immunosupresja
Immunosupresja to proces hamowania lub osłabiania aktywności układu odpornościowego, którego celem jest zmniejszenie naturalnej odpowiedzi immunologicznej organizmu. W medycynie klinicznej stosowana jest celowo w określonych sytuacjach terapeutycznych, szczególnie w transplantologii, gdzie zapobiega odrzuceniu przeszczepionych narządów, oraz w leczeniu chorób autoimmunologicznych.
Immunosupresję można osiągnąć poprzez stosowanie leków immunosupresyjnych (np. glikokortykosteroidów, inhibitorów kalcyneuryny, antymetabolitów, przeciwciał monoklonalnych), radioterapii lub metod biologicznych. Każda z tych metod działa na różne etapy reakcji immunologicznej, blokując aktywację i proliferację limfocytów lub hamując produkcję cytokin prozapalnych.
Należy pamiętać, że immunosupresja niesie ze sobą istotne ryzyko powikłań, przede wszystkim zwiększoną podatność na infekcje (w tym zakażenia oportunistyczne), opóźnione gojenie ran oraz wyższe ryzyko rozwoju niektórych nowotworów. Dlatego kluczowe jest staranne monitorowanie pacjentów poddawanych terapii immunosupresyjnej i indywidualne dostosowanie stopnia immunosupresji do potrzeb klinicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Tacrolimus STADA 3 mg
Przedawkowanie takrolimusu, choć rzadkie, stanowi poważne zagrożenie ze względu na wąski indeks terapeutyczny leku oraz ryzyko ciężkich działań niepożądanych. Klinicznie obserwuje się objawy neurologiczne (drżenia mięśniowe, bóle głowy, letarg), gastroenterologiczne (nudności, wymioty), skórne (pokrzywka), infekcyjne (zwiększona podatność na zakażenia) oraz biochemiczne, takie jak wzrost stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny (markery nefrotoksyczności) oraz aminotransferazy alaninowej (AlAT) wskazującej na hepatotoksyczność. Objawy te wymagają szybkiej diagnostyki i interwencji, zwłaszcza że przedawkowanie może prowadzić do poważnych zaburzeń świadomości i niewydolności narządów.
aminotransferaza alaninowa, azot mocznikowy, błona dializacyjna, dolegliwości neurologiczne, drżenia mięśniowe, dysfunkcja nerek, eliminacja pozaustrojowa, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, immunosupresja, indeks terapeutyczny, kreatynina w surowicy, nefrotoksyczność takrolimusu, neurotoksyczność takrolimusu, płukanie żołądka, pokrzywka, przedawkowanie takrolimusu, reakcja nadwrażliwości, takrolimus, uszkodzenie hepatocytów, węgiel aktywowany, zaburzenia biochemiczne, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia kwasowo-zasadowe, zaburzenie świadomości - Leksykon chorób i schorzeń
Rak prącia – Epidemiologia
Rak prącia jest rzadkim nowotworem złośliwym, stanowiącym około 0,8 przypadków na 100 000 mężczyzn rocznie globalnie, z dominującą postacią raka płaskonabłonkowego (>95%). Występowanie wykazuje znaczne zróżnicowanie geograficzne, z wyższą zachorowalnością w krajach rozwijających się (np. Brazylia 2,8-6,8/100 000, Indie 0,7-3,0/100 000) w porównaniu do krajów uprzemysłowionych (Europa 0,94/100 000, USA 0,5/100 000). Szczyt zachorowań przypada na 6. i 7. dekadę życia, choć 22% pacjentów to osoby poniżej 40 lat. Kluczowymi czynnikami ryzyka są zakażenie HPV (obecne w 40-50% przypadków, głównie HPV-16), stulejka (OR 4,9-7,2), palenie tytoniu (2,4-krotnie zwiększone ryzyko), przewlekłe stany zapalne (np. liszaj twardzinowy) oraz niski status społeczno-ekonomiczny. Obrzezanie noworodkowe wykazuje silny efekt ochronny (OR 0,33). Wzrost zachorowalności obserwuje się w niektórych krajach europejskich i USA, a prognozy GLOBOCAN przewidują wzrost o ponad 56% do 2040 roku.
ablacja laserowa, badanie fizykalne, glansektomia, immunosupresja, inhibitor punktów kontrolnych układu odpornościowego, inwazja naczyń limfatycznych, inwazja okołonerwowa, leczenie PUVA, liszaj twardzinowy, nowotwór złośliwy, obrzęk limfatyczny, obrzezanie noworodkowe, penektomia, przerzut do węzłów chłonnych, radioterapia, rak in situ, rak płaskonabłonkowy, rak prącia, stan zapalny, stopień zróżnicowania guza, stulejka, wirus brodawczaka ludzkiego, wskaźnik zachorowalności, współczynnik zachorowalności, zakażenie HPV, zapalenie żołędzi - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Scholl Zestaw na grzybicę paznokci
Preparat Scholl Zestaw na grzybicę paznokci zawiera amorolfinę w stężeniu 50 mg/mL (chlorowodorek amorolfiny 55,74 mg/mL) oraz etanol bezwodny 55,4% (482,53 mg/mL), co wymaga ścisłego przestrzegania zasad aplikacji w celu maksymalizacji skuteczności i minimalizacji działań niepożądanych. Lakier należy nakładać wyłącznie na zainfekowaną płytkę paznokciową, unikając kontaktu ze skórą otaczającą paznokieć, oczami, uszami i błonami śluzowymi, aby zapobiec podrażnieniom i reakcjom alergicznym. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z zaburzeniami krążenia obwodowego, cukrzycą, immunosupresją oraz u osób z dystrofią lub znacznym uszkodzeniem płytki paznokciowej, którzy powinni być poddani konsultacji lekarskiej przed rozpoczęciem terapii. Preparat nie jest zalecany u dzieci ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa. W trakcie leczenia należy unikać stosowania sztucznych paznokci oraz zachować odstęp co najmniej 10 minut przed aplikacją lakierów kosmetycznych, które muszą być usunięte przed kolejną aplikacją preparatu leczniczego.
amorolfina, amorolfiny chlorowodorek, cukrzyca, dystrofia paznokci, etanol bezwodny, grzybica paznokci, grzybicze zakażenie paznokci, immunosupresja, infekcja grzybicza, lakier do paznokci leczniczy, lakier kosmetyczny, obniżona odporność, odczyn zapalny, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, zaburzenie krążenia obwodowego, zniszczona płytka paznokciowa - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica paznokci – Epidemiologia
Grzybica paznokci (onychomycosis) stanowi około 50% wszystkich chorób paznokci i 30% grzybiczych infekcji skóry, z globalną częstością występowania około 5,5%, choć waha się od 2% do 13,8% w zależności od regionu. Najwyższe ryzyko obserwuje się u osób starszych, gdzie częstość sięga nawet 90% u populacji powyżej 90 roku życia, oraz u mężczyzn, którzy mają o 30% większe prawdopodobieństwo zachorowania niż kobiety. Czynniki ryzyka obejmują m.in. cukrzycę (zwiększającą ryzyko 1,9-2,8-krotnie), zaburzenia immunologiczne, choroby naczyń obwodowych, łuszczycę, otyłość oraz współistniejącą grzybicę stóp. Etiologia infekcji jest zróżnicowana: dermatofity odpowiadają za 60-70% przypadków (dominują Trichophyton rubrum – 45%), drożdżaki za 10-20%, a pleśnie niedermatofitowe za 30-40%. Transmisja odbywa się przez kontakt bezpośredni, zanieczyszczone powierzchnie i przedmioty osobiste, a także wewnątrzrodzinnie, co potwierdzają badania molekularne.
Aspergillus, badanie KOH, badanie mikologiczne, badanie mikroskopowe, Candida, Candida albicans, choroba naczyń obwodowych, choroba sercowo-naczyniowa, cukrzyca, dermatofit, drożdżak, Epidermophyton, flukonazol, grzybica paznokci, grzybica skóry, grzybica stóp, histopatologia, HIV, hodowla grzybów, immunosupresja, infekcja dermatofitowa, infekcja drożdżakowa, infekcja grzybicza, itrakonazol, lek przeciwgrzybiczny, łuszczyca, onychofagia, oporność przeciwgrzybicza, Penicillium, stopa cukrzycowa, terbinafina, Trichophyton interdigitale, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, zakażenie mieszane, zespół stopy cukrzycowej - Leksykon chorób i schorzeń
Płaskonabłonkowy rak skóry – Diagnostyka i diagnoza
Płaskonabłonkowy rak skóry (SCC) jest drugim najczęstszym nowotworem złośliwym skóry, z roczną zachorowalnością około 1,8 miliona przypadków w USA i wzrostem częstości o 200% w ciągu ostatnich 30 lat. Diagnostyka SCC opiera się na szczegółowym badaniu fizykalnym, wywiadzie uwzględniającym ekspozycję na promieniowanie UV, historię nowotworów skóry oraz stan immunosupresji. Charakterystyczne zmiany kliniczne obejmują szorstkie, łuszczące się czerwone plamy, uniesione guzki, niegojące się owrzodzenia oraz zmiany brodawkowate. W diagnostyce nieinwazyjnej stosuje się dermatoskopię (cechy: skupione kropkowane wzorce naczyniowe, hiperkeratoza), reflektancyjną mikroskopię konfokalną (RCM) oraz trójwymiarowe skanowanie całego ciała. Biopsja skóry pozostaje złotym standardem, umożliwiając potwierdzenie diagnozy, różnicowanie raka in situ od postaci inwazyjnej oraz ocenę agresywności nowotworu. W zależności od wielkości i lokalizacji zmiany stosuje się biopsję zeskrobinową, wycinkową lub całkowite wycięcie zmiany z marginesem zdrowej skóry. Ocena węzłów chłonnych, w tym biopsja aspiracyjna cienkoigłowa i biopsja węzła wartowniczego, jest wskazana przy podejrzeniu przerzutów. Zaawansowane badania obrazowe (CT, MRI, PET, USG) służą do oceny naciekania tkanek i rozprzestrzeniania się raka.
badanie fizykalne, badanie ultrasonograficzne, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, biopsja skóry, biopsja sztancowa, biopsja węzła wartowniczego, biopsja wycinkowa, dermatolog, dermatoskopia, immunosupresja, inwazja okołonerwowa, klasyfikacja TNM, mikroskopia konfokalna, naciek okołonerwowy, płaskonabłonkowy rak skóry, pozytonowa tomografia emisyjna, promieniowanie ultrafioletowe, rak in situ, rak płaskonabłonkowy, rak podstawnokomórkowy, rezonans magnetyczny, rogowacenie słoneczne, tkanka podskórna, tomografia komputerowa, układ limfatyczny, węzły chłonne - Leksykon chorób i schorzeń
Wrzody opryszczkowe – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Wrzody opryszczkowe, wywołane najczęściej przez wirus HSV-1, manifestują się jako pęcherzyki wypełnione płynem na obszarze warg i okolic, przechodząc przez stadia prodromalne, pęcherzykowe, wrzodziejące, strupkowe i gojenia. Wirus jest najbardziej zakaźny w fazach pęcherzykowej i wrzodziejącej, a leczenie przeciwwirusowe (acyklowir, walacyklowir, famcyklowir) stosowane doustnie lub miejscowo, najlepiej rozpoczęte w ciągu 24 godzin od pojawienia się objawów, skraca czas gojenia i łagodzi dolegliwości. Terapia supresyjna jest wskazana przy nawracających epizodach. W opiece nad pacjentem ważne jest monitorowanie rozległości zmian, zapobieganie wtórnym zakażeniom bakteryjnym (np. stosowanie powidonu jodu), oraz edukacja dotycząca higieny i unikania kontaktu z innymi podczas aktywnej fazy choroby.
acyklowir, dysfunkcja seksualna, famcyklowir, immunosupresja, kortykosteroidy, leki przeciwwirusowe, lidokaina, objawy oczne, obrzęk węzłów chłonnych, opryszczka wargowa, pęcherzyki, środek antyseptyczny, stadium prodromalne, terapia supresyjna, walacyklowir, wirus opryszczki pospolitej, wrzód opryszczkowy, wtórne zakażenie bakteryjne, zakażenie wirusem opryszczki, zespół Reye’a - Leksykon substancji czynnych
Fluocynolon acetonid – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Fluocynolon acetonid, syntetyczny kortykosteroid stosowany miejscowo w formie maści (Flucinar, Flucinar N) oraz implantu do ciała szklistego (Iluvien), wymaga ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych. Stosowanie miejscowe nie powinno przekraczać 2 tygodni, a preparaty należy unikać na skórze twarzy, pach, pachwin oraz wokół oczu z powodu zwiększonego ryzyka teleangiektazji, zapalenia skóry perioralnej, jaskry i zaćmy. W przypadku preparatów złożonych zawierających neomycynę istnieje ryzyko alergii krzyżowej oraz ototoksyczności i nefrotoksyczności, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu na dużych powierzchniach skóry lub u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. U dzieci powyżej 2 lat stosowanie powinno być ograniczone do niewielkich powierzchni i pojedynczej aplikacji dziennie, ze względu na ryzyko zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza i zespołu Cushinga. Monitorowanie kortyzolu we krwi i moczu po stymulacji ACTH jest wskazane u pacjentów leczonych fluocynolonem.
alergia krzyżowa, alergia na antybiotyk, bakterie oporne, centralna chorioretinopatia surowicza, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzycowy obrzęk plamki żółtej, dermatitis perioralis, działania niepożądane kortykosteroidów, działanie nefrotoksyczne, działanie ototoksyczne, fluocynolon acetonid, hiperglikemia, immunosupresja, implant do ciałka szklistego, jaskra, kora nadnerczy, kortykosteroid syntetyczny, kortyzol we krwi, krwawienie spojówkowe, leczenie przeciwgrzybicze, leczenie przeciwpłytkowe, lek obniżający ciśnienie wewnątrzgałkowe, leki przeciwzakrzepowe, maść Flucinar, neomycyna, nieostre widzenie, obrzęk rogówki, odklejenie ciałka szklistego, odklejenie siatkówki, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, przeszczep rogówki, reakcja alergiczna skórna, stymulacja ACTH, swędzenie skóry, teleangiektazje, upośledzenie słuchu, uszkodzenie nerek, utrata słuchu, witrektomia, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia wzrostu, zaćma, zanik tkanki podskórnej, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie wewnątrzgałkowe, zespół Cushinga - Leksykon chorób i schorzeń
Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (hpv) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) jest najczęstszą infekcją przenoszoną drogą płciową, z około 14 milionami nowych przypadków rocznie. HPV to wirus DNA, obejmujący ponad 200 typów, z czego około 40 infekuje okolice narządów płciowych, dzieląc się na typy wysokiego ryzyka (onkogenne) i niskiego ryzyka. Typy wysokiego ryzyka są związane z rozwojem nowotworów szyjki macicy, pochwy, sromu, prącia, odbytu oraz gardła, natomiast typy niskiego ryzyka powodują brodawki narządów płciowych i odbytu. Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne, cytologię (Pap test), test DNA HPV, kolposkopię oraz biopsję. Leczenie nie eliminuje wirusa, a brodawki mogą nawracać w 20-30% przypadków. Dostępne metody terapeutyczne to farmakologiczne (podofilina, podofilotoksyna, imikwimod, kwas trójchlorooctowy) oraz zabiegowe (krioterapia, elektrokoagulacja, laseroterapia, usunięcie chirurgiczne). W przypadku zmian przedrakowych stosuje się krioterapię, ablację laserową, LEEP lub wycięcie chirurgiczne. Szczepienie (np. Gardasil 9) jest najskuteczniejszą metodą profilaktyki, zalecaną przed rozpoczęciem aktywności seksualnej, najlepiej w wieku 11-12 lat, z możliwością podania do 45 roku życia.
badanie cytologiczne, biopsja, brodawki narządów płciowych, cytologia, dysplazja, elektrokoagulacja, HPV niskiego ryzyka, HPV wysokiego ryzyka, imikwimod, immunosupresja, infekcja przenoszona drogą płciową, kolposkopia, krioterapia, kwas trójchlorooctowy, lek miejscowy, podofilina, podofilotoksyna, procedura LEEP, rak szyjki macicy, szczepionka Gardasil, terapia immunosupresyjna, terapia laserowa, test DNA HPV, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus DNA, zmiany przedrakowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Klabax 250 mg
Klarytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla tej grupy leków, z najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi dotyczącymi przewodu pokarmowego, takimi jak ból brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku. U dorosłych pacjentów stosujących wysokie dawki (1000 mg/dobę) dodatkowo notowano wysypkę, wzdęcia, ból głowy, zaparcia, zaburzenia słuchu oraz wzrost aktywności enzymów wątrobowych (SGOT, SGPT). W populacji immunosupresyjnej, zwłaszcza u chorych z AIDS, długotrwałe stosowanie wysokich dawek klarytromycyny wiąże się z ryzykiem leukopenii, małopłytkowości, podwyższenia AspAT, AlAT oraz azotu mocznikowego we krwi, co wymaga szczególnej uwagi i monitorowania parametrów laboratoryjnych. Badania kliniczne nie wykazały różnic w częstości działań niepożądanych u pacjentów z wcześniejszym zakażeniem mykobakteryjnym w porównaniu do pozostałych chorych.
ageuzja, agranulocytoza, anosmia, antybiotyk makrolidowy, ból brzucha, duszność, dysgeuzja, enzymy wątrobowe, hipoglikemia, immunosupresja, klarytromycyna, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, rabdomioliza, reakcja anafilaktoidalna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, suchość jamy ustnej, tachykardia komorowa, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, transaminazy wątrobowe, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie smaku, zakażenie mykobakteryjne, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna, żółtaczka wątrobowokomórkowa - Leksykon chorób i schorzeń
Złamanie żeber – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Złamanie żeber, będące pęknięciem lub przerwaniem jednej lub więcej kości żebrowych, stanowi ponad połowę urazów klatki piersiowej spowodowanych urazami tępymi. Objawia się ostrym bólem nasilającym się podczas oddychania, kaszlu i ruchu, tkliwością, obrzękiem oraz trudnościami w głębokim oddychaniu. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym oraz obrazowych metodach diagnostycznych, takich jak RTG i tomografia komputerowa (TK), które pozwalają ocenić obecność złamań oraz ewentualne uszkodzenia narządów wewnętrznych (np. płuc, śledziony, wątroby). Leczenie zachowawcze obejmuje kontrolę bólu (NLPZ, opioidy, blokady nerwów międzyżebrowych, znieczulenie zewnątrzoponowe), odpoczynek, stosowanie zimnych okładów oraz ćwiczenia oddechowe i spirometrię zachęcającą, co zapobiega powikłaniom takim jak zapalenie płuc czy niedodma. Operacja jest rzadko konieczna i dotyczy poważnych uszkodzeń lub nieprawidłowego zrostu kości.
badanie fizykalne, blokada nerwu międzyżebrowego, głębokie oddychanie, immunosupresja, krwiak opłucnej, niedodma, nieprawidłowy zrost, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk pourazowy, odma opłucnowa, ostre uszkodzenie płuc, spirometria zachęcająca, splot ramienny, stłuczenie, stłuczenie płuca, tomografia komputerowa, trudność w oddychaniu, uraz klatki piersiowej, uraz tępy, wiotka klatka piersiowa, zapalenie płuc, zasinienie skóry, zdjęcie rentgenowskie, złamanie pierwszego żebra, złamanie żebra, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Navelbine 20 mg
Winorelbina, cytotoksyczny alkaloid Vinca, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne w terapii onkologicznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4, gdzie inhibitory (np. ketokonazol, itrakonazol) mogą zwiększać stężenie winorelbiny i neurotoksyczność, natomiast induktory (np. ryfampicyna, fenytoina) obniżają jej stężenie, zmniejszając skuteczność terapii. Współistniejące stosowanie leków mielosupresyjnych oraz immunosupresyjnych (cyklosporyna, takrolimus) wymaga ostrożności ze względu na ryzyko nasilonej mielosupresji i rozrostu tkanki limfatycznej. Szczególnie przeciwwskazane jest jednoczesne podawanie szczepionki przeciwko żółtej febrze oraz szczepionek zawierających żywe atenuowane drobnoustroje z powodu ryzyka śmiertelnej choroby poszczepiennej u pacjentów z immunosupresją. W przypadku leczenia przeciwzakrzepowego konieczne jest częstsze monitorowanie INR ze względu na zmienność efektu przeciwzakrzepowego podczas terapii skojarzonej.
alkaloidy Vinca, antagonista receptora 5HT3, choroba poszczepienna, cisplatyna, cyklofosfamid, cyklosporyna, docetaksel, duszność, fenytoina, granisetron, granulocytopenia, immunosupresja, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, kapecytabina, ketokonazol, lapatynib, leczenie przeciwzakrzepowe, lek cytotoksyczny, mielosupresja, mitomycyna C, modulator glikoproteiny P, neurotoksyczność, neutropenia, ondansetron, paklitaksel, produkt leczniczy, rozrost tkanki limfatycznej, ryfampicyna, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, szczepionka przeciwko żółtej febrze, szczepionka z żywymi drobnoustrojami, takrolimus, terapia skojarzona, toksyczność szpiku kostnego, winorelbina, wskaźnik INR - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Methotrexat-Ebewe 10 mg
Methotrexat-Ebewe, dostępny w dawkach 2,5 mg, 5 mg oraz 10 mg, zawiera metotreksat jako substancję czynną i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na metotreksat lub składniki pomocnicze, w tym laktozę (78,6 mg w tabletce 2,5 mg, 157,2 mg w 5 mg oraz 314,4 mg w 10 mg). Ze względu na immunosupresyjne działanie, lek nie powinien być stosowany u osób z ciężkimi lub aktywnymi zakażeniami oraz niedoborami odporności. Przeciwwskazania obejmują także stany zapalne błony śluzowej jamy ustnej, owrzodzenia przewodu pokarmowego, ciężkie zaburzenia czynności wątroby (bilirubina >5 mg/dl), nadużywanie alkoholu, poalkoholową chorobę wątroby oraz inne przewlekłe choroby wątroby. Metotreksat jest również przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) oraz u osób z zaburzeniami układu krwiotwórczego lub nieprawidłowościami w obrazie krwi, szczególnie po radioterapii lub chemioterapii.
bilirubina, chemioterapia, czynne zakażenie, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, hepatotoksyczność, immunosupresja, klirens kreatyniny, kreatynina, laktoza jednowodna, metotreksat, mielosupresja, morfologia krwi z rozmazem, nadwrażliwość, niedobór odporności, nietolerancja laktozy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, poalkoholowa choroba wątroby, radioterapia, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie układu krwiotwórczego, zapalenie jamy ustnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Solu-Medrol 1000 mg
Metyloprednizolon w postaci soli sodowej bursztynianu (Solu-Medrol) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, zwłaszcza w preparatach o dawkach 500 mg i 1000 mg, które zawierają odpowiednio 70,2 mg i 140,4 mg alkoholu benzylowego oraz 58,3 mg i 116,8 mg sodu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest obecność układowych zakażeń grzybiczych, ze względu na ryzyko szybkiej progresji infekcji i powikłań zagrażających życiu. Ponadto, podanie dooponowe i nadtwardówkowe jest zakazane z powodu ryzyka poważnych powikłań neurologicznych, takich jak uszkodzenie rdzenia kręgowego. Preparaty o wyższych dawkach są przeciwwskazane u wcześniaków i noworodków ze względu na toksyczność alkoholu benzylowego, a także wymagają ostrożności u pacjentów z niewydolnością nerek i serca z uwagi na zwiększoną zawartość sodu.
alkohol benzylowy, choroba nerek, choroba serca, działanie immunosupresyjne, funkcja motoryczna, glikokortykosteroid, immunosupresja, infekcja grzybicza, kortykosteroid, metyloprednizolon, nadwrażliwość na metyloprednizolon, niewydolność nerek, niewydolność serca, odpowiedź immunologiczna, podanie dooponowe, podanie nadtwardówkowe, powikłanie neurologiczne, przestrzeń nadtwardówkowa, przestrzeń podpajęczynówkowa, reakcja nadwrażliwości, substancja pomocnicza, szczepionka żywa, szczepionka żywa atenuowana, uszkodzenie rdzenia kręgowego, zaburzenie czucia, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Infilea
Produkt leczniczy Infilea zawiera klobetazol propionian w stężeniu 0,5 mg/g w postaci kremu, będący jednym z najsilniejszych miejscowych kortykosteroidów. Stosowanie wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko miejscowych i ogólnoustrojowych działań niepożądanych, takich jak hiperkortyzolizm, zahamowanie osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej, a także poważne powikłania jak martwica kości czy układowa immunosupresja. Czynniki zwiększające ryzyko to m.in. długotrwałe stosowanie, aplikacja na dużą powierzchnię skóry, stosowanie pod opatrunkiem okluzyjnym, na uszkodzoną skórę lub na obszary o cienkiej skórze (np. twarz). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z łuszczycą, u których może dojść do zaostrzenia zmian, rozwoju tolerancji na lek oraz ryzyka uogólnionej łuszczycy krostkowej. W przypadku zakażeń skóry konieczne jest przerwanie terapii i wdrożenie leczenia przeciwdrobnoustrojowego.
centralna chorioretinopatia surowicza, ciężka infekcja, hiperkortyzolizm, immunosupresja, infekcja bakteryjna, jaskra, klobetazol propionian, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, martwica kości, martwicze zapalenie powięzi, metotreksat, mięsak Kaposiego, mykofenolan mofetylu, nadwrażliwość na kortykosteroidy, niedobór glikokortykosteroidów, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowa, zaburzenie endokrynologiczne, zaćma, zakażenie skóry, zanik skóry, zespół Cushinga - Leksykon chorób i schorzeń
Wrzody opryszczkowe – Epidemiologia
Wrzody opryszczkowe wywołane przez HSV-1 stanowią jedną z najpowszechniejszych infekcji wirusowych globalnie, z seroprewalencją sięgającą 64-67% populacji poniżej 50 roku życia, co odpowiada 3,7-3,8 miliarda osób. Epidemiologia wykazuje znaczne zróżnicowanie geograficzne: najwyższe wskaźniki odnotowuje się w Afryce (87%), a najniższe w Amerykach (40-50%). W USA seroprewalencja HSV-1 wynosi 47,8-57%, a w Europie co najmniej 50%. Nawracająca opryszczka wargowa (RHL) dotyka około jednej trzeciej populacji w USA, z zapadalnością około 1,6 na 1000 pacjentów rocznie. W ostatnich latach obserwuje się przesunięcie epidemiologiczne w krajach rozwiniętych, gdzie zmniejsza się liczba zakażeń jamy ustnej w dzieciństwie, a rośnie liczba zakażeń narządów płciowych HSV-1 u dorosłych, co powoduje, że HSV-1 staje się główną przyczyną pierwszego epizodu opryszczki narządów płciowych, wyprzedzając HSV-2. Transmisja wirusa odbywa się głównie przez kontakt z wydzielinami jamy ustnej lub narządów płciowych, a wirus może być wydzielany nawet do 7 tygodni po ustąpieniu objawów.
bezobjawowe wydzielanie wirusa, choroba wrzodowa narządów płciowych, dyskomfort, hodowla wirusowa, immunosupresja, neutropenia, opryszczka narządów płciowych, opryszczka noworodkowa, opryszczka wargowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, przeszczep szpiku kostnego, seroprewalencja HSV-1, stadium prodromalne, terapia antyretrowirusowa, test immunoenzymatyczny, test immunofluorescencyjny, test Tzancka, walacyklowir, wirus opryszczki pospolitej typu 1, zakażenie HSV, zapalenie mózgu, zapalenie odbytnicy, zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zespół rekonstytucji immunologicznej, zwój czuciowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cisplatin – Ebewe 1 mg/ml
Cisplatyna (cis-diaminodichloroplatyna(II), ATC: L01XA01) jest związkiem platyny o złożonym mechanizmie działania przeciwnowotworowego, polegającym głównie na tworzeniu wiązań krzyżowych w DNA, co hamuje jego replikację i transkrypcję. Preferencyjnie wiąże się z pozycją N-7 guaniny i adenozyny, prowadząc do zahamowania proliferacji komórek nowotworowych oraz indukcji ich apoptozy. Dodatkowo, cisplatyna hamuje syntezę białek i RNA, co wzmacnia efekt cytotoksyczny. Lek wykazuje działanie niezależne od fazy cyklu komórkowego, co pozwala na skuteczne niszczenie komórek nowotworowych w różnych stadiach podziału, odróżniając go od innych cytostatyków o działaniu fazowo-selektywnym.
aktywność przeciwnowotworowa, apoptoza komórki, cisplatyna, cykl komórkowy, cytotoksyczność, czynnik alkilujący, immunogenność nowotworu, immunosupresja, lek przeciwnowotworowy, oporność krzyżowa, radioterapia, synteza białka, synteza DNA, terapia onkologiczna, wiązanie krzyżowe DNA, właściwość przeciwbakteryjna, związek platyny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Meprelon 4 mg
Metyloprednizolon w formie tabletek (Meprelon) jest glikokortykosteroidem o działaniu przeciwzapalnym i immunosupresyjnym, dostępnym w dawkach 4 mg, 8 mg oraz 16 mg. Lek ten jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na metyloprednizolon lub na substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (obecna w ilościach: 72,30 mg w tabletce 4 mg, 71,30 mg w 8 mg oraz 70,20 mg w 16 mg). Ponadto, stosowanie Meprelonu jest przeciwwskazane w przypadku układowych zakażeń grzybiczych ze względu na ryzyko nasilenia infekcji w wyniku immunosupresji. Tabletki posiadają linie podziału umożliwiające precyzyjne dostosowanie dawki, co jest istotne w terapii indywidualnej oraz podczas stopniowego odstawiania leku.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Voriconazole Sandoz 200 mg
Worykonazol wymaga monitorowania zaburzeń elektrolitowych (hipokaliemia, hipomagnezemia, hipokalcemia) przed i w trakcie terapii oraz ich korekty w razie potrzeby. Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych 200 mg oraz proszku do infuzji 200 mg. Leczenie rozpoczyna się dawką nasycającą dożylnie lub doustnie, aby w pierwszym dniu osiągnąć stężenia terapeutyczne. Biodostępność doustna wynosi 96%, co umożliwia zmianę drogi podania. Dawkowanie u dorosłych zależy od masy ciała: dawka nasycająca wynosi 6 mg/kg mc. co 12 godzin doustnie lub 400 mg co 12 godzin dożylnie (200 mg co 12 godzin u pacjentów <40 kg), a dawka podtrzymująca to 4 mg/kg mc. dwa razy na dobę doustnie lub 200 mg dwa razy na dobę dożylnie (100 mg dwa razy na dobę u pacjentów <40 kg). W przypadku niewystarczającej odpowiedzi dawkę podtrzymującą można zwiększyć do 300 mg (lub 150 mg u pacjentów <40 kg) dwa razy na dobę. U dzieci 2–<12 lat i młodzieży o masie <50 kg dawka nasycająca dożylna wynosi 9 mg/kg mc. co 12 godzin, a podtrzymująca 8 mg/kg mc. dożylnie lub 9 mg/kg mc. doustnie (maksymalnie 350 mg dwa razy na dobę). Leczenie doustne u dzieci zaleca się rozpoczynać po poprawie klinicznej po podaniu dożylnym.
biodostępność leku, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, dawka nasycająca, działanie niepożądane, hemodializa, immunosupresja, inwazyjne zakażenie grzybicze, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens nerkowy, marskość wątroby, neutropenia, podanie dożylne, próby wątrobowe, profilaktyka przeciwgrzybicza, tabletka powlekana, toksyczność leku, worykonazol, zaburzenia elektrolitowe, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Distygmina – Wskazania do stosowania
Distygmina bromek, substancja czynna preparatu Ubretid (5 mg), jest inhibitorem cholinesterazy o długotrwałym działaniu, stosowanym w leczeniu neurogennych zaburzeń opróżniania pęcherza moczowego z towarzyszącą hipotonią mięśnia wypieracza, zaparć atonicznych oraz miastenii gravis. W przypadku zaburzeń pęcherza lek zwiększa napięcie mięśnia wypieracza poprzez hamowanie rozkładu acetylocholiny, co poprawia kurczliwość i efektywność opróżniania pęcherza, jednak powinien być stosowany jako element kompleksowego leczenia. W terapii zaparć atonicznych distygmina poprawia perystaltykę jelit dzięki działaniu parasympatykomimetycznemu, jednak przed jej zastosowaniem konieczna jest dokładna diagnostyka różnicowa oraz wykluczenie mechanicznych przyczyn zaparć. W miastenii gravis lek wspomaga transmisję nerwowo-mięśniową poprzez zwiększenie stężenia acetylocholiny, jednak stanowi jedynie element leczenia wspomagającego, wymagającego kompleksowego podejścia terapeutycznego.
acetylocholina, acetylocholinesteraza, atonia jelitowa, choroba autoimmunologiczna, distygmina bromek, immunosupresja, inhibitor cholinesterazy, męczliwość mięśni, myasthenia gravis, neurogenne zaburzenia pęcherza moczowego, niedobór laktazy, nietolerancja laktozy, perystaltyka jelit, szczelina synaptyczna, transmisja cholinergiczna, transmisja nerwowo-mięśniowa, tymektomia, zaburzenia mikcji, zaparcie atoniczne, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon chorób i schorzeń
Biegunka – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Biegunka pozostaje istotnym problemem zdrowotnym u dzieci poniżej 5 roku życia, zwłaszcza w krajach o ograniczonych zasobach, gdzie w 2019 roku zmarło ponad 480 000 dzieci z powodu chorób biegunkowych. Wczesne rozpoznanie czynników ryzyka i przewidywanie przebiegu choroby za pomocą algorytmów uczenia maszynowego (ML), takich jak Random Forest, które osiągają dokładność 86,5%, precyzję 89%, F1-score 86%, AUC 92-92,7% oraz czułość 82%, pozwala na skuteczną identyfikację pacjentów wysokiego ryzyka. Kluczowe czynniki prognostyczne obejmują wiek dziecka, status społeczno-ekonomiczny, wykształcenie matki, źródło wody pitnej, status immunizacji oraz warunki sanitarne. Modele ML umożliwiają także rozróżnienie etiologii wirusowej biegunki z AUC 0,825, czułością 0,59 i swoistością 0,85, co pomaga ograniczyć niepotrzebne stosowanie antybiotyków. Dodatkowo, modele prognostyczne pozwalają na identyfikację dzieci z dłużej trwającą biegunką (LDD) oraz przewidywanie ryzyka zgonu z AUC 0,84 w zestawie derywacyjnym i 0,74 w walidacji zewnętrznej, co umożliwia ukierunkowanie intensywnej opieki.
amyloidoza serca, antybiotykoterapia, biegunka, biegunka przewlekła, choroba biegunkowa, czynnik prognostyczny, etiologia wirusowa, immunizacja, immunosupresja, inhibitory punktów kontrolnych, krwawa biegunka, model prognostyczny, oddział intensywnej terapii, ostra biegunka, pacjent wysokiego ryzyka, Random Forest, stan odżywienia, status socjoekonomiczny, uczenie maszynowe, wymioty, żywienie dojelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fluorouracil medac 50 mg/ml (500 mg/10 ml)
Fluorouracil medac (50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania podczas terapii onkologicznej. Do najczęstszych należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak zapalenie błony śluzowej (jama ustna, przełyk, gardło, odbytnica), biegunka, nudności i wymioty, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Mielotoksyczność manifestuje się zahamowaniem czynności szpiku kostnego z neutropenią, leukopenią, trombocytopenią, agranulocytozą, anemią i pancytopenią, pojawiającymi się 7-10 dni po podaniu leku, z nadirem po 9-14 dniach i powrotem do normy po 21-28 dniach. Kardiotoksyczność, szczególnie u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, objawia się często nieprawidłowościami w EKG z cechami niedokrwienia, bólem w klatce piersiowej, tachykardią, a rzadziej arytmią, zapaleniem mięśnia sercowego, niewydolnością serca czy zawałem. Występuje zwykle podczas lub wkrótce po pierwszym cyklu leczenia.
afazja, agranulocytoza, anemia, arytmia, ataksja, biegunka, ból głowy, ból w klatce piersiowej, choroba Parkinsona, drgawki, dyzartria, encefalopatia hiperamonemiczna, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, gorączka neutropeniczna, granulocytopenia, hiperurykemia, immunosupresja, kardiomiopatia rozstrzeniowa, kardiotoksyczność, kwasica mleczanowa, leukoencefalopatia, leukopenia, łysienie, martwica wątroby, morfologia krwi, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwienie mięśnia sercowego, nieprawidłowy zapis EKG, niewydolność nerek, niewydolność sercowa, nudności, oczopląs, pancytopenia, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, tachykardia, toczeń rumieniowaty skórny, trombocytopenia, twardniejące zapalenie dróg żółciowych, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zaburzenia owulacji, zaburzenia spermatogenezy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej, zapalenie jamy ustnej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie skóry, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Flukonazol Actavis 200 mg
Flukonazol Actavis, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg i 200 mg, jest szeroko stosowanym lekiem przeciwgrzybiczym o działaniu systemowym. Wskazany jest w leczeniu ciężkich zakażeń grzybiczych, takich jak kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, kokcydioidomykoza oraz inwazyjne kandydozy u dorosłych. Ponadto, znajduje zastosowanie w terapii drożdżakowych zakażeń błon śluzowych (gardła, przełyku, moczu), przewlekłych zakażeń skóry i błon śluzowych, a także w leczeniu grzybic skóry i paznokci, szczególnie gdy leczenie miejscowe jest nieskuteczne lub niewystarczające. Lek jest również stosowany profilaktycznie u pacjentów z wysokim ryzykiem nawrotów, w tym u osób z HIV, pacjentów z neutropenią oraz u kobiet z nawracającą drożdżycą pochwy (≥4 epizody rocznie). U dzieci i młodzieży (0-17 lat) flukonazol jest wskazany w leczeniu i profilaktyce drożdżakowych zakażeń błon śluzowych, inwazyjnej kandydozy oraz kryptokokowego zapalenia opon mózgowych, zwłaszcza u pacjentów z obniżoną odpornością.
chemioterapia, drożdżakowe zapalenie błon śluzowych, drożdżakowe zapalenie jamy ustnej, drożdżakowe zapalenie przełyku, drożdżakowe zapalenie skóry, drożdżakowe zapalenie żołędzi, drożdżyca pochwy, flukonazol, grzybica paznokci, grzybica podudzi, grzybica stóp, grzybica tułowia, immunosupresja, inwazyjna kandydoza, kokcydioidomykoza, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, laktoza jednowodna, leczenie miejscowe, leczenie ogólnoustrojowe, leczenie podtrzymujące, lek przeciwgrzybiczy, łupież pstry, neutropenia, niedobór odporności, nietolerancja laktozy, nowotwór krwi, onychomikoza, posiew mikrobiologiczny, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przeszczepienie narządów, zakażenie grzybicze, zakażenie HIV - Leksykon leków
Skład i postać leku – Everolimus Synthon 10 mg
Everolimus Genthon to lek dostępny w formie tabletek o dawkach 2,5 mg, 5 mg oraz 10 mg, zawierających odpowiednio 2,5 mg, 5 mg i 10 mg ewerolimusu jako substancji czynnej. Tabletki mają owalny, obustronnie wypukły kształt i różnią się wymiarami oraz oznaczeniami w zależności od dawki: 2,5 mg (ok. 10×5 mm, oznaczenie E9VS/2.5), 5 mg (ok. 13×6 mm, oznaczenie E9VS 5) oraz 10 mg (ok. 16×8 mm, oznaczenie E9VS 10). Substancje pomocnicze obejmują m.in. butylohydroksytoluen (E321), hypromelozę (E464), laktozę i laktozę jednowodną, krospowidon (E1202) oraz magnezu stearynian (E470b). Zawartość laktozy jest istotna klinicznie i wynosi odpowiednio 74,3 mg, 148,5 mg i 297,0 mg na tabletkę w zależności od dawki. Lek pakowany jest w blistry OPA/Aluminium/PVC/Aluminium, dostępne w różnych wielkościach opakowań, które mogą się różnić dostępnością na rynku.
antyoksydant, blister farmaceutyczny, butylohydroksytoluen, ewerolimus, hypromeloza, immunosupresja, krospowidon, laktoza, laktoza jednowodna, lek przeciwnowotworowy, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, postać farmaceutyczna, preparaty parenteralne, rozpad tabletki, środek wiążący, stearynian magnezu, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja smarująca, wypełniacz farmaceutyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Brodawki narządów płciowych – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Brodawki płciowe (condylomata acuminata) są wywoływane głównie przez HPV typ 6 i 11, odpowiadające za ponad 90% przypadków, i manifestują się jako miękkie, mięsiste zmiany o różnej wielkości i kolorze, lokalizujące się głównie na narządach płciowych, odbycie i cewce moczowej. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, a w razie wątpliwości na biopsji i testach DNA HPV. Leczenie jest indywidualizowane i obejmuje metody miejscowe (imiquimod 5%, podofilotoksyna 0,5%, synekatechiny 15%) oraz procedury wykonywane przez personel medyczny, takie jak krioterapia, kwas trójchlorooctowy (TCA 80-90%), elektrokoagulacja, wycięcie chirurgiczne i terapia laserowa. Skuteczność terapii waha się od 30% do 100%, zależnie od metody, a leczenie u kobiet ciężarnych ogranicza się do bezpiecznych procedur fizycznych. Należy pamiętać, że leczenie usuwa zmiany, ale nie eliminuje wirusa HPV, co wiąże się z ryzykiem nawrotów, szczególnie u pacjentów z obniżoną odpornością.
badanie cytologiczne, badanie histopatologiczne, biopsja, brodawka płciowa, choroba Bowena, ciekły azot, działanie teratogenne, elektrokoagulacja, HPV, imikwimod, immunosupresja, infekcja przenoszona drogą płciową, kłykcina kończysta, kłykcina płaska, krioterapia, kwas trójchlorooctowy, mięczak zakaźny, modulator odpowiedzi immunologicznej, perłowa grudka prącia, podofilotoksyna, rak kolczystokomórkowy in situ, rak szyjki macicy, szczepionka Gardasil 9, szyjka macicy, terapia laserowa, test DNA HPV, typ wysokoonkogenny HPV, wirus brodawczaka ludzkiego, wycięcie chirurgiczne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Leflunomid Egis 10 mg
Lek Leflunomid Egis, zawierający 10 mg leflunomidu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, jej metabolit teriflunomid lub substancje pomocnicze. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest historia ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka czy rumień wielopostaciowy. Leku nie należy stosować u osób z zaburzeniami czynności wątroby, w tym z podwyższonymi parametrami wątrobowymi, ze względu na hepatotoksyczność. Ponadto, leflunomid jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi niedoborami odporności (np. AIDS), aktywnymi zakażeniami oraz znacznymi zaburzeniami hematologicznymi, takimi jak anemia, leukopenia, neutropenia czy trombocytopenia, jeśli nie są one związane z chorobą podstawową (RZS lub artropatia łuszczycowa). Niewskazane jest także stosowanie u pacjentów z umiarkowaną do ciężkiej niewydolnością nerek oraz u osób z ciężką hipoproteinemią, np. w zespole nerczycowym, ze względu na zmienioną farmakokinetykę leku i zwiększone ryzyko działań niepożądanych.
anemia, artropatia łuszczycowa, działanie teratogenne, hepatotoksyczność, hipoproteinemia, immunosupresja, leflunomid, leukopenia, neutropenia, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, teriflunomid, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenie czynności szpiku, zespół nabytego niedoboru odporności, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon chorób i schorzeń
Gastroenteritis wirusowa (potocznie „grypa żołądkowa”) – Zapobieganie i profilaktyka
Gastroenteritis wirusowa, najczęściej wywoływana przez norowirusy i rotawirusy, jest wysoce zakaźną chorobą przewodu pokarmowego przenoszoną drogą fekalno-oralną. Kluczowe w profilaktyce jest dokładne mycie rąk ciepłą wodą z mydłem przez minimum 20 sekund, zwłaszcza po skorzystaniu z toalety, przed przygotowywaniem posiłków i po kontakcie z potencjalnie zanieczyszczonymi powierzchniami. Preparaty alkoholowe mają ograniczoną skuteczność wobec norowirusów i nie powinny zastępować mycia rąk. Dezynfekcja powierzchni powinna odbywać się roztworem wybielacza zawierającym 5-25 łyżek stołowych wybielacza (5-8%) na 3,8 litra wody, z czasem ekspozycji co najmniej 5 minut. Szczególną uwagę należy zwrócić na dezynfekcję często dotykanych miejsc oraz odizolowanie chorych przez minimum 48 godzin po ustąpieniu objawów, zwłaszcza w placówkach medycznych i opiekuńczych. Szczepienia przeciwko rotawirusowi (RotaTeq w 3 dawkach lub Rotarix w 2 dawkach) są skuteczną metodą zapobiegania ciężkim postaciom choroby u niemowląt.
choroba współistniejąca, doustny płyn nawadniający, droga fekalno-oralna, gastroenteritis wirusowa, grypa żołądkowa, immunosupresja, infekcja wirusowa, leczenie przeciwwirusowe, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwwymiotny, norowirus, ognisko choroby, patogen, rotawirus, Salmonella, środek ostrożności kontaktowy, szczepionka monowalentna, szczepionka pięciowalentna - Leksykon chorób i schorzeń
Necrotising fasciitis – Objawy
Martwica powięziowa (necrotising fasciitis) to ostra, szybko postępująca infekcja bakteryjna tkanek miękkich, charakteryzująca się rozległą martwicą powięzi i tkanki podskórnej, z wysoką śmiertelnością sięgającą 25-35%. Wczesne objawy są niespecyficzne i obejmują silny, nieproporcjonalny do zmian skórnych ból, gorączkę, dreszcze oraz objawy grypopodobne. Typowe zmiany skórne to zaczerwienienie, obrzęk, a następnie zmiana koloru skóry na fioletowy, niebieskoszary lub czarny, pojawienie się pęcherzy oraz trzeszczenie podskórne (crepitus). W miarę progresji dochodzi do rozległej martwicy, sepsy, wstrząsu septycznego i niewydolności wielonarządowej. Charakterystyczne jest szybkie rozprzestrzenianie się infekcji w ciągu 24-48 godzin, a także zmiana charakteru bólu – początkowo bardzo silny, który ustępuje w wyniku zniszczenia nerwów obwodowych, co stanowi alarmujący objaw kliniczny.
amputacja, fasciotomia, hipotensja, immunosupresja, martwica powięziowa, niewydolność wielonarządowa, objawy grypopodobne, obrzęk, oczyszczenie chirurgiczne rany, powięź, rumień, sepsa, skręcenie jądra, śmiertelność, stan zapalny, tachykardia, tkanka podskórna, uwięźnięcie przepukliny, wstrząs septyczny, zakażenie tkanek miękkich, zakrzepica naczyń krwionośnych, zapalenie jądra, zapalenie najądrza, zapalenie tkanki łącznej, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zgorzel Fourniera