potencjał rakotwórczy
Potencjał rakotwórczy określa zdolność substancji, czynnika fizycznego lub biologicznego do wywoływania transformacji nowotworowej w komórkach organizmu. Substancje o właściwościach kancerogennych mogą inicjować proces kancerogenezy poprzez uszkodzenie DNA, zaburzanie mechanizmów naprawy genetycznej lub wpływanie na proliferację komórkową.
Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) klasyfikuje substancje według ich potencjału rakotwórczego w pięciu grupach: od grupy 1 (udowodnione działanie rakotwórcze u ludzi) do grupy 4 (prawdopodobnie nierakotwórcze). Ocena potencjału rakotwórczego opiera się na badaniach epidemiologicznych, doświadczeniach na zwierzętach oraz badaniach mechanizmów działania na poziomie komórkowym i molekularnym.
W praktyce klinicznej istotne jest rozpoznawanie czynników o potencjale rakotwórczym w celu prowadzenia skutecznej profilaktyki pierwotnej nowotworów. Dotyczy to zarówno ekspozycji zawodowej (np. azbest, benzen, promieniowanie jonizujące), czynników środowiskowych (np. promieniowanie UV, zanieczyszczenie powietrza), jak i stylu życia (np. dym tytoniowy, alkohol, niewłaściwa dieta).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Idarubicin Accord 10 mg/10 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa idarubicyny chlorowodorku wykazały, że LD50 po podaniu dożylnym wynosi 4,4 mg/kg u myszy, 2,9 mg/kg u szczurów oraz 1,0 mg/kg u psów. Głównymi narządami docelowymi toksyczności ostrej są układ krwiotwórczy i limfatyczny, z dodatkowym działaniem toksycznym na przewód pokarmowy u psów. W badaniach przewlekłych obserwowano mielosupresję, limfocytopenię, uszkodzenia błony śluzowej jelita, zmiany morfologiczne i funkcjonalne nerek, odchylenia biochemiczne i histopatologiczne wątroby oraz zaburzenia funkcji gonad u obu płci. Kardiotoksyczność idarubicyny jest łagodna lub umiarkowana i występuje głównie w dawkach śmiertelnych, co stanowi korzystniejszy profil w porównaniu do doksorubicyny i daunorubicyny.
antracyklina, błona śluzowa jelita, daunorubicyna, doksorubicyna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie kardiotoksyczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, idarubicyny chlorowodorek, kardiotoksyczność, limfocytopenia, martwica tkanek, mediana dawki śmiertelnej, mielosupresja, parametry biochemiczne, potencjał kardiotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przewód pokarmowy, toksyczność reprodukcyjna, układ krwiotwórczy, uszkodzenie mięśnia sercowego, wada rozwojowa, wynaczynienie leku, zmiany histopatologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pitamet 2 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pitawastatyny, substancji czynnej Pitamet, obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksyczności po wielokrotnym podaniu, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego oraz wpływu na rozrodczość. Dane niekliniczne nie wskazują na istotne ryzyko dla ludzi przy stosowaniu terapeutycznych dawek do 4 mg/dobę. U małp zaobserwowano specyficzne markery toksyczności nerkowej przy ekspozycji przekraczającej poziomy terapeutyczne, co może wynikać z różnic w metabolizmie i eliminacji leku międzygatunkowo, zwłaszcza że u naczelnych wydalanie nerkowe odgrywa większą rolę. Metabolit charakterystyczny dla małp może uczestniczyć w tym procesie, jednak kliniczne znaczenie tych obserwacji u ludzi jest prawdopodobnie niskie, choć nie można go całkowicie wykluczyć.
badanie farmakologiczne, badanie in vitro, badanie przedkliniczne, dawka dobowa, działanie nefrotoksyczne, genotoksyczność, marker toksyczności, mikrosomy wątroby, pitawastatyna, populacja pediatryczna, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, śmiertelność noworodkowa, śmiertelność okołoporodowa, toksyczność matczyna, toksyczność nerkowa, wady rozwojowe płodu, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metformin Bluefish 1000 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa metforminy chlorowodorku, przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi standardami farmaceutycznymi, nie wykazała istotnych zagrożeń dla kluczowych układów organizmu, takich jak sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Badania toksyczności po wielokrotnym podaniu nie ujawniły objawów toksyczności narządowej ani niekorzystnych zmian biochemicznych i hematologicznych. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, test aberracji chromosomowych oraz test mikrojądrowy, potwierdziły brak mutagennego i genotoksycznego potencjału metforminy. Długoterminowe badania karcynogenności na modelach zwierzęcych, z dawkami wielokrotnie przekraczającymi terapeutyczne, nie wykazały działania rakotwórczego.
aberracja chromosomowa, działanie klastogenne, działanie mutagenne, efekt teratogenny, genotoksyczność, karcynogenność, metformina chlorowodorek, ośrodkowy układ nerwowy, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, parametr rozrodczy, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Danengo 150 mg
Dabigatran eteksylat, substancja czynna leku Danengo, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach przedklinicznych, które nie ujawniły istotnych zagrożeń toksykologicznych dla człowieka. Efekty toksyczne obserwowane po wielokrotnym podaniu wiązały się z farmakodynamicznym działaniem inhibitora trombiny, prowadzącym do efektu przeciwzakrzepowego. W badaniach reprodukcyjnych u gryzoni dawka 70 mg/kg m.c. (5-krotnie wyższa ekspozycja niż u ludzi) powodowała zmniejszenie liczby zagnieżdżeń i zwiększoną utratę zarodków. Toksyczność rozwojowa u szczurów i królików przy dawkach 5-10-krotnie wyższych niż u pacjentów objawiała się zmniejszeniem masy ciała płodu, obniżeniem żywotności zarodków oraz wzrostem wad rozwojowych. Dodatkowo, toksyczność pre- i postnatalna wiązała się ze zwiększoną śmiertelnością płodów przy ekspozycji 4-krotnie wyższej niż u ludzi.
aktywność farmakologiczna, badanie ekotoksykologiczne, badanie farmakologiczne, badanie prenatalne i postnatalne, dabigatran eteksylat, działanie farmakodynamiczne, działanie guzotwórcze, efekt przeciwzakrzepowy, genotoksyczność, incydent krwawienia, inhibitor trombiny, mezylan, potencjał rakotwórczy, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność dabigatranu, utrata zapłodnionego jaja, wada rozwojowa płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kefort 150 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kwasu ibandronowego, stosowanego w preparacie Kefort (150 mg, tabletki powlekane), wykazały toksyczność nerkową u psów jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne u ludzi, co ogranicza kliniczne znaczenie tych obserwacji. Nie stwierdzono potencjału rakotwórczego ani mutagennego w testach genotoksyczności. Badania reprodukcyjne na szczurach i królikach nie wykazały teratogenności ani toksycznego wpływu na płód, nawet przy dawkach co najmniej 35-krotnie wyższych niż stosowane u ludzi. Jednakże, u szczurów podawanie kwasu ibandronowego doustnie w dawce ≥1 mg/kg/dobę wiązało się ze zwiększoną utratą zarodków przed implantacją, a dożylne podanie w dawkach 0,3 i 1 mg/kg/dobę powodowało zmniejszenie liczby plemników oraz obniżoną płodność u samców (1 mg/kg/dobę) i samic (1,2 mg/kg/dobę).
aktywność genetyczna, badanie przedkliniczne, bisfosfonian, dystocja, działanie teratogenne, działanie toksyczne, Kefort, kwas ibandronowy, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, test genotoksyczności, toksyczność ogólna, uszkodzenie nerki, utrata zarodka, zagnieżdżenie zarodka, zespół nerka-miednica-moczowód, zmniejszona liczba plemników, zmniejszona płodność - Leksykon substancji czynnych
Kapecytabina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne kapecytabiny wykazały charakterystyczną dla fluoropirymidyn toksyczność obejmującą układ pokarmowy, limfatyczny i krwiotwórczy, obserwowaną u małp Cynomolgus i myszy po wielokrotnym podaniu doustnym. Objawy te, w tym zmiany zwyrodnieniowe i zanikowe skóry, były odwracalne po zaprzestaniu terapii. W zakresie bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego, dożylne podanie dawki 100 mg/kg u małp wywołało wydłużenie odstępów PR i QT, natomiast podanie doustne w dawce 1379 mg/m²/dobę nie skutkowało takimi zaburzeniami. Dwuletnie badania na myszach nie wykazały działania rakotwórczego kapecytabiny, co jest istotne dla oceny długoterminowego bezpieczeństwa leku.
5-fluorouracyl, analog nukleozydowy, atrofia narządów, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fluoropirymidyna, kapecytabina, komórki ssaków, limfocyt ludzki, obumarcie płodu, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, resorpcja płodu, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność dermatologiczna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność sercowo-naczyniowa, układ krwiotwórczy, wpływ na płodność, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cyclodynon 20 mg
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania wyciągu z owoców niepokalanka zwyczajnego (Vitex agnus-castus) zawartego w leku Cyclodynon (20 mg wyciągu) wskazują na ograniczone ryzyko toksyczności. W długoterminowym badaniu toksyczności u szczurów, przy maksymalnej dawce 843,7 mg/kg mc., co odpowiada około 13-krotnej dawce terapeutycznej u ludzi, zaobserwowano przerost wątrobowokomórkowy bez towarzyszących zmian zapalnych czy zwyrodnieniowych. Kompleksowa ocena genotoksyczności, obejmująca test AMES, badanie na komórkach chłoniaka mysiego in vitro, test mikrojądrowy in vivo oraz badanie nieplanowanej syntezy DNA in vivo, nie wykazała potencjału mutagennego ani genotoksycznego substancji czynnej, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa genetycznego leku.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności długoterminowej, chłoniak mysi in vitro, dawka terapeutyczna, ekstrakt gęsty, nieplanowana synteza DNA, niepokalanek zwyczajny, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, przerost wątrobowokomórkowy, substancja czynna, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka wątrobowa, toksyczność reprodukcyjna, zmiany zwyrodnieniowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apo-Feno 200M 200 mg
Dane przedkliniczne dotyczące mikronizowanego fenofibratu wskazują na relatywnie niską toksyczność ostrą, potwierdzoną brakiem zgonów u zwierząt przy dawkach od 3200 do 24000 mg/kg masy ciała podawanych przez 7 dni. W badaniach podostrych na szczurach (dawki 0-1000 mg/kg/dobę) zaobserwowano wzrost aktywności AspAT, powiększenie wątroby oraz rozrost peroksysomów, szczególnie przy dawkach >30 mg/kg/dobę. U psów, przy dawkach 25-100 mg/kg/dobę, odnotowano istotne zmniejszenie masy ciała, kamicę żółciową oraz śródmiąższowe zapalenie nerek. Badania rakotwórczości na szczurach (dawki 10-200 mg/kg/dobę) wykazały istotny wzrost częstości nowotworów wątroby, gruczolaka trzustki oraz nowotworów komórek śródmiąższowych jąder przy dawkach 1-6-krotnie przekraczających maksymalną dawkę zalecaną u ludzi (w przeliczeniu na mg/m²). Fenofibrat nie wykazywał mutagenności w standardowych testach genotoksyczności (Ames, mutacje genowe, aberracje chromosomowe, synteza zmutowanego DNA).
aberracje chromosomowe, aminotransferaza asparaginianowa, deformacja klatki piersiowej, fenofibrat mikronizowany, gruczolak trzustki, kamica żółciowa, nowotwór komórek śródmiąższowych jąder, opóźnienie porodu, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozszczep kręgosłupa, śródmiąższowe zapalenie nerek, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podostra - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alendrogen 70 mg
Dane przedkliniczne dotyczące kwasu alendronowego (alendronianu sodu) wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa tej substancji. Standardowe badania farmakologiczne nie wykazały istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym na różnych gatunkach zwierząt nie ujawniły specyficznych mechanizmów toksyczności przy dawkach terapeutycznych. Ponadto, badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie potwierdziły potencjału uszkadzającego materiał genetyczny, a długoterminowe analizy nie wykazały zwiększonego ryzyka rakotwórczości związanej z alendronianem.
alendronian sodu, bezpieczeństwo farmakologiczne, czynność skurczowa macicy, dystocja, działanie rakotwórcze, hipokalcemia, kostnienie płodowe, kwas alendronowy, model zwierzęcy, ocena bezpieczeństwa farmakologicznego, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia kostnienia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lamisil 250 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa terbinafiny wykazały, że doustne podawanie leku w dawkach do około 100 mg/kg masy ciała na dobę u szczurów i psów nie powodowało istotnych objawów toksyczności, choć wątroba i nerki mogą być narządami docelowymi przy wyższych dawkach. W badaniach na małpach dawka nietoksyczna wynosiła 50 mg/kg/dobę, a obserwowane zmiany w siatkówce były odwracalne i nie towarzyszyły im zmiany histologiczne. Wysokie dawki (≥100 mg/kg/dobę) u psów wywoływały objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak drgawki, co potwierdzono również po dożylnym podaniu u szczurów i małp. Terbinafina nie wykazała działania mutagennego ani klastogennego w testach in vitro i in vivo, a dwuletnie badania rakotwórczości na myszach nie wykazały zmian nowotworowych przy dawkach do 130 mg/kg/dobę (samce) i 156 mg/kg/dobę (samice). U szczurów zaobserwowano natomiast zwiększoną częstość nowotworów wątroby przy dawce 69 mg/kg/dobę, co jest efektem specyficznym gatunkowo i związanym z proliferacją peroksysomów.
ataksja, badania płodności, badania przedkliniczne, badania rakotwórczości, bezpieczeństwo stosowania leku, dawka nietoksyczna, drgawki, działanie mutagenne, ekspozycja układowa, nieprawidłowości siatkówki, objawy toksyczności, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, proliferacja peroksysomów, śmiertelność potomstwa, terbinafina, toksyczność pourodzeniowa, toksyczność przewlekła, toksyczność zarodka i płodu, wpływ na reprodukcję, zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atorvastatin Genoptim 40 mg
Przedkliniczne badania atorwastatyny wykazały brak potencjału mutagennego i klastogennego w serii testów in vitro oraz badaniu in vivo, co wskazuje na minimalne ryzyko uszkodzeń genetycznych. W badaniach karcinogenności zaobserwowano istotne różnice międzygatunkowe: u szczurów nie stwierdzono działania rakotwórczego, natomiast u myszy pojawiły się zmiany nowotworowe wątroby (gruczolaki u samców, raki u samic) przy ekspozycji systemowej 6-11-krotnie przekraczającej AUC 0-24h osiąganą u ludzi przy najwyższej dawce terapeutycznej. Badania rozrodczości i teratogenności na szczurach, królikach i psach nie wykazały działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność, jednak przy toksycznych dawkach u ciężarnych samic obserwowano toksyczność płodu, opóźnienie rozwoju potomstwa oraz obniżoną przeżywalność poporodową.
aberracja chromosomowa, atorwastatyna, badanie in vivo, działanie karcinogenne, działanie teratogenne, ekspozycja systemowa, genotoksyczność, gruczolak wątrobowokomórkowy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, mutacja genowa, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, przenikanie przez łożysko, rak wątrobowokomórkowy, rozwój embrionalny, rozwój płodu, stężenie osoczowe, test in vitro, toksyczność płodowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Buscopan forte 20 mg
Hioscyny butylobromek, substancja czynna Buscopan Forte, wykazuje stosunkowo niską toksyczność ostrą, z LD50 po podaniu doustnym wynoszącym 1000-3000 mg/kg u myszy, 1040-3300 mg/kg u szczurów oraz 600 mg/kg u psów, natomiast po podaniu dożylnym LD50 jest znacznie niższe: 10-23 mg/kg u myszy i 18 mg/kg u szczurów. Objawy toksyczności obejmują ataksję, obniżone napięcie mięśni, drżenia, drgawki, a u psów także mydriasis, suchość błon śluzowych i tachykardię. W badaniach przewlekłych NOAEL ustalono na poziomie 500 mg/kg (4 tygodnie, szczury, doustnie) oraz 30 mg/kg (39 tygodni, psy, doustnie). Dawki powyżej tych wartości powodowały hamowanie czynności przewodu pokarmowego, zaparcia oraz zgony. W badaniach dożylnych i domięśniowych obserwowano objawy toksyczne zależne od dawki, w tym drgawki i śmiertelność przy dawkach ≥9 mg/kg dożylnie oraz uszkodzenia mięśni przy dawkach domięśniowych ≥10 mg/kg.
aberracja chromosomalna, ataksja, badanie hematologiczne, badanie histopatologiczne, badanie kliniczno-chemiczne, drgawka, działanie teratogenne, hioscyna butylobromek, hipotonia mięśniowa, martwica, mydriasis, nabłonek łożyska, NOAEL, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, ślinotok, suchość błon śluzowych, tachykardia, test Amesa, test mikrojądrowy szpiku kostnego, toksyczność ostra, zaparcie, zatrzymanie oddechu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ticagrelor Farmak 90 mg
Przedkliniczne badania tikagreloru i jego głównego metabolitu wykazały brak niedopuszczalnego ryzyka działań niepożądanych przy ekspozycji odpowiadającej dawkom klinicznym u ludzi. W badaniach na zwierzętach zaobserwowano podrażnienie przewodu pokarmowego, co koreluje z działaniami niepożądanymi u pacjentów. Wysokie dawki tikagreloru u samic szczurów powodowały zwiększoną częstość gruczolakoraków macicy oraz gruczolaków wątroby, jednak mechanizmy tych zmian (zaburzenia hormonalne i specyficzne dla gryzoni enzymatyczne) oraz różnice międzygatunkowe wskazują na niskie prawdopodobieństwo klinicznego znaczenia tych efektów u ludzi. Margines bezpieczeństwa dla toksyczności rozwojowej wynosił odpowiednio 5,1 u szczurów i 4,5 u królików, przy czym obserwowano niewielkie nieprawidłowości rozwojowe płodów i opóźnienia rozwojowe przy dawkach toksycznych dla matek.
badanie farmakokinetyczne, badanie farmakologiczne, dawka toksyczna, działanie niepożądane, genotoksyczność, gruczolak wątroby, gruczolakorak macicy, margines bezpieczeństwa, nieprawidłowość rozwojowa płodu, opóźnienie dojrzewania wątroby, płodność, podrażnienie przewodu pokarmowego, potencjał rakotwórczy, przeżywalność noworodków, rozwój układu szkieletowego, tikagrelor, toksyczność po podaniu, toksyczność rozwojowa, zaburzenie równowagi hormonalnej - Leksykon substancji czynnych
Octan all-rac-α-tokoferylu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Octan all-rac-α-tokoferylu, będący głównym składnikiem aktywnym produktu Vitaminum E Medana (300 mg/ml), charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa potwierdzonym w badaniach przedklinicznych. Substancja ta wykazuje niski potencjał toksyczny, brak działania teratogennego, rakotwórczego oraz mutagennego w modelach zwierzęcych, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania u pacjentów, w tym kobiet w wieku rozrodczym. Pomimo braku dedykowanych badań przedklinicznych dla samego produktu, wnioski o bezpieczeństwie opierają się na szeroko dostępnej wiedzy dotyczącej witaminy E jako substancji aktywnej oraz wieloletnim doświadczeniu klinicznym.
badanie przedkliniczne, charakterystyka farmakologiczna, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, int-rac-α-Tocopherylis acetas, niski potencjał toksyczny, octan all-rac-α-tokoferylu, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, profil bezpieczeństwa, toksyczność ogólna, Vitaminum E Medana, witamina E - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Krople walerianowe –
Produkt leczniczy Krople walerianowe, zawierający nalewkę z korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L.) o stężeniu 1 ml/1 ml (1:5) z ekstraktem etanolu 70% (V/V) i końcową zawartością etanolu 64-68% (V/V), charakteryzuje się ograniczonymi danymi przedklinicznymi dotyczącymi bezpieczeństwa stosowania. Brak jest badań toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego, co uniemożliwia pełną ocenę ryzyka związanego z długotrwałym stosowaniem preparatu. W szczególności nie oceniono wpływu na funkcje rozrodcze, rozwój płodu oraz możliwość indukcji uszkodzeń materiału genetycznego i nowotworów.
- Leksykon substancji czynnych
Octan uliprystalu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Octan uliprystalu, będący modulatorem receptorów progesteronowego i glikokortykoidowego o aktywności antyprogesteronowej, przeszedł szerokie badania przedkliniczne obejmujące farmakologię bezpieczeństwa, toksyczność po podaniu wielokrotnym oraz genotoksyczność. Wyniki nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka, a obserwowane efekty toksyczne korelują z mechanizmem działania substancji i pojawiały się przy dawkach zbliżonych do terapeutycznych. Badania reprodukcyjne wskazały na działanie embrioletalne u szczurów, królików (powyżej 1 mg/kg mc.) oraz małp, co podkreśla konieczność ostrożności w stosowaniu u kobiet w ciąży lub planujących ciążę. W niższych dawkach, które pozwalały na utrzymanie ciąży u zwierząt, nie zaobserwowano efektów teratogennych.
aktywność antyprogesteronowa, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, działanie embrioletalne, działanie farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, modulator receptora progesteronowego, octan uliprystalu, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, receptor glikokortykoidowy, toksyczny wpływ, wada rozwojowa płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Etoricoxib Teva 120 mg
Przedkliniczne badania etorykoksybu wykazały brak działania genotoksycznego oraz niskie ryzyko rakotwórczości u myszy. U szczurów zaobserwowano gruczolaki wątrobowokomórkowe i pęcherzykowe tarczycy przy dawkach przekraczających dwukrotność dobowej dawki ludzkiej (90 mg), co jest związane z indukcją enzymów CYP specyficzną dla tego gatunku, nieobserwowaną u ludzi. Toksyczność przewodu pokarmowego u szczurów ujawniała się owrzodzeniami przy stężeniach terapeutycznych i wyższych, a u psów przy wysokich stężeniach odnotowano zaburzenia czynności nerek i przewodu pokarmowego, co wskazuje na konieczność monitorowania tych funkcji podczas terapii. W badaniach reprodukcyjnych etorykoksyb nie wykazywał działania teratogennego u szczurów przy dawce 15 mg/kg/dobę (około 1,5-krotność dawki ludzkiej), jednak u królików zaobserwowano zwiększone zaburzenia układu sercowo-naczyniowego płodów przy narażeniu mniejszym niż kliniczne, a także deformacje niezwiązane z leczeniem. Zarówno u szczurów, jak i królików stwierdzono wzrost liczby wczesnych poronień przy narażeniu ≥1,5-krotności narażenia u ludzi, co stanowi istotne przeciwwskazanie do stosowania leku w ciąży.
ekspozycja układowa, Etoricoxib Teva, etorykoksyb, genotoksyczność, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, gruczolak wątrobowokomórkowy, indukcja CYP, indukcja CYP3A, narażenie układowe, niewydolność nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, potencjał rakotwórczy, teratogenność, toksyczność przewodu pokarmowego, toksyczność reprodukcyjna, układ kostny płodu, wczesne poronienie, zaburzenia sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Liść Orzecha włoskiego –
W dokumentacji produktu leczniczego zawierającego liść orzecha włoskiego (Juglandis folium) brak jest wyników badań przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Nie przedstawiono danych z badań toksykologicznych, farmakologicznych ani innych analiz eksperymentalnych, które pozwoliłyby na ocenę profilu bezpieczeństwa tej substancji roślinnej. Produkt zawiera wyłącznie liść orzecha włoskiego w formie ziół do zaparzania, jednak nie dysponuje się wynikami badań toksyczności ostrej, przewlekłej, mutagenności, genotoksyczności, rakotwórczości, wpływu na reprodukcję i rozwój płodu, ani danymi farmakodynamicznymi i farmakokinetycznymi.
badania farmakologiczne, badania przedkliniczne, badania toksykologiczne, badanie in vitro, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, farmakodynamika, farmakokinetyka, genotoksyczność, liść orzecha włoskiego, model zwierzęcy, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozwój płodu, substancja czynna, substancja roślinna, surowiec roślinny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wskazanie - Leksykon substancji czynnych
Molsydomina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Molsydomina wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokimi badaniami przedklinicznymi obejmującymi toksyczność ostrą, przewlekłą, potencjał rakotwórczy oraz wpływ na rozrodczość. Wartości LD50 dla różnych dróg podania u myszy i szczurów mieszczą się w zakresie 700-1400 mg/kg mc., a u królików wynoszą około 400 mg/kg mc., co w porównaniu z dawką terapeutyczną około 0,1 mg/kg mc. (2 mg 3x/dobę) wskazuje na bardzo wysoki margines bezpieczeństwa. Długotrwałe podawanie molsydominy w dawkach do 40 mg/kg mc. u szczurów, 10 mg/kg mc. u psów oraz 16 mg/kg mc. u małp nie wykazało uszkodzeń narządów wewnętrznych, jedynie zwiększoną rezerwę krwi w śledzionie, zgodną z mechanizmem działania naczyniorozszerzającego leku.
dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, dawka toksyczna, działanie embriotoksyczne, działanie naczyniorozszerzające, działanie teratogenne, LD50, lek rozszerzający naczynia krwionośne, małżowina kości sitowej, margines bezpieczeństwa, molsydomina, podanie domięśniowe, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, podanie dożołądkowe, podanie dożylne, podanie podskórne, potencjał rakotwórczy, rezerwa krwi w śledzionie, ryzyko onkogenne, teratogenność, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, układ żylny, wady rozwojowe szkieletu, wskaźnik terapeutyczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lacteol Fort 340 mg 340 mg liofilizatu w tym 10 x 10^9 zabitych pałeczek Lactobacillus fermentum i Lactobacillus delbrueckii oraz 160 mg podłoża namnażającego zawierającego produkty fermentacji pałeczek Lactobacillus fermentum i Lactobacillus delbrueckii
Produkt leczniczy Lacteol Fort 340 mg zawiera liofilizat inaktywowanych szczepów Lactobacillus fermentum i Lactobacillus delbrueckii w dawce 10 × 10⁹ oraz 160 mg sfermentowanego podłoża namnażającego. Ze względu na charakter preparatu, który opiera się na inaktywowanych bakteriach probiotycznych oraz produktach ich fermentacji, nie przeprowadzono standardowych badań przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa, takich jak ocena toksyczności ostrej, przewlekłej, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego czy toksyczności reprodukcyjnej. Składnikami pomocniczymi są m.in. laktoza jednowodna, pepton kazeinowy, wyciąg drożdżowy oraz sole fosforanowe i octanowe.
Bezpieczeństwo stosowania Lacteol Fort 340 mg opiera się przede wszystkim na doświadczeniu klinicznym oraz danych post-marketingowych, co jest zgodne z informacjami zawartymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego (punkt 5.3). Brak danych przedklinicznych wynika z faktu, że preparat zawiera inaktywowane szczepy bakterii, co minimalizuje ryzyko toksyczności i innych działań niepożądanych typowych dla żywych kultur. W praktyce klinicznej produkt jest stosowany jako bezpieczny probiotyk, jednak brak tradycyjnych badań przedklinicznych wymaga uwzględnienia tego aspektu przy ocenie ryzyka i korzyści u pacjentów.
bakterie probiotyczne, dane post-marketingowe, fosforan dipotasu, genotoksyczność, Lactobacillus, laktoza jednowodna, octan sodu, pepton kazeinowy, podłoże namnażające, potencjał rakotwórczy, produkty fermentacji, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg drożdżowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Revival 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olmesartanu medoksomilu wykazały typowy dla antagonistów receptora angiotensyny II (AT1) profil toksyczności przewlekłej, obejmujący zwiększenie stężenia mocznika (BUN) i kreatyniny w surowicy, zmniejszenie masy mięśnia sercowego oraz obniżenie parametrów czerwonokrwinkowych (liczba erytrocytów, hemoglobina, hematokryt). Histopatologicznie stwierdzono zmiany regeneracyjne nabłonka nerkowego, pogrubienie błony podstawnej i poszerzenie cewek nerkowych. Zwiększona aktywność reniny w osoczu oraz przerost komórek aparatu przykłębuszkowego były obserwowane u szczurów i psów, co jest charakterystyczne dla leków z tej grupy i nie ma istotnego znaczenia klinicznego. Działania niepożądane można było ograniczyć przez jednoczesne podawanie chlorku sodu. W badaniach genotoksyczności olmesartan medoksomil zwiększał częstość pęknięć chromosomów in vitro, jednak nie wykazano istotnego działania genotoksycznego in vivo nawet przy dawkach do 2000 mg/kg.
antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy nerek, badanie rakotwórczości, badanie rozrodczości, błona podstawna, cewki nerkowe, działanie karcynogenne, działanie teratogenne, erytrocyty, genotoksyczność, hematokryt, inhibitor konwertazy angiotensyny, masa mięśnia sercowego, miedniczka nerkowa, nabłonek nerkowy, olmesartan medoksomil, parametry czerwonokrwinkowe, pęknięcie chromosomu, potencjał rakotwórczy, renina w osoczu, stężenie hemoglobiny, stężenie mocznika i kreatyniny, toksyczność przewlekła - Leksykon substancji czynnych
Trandolapryl – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania trandolaprylu wykazały, że substancja ta, stosowana w dawkach ≥10 mg/kg mc./dobę u szczurów, może powodować poszerzenie miedniczek nerkowych u potomstwa, co wskazuje na potencjalny wpływ na rozwój nerek. Mimo tych zmian nie zaobserwowano negatywnego wpływu na ogólny rozwój potomstwa. Trandolapryl, jako inhibitor ACE, oddziałuje na układ renina-angiotensyna-aldosteron, co tłumaczy obserwowane efekty rozwojowe. Warto podkreślić, że dawki wywołujące te zmiany znacznie przekraczają stosowane terapeutycznie u ludzi, a inhibitor ten jest przeciwwskazany w ciąży ze względu na ryzyko teratogenne dla płodu, zwłaszcza w aspekcie rozwoju układu moczowego.
dane przedkliniczne, inhibitor ACE, kapsułka twarda, miedniczka nerkowa, nadciśnienie tętnicze, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozwój nerek, schorzenie sercowo-naczyniowe, toksyczny wpływ na rozrodczość, trandolapryl, układ moczowy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, właściwość mutagenna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lametta 2,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa letrozolu wykazały niski stopień toksyczności ostrej u gryzoni przy dawkach do 2000 mg/kg mc oraz umiarkowaną toksyczność u psów przy 100 mg/kg mc. Długoterminowe badania toksyczności przewlekłej (do 12 miesięcy) na szczurach i psach ustaliły NOAEL na poziomie 0,3 mg/kg mc. Letrozol wpływał negatywnie na rozrodczość samic szczurów, powodując zmniejszenie liczby kryć, rzadsze ciąże oraz zwiększoną utratę ciąży przed implantacją. Badania mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały potencjału genotoksycznego leku, co potwierdza jego bezpieczeństwo genetyczne. W badaniach rakotwórczości (104 tygodnie) u samców szczurów i myszy nie stwierdzono wzrostu nowotworów, natomiast u samic szczurów zaobserwowano zmniejszenie częstości nowotworów piersi, a u samic myszy zwiększenie łagodnych guzów warstwy ziarnistej osłonki jajników, co wiązano z farmakologicznym mechanizmem działania letrozolu i podwyższonym stężeniem LH.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, biosynteza estrogenu, hormon luteinizujący, inhibitor aromatazy, konwersja androgenów do estrogenów, kopulasta głowa, nowotwór piersi, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wada rozwojowa płodu, zrośnięcie kręgów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rimal 5 mg + 10 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne ramiprylu wykazały brak ostrej toksyczności po doustnym podaniu u gryzoni i psów oraz dobry profil bezpieczeństwa przy dawkach dobowych do 2,0 mg/kg u szczurów, 2,5 mg/kg u psów i 8,0 mg/kg u małp. Długotrwałe podawanie ramiprylu wiązało się z obserwowanymi zmianami elektrolitowymi i hematologicznymi oraz powiększeniem aparatu przykłębuszkowego przy dawce 250 mg/kg/dobę u psów i małp. Badania reprodukcyjne nie wykazały teratogenności ani zaburzeń płodności, jednak dawki ≥50 mg/kg/dobę u samic szczurów w okresie płodowym i laktacji powodowały nieodwracalne uszkodzenia nerek potomstwa. Ramipryl nie wykazał potencjału mutagennego ani genotoksycznego w szeroko zakrojonych testach.
aparat przykłębuszkowy, badanie mutagenności, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, komórki Sertoliego, obraz krwi, poszerzenie miedniczek nerkowych, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, przeżywalność potomstwa, ramipryl i amlodypina, spermatyda, substancja czynna, testosteron, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie nerek, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Adenocor 3 mg/ml
Preparat Adenocor zawiera adenozynę w stężeniu 3 mg/ml w formie roztworu do wstrzykiwań. W dokumentacji Charakterystyki Produktu Leczniczego brak jest szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania adenozyny, w tym oceny toksyczności ostrej i przewlekłej, potencjału genotoksycznego, rakotwórczego oraz wpływu na rozrodczość i rozwój. Ograniczone dane przedkliniczne wynikają prawdopodobnie z faktu, że adenozyna jest substancją endogenną, naturalnie występującą w organizmie człowieka.
adenozyna, badanie przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, dane kliniczne, dane przedkliniczne, doświadczenie terapeutyczne, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, roztwór do wstrzykiwań, substancja aktywna, substancja endogenna, toksyczność ostra i przewlekła, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Trazodone Neuraxpharm 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa trazodonu chlorowodorku (Trazodone Neuraxpharm w dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg) nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka. Testy farmakologiczne, toksykologiczne po podaniu wielokrotnym oraz ocena potencjału rakotwórczego potwierdziły brak istotnej toksyczności. W badaniach na szczurach nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność przy dawkach do 300 mg/kg mc./dobę. Niekorzystne efekty rozwojowe, takie jak zwiększona liczba obumarłych zarodków oraz opóźnienie kostnienia, obserwowano jedynie przy wysokich dawkach ≥150 mg/kg mc./dobę, które były toksyczne dla matki. Ponadto, zmniejszenie masy ciała potomstwa odnotowano przy dawce 300 mg/kg mc./dobę, znacznie przekraczającej dawki terapeutyczne u ludzi.
działanie rakotwórcze, ekspozycja płodu, opóźnienie rozwoju płodowego, potencjał rakotwórczy, proces kostnienia, profil bezpieczeństwa leku, rozwój okołoporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, teratogenność, toksyczność dla matki, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność rozwojowa, trazodon chlorowodorek, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Korzeń Pokrzywy –
W dokumentacji produktu leczniczego Korzeń Pokrzywy (Urticae radix) brak jest danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania, w tym wyników badań toksyczności ostrej, przewlekłej, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na rozrodczość i rozwój płodu. Taki brak informacji oznacza, że nie przeprowadzono standardowych badań przedklinicznych, które są zwykle wymagane dla nowych substancji chemicznych w celu oceny ich bezpieczeństwa. Warto podkreślić, że preparaty ziołowe, w tym korzeń pokrzywy, często opierają się na długotrwałej tradycji stosowania w medycynie ludowej, co może częściowo rekompensować brak formalnych badań przedklinicznych.
Decyzje terapeutyczne dotyczące zastosowania Korzenia Pokrzywy powinny być podejmowane na podstawie dostępnych danych klinicznych oraz doświadczenia terapeutycznego, z uwzględnieniem indywidualnego stosunku korzyści do ryzyka u pacjenta. Personel medyczny powinien zachować ostrożność i monitorować ewentualne działania niepożądane, zwłaszcza w populacjach wrażliwych, biorąc pod uwagę brak kompleksowych danych toksykologicznych. W praktyce klinicznej rekomenduje się stosowanie preparatu wyłącznie w sytuacjach, gdzie potencjalne korzyści przewyższają ryzyko, a także w oparciu o rzetelną ocenę stanu pacjenta.
badania przedkliniczne, dane kliniczne, dane przedkliniczne, doświadczenie terapeutyczne, korzeń pokrzywy, medycyna tradycyjna, personel medyczny, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, preparat z korzenia pokrzywy, produkt ziołowy, rozwój płodu, stosunek korzyści do ryzyka, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – MIGTAN 100 mg
Przedkliniczne badania sumatryptanu, substancji czynnej leku MIGTAN, wykazały brak działania genotoksycznego i rakotwórczego zarówno in vitro, jak i na modelach zwierzęcych, co potwierdza bezpieczeństwo długoterminowego stosowania tego leku. Testy genotoksyczności nie wykazały mutacji genowych, aberracji chromosomowych ani uszkodzeń DNA, natomiast badania kancerogenności nie potwierdziły potencjału rakotwórczego sumatryptanu, co jest istotne w kontekście terapii nawracających migren.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie embrioletalne, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, in vitro, margines bezpieczeństwa, migrena nawracająca, mutacja genowa, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, proces reprodukcyjny, rozwój płodu, sumatryptan, uszkodzenie DNA, wpływ na płodność, wpływ na rozrodczość - Leksykon substancji czynnych
Abies nigra – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
W dokumentacji produktu leczniczego Gastrocynesine, zawierającego substancję Abies nigra w rozcieńczeniu homeopatycznym 4 CH (1:10 000) w dawce 75 mg na tabletkę, brak jest szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tej substancji. Producent jednoznacznie wskazuje na brak informacji dotyczących toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, potencjału rakotwórczego oraz wpływu na reprodukcję. Abies nigra występuje w preparacie wraz z trzema innymi substancjami czynnymi (Carbo vegetabilis, Nux vomica, Robinia pseudo-acacia) w identycznym rozcieńczeniu i dawce, a także zawiera sacharozę i laktozę, co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją tych cukrów.
Abies nigra, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, Carbo vegetabilis, funkcja reprodukcyjna, Gastrocynesine, genotoksyczność, nietolerancja cukrów, Nux vomica, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, Robinia pseudo-acacia, rozcieńczenie homeopatyczne, sacharoza i laktoza, toksyczność ostra i przewlekła, wpływ na reprodukcję, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Famprydyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Famprydyna została poddana szerokim badaniom toksykologicznym na różnych gatunkach zwierząt, które wykazały szybkie pojawienie się działań niepożądanych po podaniu doustnym, zwykle w ciągu 2 godzin. Objawy kliniczne obejmowały drżenie, drgawki, ataksję, zaburzenia chodu, duszność, przyspieszone oddychanie, rozszerzenie źrenic, prostrację, nadpobudliwość, zaburzoną wokalizację oraz zwiększone ślinienie. W badaniach zaobserwowano także pojedyncze przypadki niedrożności układu moczowego u szczurów, prowadzące do zgonu, co może sugerować potencjalny związek przyczynowy z podawaniem famprydyny, choć znaczenie kliniczne tego zjawiska pozostaje niejasne.
ataksja, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, dawka toksyczna, drgawki, duszność, działanie niepożądane, famprydyna, mutacja genowa, nadmierne ślinienie, nadpobudliwość, niedrożność układu moczowego, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, proces nowotworowy, prostracja, przyśpieszone oddychanie, rozszerzenie źrenic, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa płodu, zaburzenie chodu, zaburzenie wokalizacji - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nonpres Duo 25 mg + 40 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Eplexemid, zawierającego eplerenon i furosemid, wykazały brak istotnych zagrożeń dla człowieka przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych. Eplerenon nie wykazał potencjału mutagennego, rakotwórczego ani negatywnego wpływu na płodność i rozwój zarodkowo-płodowy. Zaobserwowano jedynie zmiany morfologiczne w gruczole krokowym u zwierząt przy ekspozycji nieznacznie przekraczającej kliniczne poziomy, bez wpływu na funkcję prostaty. Furosemid charakteryzuje się niską toksycznością ostrą, natomiast przewlekłe podawanie wiązało się z histopatologicznymi zmianami w nerkach (włóknienie, zwapnienia), co jest zgodne z jego farmakodynamicznym profilem działania. Testy genotoksyczności i rakotwórczości furosemidu nie wykazały istotnego ryzyka nowotworowego.
eplerenon i furosemid, genotoksyczność, hipokaliemia, kłębuszki nerkowe, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał mutagenny i klastogenny, potencjał rakotwórczy, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ kielichowo-miedniczkowy nerek, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wodonercze, zmiany elektrolitowe, zmiany histopatologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Coryol 6,25 mg 6,25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa karwedylolu, substancji czynnej preparatu Coryol 6,25 mg, wykazały brak działania rakotwórczego i mutagennego. Testy na szczurach i myszach, przy dawkach do 75 mg/kg/dobę (38-krotność maksymalnej zalecanej dawki dla ludzi, MRHD) oraz 200 mg/kg/dobę (100-krotność MRHD), nie wykazały wzrostu częstości nowotworów ani uszkodzeń materiału genetycznego. Wpływ na płodność zaobserwowano jedynie przy bardzo wysokich dawkach (200 mg/kg, 100× MRHD) u szczurów, manifestujący się osłabieniem aktywności reprodukcyjnej, zmniejszeniem liczby ciałek żółtych oraz zaburzeniami zagnieżdżania zarodka. Badania teratogenności nie wykazały wad rozwojowych, choć przy dawkach 60 mg/kg (30× MRHD) i wyższych obserwowano spowolnienie wzrostu płodów oraz toksyczne działanie na zarodki, objawiające się zwiększoną śmiertelnością po zagnieżdżeniu.
aktywność reprodukcyjna, badanie in vitro, badanie in vivo, charakterystyka produktu leczniczego, ciałko żółte, Coryol, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, karwedylol, potencjał rakotwórczy, potencjał rakotwórczy karwedylolu, toksyczność embrionalna, uszkodzenie materiału genetycznego, wada rozwojowa, zagnieżdżenie zarodka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vellofent 400 mcg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fentanylu, substancji czynnej preparatu Vellofent, obejmujące farmakologię bezpieczeństwa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność oraz rakotwórczość, nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka przy stosowaniu terapeutycznym zgodnie z zaleceniami. Badania toksyczności rozwojowej na szczurach i królikach nie potwierdziły teratogenności fentanylu podawanego w okresie organogenezy. W badaniach na szczurach stosujących dawki 300 µg/kg/dobę podskórnie zaobserwowano wpływ na płodność i wczesny rozwój zarodka przenoszony w linii męskiej, jednak dawki te znacznie przekraczały stosowane klinicznie. W okresie okołoporodowym podawanie dawek toksycznych skutkowało obniżeniem przeżywalności potomstwa oraz opóźnieniami rozwoju fizycznego, sensorycznego i odruchowego, co mogło wynikać zarówno z bezpośredniego działania fentanylu, jak i pośrednio z pogorszonej opieki matczynej.
cytrynian fentanylu, dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, działanie toksyczne, działanie uspokajające, farmakologia bezpieczeństwa, fentanyl, genotoksyczność, linia męska, okres okołoporodowy, organogeneza, potencjał onkogenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, preparat histologiczny, rakotwórczość, substancja czynna, test biologiczny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność rozwojowa, wada rozwojowa, wczesny rozwój zarodka, wskaźnik przeżycia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Asduter 15 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne arypiprazolu, substancji czynnej preparatu Asduter 15 mg, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa w dawkach terapeutycznych stosowanych u ludzi. Badania obejmowały ocenę toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa. Efekty toksyczne pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki kliniczne, np. toksyczny wpływ na nadnercza u szczurów obserwowano przy dawkach 20-60 mg/kg mc./dobę (AUC 3-10-krotnie wyższe niż u ludzi), a zwiększoną częstość raków nadnerczy przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (AUC >10-krotnie wyższe). W badaniach na małpach stwierdzono kamicę żółciową przy dawkach 25-125 mg/kg mc./dobę, z ekspozycją AUC 1-3-krotnie wyższą niż u ludzi po maksymalnej dawce 30 mg/dobę. Stężenia metabolitów w żółci ludzkiej były znacznie niższe (6%) niż u zwierząt i poniżej granicy rozpuszczalności in vitro.
arypiprazol, Asduter, AUC, dawka subterapeutyczna, działanie teratogenne, ekspozycja terapeutyczna, genotoksyczność, hydroksyarypiprazol, kamica żółciowa, komórki miąższowe, lipofuscyna, mineralizacja kości płodu, nadnercze, neurotoksyczność, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, sprzężone związki siarczanowe, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Syrop prawoślazowy złożony 26 mg/10 ml
Produkt leczniczy Syrop prawoślazowy złożony zawiera chlorowodorek efedryny w stężeniu 200 mg/100 g syropu oraz etanol w ilości poniżej 0,5%. Nie przeprowadzono badań przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tego preparatu, w tym oceny toksyczności ostrej i przewlekłej, potencjału genotoksycznego, rakotwórczego, wpływu na reprodukcję i rozwój oraz bezpieczeństwa farmakologicznego. Brak tych danych ogranicza możliwość pełnej oceny ryzyka związanego z jego stosowaniem.
- Leksykon substancji czynnych
Liść melisy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa liścia melisy (Melissa officinalis L., folium) wskazują na potencjalne hamowanie aktywności hormonu tyreotropowego (TSH) przez wodne wyciągi z tej rośliny, co zaobserwowano zarówno in vitro, jak i na modelach zwierzęcych. Zjawisko to zostało potwierdzone również dla produktu DexaCaps zawierającego liść melisy, jednak kliniczne implikacje tego efektu pozostają niejasne i wymagają dalszych badań, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami funkcji tarczycy. W zakresie genotoksyczności, brak jest danych dotyczących samego liścia melisy, natomiast złożone preparaty takie jak Iberogast Balance wykazały negatywne wyniki w testach AMES i mikrojądrowym u myszy. Nie przeprowadzono badań dotyczących toksyczności reprodukcyjnej ani potencjału rakotwórczego liścia melisy, co stanowi istotne ograniczenie w ocenie bezpieczeństwa długotrwałego stosowania.
ataksja, badanie in vitro, dekstrometorfan bromowodorek, genotoksyczność, hormon tyreotropowy, LD50, liść melisy, model zwierzęcy, mutagenność, potencjał rakotwórczy, preparat z liściem melisy, produkt leczniczy roślinny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczny wpływ na rozrodczość, upośledzenie oddychania, wyciąg z melisy, zaburzenie czynności tarczycy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vicks Antigrip Dzień i Noc 500 mg + 60 mg; 500 mg + 25 mg
Przedkliniczne dane dotyczące składników preparatu Vicks AntiGrip Dzień i Noc, tj. paracetamolu, pseudoefedryny i difenhydraminy, nie wskazują na istotne ryzyko toksyczne przy standardowym stosowaniu. Paracetamol wykazuje niejednoznaczne wyniki w badaniach mutagenności in vitro i in vivo, a w badaniach na szczurach przy dawce 500 mg/kg/dobę zaobserwowano guzy wątroby, co sugeruje ograniczone dowody na potencjał rakotwórczy. Brakuje jednak aktualnych badań oceniających toksyczność reprodukcyjną i rozwojową paracetamolu zgodnie z nowoczesnymi standardami. Chlorowodorek pseudoefedryny, podawany w dawkach około 15 mg/kg u gryzoni, nie wykazał toksyczności reprodukcyjnej ani teratogenności, choć dawki toksyczne dla samic szczurów powodowały zmniejszenie masy ciała płodu i opóźnienie kostnienia. Brak jest danych dotyczących wpływu pseudoefedryny na płodność i okres okołoporodowy.
arytmia, badanie in vitro, badanie in vivo, chlorowodorek pseudoefedryny, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, guz wątroby, opóźnienie kostnienia, potencjał czynnościowy, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość paracetamolu, ryzyko mutagenne, toksyczność paracetamolu, toksyczność płodu, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Omniscan 0,5 mmol/ml
Przedkliniczne badania gadodiamidu (substancji czynnej Omniscan) wykazały jego korzystny profil bezpieczeństwa i farmakokinetyki. W modelach zwierzęcych (psy, szczury) nie zaobserwowano istotnych efektów kardiotoksycznych, a testy in vitro potwierdziły brak wpływu na uwalnianie histaminy, aktywację układu dopełniacza, aktywność cholinoesterazy, lizozymu oraz morfologię erytrocytów. Testy skórne u świnek morskich nie wykazały właściwości antygenowych, co wskazuje na niski potencjał alergizujący. Farmakokinetyka charakteryzuje się szybkim rozprzestrzenianiem do przestrzeni zewnątrzkomórkowej, eliminacją głównie przez nerki drogą przesączania kłębuszkowego oraz objętością dystrybucji około 25% objętości ciała. Czas połowicznej eliminacji u ludzi i małp jest porównywalny, co potwierdza przewidywalność farmakokinetyczną.
alergia, antygen, cholinoesteraza, dystrybucja leku, działanie teratogenne, erytrocyty, gadodiamid, histamina, lizozym, naczynia krwionośne, podanie dotętnicze, podanie okołonaczyniowe, potencjał rakotwórczy, przesączanie kłębuszkowe, przestrzeń zewnątrzkomórkowa, rozrodczość, środek kontrastowy, tolerancja miejscowa, układ dopełniacza, układ kostny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Reverantza 20 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Reverantza, zawierający olmesartan medoksomil i amlodypinę, przeszedł kompleksowe badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo stosowania. W 3-miesięcznym badaniu toksyczności dawek wielokrotnych na szczurach zaobserwowano zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych oraz zmiany nerkowe przypisywane olmesartanowi, a także zmiany jelitowe, przerost nadnerczy i przewodów mlecznych związane z amlodypiną. Nie stwierdzono synergii toksyczności ani nowych efektów toksycznych. Przewlekłe badania na szczurach i psach wykazały typowe dla antagonistów receptorów AT₁ i inhibitorów ACE efekty, takie jak wzrost stężenia mocznika (BUN) i kreatyniny, zmniejszenie masy serca oraz uszkodzenia nerek, które można ograniczyć podawaniem chlorku sodu. Genotoksyczność olmesartanu medoksomilu była obecna in vitro, jednak badania in vivo z dawkami do 2000 mg/kg nie wykazały istotnego działania genotoksycznego, co wskazuje na niskie ryzyko kliniczne.
amlodypina, antagonista angiotensyny II, antagonista receptora AT1, badanie genotoksyczności, działanie rakotwórcze, erytrocyt, genotoksyczność, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon folikulotropowy, inhibitor ACE, komórka Sertoliego, komórki przykłębuszkowe nerki, kreatynina, lek przeciwnadciśnieniowy, mocznik, nabłonek nerki, olmesartan medoksomil, parametry czerwonokrwinkowe, pęknięcie chromosomu, poszerzenie miedniczki nerkowej, potencjał rakotwórczy, renina, rozszerzenie kanalików nerkowych, spermatyda, teratogenność, testosteron - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dermitopic 0,03 %
Dermitopic, zawierający takrolimus jednowodny w stężeniu 0,03% w formie maści, wykazuje specyficzny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. Wielokrotne miejscowe stosowanie u zwierząt laboratoryjnych (szczury, króliki, świnie miniaturowe) powodowało głównie miejscowe reakcje skórne, takie jak zaczerwienienie, obrzęk i grudki. U szczurów przy długotrwałym stosowaniu zaobserwowano objawy toksyczności układowej obejmujące zmiany patologiczne w nerkach, trzustce, oczach oraz układzie nerwowym, co wiązało się z wysoką absorpcją takrolimusu przez skórę tych zwierząt. U świń miniaturowych stosujących 3% maść odnotowano jedynie zmniejszony przyrost masy ciała u samic. Króliki wykazywały szczególną wrażliwość na dożylne podanie takrolimusu, manifestując odwracalne efekty kardiotoksyczne. Badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały potencjału mutagennego leku.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie rakotwórczości, chłoniak, działanie toksyczne, fotorakotwórczość, immunosupresja, kardiotoksyczność, nowotwór skóry, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rak płaskokomórkowy, takrolimus jednowodny, toksyczne działanie substancji, toksyczność układowa, upośledzenie płodności, zmiany w nerkach - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Duracef 500 mg/5 ml
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa cefadroksylu, stosowanego w postaci jednowodnej w produktach DURACEF (proszek do sporządzania zawiesiny doustnej o stężeniach 250 mg/5 ml i 500 mg/5 ml), są ograniczone i niekompletne. Brak jest długoterminowych badań oceniających potencjał rakotwórczy oraz standardowych testów toksyczności genetycznej, które mogłyby wykazać mutagenność lub klastogenność substancji czynnej. Ponadto, dokumentacja nie zawiera danych dotyczących toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej, wpływu na reprodukcję i rozwój zarodkowo-płodowy, ani szczegółowych informacji o bezpieczeństwie farmakologicznym względem poszczególnych układów narządowych. Nie są również dostępne dane o potencjalnych interakcjach cefadroksylu z innymi lekami w badaniach przedklinicznych.
bezpieczeństwo farmakologiczne, cefadroksyl, cefadroksyl jednowodny, cefalosporyna, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność genetyczna, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie materiału genetycznego, wpływ na reprodukcję - Leksykon substancji czynnych
Nalewka z ziela ostróżeczki – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Produkt leczniczy Delacet zawiera nalewkę z ziela ostróżeczki (Delphini consolidae tinctura) w stężeniu 96 g/100 g produktu, kwas octowy 80% w ilości 4% oraz etanol w stężeniu 59,0-65,0% v/v. W dokumentacji rejestracyjnej, w punkcie 5.3 charakterystyki produktu leczniczego, brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa przedklinicznego nalewki z ziela ostróżeczki. Oznacza to, że nie przeprowadzono lub nie uwzględniono wyników standardowych badań toksykologicznych, takich jak toksyczność ostra, podostra, przewlekła, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy oraz wpływ na rozród i rozwój potomstwa, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa stosowania tego preparatu miejscowo na skórę.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, Delphini consolidae tinctura, działanie niepożądane, etanol, genotoksyczność, kwas octowy, mechanizm działania, nalewka z ziela ostróżeczki, płyn na skórę, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, stosowanie miejscowe na skórę, stosunek korzyści do ryzyka, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Abiraterone Sandoz 1000 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne octanu abirateronu wykazały istotne obniżenie stężenia testosteronu krążącego, co skutkowało znaczącymi zmianami morfologicznymi i histopatologicznymi w narządach układu rozrodczego oraz innych tkankach wrażliwych na androgeny. Zaobserwowano zmniejszenie masy narządów rozrodczych, zmiany makroskopowe i mikroskopowe w narządach rozrodczych, nadnerczach, przysadce i sutkach. Wszystkie zmiany hormonalne i ich skutki były całkowicie lub częściowo odwracalne, z normalizacją parametrów w ciągu 4 tygodni po zakończeniu terapii. Badania płodności u szczurów potwierdziły odwracalny negatywny wpływ na zdolności reprodukcyjne samców i samic, z powrotem do normy w okresie 4-16 tygodni po odstawieniu leku. W badaniach rozwojowych odnotowano zmniejszenie masy płodu, obniżenie wskaźników przeżycia okołoporodowego oraz zmiany w zewnętrznych narządach płciowych, jednak bez działania teratogennego.
badanie ekotoksykologiczne, badanie genotoksyczności, działanie teratogenne, gospodarka hormonalna, mechanizm działania abirateronu, nadnercze, nowotwór komórek interstycjalnych, octan abirateronu, parametr płodności, potencjał rakotwórczy, profil farmakologiczny, przysadka, śmiertelność okołoporodowa, sutek, synteza androgenów, testosteron krążący, toksyczny wpływ na rozwój, wskaźnik przeżycia, zewnętrzny narząd płciowy, zmiana histopatologiczna, zmiana morfologiczna