶

Zaburzenia układu immunologicznego

Reakcje alergiczne występują często podczas terapii atorwastatyną. W bardzo rzadkich przypadkach może dojść do anafilaksji, stanowiącej zagrożenie życia i wymagającej natychmiastowej interwencji medycznej. ⁷

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Często obserwuje się hiperglikemię (podwyższony poziom glukozy we krwi). Niezbyt często występują: hipoglikemia (obniżony poziom glukozy we krwi), zwiększenie masy ciała oraz anoreksja. ⁸ Należy również odnotować, że stosowanie statyn, w tym atorwastatyny, może zwiększać ryzyko rozwoju cukrzycy. Częstość tego zdarzenia zależy od obecności określonych czynników ryzyka, takich jak: stężenie glukozy na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², zwiększone stężenie trójglicerydów oraz nadciśnienie tętnicze w wywiadzie. ⁹

Zaburzenia psychiczne

Niezbyt często zgłaszane są zaburzenia snu w postaci koszmarów sennych i bezsenności, które mogą wpływać na jakość życia pacjenta. ¹⁰ Ponadto, w trakcie leczenia statynami zgłaszano przypadki depresji. ¹¹

Zaburzenia układu nerwowego

Najczęstszym neurologicznym działaniem niepożądanym jest ból głowy (występuje często). Niezbyt często mogą wystąpić: zawroty głowy, parestezje (nieprawidłowe odczucia skórne, takie jak mrowienie, drętwienie), niedoczulica (zmniejszona wrażliwość na bodźce), zaburzenia smaku i amnezja (utrata pamięci). Rzadko obserwuje się neuropatię obwodową (uszkodzenie nerwów obwodowych). Z nieustaloną częstością może wystąpić miastenia (osłabienie mięśni). ¹²

Zaburzenia oka

Niezbyt często pacjenci zgłaszają nieostre widzenie. Rzadko występują inne zaburzenia widzenia. Z częstością niemożliwą do określenia na podstawie dostępnych danych może wystąpić miastenia oczna, czyli osłabienie mięśni poruszających gałką oczną. ¹³

Zaburzenia ucha i błędnika

Niezbyt często podczas leczenia atorwastatyną występują szumy uszne. Bardzo rzadko odnotowywano przypadki utraty słuchu. ¹⁴

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

Często obserwowane są: bóle gardła i krtani oraz krwawienie z nosa. ¹⁵ W pojedynczych przypadkach zgłaszano śródmiąższową chorobę płuc, szczególnie podczas długotrwałego stosowania statyn. ¹⁶

Zaburzenia żołądka i jelit

Do często występujących działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego należą: zaparcia, wzdęcia, niestrawność, nudności i biegunka. Niezbyt często pacjenci doświadczają wymiotów, bólu w górnej i dolnej części brzucha, odbijania się ze zwracaniem treści żołądkowej oraz zapalenia trzustki. ¹⁷

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Niezbyt często występuje zapalenie wątroby, rzadko cholestaza (zastój żółci). Bardzo rzadkim, ale poważnym działaniem niepożądanym jest niewydolność wątroby. ¹⁸

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Niezbyt często obserwuje się: pokrzywkę, wysypkę, świąd i łysienie. Rzadko może wystąpić obrzęk naczynioruchowy oraz ciężkie reakcje skórne, w tym wysypka pęcherzowa, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka, które mogą stanowić zagrożenie życia. ¹⁹

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

Często występują: bóle mięśni, bóle stawów, bóle kończyn, skurcze mięśni, obrzęk stawów i ból pleców. Niezbyt często pacjenci doświadczają bólu szyi i zmęczenia mięśni. Rzadko mogą wystąpić: miopatia (choroba mięśni), zapalenie mięśni, rabdomioliza (rozpad mięśni prążkowanych), zerwanie mięśnia oraz problemy dotyczące ścięgien, czasami powikłane zerwaniem ścięgna. Bardzo rzadko odnotowywano zespół toczniopodobny. Z częstością niemożliwą do określenia występuje immunozależna miopatia martwicza. ²⁰

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

Bardzo rzadko może wystąpić ginekomastia (powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn). ²¹ Ponadto, w trakcie leczenia statynami zgłaszano przypadki zaburzeń seksualnych. ²²

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Niezbyt często występują: złe samopoczucie, osłabienie, bóle w klatce piersiowej, obrzęki obwodowe, zmęczenie i gorączka. ²³

Badania diagnostyczne

Często obserwuje się nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby oraz zwiększenie stężenia kinazy kreatynowej we krwi. Niezbyt często w badaniach moczu stwierdza się obecność białych krwinek. ²⁴

Działania niepożądane w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

Profil działań niepożądanych atorwastatyny u dzieci i młodzieży w wieku od 10 do 17 lat jest na ogół podobny do profilu obserwowanego u pacjentów otrzymujących placebo. Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi odnotowanymi w obydwu grupach, niezależnie od oceny związku przyczynowego, były zakażenia. ²⁵

W trzyletnim badaniu klinicznym nie stwierdzono istotnego klinicznie wpływu atorwastatyny na wzrost i dojrzewanie płciowe w oparciu o ogólną ocenę dojrzewania i rozwoju, ocenę na podstawie skali Tannera oraz pomiary wzrostu i wagi. Profil bezpieczeństwa i tolerancji u dzieci i młodzieży był podobny do znanego profilu bezpieczeństwa stosowania atorwastatyny u pacjentów dorosłych. ²⁶

Baza danych bezpieczeństwa klinicznego zawiera dane dotyczące 520 dzieci leczonych atorwastatyną, spośród których 7 pacjentów było w wieku <6 lat, 121 pacjentów w wieku 6–9 lat, a 392 pacjentów w wieku 10–17 lat. Na podstawie dostępnych danych częstość, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych u dzieci są podobne jak u pacjentów dorosłych. ²⁷

Tabela działań niepożądanych leku Atrox (atorwastatyna)

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. ²⁸