Właściwości farmakodynamiczne
Sytena 50 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Sytena

Sytena zawiera sytagliptynę, która należy do klasy doustnych leków hipoglikemizujących określanych jako inhibitory dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4). Lek jest sklasyfikowany w grupie farmakoterapeutycznej: leki stosowane w cukrzycy, inhibitory peptydazy dipeptydylowej 4 (DPP-4), oznaczonej kodem ATC: A10BH01. ¹

Mechanizm działania

Głównym mechanizmem działania sytagliptyny jest poprawa kontroli glikemii poprzez zwiększanie stężenia aktywnych hormonów z grupy inkretyn. Mechanizm ten realizowany jest przez hamowanie enzymu dipeptydylopeptydazy 4, który w normalnych warunkach rozkłada inkretyny. ²

Rola inkretyn w regulacji glikemii

Inkretyny, w tym glukagonopodobny peptyd-1 (GLP-1) oraz zależny od glukozy polipeptyd insulinotropowy (GIP), stanowią część endogennego systemu kontrolującego homeostazę glukozy. Hormony te są uwalniane w jelicie przez całą dobę, a ich stężenie wzrasta w odpowiedzi na spożycie pokarmu. ³

Wpływ sytagliptyny na funkcje trzustki

W warunkach prawidłowego lub podwyższonego stężenia glukozy we krwi, GLP-1 i GIP zwiększają syntezę i uwalnianie insuliny z komórek beta trzustki. Proces ten zachodzi poprzez aktywację wewnątrzkomórkowych szlaków sygnalizacyjnych z udziałem cyklicznego AMP. Badania na zwierzęcych modelach cukrzycy typu 2 wykazały, że leczenie z zastosowaniem GLP-1 lub inhibitorów DPP-4 zwiększa reaktywność komórek beta trzustki oraz stymuluje biosyntezę i uwalnianie insuliny. ⁴

Zwiększone stężenie insuliny prowadzi do nasilonego wychwytu glukozy przez tkanki. Dodatkowo GLP-1 redukuje wydzielanie glukagonu przez komórki alfa trzustki. Kombinacja zmniejszonego stężenia glukagonu przy jednoczesnym wzroście stężenia insuliny prowadzi do ograniczenia produkcji glukozy w wątrobie, co skutkuje obniżeniem stężenia glukozy we krwi. ⁵

Glukozależny charakter działania

Istotną cechą działania GLP-1 i GIP jest ich zależność od stężenia glukozy. Kiedy stężenie glukozy we krwi jest niskie, nie obserwuje się stymulacji uwalniania insuliny ani hamowania wydzielania glukagonu przez GLP-1. Natomiast w miarę wzrostu stężenia glukozy powyżej wartości prawidłowych, intensyfikacji ulega pobudzanie uwalniania insuliny zarówno przez GLP-1, jak i GIP. ⁶

Co ważne, GLP-1 nie zakłóca prawidłowej odpowiedzi glukagonu na hipoglikemię, co stanowi istotną różnicę w porównaniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi. ⁷

Rola enzymu DPP-4 i mechanizm działania sytagliptyny

W organizmie aktywność hormonów inkretynowych jest naturalnie ograniczana przez enzym DPP-4, który katalizuje szybką hydrolizę tych hormonów, prowadząc do powstania nieaktywnych produktów. Sytagliptyna blokuje ten proces hydrolizy, co skutkuje zwiększeniem stężenia aktywnych form GLP-1 i GIP w osoczu krwi. ⁸

Poprzez podwyższenie poziomów aktywnych inkretyn, sytagliptyna zwiększa uwalnianie insuliny i zmniejsza stężenie glukagonu w sposób zależny od stężenia glukozy. ⁹

Efekty kliniczne

U pacjentów z cukrzycą typu 2 i hiperglikemią, zmiany w stężeniach insuliny i glukagonu wywołane przez sytagliptynę prowadzą do klinicznie istotnych efektów terapeutycznych, takich jak zmniejszenie wartości hemoglobiny glikowanej (HbA1c) oraz redukcja stężenia glukozy zarówno na czczo, jak i po posiłku. ¹⁰

Porównanie z pochodnymi sulfonylomocznika

Mechanizm działania sytagliptyny, który jest zależny od stężenia glukozy, zasadniczo różni się od mechanizmu działania pochodnych sulfonylomocznika. Te ostatnie zwiększają wydzielanie insuliny również przy niskim stężeniu glukozy, co może prowadzić do hipoglikemii zarówno u pacjentów z cukrzycą typu 2, jak i u osób zdrowych. ¹¹

Selektywność inhibicji enzymatycznej

Sytagliptyna charakteryzuje się wysoką selektywnością wobec enzymu DPP-4. Jest silnym inhibitorem tego enzymu, jednocześnie nie hamując aktywności blisko spokrewnionych enzymów DPP-8 czy DPP-9 w stężeniach stosowanych terapeutycznie. ¹²