Interakcje leku
Sytena 50 mg

Produkt leczniczy Sytena (sytagliptyna) wykazuje niski potencjał do istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych z innymi lekami, co potwierdzają badania kliniczne. Metabolizm sytagliptyny jest głównie zależny od enzymów CYP3A4 i CYP2C8, jednak u pacjentów z prawidłową funkcją nerek wpływ CYP3A4 na klirens leku jest minimalny. W przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek lub schyłkowej niewydolności nerek (ESRD) metabolizm wątrobowy może mieć większe znaczenie, co zwiększa ryzyko interakcji z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna). Sytagliptyna jest substratem glikoproteiny p oraz transportera OAT3, przy czym hamowanie transportu OAT3 przez probenecyd może potencjalnie zwiększać stężenie leku, choć ryzyko kliniczne jest niskie. Nie stwierdzono indukcji ani hamowania izoenzymów CYP450 przez sytagliptynę, co ogranicza ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 oraz OCT.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Produkt leczniczy Sytena (sytagliptyna) może wchodzić w różne interakcje z lekami oraz innymi substancjami, jednakże badania kliniczne wskazują, że ryzyko wystąpienia istotnych klinicznie interakcji z jednocześnie stosowanymi produktami leczniczymi jest niewielkie.1

Wpływ innych produktów leczniczych na sytagliptynę

Badania in vitro wykazały, że głównym enzymem odpowiedzialnym za ograniczenie metabolizmu sytagliptyny jest CYP3A4 ze współudziałem CYP2C8. U pacjentów z prawidłową funkcją nerek, metabolizm z udziałem CYP3A4 ma jedynie niewielki wpływ na klirens sytagliptyny. Proces metabolizmu może natomiast odgrywać istotniejszą rolę w eliminacji sytagliptyny u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek (ESRD).2

Istnieje możliwość, że silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą zmieniać farmakokinetykę sytagliptyny u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek. Należy jednak zauważyć, że wpływ silnych inhibitorów CYP3A4 w przypadku zaburzeń czynności nerek nie był dotychczas oceniany w badaniach klinicznych.3

Badania transportu leku w warunkach in vitro wykazały, że sytagliptyna jest substratem dla glikoproteiny p oraz transportera anionów organicznych-3 (OAT3). Transport sytagliptyny zależny od OAT3 może być hamowany przez probenecyd, chociaż ryzyko wystąpienia znaczących klinicznie interakcji uznawane jest za niewielkie. Warto odnotować, że jednoczesne stosowanie inhibitorów OAT3 nie było oceniane w warunkach in vivo.4

Wpływ sytagliptyny na inne produkty lecznicze

Dane z badań in vitro wskazują, że sytagliptyna nie hamuje ani nie indukuje izoenzymów CYP450. W badaniach klinicznych sytagliptyna nie powodowała znaczących zmian farmakokinetyki metforminy, gliburydu, symwastatyny, rozyglitazonu, warfaryny czy doustnych środków antykoncepcyjnych. Świadczy to o niewielkiej możliwości wchodzenia w interakcje z substratami CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 i transporterem kationów organicznych (OCT) w warunkach in vivo.5

Sytagliptyna może być słabym inhibitorem glikoproteiny p w warunkach in vivo, co należy uwzględnić przy jednoczesnym stosowaniu substratów tego transportera.6

Szczegółowe interakcje lekowe

Metformina: Jednoczesne podawanie metforminy w dawce 1000 mg dwa razy na dobę z sytagliptyną w dawce 50 mg nie powodowało znaczącej zmiany farmakokinetyki sytagliptyny u pacjentów z cukrzycą typu 2. Interakcja ta ma niewielkie znaczenie kliniczne.7

Cyklosporyna: Przeprowadzone badania wykazały, że jednoczesne podanie sytagliptyny w pojedynczej dawce doustnej wynoszącej 100 mg z cyklosporyną (silny inhibitor glikoproteiny p) w pojedynczej dawce doustnej 600 mg, zwiększało wartość AUC oraz Cmax sytagliptyny odpowiednio o około 29% i 68%. Zmiany te nie zostały uznane za istotne klinicznie. Klirens nerkowy sytagliptyny nie uległ znaczącej zmianie. Z tego względu nie należy spodziewać się znaczących interakcji z innymi inhibitorami glikoproteiny p.8

Digoksyna: Sytagliptyna ma niewielki wpływ na stężenie digoksyny w osoczu krwi. Stosowanie przez 10 dni digoksyny w dawce 0,25 mg jednocześnie z sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę powodowało zwiększenie osoczowego AUC dla digoksyny średnio o 11%, a osoczowych wartości Cmax średnio o 18%. Nie zaleca się dostosowywania dawki digoksyny, jednak w przypadku jednoczesnego stosowania sytagliptyny i digoksyny należy monitorować pacjentów, u których istnieje ryzyko zatrucia digoksyną.9

Interakcje leku Sytena z alkoholem

Nie przeprowadzono szczegółowych badań dotyczących interakcji sytagliptyny z alkoholem. Jednak w kontekście leczenia cukrzycy typ 2 należy zwrócić uwagę na potencjalne niekorzystne interakcje. Alkohol może wpływać na metabolizm glukozy oraz nasilać działanie hipoglikemizujące leków przeciwcukrzycowych, co może prowadzić do nasilenia ryzyka hipoglikemii.

Dodatkowo, u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek spożywanie alkoholu może prowadzić do dalszego pogorszenia funkcji nerek, co ma istotne znaczenie w kontekście metabolizmu i eliminacji sytagliptyny.

W związku z powyższym zaleca się ostrożność przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu i stosowaniu produktu Sytena, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Pacjenci powinni być poinformowani o możliwym ryzyku interakcji i zalecane jest ograniczenie spożycia alkoholu w trakcie leczenia.

Tabela interakcji

Substancja/Grupa leków Mechanizm interakcji Efekt interakcji Poziom ważności Zalecenia kliniczne
Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) Hamowanie metabolizmu sytagliptyny Możliwe zwiększenie stężenia sytagliptyny (szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek) Umiarkowany Ostrożność u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub ESRD
Probenecyd i inne inhibitory OAT3 Hamowanie transportu zależnego od OAT3 Potencjalne zwiększenie stężenia sytagliptyny Niski Monitorowanie pacjenta, brak konieczności dostosowania dawki
Cyklosporyna Inhibicja glikoproteiny p Zwiększenie AUC sytagliptyny o 29% i Cmax o 68% Niski Nie wymaga dostosowania dawki
Metformina Brak istotnych interakcji Brak znaczących zmian farmakokinetyki sytagliptyny Niski Można stosować bez modyfikacji dawek
Digoksyna Słaba inhibicja glikoproteiny p Zwiększenie AUC digoksyny o 11% i Cmax o 18% Umiarkowany Monitorowanie pacjentów z ryzykiem zatrucia digoksyną, brak konieczności dostosowania dawki
Substraty CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 (metformina, gliburyd, symwastatyna, rozyglitazon, warfaryna, doustne środki antykoncepcyjne) Brak wpływu sytagliptyny na izoenzymy CYP450 Brak znaczących zmian w farmakokinetyce Niski Można stosować bez modyfikacji dawek
Alkohol Wpływ na metabolizm glukozy Potencjalne zwiększenie ryzyka hipoglikemii Umiarkowany Ostrożność, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek

Główne wnioski kliniczne dotyczące interakcji

  • Niewielkie ryzyko istotnych klinicznie interakcji – sytagliptyna charakteryzuje się niskim potencjałem wchodzenia w interakcje z jednocześnie stosowanymi produktami leczniczymi.10
  • Szczególna ostrożność u pacjentów z niewydolnością nerek – u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub ESRD, metabolizm wątrobowy sytagliptyny może odgrywać większą rolę, co zwiększa ryzyko interakcji z inhibitorami CYP3A4.11
  • Monitorowanie przy stosowaniu z digoksyną – przy jednoczesnym stosowaniu sytagliptyny i digoksyny należy monitorować pacjentów z ryzykiem zatrucia digoksyną, ze względu na niewielki wpływ sytagliptyny na stężenie digoksyny w osoczu.12
  • Brak wpływu na system CYP450 – sytagliptyna nie wpływa istotnie na metabolizm substancji metabolizowanych przez izoenzymy CYP450, co ogranicza ryzyko interakcji z wieloma powszechnie stosowanymi lekami.13
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl