metabolizm pierwszego przejścia
Metabolizm pierwszego przejścia (ang. first-pass metabolism) to proces biotransformacji substancji leczniczej, który zachodzi podczas jej pierwszego przepływu przez wątrobę, zanim dotrze do krążenia ogólnoustrojowego. Jest to kluczowy mechanizm wpływający na biodostępność leków podawanych drogą doustną.
Podczas metabolizmu pierwszego przejścia, lek zaabsorbowany z przewodu pokarmowego transportowany jest poprzez żyłę wrotną bezpośrednio do wątroby, gdzie podlega intensywnym procesom enzymatycznym. Głównymi enzymami uczestniczącymi w tym procesie są enzymy cytochromu P450, które mogą znacząco zmniejszyć ilość aktywnej substancji docierającej do krążenia systemowego.
Konsekwencją intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia jest konieczność stosowania wyższych dawek leków podawanych doustnie w porównaniu do podania parenteralnego. Zjawisko to jest szczególnie istotne dla substancji takich jak nitrogliceryna, propranolol, morfina czy lidokaina, których biodostępność po podaniu doustnym jest znacząco obniżona.
W praktyce klinicznej, znajomość podatności leku na metabolizm pierwszego przejścia pozwala na odpowiednie dostosowanie drogi podania, dawkowania oraz przewidywanie potencjalnych interakcji lekowych, które mogą wpływać na aktywność enzymów wątrobowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atoris 60 mg
Atorwastatyna, substancja czynna leku Atoris, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność preparatu w formie tabletek powlekanych wynosi 95-99%, jednak całkowita biodostępność leku jest znacznie niższa (~12%) z powodu metabolizmu pierwszego przejścia i eliminacji przez nabłonek przewodu pokarmowego. Średnia objętość dystrybucji wynosi około 381 litrów, a lek wiąże się z białkami osocza w ≥98%. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów orto- i parahydroksylowych, które odpowiadają za około 70% całkowitej aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania atorwastatyny wynosi około 14 godzin, natomiast aktywność hamująca enzym utrzymuje się 20-30 godzin dzięki obecności metabolitów. U osób starszych stężenia leku i metabolitów są wyższe, jednak skuteczność hipolipemizująca pozostaje porównywalna z młodszymi pacjentami.
atorwastatyna, AUC, BCRP, biodostępność, cholesterol całkowity, Cmax, cytochrom P450 3A4, działanie hipolipemizujące, działanie niepożądane, gen SLCO1B1, glikoproteina p, glukuronidacja, hipercholesterolemia rodzinna, LDL-C, metabolizm pierwszego przejścia, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, pompa efluksowa, profil lipidowy, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, skala Child-Pugh, tabletka do rozgryzania, tabletka powlekana, transporter wątrobowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Arthrotec Forte 75 mg + 0,2 mg
Produkt leczniczy Arthrotec Forte zawiera diklofenak sodowy (75 mg) oraz mizoprostol (0,2 mg), których farmakokinetyka w preparacie złożonym jest zbliżona do podawania oddzielnego. Diklofenak jest całkowicie wchłaniany po podaniu doustnym na czczo, jednak ze względu na metabolizm pierwszego przejścia biodostępność wynosi około 50%. Maksymalne stężenie (Tmax) diklofenaku osiągane jest w ciągu 2 godzin, a okres półtrwania (t½) wynosi około 2 godziny. Diklofenak wiąże się w ponad 99% z albuminami osocza, jest metabolizowany i wydalany głównie z moczem (65%) oraz żółcią (35%). Mizoprostol charakteryzuje się szybkim wchłanianiem i metabolizmem do aktywnego kwasu mizoprostolu, którego t½ wynosi około 30 minut, a stan stacjonarny osiągany jest w ciągu 2 dni. Około 73% dawki mizoprostolu jest wydalane z moczem, głównie jako nieaktywne metabolity. Pokarm zmniejsza szybkość i stopień wchłaniania diklofenaku oraz obniża Cmax mizoprostolu, nie wpływając jednak na jego AUC.
albumina osocza, badanie biorównoważności, białko osocza, biodostępność, diklofenak sodowy, eliminacja, farmakokinetyka, interakcja farmakokinetyczna, klirens diklofenaku, kwas glukuronowy, kwas mizoprostolu, metabolizm pierwszego przejścia, mizoprostol, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia, półokres eliminacji, stan stacjonarny, stan stacjonarny w osoczu, zaburzenie czynności nerek, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gasec-20 Gastrocaps 20 mg
Omeprazol, substancja czynna leku Gasec-20 Gastrocaps, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem w jelicie cienkim, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po 1-2 godzinach, z biodostępnością około 40% po jednorazowym podaniu i wzrostem do około 60% przy dawkowaniu wielokrotnym. Lek jest podawany w formie kapsułek z powlekanymi peletkami, co chroni go przed degradacją w kwaśnym środowisku żołądka. Objętość dystrybucji wynosi około 0,3 l/kg masy ciała, a wiązanie z białkami osocza jest wysokie (około 97%). Omeprazol jest całkowicie metabolizowany przez układ cytochromu P450, głównie przez polimorficzny izoenzym CYP2C19 oraz częściowo przez CYP3A4, co determinuje jego farmakokinetykę i potencjalne interakcje lekowe. Okres półtrwania leku wynosi poniżej 1 godziny, a eliminacja odbywa się głównie przez mocz (80% dawki jako metabolity) i w mniejszym stopniu przez kał (około 20%).
AUC, białka osocza, biodostępność leku, biodostępność ogólnoustrojowa, Cmax, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, dysfagia, eliminacja z osocza, hydroksyomeprazol, interakcja kompetycyjna, jelito cienkie, klirens ogólnoustrojowy, kwas solny, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, omeprazol, peletki powlekane, polimorfizm genetyczny, sulfon omeprazolu, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Amlozek 10 mg
Amlodypina w postaci bezylanu, dostępna w dawkach 5 mg i 10 mg, charakteryzuje się korzystnym profilem farmakokinetycznym umożliwiającym dawkowanie raz na dobę dzięki długiemu okresowi półtrwania eliminacji wynoszącemu 35-50 godzin. Po podaniu doustnym lek osiąga maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) w ciągu 6-12 godzin, co sprzyja stabilnemu efektowi hipotensyjnemu i minimalizuje ryzyko nagłych spadków ciśnienia tętniczego. Biodostępność bezwzględna amlodypiny wynosi 64-80% i nie jest modyfikowana przez obecność pokarmu, co pozwala na elastyczne przyjmowanie leku niezależnie od posiłków. Amlodypina wykazuje dużą objętość dystrybucji (~21 l/kg) oraz wysokie (ok. 97,5%) wiązanie z białkami osocza, co wpływa na jej farmakodynamiczne działanie i czas eliminacji. Metabolizm odbywa się głównie w wątrobie przez CYP3A4, a eliminacja zachodzi przede wszystkim drogą nerkową, z wydalaniem około 10% leku w formie niezmienionej i 60% metabolitów z moczem.
amlodypina, bezylan amlodypiny, białka osocza, biodostępność bezwzględna, CYP3A4, cytochrom P450, dawkowanie dobowe, działanie niepożądane, efekt hipotensyjny, farmakokinetyka amlodypiny, klirens amlodypiny, klirens doustny, metabolizm pierwszego przejścia, nadciśnienie tętnicze, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia leku, stężenie maksymalne w surowicy, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon substancji czynnych
Chlorowodorek fenylefryny – Właściwości farmakokinetyczne
Chlorowodorek fenylefryny, sympatykomimetyk stosowany głównie do zmniejszania przekrwienia błony śluzowej nosa, charakteryzuje się szybkim i efektywnym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, jednak jego biodostępność wynosi około 40% z powodu intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia w jelicie i wątrobie, głównie przez enzymy monoaminooksydazy. Maksymalne stężenie w surowicy osiąga po 1-2 godzinach, a okres półtrwania wynosi 2-3 godziny, co determinuje dawkowanie co 4-6 godzin. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, gdzie fenylefryna ulega sulfonacji, glukuronidacji oraz oksydacyjnej deaminacji, a metabolity są wydalane z moczem, głównie w formie sprzężonych siarczanów.
białka osocza, biotransformacja, biotransformacja wątrobowa, chlorowodorek fenylefryny, dehydroaskorbinian, działanie sympatykomimetyczne, efekt pierwszego przejścia, enzymy metabolizujące, glukuronid, glukuronidacja, glutation wątrobowy, kwas askorbowy, leczenie objawowe przeziębienia, metabolizm pierwszego przejścia, monoaminooksydaza, N-acetylo-p-benzochinoimina, obkurczenie naczyń krwionośnych, oksydacyjna deaminacja, paracetamol, stężenie maksymalne w surowicy, sulfonacja, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie z moczem, zmniejszenie przekrwienia błony śluzowej nosa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Flixotide 0,5 mg/2 ml
Flutykazon propionian, substancja czynna zawarta w preparacie Flixotide (dostępny w dawkach 0,5 mg/2 ml oraz 2 mg/2 ml do nebulizacji), charakteryzuje się biodostępnością po podaniu wziewnym na poziomie 5-11% dawki nominalnej, zależną od typu inhalatora oraz techniki inhalacji. U pacjentów z obturacyjnymi chorobami dróg oddechowych ekspozycja ogólnoustrojowa jest zmniejszona w porównaniu do osób zdrowych, co może wymagać indywidualizacji dawkowania. Wchłanianie flutykazonu przebiega dwufazowo: szybka absorpcja z płuc do krążenia ogólnego, a następnie powolna faza utrzymująca działanie leku. Wchłanianie z przewodu pokarmowego jest minimalne (około 1%) z powodu słabej rozpuszczalności w wodzie oraz intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia w wątrobie.
biodostępność całkowita, choroba obturacyjna dróg oddechowych, dolne drogi oddechowe, działanie niepożądane, ekspozycja ogólnoustrojowa, eliminacja leku, flutykazon propionian, glikokortykosteroid wziewny, liniowa zależność, metabolizm pierwszego przejścia, nebulizacja, nieczynny metabolit, powolne wchłanianie, przewód pokarmowy, rozpuszczalność w wodzie, substancja czynna, szybka absorpcja, technika inhalacji, wydzielanie z żółcią - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dynexan 20 mg/g
Dynexan, zawierający lidokainę chlorowodorek w stężeniu 20 mg/g w formie żelu do stosowania w jamie ustnej, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z błony śluzowej jamy ustnej (od kilku sekund do kilku minut) oraz efektem analgetycznym utrzymującym się około 1 godziny. Lidokaina wykazuje objętość dystrybucji około 1,5 l/kg masy ciała oraz wiąże się z białkami osocza w około 65%, pozostawiając 35% substancji w formie wolnej, farmakologicznie aktywnej. Po absorpcji substancja podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie (90-95% dawki), głównie poprzez N-dealkilację, hydroksylację pierścienia aromatycznego oraz hydrolityczne rozszczepienie wiązania amidowego. Okres półtrwania lidokainy w osoczu wynosi 1,5-2 godziny, a eliminacja zachodzi głównie przez nerki, z wydalaniem 5-10% dawki w postaci niezmienionej.
biodostępność systemowa, biotransformacja wątrobowa, błona śluzowa jamy ustnej, działanie niepożądane, efekt analgetyczny, eliminacja lidokainy, hydroksylacja pierścienia, lidokainy chlorowodorek, metabolizm pierwszego przejścia, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, rozszczepienie wiązania amidowego, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, żel do jamy ustnej - Leksykon leków
Interakcje leku – Flixodil Combo (25 mcg+ 50 mcg)/dawkę inh.
Produkt leczniczy Flixodil Combo zawiera salmeterol, długo działający β2-agonista, oraz flutykazonu propionian, wziewny kortykosteroid. Salmeterol jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, co powoduje istotne interakcje z silnymi inhibitorami tego enzymu (np. ketokonazol 400 mg/dobę, rytonawir), prowadzące do 1,4-krotnego wzrostu Cmax i nawet 15-krotnego wzrostu AUC salmeterolu, a także do zwiększonego ryzyka działań niepożądanych, takich jak wydłużenie odstępu QTc i kołatania serca. Flutykazonu propionian wykazuje niski potencjał interakcji ze względu na intensywny metabolizm pierwszego przejścia, jednak silne inhibitory CYP3A4 mogą znacząco zwiększyć jego stężenie w osoczu, co może skutkować zespołem Cushinga i zahamowaniem czynności kory nadnerczy. Współistniejące stosowanie β-adrenolityków jest przeciwwskazane u pacjentów z astmą ze względu na antagonizowanie działania salmeterolu i ryzyko skurczu oskrzeli. Ponadto, salmeterol może indukować hipokaliemię, szczególnie w połączeniu z diuretykami pętlowymi i tiazydowymi, pochodnymi ksantyny oraz steroidami systemowymi, co wymaga monitorowania stężenia potasu.
aminofilina, beta-adrenolityk, diuretyk, długo działający beta-2 agonista, erytromycyna, flutykazon propionian, hipokaliemia, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, kobicystat, kortykosteroid wziewny, lek moczopędny, metabolizm pierwszego przejścia, metoprolol, odstęp QTc, pochodna ksantyny, propranolol, rytonawir, salmeterol, steroid systemowy, stężenie kortyzolu, tachykardia, telitromycyna, teofilina, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zaostrzenie astmy, zespół Cushinga - Leksykon substancji czynnych
Ebastyna – Właściwości farmakokinetyczne
Ebastyna, dostępna w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej w dawkach 10 mg i 20 mg (Evastix), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem i intensywnym metabolizmem pierwszego przejścia do aktywnego metabolitu cerebastyny. Metabolizm ten zachodzi głównie przez izoenzymy cytochromu P450: 2J2, 4F12 oraz 3A4, co implikuje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna), prowadzące do wzrostu stężeń ebastyny i cerebastyny w osoczu. Po podaniu 10 mg dawki maksymalne stężenie cerebastyny wynosi 80-100 ng/ml (Tmax 2,6-4 h), natomiast po 20 mg osiąga około 195 ng/ml (Tmax 3-6 h). Okres półtrwania cerebastyny wynosi 15-19 godzin, a 66% metabolitów jest wydalanych z moczem. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych, a białkowe wiązanie obu substancji przekracza 95%, co wpływa na ich dystrybucję i biodostępność.
białko osocza, biodostępność, biorównoważność, cerebastyna, cytochrom P450, czas osiągnięcia maksymalnego stężenia, czynny metabolit, dystrybucja leku, ebastyna, erytromycyna, farmakokinetyka liniowa, inhibitor CYP450, izoenzymy cytochromu P450, ketokonazol, liofilizat doustny, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ramipril Genoptim 5 mg
Ramipryl, jako inhibitor konwertazy angiotensyny, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając stężenie maksymalne w osoczu w ciągu 1 godziny u dorosłych, z biodostępnością co najmniej 56%. Aktywny metabolit ramiprylat wykazuje biodostępność na poziomie 45% przy dawkach 2,5 mg i 5 mg. Wiązanie z białkami osocza wynosi 73% dla ramiprylu i 56% dla ramiprylatu. Ramipryl ulega niemal całkowitemu metabolizmowi pierwszego przejścia do ramiprylatu, a dalsze metabolity są wydalane głównie przez nerki. Efektywny okres półtrwania ramiprylatu po wielokrotnym podaniu wynosi 13-17 godzin dla dawek 5-10 mg, z dłuższym okresem dla mniejszych dawek (1,25-2,5 mg), co jest związane z wysyceniem enzymu ACE. U pacjentów z niewydolnością nerek obserwuje się zmniejszony klirens nerkowy ramiprylatu, proporcjonalny do klirensu kreatyniny, co wymaga modyfikacji dawkowania. W przypadku zaburzeń czynności wątroby metabolizm ramiprylu jest opóźniony, co prowadzi do zwiększonego stężenia leku w osoczu, jednak stężenie maksymalne ramiprylatu pozostaje niezmienione.
biodostępność, biotransformacja, esterazy wątrobowe, inhibitor konwertazy angiotensyny, klirens nerkowy, klirens ramiprylatu, konwertaza angiotensyny, metabolizm pierwszego przejścia, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, ramipryl, ramiprylat, stężenie maksymalne, wiązanie z białkami, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – BDS N 0,25 mg/ml
Budezonid, dostępny w postaci zawiesiny do nebulizacji w stężeniach 0,125 mg/ml, 0,25 mg/ml oraz 0,5 mg/ml, charakteryzuje się ogólnoustrojową dostępnością u dorosłych wynoszącą około 15% dawki nominalnej i 40-70% dawki dostarczonej. Po podaniu dawki 2 mg maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiąga około 4 nmol/l w ciągu 10-30 minut. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~3 l/kg) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (85-90%). Budezonid podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, głównie przez izoenzym CYP3A4, co prowadzi do powstania metabolitów o minimalnej aktywności glikokortykosteroidowej (<1%). Klirens układowy u dorosłych wynosi około 1,2 l/min, a okres półtrwania eliminacyjnego 2-3 godziny. Kinetyka leku jest proporcjonalna do dawki, co umożliwia przewidywalne dostosowanie terapii. Istotne jest ryzyko interakcji z inhibitorami CYP3A4, np. ketokonazolem, który zwiększa stężenie budezonidu w osoczu średnio 7,8-krotnie po podaniu doustnym.
aktywność glikokortykosteroidowa, CYP3A4, cytochrom P450, dostępność ogólnoustrojowa, dystrybucja leku, eliminacja leku, farmakokinetyka budezonidu, hydroksybudezonid, hydroksyprednizolon, inhibitor CYP3A4, ketokonazol, klirens ogólnoustrojowy, klirens układowy, końcowy okres półtrwania, metabolit budezonidu, metabolizm leku, metabolizm pierwszego przejścia, nebulizator pneumatyczny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, proporcjonalność do dawki, stężenie leku w osoczu, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, zawiesina do nebulizacji - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – ASARIS pMDI (50 mcg + 25 mcg)/ dawkę inh.
Preparat ASARIS pMDI to inhalacyjny aerozol zawierający flutykazon propionian (kortykosteroid) oraz salmeterol (długo działający β2-mimetyk) w dawkach 50 µg + 25 µg, 125 µg + 25 µg oraz 250 µg + 25 µg na inhalację. Salmeterol działa głównie miejscowo w płucach, a jego stężenia osoczowe po podaniu wziewnym są bardzo niskie (~200 pg/mL lub mniej), co utrudnia ocenę farmakokinetyki. Flutykazon propionian charakteryzuje się biodostępnością wziewną 5-11%, dwufazowym wchłanianiem płucnym, liniową zależnością dawka-ekspozycja, wysokim klirensem osoczowym (1150 mL/min), dużą objętością dystrybucji (~300 L), okresem półtrwania około 8 godzin oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (91%). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4 do nieaktywnego kwasu karboksylowego, a eliminacja odbywa się głównie przez kał, z marginalnym wydalaniem nerkowym (<5%).
aerozol inhalacyjny, astma, beta2-mimetyk, biodostępność leku, CYP3A4, dawka terapeutyczna, dawkowanie leku, ekspozycja ogólnoustrojowa, flutykazon propionian, klirens osoczowy, komora inhalacyjna, kortykosteroid, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, produkt leczniczy, proszek do inhalacji, salmeterol, skuteczność terapeutyczna, stężenie osoczowe leku, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Binatta 25 mg
Tapentadol, substancja czynna leku Binatta dostępnego w dawkach 25–250 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, charakteryzuje się biodostępnością około 32% po podaniu doustnym na czczo, z maksymalnym stężeniem (Cmax) osiąganym po 3–6 godzinach. W zakresie dawek terapeutycznych obserwuje się proporcjonalny wzrost AUC, a stan stacjonarny osiągany jest już drugiego dnia terapii przy podawaniu dwa razy na dobę. Tapentadol wykazuje dużą objętość dystrybucji (540 ± 98 l) i niskie wiązanie z białkami surowicy (~20%). Metabolizm jest intensywny, głównie przez glukuronidację (ok. 97% leku ulega biotransformacji), z udziałem enzymów UGT1A6, UGT1A9 i UGT2B7, a metabolity nie wykazują aktywności przeciwbólowej. Eliminacja następuje głównie przez nerki (99%), z okresem półtrwania 5–6 godzin. U osób starszych (65–78 lat) farmakokinetyka tapentadolu jest zbliżona do młodszych dorosłych, z nieistotnym klinicznie obniżeniem Cmax o 16%.
BINATTA, biodostępność tapentadolu, cytochrom P450, dysfunkcja wątroby, enzym CYP, glukuronid, glukuronidacja, hydroksytapentadol, kwas glukuronowy, metabolizm oksydacyjny, metabolizm pierwszego przejścia, N-desmetylotapentadol, O-glukuronid tapentadolu, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, stężenie w surowicy, UDP-glukuronylotransferaza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Nimodypina – Właściwości farmakokinetyczne
Nimodypina, jako bloker kanałów wapniowych, charakteryzuje się specyficzną farmakokinetyką, która determinuje jej zastosowanie kliniczne. Po podaniu doustnym lek jest niemal całkowicie wchłaniany, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w 0,6-1,6 godziny, wynoszącym u osób starszych 7,3-43,2 ng/ml po dawkach 3 x 30 mg/dobę. U osób młodych pojedyncze dawki 30 mg i 60 mg dają średnie stężenia odpowiednio 16 ± 8 ng/ml i 31 ± 12 ng/ml. Farmakokinetyka nimodypiny jest liniowa do dawki 90 mg. Po dożylnym podaniu bolusowym stężenie zmniejsza się dwufazowo z okresami półtrwania 5-10 minut (faza dystrybucji) i około 60 minut (faza eliminacji). Biodostępność doustna jest niska (5-15%) z powodu intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia. Objętość dystrybucji wynosi 0,9-1,6 l/kg, a klirens całkowity 0,6-1,9 l/godz./kg. Nimodypina wiąże się z białkami osocza w 97-99%, a jej przenikanie do płynu mózgowo-rdzeniowego wynosi około 0,5% stężenia osoczowego, co jest istotne dla zastosowań neurologicznych.
bariera łożyskowa, biodostępność nimodypiny, bloker kanałów wapniowych, cytochrom P450, dawka podzielona, farmakokinetyka nimodypiny, izoenzym 3A4, klirens ogólnoustrojowy, kwas glukuronowy, maksymalne stężenie w surowicy, metabolizm pierwszego przejścia, model dwuprzedziałowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksydacyjna O-demetylacja, płyn mózgowo-rdzeniowy, pole pod krzywą stężenie-czas, stan stacjonarny, stężenie w surowicy, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wlew dożylny, wstrzyknięcie bolusa, znakowanie radioaktywnym węglem - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Claritine Active 5 mg + 120 mg
Claritine Active to preparat zawierający loratadynę (5 mg) oraz siarczan pseudoefedryny (120 mg) w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Loratadyna charakteryzuje się szybkim i dobrym wchłanianiem, z Tmax wynoszącym 1-1,5 godziny, oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (97-99%). Metabolizowana jest intensywnie w pierwszym przejściu przez CYP3A4 i CYP2D6 do aktywnego metabolitu desloratadyny, którego Tmax wynosi 1,5-3,7 godziny, a okres półtrwania eliminacji to około 28 godzin (zakres 8,8-92 godz.). Loratadyna i jej metabolit są eliminowane głównie z moczem (40% dawki) i kałem (42% dawki) w postaci sprzężonych metabolitów. U pacjentów z niewydolnością nerek obserwuje się wzrost AUC i Cmax, jednak bez istotnych zmian w okresie półtrwania, a hemodializa nie wpływa na farmakokinetykę. W przewlekłej chorobie wątroby AUC i Cmax loratadyny są dwukrotnie wyższe, a okres półtrwania wydłużony do 24 godzin, z tendencją do dalszego wzrostu wraz z postępem choroby. Wiek nie wymaga modyfikacji dawkowania.
alkalizacja moczu, bariera biologiczna, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, biodostępność, desloratadyna, hemodializa, izoenzymy cytochromu P450, loratadyna, maksymalne stężenie w osoczu, metabolit, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, okres półtrwania, pH moczu, poalkoholowa choroba wątroby, pole pod krzywą AUC, powinowactwo do białek osocza, procesy metaboliczne, przewlekła niewydolność nerek, siarczan pseudoefedryny, wchłanianie loratadyny, wchłanianie pseudoefedryny, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie z moczem, zakwaszenie moczu - Leksykon substancji czynnych
Dekspantenol – Interakcje
Dekspantenol stosowany miejscowo jako monoterapia nie wykazuje istotnych klinicznie interakcji z innymi lekami ani alkoholem. Jednak w preparatach złożonych, gdzie dekspantenol łączy się z innymi substancjami czynnymi, należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne interakcje. Preparaty zawierające dekspantenol i ksylometazolinę mogą wpływać na podwyższenie ciśnienia tętniczego, zwłaszcza w połączeniu z lekami przeciwnadciśnieniowymi (np. metylodopa), inhibitorami MAO czy trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi. Chlorheksydyna obecna w niektórych preparatach (np. Bepanthen Plus) wykazuje niezgodność chemiczną z mydłem i anionowymi środkami powierzchniowo czynnymi, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania tych środków. W preparatach okulistycznych (np. Corneregel) zaleca się zachowanie co najmniej 15-minutowego odstępu między podaniem różnych leków, podając dekspantenol jako ostatni.
anionowy środek powierzchniowo czynny, chlorheksydyna, dekspantenol, dekstrometorfan, hiperkalcemia, inhibitor CYP2D6, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, ksylometazolina, lek przeciwnadciśnieniowy, lek sympatykomimetyczny, metabolizm pierwszego przejścia, naparstnica, ośrodkowy układ nerwowy, preparat okulistyczny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenia rytmu serca, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Deflegmin EFFECT 30 mg/5 ml
Ambroksol chlorowodorek, substancja czynna Deflegmin EFFECT (30 mg/5 ml, syrop), charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z Tmax wynoszącym 0,5-3 godziny. Stężenie w osoczu jest proporcjonalne do dawki, co umożliwia precyzyjne przewidywanie efektu terapeutycznego. Ambroksol wykazuje wysokie powinowactwo do białek osocza (około 90%) oraz szybkie rozprzestrzenianie się, z największym stężeniem w miąższu płucnym, co jest kluczowe dla jego działania mukolitycznego i wykrztuśnego. Metabolizm pierwszego przejścia dotyczy około 30% dawki, głównie w wątrobie, gdzie zachodzą procesy sprzęgania.
ambroksol chlorowodorek, biotransformacja ambroksolu, Deflegmin EFFECT, działanie mukolityczne, działanie wykrztuśne, efekt pierwszego przejścia, metabolizm pierwszego przejścia, miąższ płucny, okres półtrwania, powinowactwo do białek osocza, procesy sprzęgania, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zoloft 50 mg
Sertralina, podawana doustnie w dawkach 50-200 mg raz na dobę, osiąga maksymalne stężenie w osoczu po 4,5-8,4 godzinach, a jej biodostępność nie jest istotnie modyfikowana przez spożycie pokarmu. Lek charakteryzuje się wysokim (98%) wiązaniem z białkami osocza, co ma znaczenie w kontekście potencjalnych interakcji lekowych. Metabolizm sertraliny odbywa się głównie w wątrobie z udziałem enzymów CYP3A4, CYP2C19 oraz CYP2B6, a także transportu przez P-glikoproteinę. Okres półtrwania sertraliny wynosi średnio 26 godzin (zakres 22-36 godzin), co umożliwia dawkowanie raz na dobę, natomiast jej główny metabolit, N-desmetylosertralina, wykazuje dłuższy okres półtrwania (62-104 godziny). Sertralina jest niemal całkowicie metabolizowana, z wydalaniem niezmienionej substancji czynnej z moczem poniżej 0,2%. Farmakokinetyka leku jest proporcjonalna do dawki, co ułatwia indywidualizację terapii.
AUC, biodostępność, biodostępność sertraliny, CYP2B6, CYP2C19, CYP3A4, desmetylosertralina, farmakogenomika, farmakokinetyka proporcjonalna do dawki, klirens kreatyniny, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, N-desmetylosertralina, niewydolność nerek, okres połowicznej eliminacji, okres półtrwania, osoba wolno metabolizująca, P-glikoproteina, sertralina, stan stacjonarny, Tmax, uszkodzenie wątroby, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, Zoloft - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Envil kaszel junior 15 mg/5 ml
Ambroksolu chlorowodorek, substancja czynna syropu Envil kaszel junior (15 mg/5 ml), charakteryzuje się biodostępnością około 60% po podaniu doustnym oraz szybkim wchłanianiem, z osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) we krwi po około 2,5 godzinach na czczo. Stężenie terapeutyczne w osoczu wynosi 30 mg/ml przy dawkowaniu 2 x 30 mg na dobę, a w stanie stacjonarnym osiąga 50 mg/ml. Lek nie wykazuje kumulacji podczas długotrwałej terapii, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa. Okres półtrwania ambroksolu wynosi około 9 godzin, co determinuje schemat dawkowania.
4-tetra-hydrochinazolina, 5-dibromoantranilowy, 6, 8-dibromo-3-(trans-4-hydroksycykloheksyl)-1, aktywny metabolit, ambroksol chlorowodorek, biodostępność, biotransformacja ambroksolu, dawkowanie doustne, efekt terapeutyczny, Envil kaszel junior, faza eliminacji, glukuronian, kwas 3, kwas glukuronowy, metabolizm ambroksolu, metabolizm pierwszego przejścia, okres półtrwania, proces metaboliczny, stan stacjonarny, stężenie maksymalne ambroksolu, stężenie terapeutyczne, terapia długoterminowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tadomon 200 mg
Tapentadol, substancja czynna leku Tadomon, charakteryzuje się średnią bezwzględną biodostępnością około 32% po podaniu pojedynczej dawki na czczo, co wynika z intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia. Po podaniu tabletek o przedłużonym uwalnianiu maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) osiągane jest po 3-6 godzinach, co zapewnia kontrolowane uwalnianie substancji czynnej. W zakresie dawek terapeutycznych obserwuje się proporcjonalny wzrost AUC, co świadczy o liniowej farmakokinetyce. Przy stosowaniu dawek 86 mg i 172 mg dwa razy na dobę stwierdzono umiarkowaną akumulację tapentadolu z współczynnikiem około 1,5, zależną od odstępu między dawkami (12 godzin) oraz pozornego okresu półtrwania leku.
akumulacja leku, AUC, bezwzględna biodostępność, biodostępność leku, Cmax, dystrybucja leku, eliminacja leku, farmakokinetyka tapentadolu, maksymalne stężenie leku, metabolizm leku, metabolizm pierwszego przejścia, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, pole pod krzywą stężenia, proporcjonalność dawki, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tapentadolu winian, wchłanianie leku, współczynnik akumulacji - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Urimper 2 mg
Tolterodyna w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu charakteryzuje się wolniejszym wchłanianiem, z maksymalnym stężeniem w surowicy osiąganym po około 4 godzinach (zakres 2-6 godzin). Okres półtrwania wynosi około 6 godzin u pacjentów z nasilonym metabolizmem oraz około 10 godzin u osób ze słabym metabolizmem (deficyt CYP2D6). Biodostępność leku wynosi 17% u intensywnie metabolizujących i 65% u słabo metabolizujących, co wynika z polimorfizmu enzymu CYP2D6. Tolterodyna i jej aktywny metabolit 5-hydroksymetylowy wiążą się głównie z orozomukoidem, z frakcją wolną odpowiednio 3,7% i 36%. Stan stacjonarny osiągany jest w ciągu 4 dni, a spożycie posiłków nie wpływa na biodostępność, co ułatwia stosowanie leku. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem CYP2D6 i CYP3A4, a lek jest wydalany głównie z moczem (77% dawki), głównie w postaci metabolitów karboksylowanych i dealkilowanych.
biodostępność, ciężkie zaburzenie czynności nerek, cytochrom CYP2D6, klirens inuliny, klirens tolterodyny, kwas 5′-karboksylowy, marskość wątroby, metabolit 5-hydroksymetylowy, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, orozomukoid, pacjent intensywnie metabolizujący, pacjent słabo metabolizujący, parametry farmakokinetyczne, pochodna 5-hydroksymetylowa, polimorfizm genetyczny, stężenie w osoczu, tolterodyna o przedłużonym uwalnianiu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Venlafaxine Actavis 37,5 mg
Venlafaxine Actavis zawiera chlorowodorek wenlafaksyny w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu dostępnych w dawkach 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg. Wenlafaksyna charakteryzuje się wysokim stopniem wchłaniania (≥92%) po podaniu doustnym, jednak biodostępność całkowita wynosi 40-45% z powodu intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia w wątrobie. Substancja czynna jest metabolizowana głównie do aktywnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny (ODV) przez izoenzym CYP2D6, a także do mniej aktywnego N-demetylowenlafaksyny przez CYP3A4. Okres półtrwania wenlafaksyny wynosi 5±2 godziny, a ODV 11±2 godziny. Po podaniu kapsułek o przedłużonym uwalnianiu maksymalne stężenia wenlafaksyny i ODV osiągane są odpowiednio po około 5,5 i 9 godzinach. Zarówno wenlafaksyna, jak i ODV wykazują kinetykę liniową w dawkach 75-450 mg/dobę, a ich wiązanie z białkami osocza jest niskie (27% i 30%). Klirens osoczowy wenlafaksyny wynosi 1,3±0,6 l/h/kg, a ODV 0,4±0,2 l/h/kg, a wydalanie następuje głównie przez nerki (87% dawki w ciągu 48 godzin, w tym 5% w postaci niezmienionej wenlafaksyny). Wiek i płeć nie wpływają istotnie na farmakokinetykę leku.
aktywny metabolit, biodostępność leku, chlorowodorek wenlafaksyny, enzym cytochromu P450, hemodializa, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, kinetyka liniowa, klirens osoczowy, metabolizm pierwszego przejścia, N-demetylowenlafaksyna, O-demetylowenlafaksyna, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genetyczny, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atorvastatin Medical Valley 20 mg
Atorwastatyna wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność tabletek powlekanych jest wysoka (95-99% względem roztworu), jednak całkowita biodostępność leku wynosi około 12% z powodu efektu pierwszego przejścia w jelitach i wątrobie. Lek charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (~381 L) oraz bardzo wysokim wiązaniem z białkami osocza (≥98%). Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, a jej aktywne metabolity (orto- i parahydroksylowe) odpowiadają za około 70% całkowitej aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA, co wydłuża okres działania terapeutycznego do 20-30 godzin, mimo że okres półtrwania substancji macierzystej wynosi około 14 godzin. Eliminacja leku odbywa się głównie z żółcią, bez istotnej recyrkulacji wątrobowo-jelitowej.
atorwastatyna, białko oporności raka piersi, biodostępność, CYP3A4, cytochrom P-450, dawkowanie leku, działanie hipolipemizujące, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, metabolizm pierwszego przejścia, mięśnie poprzecznie prążkowane, niewydolność nerek, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, P-glikoproteina, pochodne hydroksylowe, polimorfizm genetyczny, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, stężenie w osoczu, uszkodzenie wątroby, zaburzenia czynności nerek - Leksykon substancji czynnych
Betahistyna – Właściwości farmakokinetyczne
Betahistyna charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z Tmax około 1 godziny po podaniu doustnym. Biodostępność wynosi około 1% z powodu intensywnego efektu pierwszego przejścia. Lek wykazuje niski stopień wiązania z białkami osocza (<5%), co wpływa na jego dystrybucję i ogranicza potencjał interakcji farmakokinetycznych. Betahistyna jest szybko metabolizowana przez enzymy monoaminooksydazy (MAO) do nieaktywnych metabolitów, głównie kwasu 2-pirydylooctowego (2-PAA), którego okres półtrwania wynosi około 3,5 godziny. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydalaniem około 85% dawki w postaci metabolitu 2-PAA w moczu w ciągu 24 godzin. Farmakokinetyka betahistyny jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych 8-48 mg, co umożliwia przewidywalne dawkowanie.
badanie biorównoważności, biodostępność betahistyny, choroba Ménière’a, cytochrom P450, czas osiągnięcia maksymalnego stężenia, efekt pierwszego przejścia, interakcja farmakokinetyczna, kwas 2-pirydylooctowy, liniowa farmakokinetyka, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm przedogólnoustrojowy, metabolizm wątrobowy, monoaminooksydaza, obszar pod krzywą, okres półtrwania, stężenie maksymalne, tabletka o natychmiastowym uwalnianiu, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z żółcią, zawrót głowy pochodzenia przedsionkowego - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Coldrex MaxGrip C –
Coldrex MaxGrip C zawiera pięć substancji aktywnych o zróżnicowanym profilu farmakokinetycznym: paracetamol (500 mg), kofeinę (25 mg), chlorowodorek fenylefryny (5 mg), wodzian terpinu (20 mg) oraz kwas askorbowy (30 mg). Paracetamol charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem, dystrybucją do płynów ustrojowych oraz metabolizmem wątrobowym z udziałem glukuronidacji i siarczanowania, z powstawaniem hepatotoksycznego metabolitu NAPQI, który jest detoksykowany przez glutation. Okres półtrwania paracetamolu wynosi 1-4 godziny. U pacjentów z niewydolnością wątroby farmakokinetyka jest zbliżona do zdrowych, choć w ciężkiej niewydolności obserwuje się wydłużenie T1/2. U chorych z niewydolnością nerek zaleca się wydłużenie odstępów dawkowania ze względu na kumulację metabolitów. Kofeina szybko się wchłania (Tmax ok. 1 godz.), z okresem półtrwania około 3,5 godziny, a jej eliminacja odbywa się głównie przez nerki w postaci metabolitów. Fenylefryna wykazuje nierównomierne wchłanianie i intensywny metabolizm pierwszego przejścia, z Tmax 1-2 godziny i T1/2 2-3 godziny, eliminowana głównie przez nerki jako siarczany.
białka osocza, chlorowodorek fenylefryny, farmakokinetyka, glukuronidacja, glutation wątrobowy, inhibitor monoaminooksydazy, kofeina, kwas 1-metylomoczowy, kwas askorbowy, kwas dehydroaskorbowy, kwas szczawiowy, metabolity polarne, metabolizm pierwszego przejścia, N-acetylo-p-benzochinoimina, okres półtrwania, ostra niewydolność wątroby, paracetamol, przewlekła niewydolność nerek, siarczan kwasu askorbowego, witamina C, wodzian terpinu, wyrównana niewydolność wątroby, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – AuroBetina 8 mg
Betahistyna dichlorowodorek, substancja czynna leku AuroBetina, jest lekiem z grupy preparatów stosowanych w zawrotach głowy (kod ATC: N07C A01). Działa jako częściowy agonista receptorów histaminowych H1 oraz antagonista receptorów H3, co prowadzi do zwiększenia uwalniania histaminy i poprawy mikrokrążenia w uchu wewnętrznym oraz mózgu. Betahistyna ułatwia kompensację przedsionkową, przyspieszając powrót funkcji przedsionka po uszkodzeniu nerwu, co potwierdzono zarówno w badaniach na zwierzętach, jak i u ludzi. W badaniach klinicznych wykazano istotną poprawę nasilenia i częstości napadów zawrotów głowy, zwłaszcza w chorobie Ménière’a. Po podaniu doustnym betahistyna jest szybko i niemal całkowicie wchłaniana, metabolizowana do nieaktywnego kwasu 2-pirydylooctowego (2-PAA), którego stężenie maksymalne w osoczu osiąga się po około 1 godzinie, a okres półtrwania wynosi około 3,5 godziny. Wydalanie 2-PAA następuje głównie przez nerki, a farmakokinetyka betahistyny jest liniowa w dawkach od 8 mg do 48 mg.
betahistyna dichlorowodorek, choroba Ménière’a, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, farmakodynamika betahistyny, farmakokinetyka betahistyny, jądra przedsionkowe, kompensacja przedsionkowa, kwas 2-pirydylooctowy, metabolizm pierwszego przejścia, mikrokrążenie, napady zawrotów głowy, nerw przedsionkowy, potencjał mutagenny, prążek naczyniowy ucha wewnętrznego, toksyczność przewlekła, ucho wewnętrzne, układ histaminergiczny, wiązanie z białkami osocza, zawroty głowy pochodzenia przedsionkowego - Leksykon leków
Interakcje leku – Azelastine hydrochloride + Fluticasone propionate Teva (137 mcg + 50 mcg)/dawkę donosową
Produkt leczniczy Azelastine hydrochloride + Fluticasone propionate Teva w formie aerozolu do nosa zawiera azelastynę chlorowodorek (137 µg/dawkę) oraz flutykazon propionian (50 µg/dawkę). Flutykazon podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia przez CYP3A4, co skutkuje niską ekspozycją ogólnoustrojową po podaniu donosowym. Interakcje lekowe dotyczą głównie flutykazonu i jego metabolizmu, zwłaszcza w obecności silnych inhibitorów CYP3A4, takich jak rytonawir, który znacząco zwiększa stężenie flutykazonu w osoczu i obniża poziom kortyzolu, co może prowadzić do ogólnoustrojowych działań kortykosteroidów. Podobne ryzyko występuje przy stosowaniu inhibitorów zawierających kobicystat, dlatego takie połączenia należy unikać lub monitorować pacjenta pod kątem działań niepożądanych. Ketokonazol i erytromycyna wykazują mniejsze lub nieistotne zwiększenie ekspozycji flutykazonu, jednak zaleca się ostrożność przy ich stosowaniu.
aerozol do nosa, azelastyny chlorowodorek, cytochrom P450 3A4, działanie ogólnoustrojowe kortykosteroidów, działanie uspokajające, ekspozycja ogólnoustrojowa, erytromycyna, flutykazonu propionian, inhibitor cytochromu P450 3A4, ketokonazol, klirens ustrojowy, kobicystat, lek uspokajający, leki hamujące OUN, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm substancji czynnej, ośrodkowy układ nerwowy, rytonawir, stężenie kortyzolu, zaburzenia sprawności psychofizycznej - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Eztom 50 mcg/dawkę
Mometazonu furoinian w preparacie Eztom (50 µg/dawkę, aerozol do nosa) charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem ogólnoustrojowym, z biodostępnością w osoczu poniżej 1%, co zostało potwierdzone wysoce czułą metodą analityczną (dolna granica oznaczalności 0,25 pg/ml). Niska biodostępność oraz ograniczona dystrybucja systemowa wynikają z minimalnego wchłaniania donosowego oraz intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia w wątrobie, co skutecznie ogranicza ekspozycję ogólnoustrojową substancji czynnej. Taki profil farmakokinetyczny minimalizuje ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych typowych dla kortykosteroidów, jednocześnie zapewniając skuteczne miejscowe działanie przeciwzapalne w błonie śluzowej nosa.
aerozol do nosa, aerozol donosowy, biodostępność osoczowa, biotransformacja, błona śluzowa nosa, dystrybucja ogólnoustrojowa, działanie przeciwzapalne, ekspozycja ogólnoustrojowa, kortykosteroid, metabolit, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, mometazon furoinian, wydalanie nerkowe, wydalanie wątrobowe - Leksykon substancji czynnych
Chlormadynon octan – Właściwości farmakokinetyczne
Chlormadynon octan, stosowany w preparatach Madinette i Symbella (0,03 mg etynyloestradiolu + 2 mg chlormadynonu octanu), charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po 1-2 godzinach. Substancja ta wykazuje wysokie (>95%) wiązanie z albuminami, nie wykazując powinowactwa do SHBG ani CBG, co wpływa na jej dystrybucję i farmakokinetykę. Metabolizm chlormadynonu obejmuje redukcję, oksydację oraz koniugację z glukuronidami i siarczanami, prowadząc do powstania aktywnych antyandrogenowo metabolitów 3α- i 3β-hydroksychlormadynonu octanu. Okres półtrwania wynosi około 34 godziny po pojedynczej dawce i 36-39 godzin przy dawkach wielokrotnych, a eliminacja zachodzi równomiernie przez nerki i kał.
2-hydroksyetynyloestradiol, 2α-hydroksychlormadynonu octan, 3α-hydroksychlormadynonu octan, 3β-hydroksychlormadynonu octan, biodostępność ogólnoustrojowa, biotransformacja, chlormadynonu octan, cytochrom P-450, działanie antyandrogenowe, działanie progestagenne, etynyloestradiol, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykosteroidy, hydroksylacja pierścienia aromatycznego, interakcja lekowa, koniugacja przedukładowa, krążenie jelitowo-wątrobowe, metabolizm pierwszego przejścia, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne - Leksykon leków
Interakcje leku – Aurodisc (50 mcg + 250 mcg)/dawkę
Produkt leczniczy Aurodisc, zawierający salmeterol (β2-agonista) oraz flutykazon propionian (kortykosteroid wziewny), wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne. β-adrenolityki (np. propranolol, metoprolol, atenolol) antagonizują działanie salmeterolu, co jest przeciwwskazaniem u pacjentów z astmą. Jednoczesne stosowanie innych β2-agonistów lub leków nasilających hipokaliemię (pochodne ksantyny, kortykosteroidy w dużych dawkach, diuretyki pętlowe i tiazydowe) zwiększa ryzyko działań niepożądanych, takich jak drżenie mięśniowe, tachykardia i hipokaliemia, co wymaga monitorowania stężenia potasu, zwłaszcza w ciężkich epizodach astmy. Salmeterol jest metabolizowany przez CYP3A4, a silne inhibitory tego enzymu (ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, telitromycyna) mogą zwiększać jego stężenie w surowicy nawet 15-krotnie (AUC) i 1,4-krotnie (Cmax), co podnosi ryzyko wydłużenia QTc i kołatania serca. Umiarkowane inhibitory CYP3A4, takie jak erytromycyna, powodują niewielkie, nieistotne statystycznie zwiększenie ekspozycji na salmeterol.
aminofilina, astma oskrzelowa, atenolol, beta-adrenolityk, beta2-agonista, CYP3A4, drżenie mięśniowe, działanie niepożądane glikokortykosteroidów, erytromycyna, flutykazon, hepatotoksyczność, hipokaliemia, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, klirens osoczowy, kobicystat, kołatanie serca, kortykosteroid wziewny, lek moczopędny, metabolizm pierwszego przejścia, metoprolol, niewydolność oddechowa, pochodna ksantyny, propranolol, receptor beta-adrenergiczny, rytonawir, supresja nadnerczy, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, tachykardia, telitromycyna, teofilina, wydłużenie QTc, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zespół Cushinga - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Noradrenaline SUN 0,5 mg/ml
Noradrenalina w preparacie Noradrenaline SUN występuje wyłącznie w aktywnym izomerze L, w stężeniu 0,5 mg/ml (winian noradrenaliny 1,0 mg/ml), podawanym dożylnie w formie roztworu do infuzji. Charakteryzuje się bardzo niską biodostępnością po podaniu doustnym i podskórnym z powodu szybkiej inaktywacji w przewodzie pokarmowym oraz intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia. Po podaniu dożylnym efekt presyjny pojawia się szybko i ustępuje w ciągu 1-2 minut po zakończeniu wlewu, a stabilne stężenie w osoczu osiągane jest w ciągu 5-10 minut. Fizjologiczne stężenie noradrenaliny w osoczu wynosi 167-220 pg/ml (średnio 203 ±10 pg/ml), a okres półtrwania leku w osoczu jest krótki i wynosi 2-2,5 minuty. Noradrenalina nie przenika łatwo przez barierę krew-mózg, co ogranicza jej wpływ na ośrodkowy układ nerwowy.
3-metoksy-4-hydroksyfenyloetylenoglikol, 4-dihydroksyfenyloglikol, bariera krew-mózg, efekt presyjny, guz chromochłonny, katecholo-O-metylotransferaza, koniugat glukuronidowy, koniugat siarczanowy, kwas 3, kwas wanilinomigdałowy, metabolizm pierwszego przejścia, monoaminooksydaza, noradrenalina, ośrodkowy układ nerwowy, podanie dożylne, podanie podskórne, przewód pokarmowy, roztwór do infuzji, winian noradrenaliny, wlew ciągły, wychwyt zwrotny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Monoprost 50 mcg/ml
Przedawkowanie latanoprostu, substancji czynnej kropli do oczu Monoprost (50 μg/ml), w przypadku miejscowego podania objawia się głównie podrażnieniem oka i przekrwieniem spojówki, bez poważniejszych działań niepożądanych. W przypadku doustnego spożycia, dawki zawarte w butelkach (125 μg na miesiąc lub 300 μg na trzy miesiące) ulegają ponad 90% metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, co znacząco ogranicza biodostępność i toksyczność. Dożylne podanie latanoprostu w dawce 3 μg/kg mc. nie wywołuje objawów, natomiast dawki 5,5-10 μg/kg mc. mogą powodować nudności, bóle brzucha, zawroty głowy, zmęczenie, uderzenia gorąca i nadmierne pocenie się.
astma oskrzelowa, biodostępność, ból brzucha, dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, krople do oczu, latanoprost, leczenie objawowe, łzawienie, metabolizm pierwszego przejścia, nudności, objawy przedawkowania, podrażnienie oka, przedawkowanie miejscowe, przekrwienie spojówki, roztwór fizjologiczny, skurcz oskrzeli, stężenie w osoczu, uczucie ciała obcego, uderzenia gorąca, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, zaczerwienienie oka, zawroty głowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pronasal Control 50 mcg/dawkę
Mometazonu furoinian, stosowany donosowo w preparacie Pronasal Control w dawce 50 mikrogramów na dawkę, charakteryzuje się bardzo niską biodostępnością ogólnoustrojową, wynoszącą mniej niż 1%. Tak niska absorpcja systemowa jest potwierdzona czułą metodą analityczną o granicy wykrywalności 0,25 pg/ml. Minimalne wchłanianie do krążenia ogólnego ogranicza dystrybucję systemową, co przekłada się na działanie głównie miejscowe na błonę śluzową nosa. Połknięta niewielka ilość leku ulega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, co dodatkowo redukuje dostępność niezmienionego mometazonu w organizmie.
biodostępność mometazonu, biodostępność ogólnoustrojowa, błona śluzowa nosa, dystrybucja ogólnoustrojowa, działanie niepożądane, glikokortykosteroid, granica wykrywalności, metabolity mometazonu, metabolizm pierwszego przejścia, mometazon furoinian, parametry farmakokinetyczne, podanie donosowe, procesy metaboliczne, wchłanianie mometazonu, wydalanie nerkowe, wydalanie wątrobowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Omeprazole Genoptim 20 mg
Omeprazol charakteryzuje się niestabilnością w środowisku kwaśnym, dlatego podawany jest w formie kapsułek z powlekanymi peletkami, co chroni substancję przed degradacją w żołądku. Wchłanianie zachodzi głównie w jelicie cienkim, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po 1-2 godzinach, a okres wchłaniania trwa 3-6 godzin. Biodostępność po jednorazowym podaniu doustnym wynosi około 40%, a przy dawkowaniu wielokrotnym wzrasta do około 60%. Omeprazol wiąże się z białkami osocza w 97%, a jego objętość dystrybucji u zdrowych osób wynosi około 0,3 l/kg masy ciała. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez izoenzym CYP2C19 (polimorficzny) oraz CYP3A4, z wydalaniem około 80% dawki z moczem w postaci metabolitów i 20% z kałem.
białka osocza, biodostępność, cytochrom P450, eliminacja omeprazolu, eliminacja z osocza, farmakokinetyka omeprazolu, hydroksyomeprazol, interakcje metaboliczne, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP3A4, jelito cienkie, klirens ogólnoustrojowy, krzywa stężenia w czasie, kwas solny, metabolity, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, nieliniowość farmakokinetyczna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, populacja pediatryczna, powlekane peletki, stężenie w osoczu, sulfon omeprazolu, system enzymatyczny, trudność w połykaniu, wiek podeszły, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Xanconalon 5 mg + 2,5 mg
Xanconalon to lek przeciwbólowy z grupy opioidów, zawierający oksykodon (agonista receptorów opioidowych kappa, mi i delta) oraz nalokson (antagonista receptorów opioidowych). Oksykodon działa głównie w ośrodkowym układzie nerwowym, zapewniając skuteczne działanie analgetyczne, natomiast nalokson, dzięki niskiej biodostępności systemowej (<3% po podaniu doustnym), wywiera miejscowy antagonizm receptorów opioidowych w przewodzie pokarmowym. Ten mechanizm ogranicza typowe działania niepożądane opioidów, takie jak zaparcia, bez istotnego wpływu na działanie analgetyczne oksykodonu. Warto również zwrócić uwagę na potencjalny wpływ opioidów na układ wewnątrzwydzielniczy i immunologiczny, choć kliniczne znaczenie tych efektów nie jest jednoznacznie ustalone.
agonista receptora opioidowego, alkaloid opium, antagonista receptora, antagonizm kompetycyjny, ból nienowotworowy, działanie niepożądane przewodu pokarmowego, lek przeciwbólowy, lek przeczyszczający, metabolizm pierwszego przejścia, nalokson, oksykodon, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, półsyntetyczny opioid, receptor opioidowy, receptor opioidowy kappa, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, terapia skojarzona, układ odpornościowy, układ wewnątrzwydzielniczy, zaburzenie czynności jelit, zaparcie wywołane opioidami - Leksykon substancji czynnych
Leflunomid – Właściwości farmakokinetyczne
Leflunomid jest lekiem przeciwreumatycznym modyfikującym przebieg choroby, stosowanym w aktywnej postaci reumatoidalnego zapalenia stawów. Jego działanie terapeutyczne opiera się na aktywnym metabolicie A771726, powstającym w wyniku szybkiej biotransformacji leflunomidu w ścianie jelit i wątrobie. Lek charakteryzuje się wysokim stopniem wchłaniania (82-95%) niezależnym od przyjmowania posiłków oraz zmiennym czasie osiągnięcia maksymalnego stężenia metabolitu (Tmax 1-24 h). Ze względu na długi okres półtrwania A771726 (~2 tygodnie), stosuje się dawkę nasycającą 100 mg przez 3 dni, co pozwala szybciej osiągnąć stężenie stacjonarne. Przy dawce 20 mg/dobę średnie stężenie metabolitu w stanie równowagi wynosi około 35 μg/ml, z kumulacją 33-35-krotną względem pojedynczej dawki. Metabolit wiąże się intensywnie z białkami osocza (>99%, głównie albuminami), a jego pozorna objętość dystrybucji wynosi około 11 litrów. Klirens A771726 jest niski (~31 ml/h), co przekłada się na powolną eliminację.
aktywator cytochromu P-450, albumina, biotransformacja, cholestyramina, ciągła dializa otrzewnowa, cymetydyna, cytoplazma komórki, dawka nasycająca, dializa, diklofenak, ekspozycja układowa, glukuronidacja, hemodializa, ibuprofen, inhibitor cytochromu P-450, klirens, krążenie jelitowo-wątrobowe, leflunomid, lek przeciwreumatyczny modyfikujący przebieg choroby, metabolit A771726, metabolizm pierwszego przejścia, mikrosomy, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, przewlekła niewydolność nerek, reumatoidalne zapalenie stawów, ryfampicyna, ściana jelit, stan równowagi, stężenie stacjonarne, tolbutamid, warfaryna, węgiel aktywowany, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie z żółcią, zdrowy ochotnik - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lercaprel 10 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Lercaprel zawiera enalapryl maleinian (10 mg) oraz lerkanidypinę chlorowodorek (10 mg), które nie wykazują interakcji farmakokinetycznych przy jednoczesnym podaniu. Enalapryl charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (maksymalne stężenie w surowicy po 1 godzinie) i biodostępnością około 60%, niezależnie od obecności pokarmu. Po wchłonięciu ulega szybkiemu przekształceniu do aktywnego metabolitu enalaprylatu, którego maksymalne stężenie osiągane jest po około 4 godzinach, a okres półtrwania wynosi 11 godzin. Enalaprylat jest wydalany głównie przez nerki (około 60% dawki), a u pacjentów z niewydolnością nerek obserwuje się istotne zwiększenie ekspozycji (AUC wzrasta 2- do 8-krotnie w zależności od stopnia niewydolności). Enalaprylat można usunąć z krążenia za pomocą hemodializy (klirens dializy 62 ml/min). W mleku kobiet karmiących stężenia enalaprylu i enalaprylatu są niskie, a szacunkowe spożycie przez niemowlę wynosi około 0,16% dawki matki.
biodostępność enalaprylu, biodostępność ustrojowa, CYP3A4, dializoterapia, enalapryl maleinian, enalaprylat, enancjomer, kinetyka nieliniowa, klirens kreatyniny, konwertaza angiotensyny, lerkanidypina chlorowodorek, metabolizm pierwszego przejścia, mikrosomy wątroby, niewydolność nerek, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, przenikanie enalaprylu, stężenie w surowicy, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Torvazin Plus 10 mg + 10 mg
Torvazin Plus to lek łączący atorwastatynę (10, 20 lub 40 mg) i ezetymib (10 mg), wykazujący równoważność biologiczną z podawaniem tych substancji osobno. Atorwastatyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (Cmax w 1-2 godziny), wysokim wiązaniem z białkami osocza (≥98%) oraz niską całkowitą dostępnością biologiczną (~12%) z powodu metabolizmu pierwszego przejścia i wstępnego klirensu jelitowego. Metabolizowana jest głównie przez CYP3A4 do aktywnych metabolitów, które odpowiadają za około 70% działania hamującego reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania atorwastatyny wynosi około 14 godzin, a jej działanie utrzymuje się 20-30 godzin. Ezetymib ulega szybkiemu wchłanianiu i sprzęganiu z kwasem glukuronowym, z Cmax osiąganym w 1-2 godziny (glukuronid) lub 4-12 godzin (ezetymib). Wiązanie z białkami osocza jest bardzo wysokie (99,7% dla ezetymibu, 88-92% dla glukuronidu). Ezetymib jest eliminowany głównie z żółcią (78%) i moczem (11%), a jego okres półtrwania wynosi około 22 godziny. Obecność pokarmu nie wpływa na biodostępność ezetymibu.
atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cytochrom P450 3A4, dostępność biologiczna, dystrybucja, ezetymib, glukuronid ezetymibu, glukuronid fenolowy, glukuronidacja, klirens kreatyniny, klirens żółciowy, krążenie jelitowo-wątrobowe, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność nerek, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, polimorfizm genu, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pompy efluksowe, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, równoważność biologiczna, skala Child-Pugha, stężenie w osoczu, transporter OATP1B1, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Loper 2 mg
Loperamid, substancja czynna leku Loper 2 mg, wykazuje specyficzny profil farmakokinetyczny, który warunkuje jego skuteczność w terapii biegunek. Lek jest dobrze wchłaniany z przewodu pokarmowego, głównie w jelitach, jednak jego biodostępność systemowa jest ograniczona przez intensywny metabolizm pierwszego przejścia w wątrobie. W badaniach na modelu zwierzęcym wykazano wysokie powinowactwo loperamidu do komórek ściany jelita, zwłaszcza receptorów w warstwie mięśni podłużnych, co tłumaczy jego miejscowe działanie. Metabolizm wątrobowy obejmuje głównie oksydacyjną N-demetylację oraz sprzęganie metabolitów, które są następnie wydalane z żółcią do przewodu pokarmowego.
biodostępność systemowa, biotransformacja, dawkowanie, droga jelitowa, działanie przeciwbiegunkowe, eliminacja leku, kał, komfort pacjenta, krążenie wrotne, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, okres półtrwania, oksydacyjna N-demetylacja, profil bezpieczeństwa, przestrzeganie zaleceń terapeutycznych, receptory mięśni podłużnych jelita, sprzęganie metabolitów, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wydalanie z żółcią - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sastium 100 mg
Sertralina, podawana doustnie w dawkach od 50 do 200 mg, osiąga maksymalne stężenie w osoczu po 4,5-8,4 godzinach, a jej biodostępność nie jest istotnie modyfikowana przez obecność pokarmu. Lek charakteryzuje się wysokim (ok. 98%) wiązaniem z białkami osocza oraz intensywnym metabolizmem wątrobowym, głównie przez enzymy CYP3A4, CYP2C19 i CYP2B6. Okres półtrwania sertraliny wynosi średnio 26 godzin (zakres 22-36 h), co umożliwia podawanie raz na dobę i prowadzi do około dwukrotnej kumulacji w stanie stacjonarnym osiąganym po około tygodniu. Główny metabolit, N-desmetylosertralina, ma dłuższy okres półtrwania (62-104 h). Eliminacja leku odbywa się głównie przez metabolity wydalane z kałem i moczem, przy minimalnym wydalaniu niezmienionej substancji (<0,2%). Farmakokinetyka sertraliny jest proporcjonalna do dawki w zakresie terapeutycznym, co ułatwia dostosowanie dawkowania.
badanie farmakogenomiczne, biodostępność, biotransformacja sertraliny, cytochrom CYP2B6, cytochrom CYP2C19, cytochrom CYP3A4, desmetylosertralina, dysfunkcja nerek, farmakokinetyka proporcjonalna do dawki, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm sertraliny, metabolizm wątrobowy, N-desmetylosertralina, niewydolność nerek, okres półtrwania, P-glikoproteina, pole pod krzywą, polimorfizm genetyczny, Sastium, sertralina, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, substancja czynna, szlak enzymatyczny, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Submena 400 mcg
Submena to podjęzykowa tabletka zawierająca mikronizowany cytrynian fentanylu w dawkach 100, 200, 400 i 800 μg, charakteryzująca się wysoką lipofilnością i szybkim wchłanianiem przez błony śluzowe jamy ustnej. Bezwzględna biodostępność wynosi 54%, co jest znacząco wyższe niż przy podaniu doustnym, dzięki uniknięciu efektu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenia fentanylu w osoczu wahają się od 0,2 do 1,3 ng/ml, osiągane w czasie 22,5-240 minut, zależnie od dawki. Fentanyl wiąże się z białkami osocza w 80-85%, głównie z α1-glikoproteiną, a jego objętość dystrybucji wynosi 3-6 l/kg, co wskazuje na szeroką dystrybucję, w tym przenikanie przez barierę krew-mózg. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, prowadząc do nieaktywnych metabolitów, a klirens osoczowy wynosi około 0,5 l/h/kg.
albuminy, alfa-1-glikoproteina, bariera krew-mózg, biodostępność, biorównoważność, biotransformacja, cytochrom P450, cytrynian fentanylu, dwufazowa eliminacja, działanie przeciwbólowe, enzym CYP3A4, farmakokinetyka, klirens, lipoproteiny, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stężenie w osoczu, tabletka podjęzykowa, właściwości lipofilne, wydalanie nerkowe, wyniszczenie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – ASPIGOLA smak miętowy bez cukru 2 mg + 0,6 mg + 1,2 mg
Produkt leczniczy ASPIGOLA w formie pastylek twardych o smaku miętowym zawiera lidokainę chlorowodorek jednowodny (2,0 mg), alkohol 2,4-dichlorobenzylowy (1,2 mg) oraz amylometakrezol (0,6 mg). Lidokaina wykazuje dobrą absorpcję przez błony śluzowe jamy ustnej i gardła, podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, gdzie ulega deetylacji do aktywnego metabolitu MEGX, a następnie do glicynianu ksylidyny (GX). Okres półtrwania lidokainy wynosi około 100 minut (1-2 godziny), natomiast metabolit GX charakteryzuje się dłuższym okresem półtrwania, co może prowadzić do kumulacji, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami nerkowymi. Eliminacja lidokainy odbywa się głównie przez nerki, z mniej niż 10% dawki wydalanej w formie niezmienionej. Alkohol 2,4-dichlorobenzylowy oraz amylometakrezol są szybko uwalniane do śliny, osiągając maksymalne stężenie w ciągu 3-4 minut od rozpoczęcia ssania pastylki, a po 120 minutach w ślinie wykrywa się około 50% podanej dawki tych substancji.
4-dichlorobenzylowy, alkohol 2, amylometakrezol, biodostępność, błona śluzowa jamy ustnej, choroba wątroby, eliminacja leku, glicynian ksylidyny, lidokainy chlorowodorek jednowodny, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, monoetyloglicynian ksylidyny, okres półtrwania, pastylka twarda, stężenie maksymalne, wchłanianie przez błony śluzowe, wlew dożylny, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Interakcje leku – Salflumix Easyhaler (50 mcg + 250 mcg)/dawkę odmierzoną
Produkt Salflumix Easyhaler, zawierający salmeterol i flutykazon propionian, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii. β-adrenolityki (zarówno selektywne, jak i nieselektywne) mogą antagonizować działanie salmeterolu, co prowadzi do osłabienia efektu terapeutycznego i jest przeciwwskazaniem u pacjentów z astmą. Jednoczesne stosowanie innych leków działających na receptory β-adrenergiczne może wywołać działanie addycyjne, zwiększając ryzyko działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hipokaliemii, zwłaszcza przy współistniejącym stosowaniu pochodnych ksantyny, steroidów i leków moczopędnych. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę), powodują znaczące zwiększenie ekspozycji na salmeterol (1,4-krotne zwiększenie Cₘₐₓ i 15-krotne AUC), co może skutkować wydłużeniem odstępu QTc i kołataniem serca, dlatego ich jednoczesne stosowanie należy unikać, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Umiarkowane inhibitory CYP3A4, np. erytromycyna (500 mg trzy razy na dobę), wykazują mniejszy wpływ na farmakokinetykę salmeterolu i nie powodują ciężkich działań niepożądanych, jednak wymagana jest ostrożność i monitorowanie pacjenta.
działania niepożądane kortykosteroidów, działanie addycyjne, działanie sympatykomimetyczne, erytromycyna, farmakokinetyka salmeterolu, hipokaliemia, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, kobicystat, kołatanie serca, lek moczopędny, metabolizm pierwszego przejścia, odstęp QTc, ośrodkowy układ nerwowy, pochodne ksantyny, receptory β-adrenergiczne, rytonawir, salmeterol i flutykazon propionian, steroid, telitromycyna, układ oddechowy, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zespół Cushinga, β-adrenolityk, β2-agonista - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Flixotide Dysk 250 mcg/dawkę inh.
Flutykazonu propionian, substancja czynna Flixotide Dysk, charakteryzuje się całkowitą biodostępnością po podaniu wziewnym w zakresie 12-26% dawki nominalnej, zależną od typu inhalatora. Wchłanianie ogólnoustrojowe przebiega dwufazowo, z szybkim początkiem absorpcji w płucach, które stanowią główne miejsce wchłaniania. Dawka nie zdeponowana w płucach jest połykana, jednak biodostępność z przewodu pokarmowego jest minimalna (<1%) z powodu słabej rozpuszczalności w wodzie oraz intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia. Flutykazon jest wydalany głównie z kałem (87-100% dawki), w formie niezmienionej lub nieczynnych metabolitów.
absorpcja, biodostępność flutykazonu, dawka inhalacyjna, dawka nominalna, depozycja w drogach oddechowych, droga wziewna, Flixotide Dysk, flutykazonu propionian, forma niezmieniona leku, krążenie ogólne, laktoza jednowodna, metabolizm pierwszego przejścia, mikronizowany flutykazonu propionian, nieczynny metabolit, nietolerancja laktozy, podanie doustne, proszek do inhalacji, przewód pokarmowy, substancja czynna, substancja pomocnicza, typ inhalatora, wchłanianie ogólnoustrojowe, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie z kałem - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Betahistine dihydrochloride Accord 16 mg
Dichlorowodorek betahistyny wykazuje szybkie i całkowite wchłanianie po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym około 1 godziny po podaniu na czczo. Substancja charakteryzuje się minimalnym wiązaniem z białkami osocza, co wpływa na jej biodostępność i ogranicza potencjalne interakcje lekowe. Betahistyna ulega intensywnemu metabolizmowi w wątrobie, gdzie głównym metabolitem jest kwas 2-pirydylooctowy. Ze względu na niski poziom niezmienionej betahistyny w osoczu, farmakokinetyka leku oceniana jest na podstawie stężeń tego metabolitu, który osiąga maksymalne stężenie po około 1 godzinie, a jego okres półtrwania wynosi około 3,5 godziny.
biodostępność, biotransformacja, dawkowanie, dichlorowodorek betahistyny, eliminacja leku, farmakokinetyka, interakcja lekowa, kwas 2-pirydylooctowy, metabolit, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm przedogólnoustrojowy, okres półtrwania, stężenie maksymalne, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie z żółcią, zaburzenie przedsionkowe, znakowanie izotopowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ketoprofen Dompé 50 mg
Ketoprofen w postaci soli lizynowej cechuje się zwiększoną rozpuszczalnością, co przekłada się na szybkie wchłanianie po podaniu doustnym w formie roztworu wodnego oraz szybkie osiągnięcie maksymalnego stężenia w osoczu. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (95-99%) oraz zdolność do akumulacji w tkankach, zwłaszcza w migdałkach i płynie maziowym, co jest istotne w terapii stanów zapalnych stawów. Farmakokinetyka ketoprofenu charakteryzuje się intensywnym metabolizmem pierwszego przejścia, z 60-80% dawki wydalanej w postaci metabolitów z moczem, oraz szybkim wydalaniem nerkowym – 50% dawki jest eliminowane w ciągu pierwszych 6 godzin, co wskazuje na krótki okres półtrwania leku. Wielokrotne podawanie nie powoduje kumulacji substancji czynnej w organizmie.
białko osocza, biotransformacja, droga nerkowa, dystrybucja tkankowa, efekt przeciwbólowy, eliminacja leku, metabolizm pierwszego przejścia, modyfikacja dawkowania, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, płyn maziowy, populacja pediatryczna, profil kinetyczny, sól lizynowa, sól lizynowa ketoprofenu, stężenie leku w osoczu, wiązanie z białkami - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bisoratio ASA 5 mg + 75 mg
Bisoratio ASA to preparat zawierający bisoprololu fumaranu (5 mg lub 10 mg) oraz kwas acetylosalicylowy (75 mg), którego farmakokinetyka odzwierciedla właściwości obu składników. Bisoprolol charakteryzuje się wysoką biodostępnością (~90%), niskim wiązaniem z białkami osocza (~30%) oraz objętością dystrybucji około 3,5 l/kg masy ciała. Eliminacja bisoprololu odbywa się w równych proporcjach przez metabolizm wątrobowy (50%) i wydalanie nerkowe w postaci niezmienionej (50%), co umożliwia stosowanie standardowych dawek u pacjentów z izolowanymi zaburzeniami funkcji wątroby lub nerek. Okres półtrwania wynosi 10-12 godzin, wydłużając się do 17 godzin u chorych z niewydolnością serca (klasa III wg NYHA), przy czym klirens całkowity wynosi około 15 l/h. Farmakokinetyka bisoprololu jest liniowa i niezależna od wieku, jednak u pacjentów z zaawansowaną niewydolnością serca obserwuje się zwiększone stężenia leku w osoczu.
absorpcja leku, alkalizacja moczu, bariera łożyskowa, biodostępność, bisoprolol, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka, hydroliza leku, klirens całkowity, kwas acetylosalicylowy, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przewlekła niewydolność serca, resorpcja kanalikowa, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Tussi Drill 5 mg/5 ml
Dekstrometorfan, składnik syropu Tussi Drill 5 mg/5 ml, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie go z nieselektywnymi i selektywnymi inhibitorami MAO (np. moklobemid, toloksaton) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego objawiającego się biegunką, tachykardią, nadmiernym poceniem, drżeniem, splątaniem, a nawet śpiączką. Również połączenie z cynakalcetem prowadzi do znacznego wzrostu stężenia dekstrometorfanu w osoczu i objawów przedawkowania. Silne inhibitory enzymu CYP2D6, takie jak fluoksetyna, paroksetyna czy chinidyna, mogą zwiększyć stężenie dekstrometorfanu nawet 20-krotnie, co wymaga ścisłego monitorowania i często redukcji dawki. Ponadto, dekstrometorfan wykazuje synergistyczne działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy w połączeniu z lekami hamującymi OUN (benzodiazepiny, barbiturany, leki nasenne) oraz pochodnymi morfiny, co szczególnie u osób starszych może prowadzić do porażenia ośrodka oddechowego.
akinezja okrężnicy, amiodaron, barbiturany, benzodiazepiny, chinidyna, cynakalcet, depresja oddechowa, działanie toksyczne, fluoksetyna, funkcje oddechowe, hamowanie ośrodkowego układu nerwowego, hiperrefleksja, hipertermia, inhibitory CYP2D6, interakcje z alkoholem, metabolizm dekstrometorfanu, metabolizm pierwszego przejścia, moklobemid, nieselektywne inhibitory MAO, oczopląs, paroksetyna, pochodne morfiny, porażenie ośrodka oddechowego, sztywność mięśniowa, tachykardia, terbinafina, toloksaton, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia psychiczne, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ortanol Max 20 mg
Omeprazol, substancja czynna preparatu Ortanol MAX 20 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem w jelicie cienkim, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po 1-2 godzinach, z okresem wchłaniania trwającym 3-6 godzin. Biodostępność ogólnoustrojowa wynosi około 40% po jednorazowym podaniu doustnym i wzrasta do około 60% przy wielokrotnym dawkowaniu raz na dobę. Lek wykazuje wysokie powinowactwo do białek osocza (97%) oraz objętość dystrybucji około 0,3 l/kg masy ciała. Metabolizm omeprazolu odbywa się głównie w wątrobie przez układ cytochromu P450, przede wszystkim izoenzym CYP2C19, z udziałem CYP3A4. Polimorfizm genetyczny CYP2C19 wpływa na farmakokinetykę leku, powodując u tzw. „słabo metabolizujących” pacjentów 5-10-krotny wzrost AUC i 3-5-krotny wzrost maksymalnego stężenia w osoczu, jednak nie wymaga to modyfikacji dawkowania.
AUC, białko osocza, biodostępność, biodostępność ogólnoustrojowa, biotransformacja leku, CYP2C19, cytochrom P450, eliminacja z osocza, hamowanie kompetycyjne, hydroksyomeprazol, interakcja międzylekowa, izoenzym CYP3A4, kapsułka dojelitowa, klirens ogólnoustrojowy, metabolizm omeprazolu, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, omeprazol, osoba słabo metabolizująca, osoba szybko metabolizująca, polimorfizm genetyczny, stężenie maksymalne, sulfon omeprazolu, wydzielanie kwasu solnego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Esotkaleno 1 mg
Prednizon, substancja czynna leku Esotkaleno dostępnego w dawkach od 1 mg do 50 mg, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. W organizmie prednizon wiąże się odwracalnie z białkami osocza, głównie transkortyną i albuminą, co wpływa na biodostępność aktywnej frakcji leku. Kluczowym elementem farmakokinetyki jest intensywny metabolizm pierwszego przejścia w wątrobie, gdzie 80-100% dawki przekształcane jest do aktywnego metabolitu prednizolonu. Metabolizm prednizolonu odbywa się głównie przez glukuronidację (70%) i siarczanowanie (30%), a powstałe metabolity są nieaktywne hormonalnie i wydalane głównie przez nerki.
11ß, 17ß-dihydroksyandrosta-1, 4-dien-3-on, 4-pregnadien-20-ol, albumina, biotransformacja, Cmax, czas działania terapeutycznego, eliminacja z osocza, Esotkaleno, glikokortykosteroid, glukuronidacja, metabolizm pierwszego przejścia, okres półtrwania, prednizolon, prednizon, siarczanowanie, stężenie substancji czynnej, transkortyna, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby