metabolizm pierwszego przejścia
Metabolizm pierwszego przejścia (ang. first-pass metabolism) to proces biotransformacji substancji leczniczej, który zachodzi podczas jej pierwszego przepływu przez wątrobę, zanim dotrze do krążenia ogólnoustrojowego. Jest to kluczowy mechanizm wpływający na biodostępność leków podawanych drogą doustną.
Podczas metabolizmu pierwszego przejścia, lek zaabsorbowany z przewodu pokarmowego transportowany jest poprzez żyłę wrotną bezpośrednio do wątroby, gdzie podlega intensywnym procesom enzymatycznym. Głównymi enzymami uczestniczącymi w tym procesie są enzymy cytochromu P450, które mogą znacząco zmniejszyć ilość aktywnej substancji docierającej do krążenia systemowego.
Konsekwencją intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia jest konieczność stosowania wyższych dawek leków podawanych doustnie w porównaniu do podania parenteralnego. Zjawisko to jest szczególnie istotne dla substancji takich jak nitrogliceryna, propranolol, morfina czy lidokaina, których biodostępność po podaniu doustnym jest znacząco obniżona.
W praktyce klinicznej, znajomość podatności leku na metabolizm pierwszego przejścia pozwala na odpowiednie dostosowanie drogi podania, dawkowania oraz przewidywanie potencjalnych interakcji lekowych, które mogą wpływać na aktywność enzymów wątrobowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Seretide Dysk 250 (250 mcg + 50 mcg)/dawkę inh.
Farmakokinetyka produktu leczniczego Seretide Dysk wymaga odrębnej analizy obu składników aktywnych: salmeterolu i flutykazonu propionianu. Salmeterol wykazuje działanie miejscowe w płucach, a jego stężenia w osoczu po podaniu wziewnym są bardzo niskie (około 200 pg/ml lub mniej), co utrudnia ocenę farmakokinetyczną. Flutykazon propionian charakteryzuje się całkowitą biodostępnością po podaniu wziewnym w zakresie 5-11% dawki nominalnej, zależną od typu inhalatora. U pacjentów z astmą lub POChP obserwuje się mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową. Wchłanianie flutykazonu odbywa się głównie w płucach, z minimalnym udziałem wchłaniania z przewodu pokarmowego (około 1%) z powodu niskiej rozpuszczalności i intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia. Parametry farmakokinetyczne flutykazonu obejmują klirens osoczowy 1150 ml/min, objętość dystrybucji około 300 l, okres półtrwania około 8 godzin oraz 91% wiązania z białkami osocza. Eliminacja następuje głównie przez metabolizm izoenzymem CYP3A4, z marginalnym klirensem nerkowym (<5% dawki wydalane z moczem).
aerozol inhalacyjny, biodostępność flutykazonu, cytochrom P450 3A4, dawka terapeutyczna, dysfagia, ekspozycja ogólnoustrojowa, flutykazon propionian, flutykazon wziewny, klirens nerkowy, klirens osoczowy, komora inhalacyjna, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, POChP, salmeterol ksynafonian, stężenie w osoczu, wchłanianie ogólnoustrojowe, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Faxolet ER 37,5 mg
Wenlafaksyna, substancja czynna leku Faxolet ER, wykazuje intensywny metabolizm do aktywnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny (ODV) z okresami półtrwania odpowiednio 5 ± 2 godziny dla wenlafaksyny i 11 ± 2 godziny dla ODV. Stan stacjonarny osiągany jest po około 3 dniach podawania doustnego. Wenlafaksyna charakteryzuje się wysokim wchłanianiem (≥92%) i biodostępnością 40-45%, z wyraźnym efektem pierwszego przejścia. Po podaniu postaci o przedłużonym uwalnianiu maksymalne stężenia wenlafaksyny i ODV osiągane są po około 5,5 i 5 godzinach, odpowiednio, co jest wolniejsze niż w postaci o natychmiastowym uwalnianiu (2 i 3 godziny). Lek wykazuje liniową kinetykę w dawkach terapeutycznych 75-450 mg/dobę, niski stopień wiązania z białkami osocza (27% wenlafaksyna, 30% ODV) oraz dużą objętość dystrybucji (4,4 ± 1,6 l/kg). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP2D6 (do ODV) i CYP3A4 (do N-demetylowenlafaksyny), przy czym wenlafaksyna jest słabym inhibitorem CYP2D6 i nie wpływa na CYP1A2, CYP2C9 i CYP3A4, co ogranicza ryzyko interakcji lekowych. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydaleniem 87% dawki w ciągu 48 godzin, w tym 5% w postaci niezmienionej, 29% jako niesprzężony ODV, 26% sprzężony ODV oraz 27% innych metabolitów. Klirens wenlafaksyny i ODV wynosi odpowiednio 1,3 ± 0,6 l/h/kg i 0,4 ± 0,2 l/h/kg.
biodostępność, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dawka terapeutyczna, inhibitor CYP2D6, interakcja lekowa, izoenzym cytochromu P450, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, kinetyka liniowa, klirens, metabolizm pierwszego przejścia, N-demetylowenlafaksyna, O-demetylowenlafaksyna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genetyczny, powolny metabolizm, stan stacjonarny, wenlafaksyna, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zmienność osobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Omeprazole Mercapharm 20 mg
Omeprazol Mercapharm w dawce 20 mg, podawany w formie kapsułek dojelitowych, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem w jelicie cienkim, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po 1-2 godzinach, z biodostępnością około 40% po jednorazowym podaniu, która wzrasta do około 60% przy podawaniu wielokrotnym. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~97%) oraz objętość dystrybucji około 0,3 l/kg. Omeprazol jest całkowicie metabolizowany w wątrobie przez układ cytochromu P450, głównie przez izoenzym CYP2C19, z udziałem CYP3A4, co determinuje powstawanie metabolitów hydroksyomeprazolu i sulfonu omeprazolu. Polimorfizm genetyczny CYP2C19 wpływa na farmakokinetykę leku, powodując u osób słabo metabolizujących wzrost AUC 5-10-krotny oraz Cmax 3-5-krotny, jednak bez konieczności modyfikacji dawkowania.
biodostępność ogólnoustrojowa, biodostępność omeprazolu, cytochrom P450, hamowanie kompetycyjne, hydroksyomeprazol, interakcja metaboliczna, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP3A4, jelito cienkie, kapsułka dojelitowa twarda, klirens ogólnoustrojowy, kumulacja leku, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, peletka dojelitowa, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genetyczny CYP2C19, słaby metabolizer, stężenie w osoczu, sulfon omeprazolu, tempo eliminacji, wiązanie z białkami osocza, wydalanie metabolitów z moczem, wydzielanie kwasu solnego, wydzielanie kwasu żołądkowego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Accordeon 40 mg
Oksykodon, substancja czynna preparatu Accordeon, charakteryzuje się wysoką bezwzględną biodostępnością doustną na poziomie 87%, znacznie przewyższającą morfinę (~30%). Okres półtrwania oksykodonu wynosi około 3–6 godzin, zależnie od formy podania (szybkie vs. przedłużone uwalnianie). Metabolizm oksykodonu odbywa się głównie przez CYP3A4 (N-demetylacja do nieaktywnego noroksykodonu) oraz CYP2D6 (O-demetylacja do aktywnego oksymorfonu), przy czym udział oksymorfonu w działaniu przeciwbólowym jest klinicznie nieistotny ze względu na niskie stężenia i ograniczone przenikanie przez barierę krew-mózg. W farmakokinetyce istotne jest umiarkowane wiązanie z białkami osocza (38–45%) oraz objętość dystrybucji około 2,6 l/kg. Formy o przedłużonym uwalnianiu wykazują porównywalną biodostępność i wahania stężeń do form szybkiego uwalniania przy odpowiednim schemacie dawkowania (co 12 h vs. co 6 h). Spożycie posiłku bogatego w tłuszcze nie wpływa na absorpcję oksykodonu, natomiast tabletki nie powinny być kruszone ani rozgryzane, aby uniknąć szybkiego uwalniania substancji czynnej.
bariera krew-mózg, bezwzględna biodostępność, biodostępność względna, dysfagia, działanie antynocyceptywne, izoenzym CYP3A4, klirens osoczowy, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm oksykodonu, metabolizm pierwszego przejścia, N-demetylacja, noroksykodon, O-demetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksykodon, oksymorfon, pole pod krzywą, polimorfizm genetyczny CYP2D6, receptor opioidowy, równoważność biologiczna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Adoben 50 mg
Tapentadol, substancja czynna leku Adoben w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (dawki 50-250 mg), charakteryzuje się biodostępnością około 32% po podaniu doustnym na czczo, z maksymalnym stężeniem (Cmax) osiąganym po 3-6 godzinach. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych, a stan stacjonarny osiągany jest już drugiego dnia terapii przy podawaniu dwa razy na dobę. Pokarm ma minimalny wpływ na parametry farmakokinetyczne (wzrost AUC o 8% i Cmax o 18%), co pozwala na stosowanie leku niezależnie od posiłków. Tapentadol wykazuje dużą objętość dystrybucji (540 ± 98 l) i niskie wiązanie z białkami surowicy (~20%). Metabolizm zachodzi głównie przez glukuronidację (około 97% dawki), z udziałem izoform UGT1A6, UGT1A9 i UGT2B7, a w mniejszym stopniu przez utlenianie (CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6). Metabolity nie wykazują aktywności przeciwbólowej. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (99%), z okresem półtrwania 5-6 godzin i klirensem całkowitym 1530 ± 177 ml/min.
AUC, biodostępność bezwzględna, Cmax, cytochrom P450, dystrybucja leku, farmakokinetyka liniowa, glukuronidacja, hydroksytapentadol, inhibitor pompy protonowej, klirens całkowity, lek prokinetyczny, metabolizm leku, metabolizm pierwszego przejścia, N-desmetylotapentadol, O-glukuronid tapentadolu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stan stacjonarny, UDP-glukuronylotransferaza, współczynnik akumulacji, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Betaserc ODT 24 mg
Betahistyna w postaci dichlorowodorku, stosowana w dawce 24 mg w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (Betaserc ODT), charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z Tmax około 1 godziny. Pomimo tego, biodostępność leku jest niska i wynosi około 1%, co wynika z intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia. Betahistyna wykazuje minimalne wiązanie z białkami osocza (<5%), co sprzyja szerokiej dystrybucji w organizmie. Ze względu na niskie stężenia substancji macierzystej w osoczu, farmakokinetyka jest monitorowana głównie poprzez pomiar stężenia jej nieaktywnego metabolitu – kwasu 2-pirydylooctowego (2-PAA).
bariera biologiczna, biodostępność betahistyny, biotransformacja, biotransformacja substancji czynnej, czas osiągnięcia stężenia maksymalnego, dichlorowodorek betahistyny, farmakokinetyka betahistyny, faza eliminacji, forma niezmieniona leku, kwas 2-pirydylooctowy, metabolizm pierwszego przejścia, monoaminooksydaza, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, powinowactwo do białek osocza, stężenie w osoczu, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, wiązanie z białkami osocza - Leksykon substancji czynnych
Hymekromon – Właściwości farmakokinetyczne
Hymekromon, substancja czynna preparatów Cholestil i Cholestil Max, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 2-3 godzin, co wskazuje na dobrą biodostępność. Objętość dystrybucji przedziału środkowego wynosi 20,8 ± 11,4 l, a substancja wykazuje wiązanie z białkami osocza. Hymekromon podlega intensywnemu metabolizmowi w wątrobie, głównie przez glukuronidację oraz sprzęganie z siarczanami, co prowadzi do powstania metabolitów glukuronidowych (93% wydalanych z moczem) i siarczanowych (1,4%). Okres półtrwania w osoczu wynosi około 1 godziny, co sugeruje konieczność wielokrotnego podawania w ciągu doby w celu utrzymania stałego stężenia terapeutycznego.
bariera łożyskowa, biodostępność, biotransformacja, Cholestil, efekt pierwszego przejścia, glukuronian, glukuronidacja, hymekromon, metabolit siarczanowy, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, procesy metaboliczne, sprzęganie z siarczanami, stężenie w osoczu, sulfonian, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Interakcje leku – Flixonase 50 mcg/dawkę inh.
Flutykazon propionian w aerozolu do nosa (50 µg/dawkę) charakteryzuje się niskim stężeniem w osoczu po podaniu donosowym, co wynika z intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia i wysokiego klirensu osoczowego zależnego od izoenzymu CYP3A4. W związku z tym, klinicznie istotne interakcje farmakokinetyczne są rzadkie, jednak silni inhibitory CYP3A4, tacy jak rytonawir, ketokonazol, itrakonazol oraz produkty zawierające kobicystat, mogą znacząco zwiększać ekspozycję na flutykazon, prowadząc do obniżenia stężenia kortyzolu w surowicy i ryzyka ogólnoustrojowych działań niepożądanych, w tym zespołu Cushinga i zahamowania czynności kory nadnerczy. Rytonawir wykazuje najwyższy poziom istotności interakcji, a ketokonazol zwiększa ekspozycję na flutykazon o 150%. Erytromycyna powoduje jedynie pomijalne zwiększenie ekspozycji bez istotnego wpływu na kortyzol.
dehydrogenaza alkoholowa, działanie niepożądane glikokortykosteroidów, ekspozycja na flutykazonu propionian, flutykazonu propionian, inhibitor izoenzymu CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja farmakologiczna, izoenzym 3A4 cytochromu P450, klirens osoczowy, metabolizm pierwszego przejścia, ogólnoustrojowe działanie kortykosteroidów, podrażnienie błony śluzowej nosa, silny inhibitor CYP3A4, stężenie kortyzolu w surowicy, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zespół Cushinga - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Flutixon Neb 0,5 mg/2 ml
Flutykazon propionian, stosowany wziewnie w postaci zawiesiny do nebulizacji (Flutixon Neb 0,5 mg/2 ml), charakteryzuje się niską biodostępnością całkowitą wynoszącą 7,8-10,9% u zdrowych dorosłych, zależnie od typu inhalatora. U pacjentów z astmą ekspozycja ogólnoustrojowa jest jeszcze niższa. Wchłanianie odbywa się głównie w płucach, z dwufazową kinetyką (szybka faza początkowa i powolna faza późniejsza). Połknięta część dawki ma minimalny wpływ na ekspozycję systemową ze względu na słabą rozpuszczalność leku i intensywny metabolizm pierwszego przejścia, co skutkuje biodostępnością doustną poniżej 1%. Ekspozycja ogólnoustrojowa rośnie liniowo wraz z dawką, co jest istotne przy ustalaniu dawkowania. Objętość dystrybucji flutykazonu wynosi około 300 l, a wiązanie z białkami osocza to 91%, co może wpływać na farmakodynamikę i potencjalne interakcje lekowe.
astma, biodostępność całkowita, biodostępność doustna, cytochrom P450, ekspozycja ogólnoustrojowa, enzym CYP3A4, Flutixon Neb, flutykazon propionian, glikokortykosteroid, inhalator typu Dysk, inhibitor CYP3A4, klirens nerkowy, klirens osoczowy, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, nebulizacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie wziewne, wchłanianie ogólnoustrojowe, wiązanie z białkami osocza, zawiesina do nebulizacji - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dissenten
Leczenie biegunki chlorowodorkiem loperamidu za pomocą produktu Dissenten ma charakter wyłącznie objawowy, dlatego w miarę możliwości należy dążyć do terapii przyczynowej. Szczególną ostrożność zaleca się u dzieci (ze względu na ryzyko odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych), osób w podeszłym wieku (z uwagi na zwiększoną wrażliwość na działania niepożądane) oraz pacjentów z alergiami (ryzyko reakcji nadwrażliwości). Leczenie należy przerwać w przypadku braku skuteczności po 48 godzinach, wystąpienia gorączki, krwawych stolców lub wzdęcia brzucha, co wymaga pilnej konsultacji lekarskiej. Chlorowodorek loperamidu jest intensywnie metabolizowany w wątrobie, dlatego u pacjentów z dysfunkcją wątroby konieczna jest szczególna ostrożność i monitorowanie objawów toksycznego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy, ze względu na ryzyko kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych.
chlorowodorek loperamidu, dysfunkcja wątroby, etiologia bakteryjna, etiologia wirusowa, infekcyjne zapalenie jelita grubego, krwawy stolec, metabolizm pierwszego przejścia, ostre rozdęcie okrężnicy, perystaltyka jelit, reakcja nadwrażliwości, równowaga płynowo-elektrolitowa, toksyczny wpływ na OUN, wzdęcie brzucha, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie czynności wątroby, zespół nabytego niedoboru odporności - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lamotrix 100 mg
Lamotrygina, substancja czynna leku Lamotrix, charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 2,5 godzinie. Wiąże się z białkami osocza w około 55%, a jej objętość dystrybucji wynosi 0,92-1,22 l/kg. Metabolizm odbywa się głównie przez UDP-glukuronylotransferazy, z eliminacją metabolitów glukuronidowych głównie przez mocz (poniżej 10% leku wydalane jest niezmienione). Średni klirens u osób zdrowych wynosi około 30 ml/min, a okres półtrwania to około 33 godziny (zakres 14-103 godz.). Leki indukujące glukuronidację, takie jak karbamazepina i fenytoina, skracają okres półtrwania do około 14 godzin, natomiast walproinian wydłuża go do około 70 godzin. Farmakokinetyka lamotryginy jest liniowa do dawki 450 mg, a u dzieci klirens jest wyższy, szczególnie u dzieci poniżej 5 lat, z krótszym okresem półtrwania (około 7 godzin przy lekach indukujących enzymy). U niemowląt (2-26 miesięcy) klirens jest mniejszy, a okres półtrwania wynosi od 23 godzin (przy lekach indukujących) do 136 godzin (przy walproinianie).
białko osocza, cytochrom P450, farmakokinetyka liniowa, fenytoina, hemodializa, induktor glukuronidacji, karbamazepina, klirens, klirens lamotryginy, klirens u niemowląt, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, padaczka, populacja pediatryczna, przewlekła niewydolność nerek, skala Child-Pugh, UDP-glukuronylotransferaza, walproinian, właściwości farmakokinetyczne, zespół Gilberta, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Symflusal (50 mcg + 250 mcg)/dawkę
Farmakokinetyka produktu Symflusal opiera się na dwóch substancjach czynnych o odmiennych profilach: salmeterolu i flutykazonu propionianu. Salmeterol działa miejscowo w płucach, a jego stężenia w osoczu po podaniu wziewnym są bardzo niskie (około 200 pg/ml lub mniej), co ogranicza ich użyteczność jako wskaźnika działania terapeutycznego. W przypadku flutykazonu propionianu biodostępność po podaniu wziewnym u zdrowych osób wynosi 5-11% dawki nominalnej, natomiast u pacjentów z astmą lub POChP ekspozycja ogólnoustrojowa jest mniejsza. Wchłanianie flutykazonu następuje głównie przez płuca, a biodostępność z przewodu pokarmowego jest minimalna (<1%) ze względu na słabą rozpuszczalność i intensywny metabolizm pierwszego przejścia.
astma oskrzelowa, biodostępność flutykazonu, CYP3A4, cytochrom P450, dawka terapeutyczna, działanie terapeutyczne, ekspozycja ogólnoustrojowa, klirens nerkowy, klirens osoczowy, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, POChP, salmeterol i flutykazon propionian, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rowachol –
Produkt leczniczy Rowachol, dostępny w formie kropli doustnych oraz kapsułek miękkich, zawiera mieszaninę substancji czynnych pochodzenia roślinnego, takich jak α-pinen, β-pinen, kamfen, cyneol, menton, mentol i borneol. Farmakokinetyka preparatu charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, co ilustruje czas połowicznego wchłaniania (T2-b) mentolu wynoszący 0,373 ± 0,081 godziny. Maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) osiąga wartość 2,467 ± 0,653 mg/l, co świadczy o efektywnej dystrybucji substancji czynnych w układzie krążenia. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, gdzie substancje ulegają biotransformacji do bardziej polarnych metabolitów, głównie glukuronianów.
absorpcja z przewodu pokarmowego, biodostępność, borneol, cyneol, czas połowicznego wchłaniania, czas połowicznej eliminacji, drogi żółciowe, dystrybucja substancji czynnych, glukuronian, kamfen, maksymalne stężenie w surowicy, mentol, menton, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, pinen, preparat Rowachol, stężenie terapeutyczne, szybkie wchłanianie, wydalanie nerkowe, wydalanie z żółcią - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Apra 15 mg
Arypiprazol, substancja czynna leku Apra, charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu doustnym (87%) oraz Tmax wynoszącym 3-5 godzin, niezależnie od spożycia posiłków. Lek wykazuje znaczną dystrybucję pozanaczyniową (objętość dystrybucji 4,9 l/kg) oraz bardzo wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami. Metabolizm arypiprazolu odbywa się głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, które katalizują dehydrogenację, hydroksylację i N-dealkilację. Aktywny metabolit, dehydroarypiprazol, stanowi około 40% AUC i wykazuje podobne powinowactwo do receptorów dopaminowych jak związek macierzysty. Okres półtrwania arypiprazolu jest zależny od fenotypu metabolizmu CYP2D6: około 75 godzin u szybkich metabolizerów i 146 godzin u wolnych metabolizerów. Całkowity klirens wynosi 0,7 ml/min/kg, dominującą rolę odgrywa klirens wątrobowy, a eliminacja z moczem jest minimalna (<1% niezmienionego leku).
albuminy osocza, arypiprazol, biodostępność, biodostępność po podaniu doustnym, biotransformacja arypiprazolu, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dostępność biologiczna leku, dystrybucja pozanaczyniowa, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, faza eliminacji, hydroksylacja, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja Child-Pugh, klirens całkowity, krążenie ogólnoustrojowe, marskość wątroby, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm przedukładowy, metabolizm wątrobowy, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, receptor dopaminowy, stężenie maksymalne, stężenie terapeutyczne, stężenie w osoczu, szlak metaboliczny, szybki metabolizer, Tmax, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Flegamina Classic o smaku malinowym 4 mg/5 ml
Bromoheksyna, substancja czynna syropu Flegamina Classic (4 mg/5 ml), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym, jednak jej biodostępność jest niska z powodu intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia w wątrobie. Maksymalne stężenie we krwi (Tmax) osiągane jest w ciągu 0,5-1 godziny. Substancja wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (90-99%), co wpływa na jej dystrybucję i dostępność biologiczną. Bromoheksyna przenika przez barierę łożyskową, co jest istotne przy rozważaniu terapii u kobiet w ciąży. Metabolizm wątrobowy prowadzi do powstania aktywnych metabolitów, w tym ambroksolu, które odpowiadają za efekt terapeutyczny leku.
ambroksol, bariera łożyskowa, biodostępność, czas osiągnięcia stężenia, dystrybucja leku, działanie terapeutyczne, eliminacja leku, glukuronidy, metabolit, metabolizm pierwszego przejścia, okres półtrwania biologiczny, przenikanie przez barierę, stężenie maksymalne, stężenie substancji czynnej, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z kałem, wydalanie z moczem - Leksykon leków
Interakcje leku – ACTI-trin (1,25 mg + 30 mg + 10 mg)/5 ml
Preparat ACTI-trin, zawierający triprolidynę chlorowodorek (1,25 mg/5 ml), pseudoefedrynę chlorowodorek (30 mg/5 ml) oraz dekstrometorfan bromowodorek (10 mg/5 ml), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko zapaści, śpiączki, hipertermii i przełomu nadciśnieniowego. ACTI-trin może nasilać działanie leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy (benzodiazepiny, opioidy) oraz leków przeciwcholinergicznych, co zwiększa ryzyko sedacji i działań niepożądanych. Pseudoefedryna może osłabiać działanie leków hipotensyjnych, takich jak bretylium, metyldopa czy blokery receptorów adrenergicznych, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawkowania. Ponadto, jednoczesne stosowanie z chinidyną może zwiększyć stężenie dekstrometorfanu w surowicy nawet 20-krotnie, nasilając jego toksyczność.
amiodaron, atropina, atypowy lek przeciwdepresyjny, barbiturat, benzodiazepina, betanidyna, bloker receptorów adrenergicznych, bretylium, bupropion, chinidyna, cynakalcet, CYP2D6, debryzochina, dekstrometorfan, depresja oddechowa, działanie presyjne, efekt sedatywny, fenelzyna, flekainid, fluoksetyna, guanetydyna, haloperydol, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, lek antyarytmiczny, lek hipotensyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwhistaminowy, lek sympatykolityczny, lek sympatykomimetyczny, metabolizm dekstrometorfanu, metabolizm pierwszego przejścia, metadon, metyldopa, moklobemid, neuroleptyk, opioid, opioid syntetyczny, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, perfenazyna, propafenon, przełom nadciśnieniowy, pseudoefedryna, selegilina, sertralina, skopolamina, SSRI, terbinafina, tiorydazyna, tranylcypromina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wazokonstriktor, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Spamilan 10 mg
Buspiron chlorowodorek, substancja czynna leku Spamilan, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenia w osoczu w ciągu 60-90 minut. W terapii wielodawkowej stan stacjonarny osiągany jest w ciągu 2 dni, co umożliwia szybkie ustabilizowanie efektu terapeutycznego. Lek wykazuje wysokie (95%) wiązanie z białkami osocza, co ogranicza dostępność wolnej, aktywnej farmakologicznie frakcji i może wpływać na interakcje lekowe. Buspiron podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, co istotnie redukuje jego biodostępność po podaniu doustnym.
biodostępność, biotransformacja, buspiron chlorowodorek, dystrybucja leku, działanie terapeutyczne, farmakokinetyka liniowa, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, modyfikacja dawkowania, okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, stan stacjonarny, stężenie leku, stężenie terapeutyczne, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Omeprazole Sandoz 40 mg
Omeprazol, podawany dożylnie w dawce 40 mg (Omeprazole Sandoz), charakteryzuje się pozorną objętością dystrybucji około 0,3 l/kg masy ciała oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza na poziomie 97%. Lek jest całkowicie metabolizowany przez układ cytochromu P450, głównie przez izoenzymy CYP2C19 i CYP3A4, z dominującym udziałem CYP2C19 w powstawaniu hydroksyomeprazolu. Polimorfizm genetyczny CYP2C19 wpływa na farmakokinetykę omeprazolu, powodując u słabo metabolizujących (3% populacji kaukaskiej, 15-20% azjatyckiej) wzrost AUC 5-10-krotny oraz maksymalnego stężenia w osoczu 3-5-krotny po dawce 20 mg, jednak bez konieczności modyfikacji dawkowania. Całkowity klirens osoczowy wynosi około 30-40 l/h, a okres półtrwania jest krótki, poniżej 1 godziny, co zapobiega kumulacji leku przy podawaniu raz na dobę.
AUC, białko osocza, biodostępność ogólnoustrojowa, całkowity metabolizm, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, farmakokinetyka nieliniowa, hydroksyomeprazol, klirens ogólnoustrojowy, klirens osoczowy, kompetycyjne hamowanie, metabolizm pierwszego przejścia, okres półtrwania, omeprazol, osmolarność, pacjent w podeszłym wieku, polimorfizm genetyczny, pozorna objętość dystrybucji, rekonstytucja, słaby metabolizm, sulfon omeprazolu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lambrinex 40 mg
Atorwastatyna, substancja czynna Lambrinex, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie (Cmax) w osoczu w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność tabletek powlekanych wynosi 95-99% względem roztworu, jednak całkowita biodostępność leku to około 12%, a ogólnoustrojowa aktywność hamująca reduktazę HMG-CoA wynosi około 30%, co wynika z intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia i usuwania przez komórki błony śluzowej przewodu pokarmowego. Atorwastatyna wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) oraz silne (>98%) wiązanie z białkami osocza. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez cytochrom P450 3A4, generując aktywne metabolity (około 70% aktywności hamującej HMG-CoA), które przedłużają efekt terapeutyczny (okres półtrwania działania 20-30 godzin). Eliminacja odbywa się głównie z żółcią, bez istotnej recyrkulacji wątrobowo-jelitowej, co zapewnia przewidywalność farmakokinetyki i umożliwia dawkowanie raz na dobę.
atorwastatyna, AUC, BCRP, beta-oksydacja, biodostępność atorwastatyny, cholesterol LDL, Cmax, cytochrom P450 3A4, działanie hipolipemizujące, glukuronidacja, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klasyfikacja Child-Pugh, MDR1, metabolizm pierwszego przejścia, o-hydroksyatorwastatyna, OATP1B1, okres półtrwania atorwastatyny, pochodne hydroksylowe, polimorfizm SLCO1B1, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, skala Tannera, skalowanie allometryczne, tabletki do rozgryzania, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Norprolac 75 mcg
Chinagolid, substancja czynna Norprolacu w dawkach 25, 50 i 75 µg, charakteryzuje się szybkim i dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym, choć pomiary stężenia w osoczu metodą RIA były bliskie granicy wykrywalności. Objętość dystrybucji wynosi około 100 l, a wiązanie z białkami osocza jest wysokie (~90%, nieswoiste). Okres półtrwania po jednorazowej dawce to 11,5 godziny, natomiast w stanie równowagi wydłuża się do 17 godzin. Chinagolid podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, z ponad 95% dawki wydalanej jako metabolity. Główne metabolity to biologicznie aktywna N-deetylowa pochodna oraz nieaktywne związki siarczanowe i glukuronowe. Eliminacja zachodzi równomiernie przez nerki i przewód pokarmowy, z dominacją związków glukuronowych i siarczanowych w moczu oraz wolnych form w kale.
biotransformacja, chinagolid, działanie terapeutyczne, efekt terapeutyczny, metabolizm pierwszego przejścia, metoda radioimmunologiczna, Norprolac, objętość dystrybucji, odpowiedź terapeutyczna, równowaga dynamiczna, stężenie prolaktyny, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie leku, wydzielanie prolaktyny, związki glukuronowe, związki siarczanowe - Leksykon substancji czynnych
Loperamid – Właściwości farmakodynamiczne
Loperamid jest syntetycznym opioidowym lekiem przeciwbiegunkowym, działającym głównie na receptory opioidowe w ścianie jelita, co prowadzi do hamowania uwalniania acetylocholiny i prostaglandyn oraz zmniejszenia perystaltyki jelit. W efekcie wydłuża czas pasażu treści pokarmowej i zwiększa wchłanianie wody oraz elektrolitów, szczególnie w jelicie krętym, poprzez mechanizmy kotransportu NaCl i blokadę wydzielania zależnego od wapnia. Ponadto loperamid zwiększa napięcie spoczynkowe zwieracza odbytu, redukując parcie na stolec i nietrzymanie stolca, co jest istotne w terapii biegunek. Działanie przeciwbiegunkowe rozpoczyna się szybko, już w ciągu 1-3 godzin po podaniu dawki 4 mg, co potwierdzają badania kliniczne. Loperamid, mimo strukturalnego podobieństwa do opioidów, nie wywiera efektów ośrodkowych dzięki wysokiemu metabolizmowi pierwszego przejścia i ograniczonemu przenikaniu do krążenia ogólnego.
Badania farmakologiczne wykazały, że loperamid jest silniejszy od innych leków przeciwbiegunkowych, takich jak difenoksylat, morfina czy kodeina, szczególnie w modelach zwierzęcych, gdzie skutecznie spowalnia pasaż żołądkowo-jelitowy i zmniejsza biegunkę indukowaną olejem rycynowym. Formulacja loperamidu w połączeniu z symetykonem (Stoperan S) dodatkowo łagodzi objawy towarzyszące biegunce, takie jak wzdęcia i bóle brzucha, dzięki właściwościom przeciwpieniącym symetykonu. Kompleksowy mechanizm działania loperamidu obejmuje hamowanie perystaltyki, zwiększenie absorpcji wody i elektrolitów, wzrost napięcia zwieracza odbytu oraz zmniejszenie wydzielania żołądkowo-jelitowego, co przekłada się na skuteczne i bezpieczne leczenie biegunek o różnej etiologii.
acetylocholina, biegunka, dimetikon, dwutlenek krzemu, działanie przeciwbiegunkowe, gospodarka wodno-elektrolitowa, hamowanie perystaltyki jelit, krążenie ogólne, lek przeciwbiegunkowy, loperamid, metabolizm pierwszego przejścia, nietrzymanie stolca, olej rycynowy, ostra biegunka, pasaż treści pokarmowej, pasaż żołądkowo-jelitowy, perystaltyka jelit, prostaglandyna, receptor opioidowy, skurcze brzucha, symetykon, wchłanianie wody i elektrolitów, właściwości przeciwpieniące, wydzielanie żołądkowo-jelitowe, wzdęcia, związek opioidowy, zwieracz odbytu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Auroxetyn 18 mg
Atomoksetyna, substancja czynna leku Auroxetyn, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin oraz bezwzględną biodostępnością wahającą się od 63% do 94%, zależnie od indywidualnego metabolizmu pierwszego przejścia. Lek wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (98%, głównie albuminą) i podlega głównie metabolizmowi przez enzym CYP2D6, którego polimorfizm genetyczny znacząco wpływa na farmakokinetykę. U osób wolno metabolizujących (około 7% populacji kaukaskiej) obserwuje się około 10-krotnie większe AUC oraz 5-krotnie wyższe Css,max w porównaniu do osób intensywnie metabolizujących, co wymaga indywidualizacji dawkowania. Okres półtrwania atomoksetyny u intensywnie metabolizujących wynosi średnio 3,6 godziny, natomiast u wolno metabolizujących jest wydłużony do około 21 godzin. Metabolit 4-hydroksyatomoksetyna, aktywny farmakologicznie, powstaje głównie przez CYP2D6, ale u osób z nieaktywnym enzymem może być wytwarzany przez inne izoenzymy P450.
4-hydroksyatomoksetyna, AUC, biodostępność, cytochrom P450 2D6, dystrybucja leku, enzymy cytochromu P450, farmakokinetyka, farmakokinetyka atomoksetyny, glukuronizacja, interakcje lekowe, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, liniowość farmakokinetyczna, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność nerek, O-glukuronian, odstęp QT, okres półtrwania, stężenie maksymalne w osoczu, stężenie w stanie równowagi, szybcy metabolizerzy, wiązanie z białkami osocza, wolni metabolizerzy, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Mizoprostol – Właściwości farmakokinetyczne
Mizoprostol wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie aktywnego metabolitu – kwasu mizoprostolowego – w osoczu około 30 minut po podaniu (Tmax = 30 min). Okres półtrwania (t½) kwasu mizoprostolowego waha się od 20 do 45 minut w zależności od preparatu (Angusta 45 min, Arthrotec 30 min, Cytotec 20-40 min). Substancja wiąże się z białkami osocza w stopniu poniżej 90%, a około 73% dawki jest wydalane z moczem w postaci nieaktywnych metabolitów. Podawanie mizoprostolu z pokarmem nie wpływa na biodostępność (AUC), jednak zmniejsza maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) i nieznacznie opóźnia wchłanianie. Nie stwierdzono kumulacji metabolitu po wielokrotnym podawaniu, a stan stacjonarny osiągany jest w ciągu 2 dni.
aktywny metabolit, AUC, białka osocza, białka surowicy, biodostępność, biorównoważność, całkowita niewydolność nerek, czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia, interakcje farmakokinetyczne, kumulacja substancji, kwas mizoprostolowy, metabolizm pierwszego przejścia, mizoprostol, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, podanie doustne, pole powierzchni pod krzywą, półokres eliminacji, profil farmakokinetyczny, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wchłanianie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Polprazol PPH 40 mg
Omeprazol, substancja czynna preparatu Polprazol PPH (40 mg, kapsułki dojelitowe), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem w jelicie cienkim (3-6 godzin) z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po 1-2 godzinach. Biodostępność po podaniu jednorazowym wynosi około 40%, natomiast przy dawkowaniu wielokrotnym wzrasta do około 60%, co jest wynikiem hamowania własnego metabolizmu. Lek wykazuje umiarkowaną dystrybucję (objętość dystrybucji 0,3 l/kg) i silne wiązanie z białkami osocza (~97%). Metabolizm omeprazolu odbywa się głównie w wątrobie przez izoenzymy CYP2C19 i CYP3A4, z istotnym wpływem polimorfizmu genetycznego CYP2C19, który u osób słabo metabolizujących powoduje 3-10-krotnie wyższe wartości AUC i Cmax, bez konieczności modyfikacji dawkowania. Okres półtrwania leku jest krótki (<1 godzina), a eliminacja odbywa się głównie przez metabolity wydalane z moczem (80%) i kałem (20%).
AUC, biodostępność omeprazolu, biodostępność po podaniu jednorazowym, Cmax, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, czas osiągnięcia Cmax, droga eliminacji, farmakokinetyka omeprazolu, hamowanie CYP2C19, hydroksyomeprazol, kapsułka dojelitowa, klirens ogólnoustrojowy, klirens omeprazolu, metabolizm pierwszego przejścia, mikrogranulki, nieliniowa zależność farmakokinetyczna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, omeprazol, polimorfizm genetyczny, Polprazol PPH, słaby metabolizer, sulfon omeprazolu, trudność w połykaniu, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kwasu solnego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ondansetron Accord 8 mg
Ondansetron charakteryzuje się zróżnicowaną farmakokinetyką zależną od drogi podania, wieku pacjenta oraz stanu czynnościowego narządów. Po podaniu doustnym dawki 8 mg osiąga maksymalne stężenie około 30 ng/ml po 1,5 godziny, z biodostępnością 55-60%, natomiast po dożylnym podaniu 4 mg stężenie maksymalne wynosi około 65 ng/ml (po 5 minutach infuzji). Lek wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami osocza (70-76%) i dużą objętość dystrybucji (~140 l). Metabolizm wątrobowy jest dominującą drogą eliminacji, z okresem półtrwania około 3 godzin u dorosłych. U niemowląt 1-4 miesięcznych klirens jest obniżony o 30%, a okres półtrwania wydłużony do 6,7 godziny, co wiąże się z większą objętością dystrybucji wynikającą z wyższego udziału wody w organizmie. U dzieci starszych (5-24 miesiące i 3-12 lat) oraz młodych dorosłych parametry farmakokinetyczne są zbliżone, a klirens koreluje głównie z masą ciała. U pacjentów starszych obserwuje się nieznaczne zmniejszenie klirensu i wydłużenie okresu półtrwania, jednak zmienność międzyosobnicza powoduje nakładanie się parametrów z młodszymi grupami wiekowymi.
biodostępność, dystrybucja leków, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, klirens znormalizowany, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm przedwątrobowy, metabolizm wątrobowy, nudności i wymioty pooperacyjne, objętość dystrybucji, odstęp QTcF, okres półtrwania, ondansetron, polimorfizm CYP2D6, szlak enzymatyczny, upośledzenie czynności nerek, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Oriven 150 mg
Wenlafaksyna, substancja czynna leku Oriven, charakteryzuje się intensywnym metabolizmem w wątrobie, głównie do aktywnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny (ODV) za pośrednictwem enzymu CYP2D6, z udziałem CYP3A4 w mniejszym stopniu. Średni okres półtrwania wenlafaksyny wynosi 5±2 godziny, a ODV 11±2 godziny, przy czym oba związki osiągają stan stacjonarny po 3 dniach stosowania. W zakresie dawek terapeutycznych 75-450 mg/dobę wykazują kinetykę liniową. Po podaniu doustnym biodostępność wynosi 40-45% z powodu efektu pierwszego przejścia, a maksymalne stężenia w osoczu dla formy o przedłużonym uwalnianiu pojawiają się odpowiednio po 5,5 godz. (wenlafaksyna) i 9 godz. (ODV). Wenlafaksyna i ODV wykazują niskie wiązanie z białkami osocza (27% i 30%), co może mieć znaczenie przy kojarzeniu z lekami silnie wiążącymi się z białkami. Objętość dystrybucji wenlafaksyny wynosi 4,4±1,6 l/kg mc., a klirens osoczowy odpowiednio 1,3±0,6 l/godz./kg mc. dla wenlafaksyny i 0,4±0,2 l/godz./kg mc. dla ODV. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki, z 87% dawki eliminowanej w ciągu 48 godzin, w tym 5% w postaci niezmienionej wenlafaksyny oraz 55% jako ODV (sprzężona i niesprzężona). Polimorfizm CYP2D6 wpływa na stężenia wenlafaksyny, jednak całkowita ekspozycja (AUC) sumy wenlafaksyny i ODV pozostaje podobna, co nie wymaga modyfikacji dawkowania.
AUC, badanie farmakokinetyczne, biodostępność, CYP2D6, CYP3A4, efekt pierwszego przejścia, hemodializa, inhibitor CYP2D6, interakcje lekowe, kinetyka liniowa, klirens osoczowy, metabolit aktywny, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wenlafaksyny, N-demetylowenlafaksyna, natychmiastowe uwalnianie, O-demetylowenlafaksyna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, preparat o przedłużonym uwalnianiu, przedłużone uwalnianie, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, stężenie wenlafaksyny, wenlafaksyna, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Fluwoksamina – Właściwości farmakokinetyczne
Fluwoksamina, substancja czynna preparatów Fevarin (50 mg i 100 mg), charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego i umiarkowaną biodostępnością wynoszącą około 53%, co jest efektem intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia w wątrobie. Maksymalne stężenia w osoczu osiągane są po 3-8 godzinach, a okres półtrwania wynosi 13-15 godzin po pojedynczej dawce, wydłużając się do 17-22 godzin przy wielokrotnym podawaniu. Fluwoksamina wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (80%) oraz dużą objętość dystrybucji (25 l/kg), co wskazuje na szeroką penetrację do tkanek. Metabolizm zachodzi głównie przez izoenzym CYP2D6, jednak polimorfizm genetyczny tego enzymu ma ograniczone znaczenie kliniczne, gdyż różnice w stężeniach leku między wolnymi a szybkimi metabolizerami są niewielkie.
biodostępność, biotransformacja, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, farmakokinetyka, farmakokinetyka ADME, Fevarin, fluwoksamina, interakcja lekowa, liniowa farmakokinetyka, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksydacyjna demetylacja, polimorfizm genetyczny, stan stacjonarny, stężenie osoczowe leku, szybki metabolizer, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – OxyContin 20 mg
Oksykodon w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu OxyContin (dawki 5 mg, 10 mg, 20 mg, 40 mg, 80 mg) charakteryzuje się dwufazowym profilem farmakokinetycznym: faza pierwsza obejmuje około 40% substancji czynnej z okresem półtrwania 0,6 godziny, a faza druga 60% z okresem półtrwania 6,9 godziny. Cmax osiągane jest po około 3 godzinach, co jest istotne w porównaniu do postaci o natychmiastowym uwalnianiu (1-1,5 godziny). Bezwzględna dostępność biologiczna wynosi 42-87%, a objętość dystrybucji w stanie równowagi to 2,6 l/kg. Oksykodon wiąże się z białkami osocza w około 45%, a pozorny okres półtrwania eliminacji dla OxyContin wynosi 4,5 godziny. Stan równowagi farmakokinetycznej osiągany jest w ciągu około 24 godzin od rozpoczęcia terapii. Wchłanianie jest proporcjonalne do dawki, a wysokotłuszczowy posiłek nie wpływa na Cmax ani zakres wchłaniania. Tabletki nie powinny być łamane, dzielone ani kruszone, aby uniknąć ryzyka szybkiego uwolnienia substancji czynnej i potencjalnych działań niepożądanych.
chinidyna, cymetydyna, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dostępność biologiczna bezwzględna, dostępność biologiczna względna, dwufazowość, dystrybucja leku, działanie przeciwbólowe, farmakokinetyka, kwas glukuronowy, lek opioidowy, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksykodonu chlorowodorek, oksymorfon, równoważność biologiczna, stan równowagi, stężenie oksykodonu, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vaciclor 1000 mg 1000 mg
Walacyklowir, prolek acyklowiru, po podaniu doustnym ulega szybkiemu i niemal całkowitemu przekształceniu do aktywnego acyklowiru oraz waliny, głównie dzięki enzymowi hydrolazie walacyklowiru. Biodostępność acyklowiru po podaniu walacyklowiru w dawce 1000 mg wynosi około 54% i jest niezależna od przyjmowania pokarmu. Farmakokinetyka wykazuje brak proporcjonalności do dawki, z mniejszą biodostępnością przy dawkach powyżej 500 mg. Maksymalne stężenia (Cmax) acyklowiru po dawkach 250, 500, 1000 i 2000 mg wynoszą odpowiednio 2,20 ± 0,38, 3,37 ± 0,95, 5,20 ± 1,92 oraz 8,30 ± 1,43 µg/ml, a czas do osiągnięcia Cmax (Tmax) mieści się w zakresie 0,75-3 godzin. Okres półtrwania eliminacyjnego acyklowiru u osób z prawidłową czynnością nerek wynosi około 3 godzin, natomiast u pacjentów z niewydolnością nerek wydłuża się do około 14 godzin, co wymaga dostosowania dawkowania. Walacyklowir i acyklowir wykazują słabe wiązanie z białkami osocza (~15%) oraz ograniczone przenikanie do płynu mózgowo-rdzeniowego (CSF), gdzie stosunek AUC wynosi około 25% dla acyklowiru i metabolitu 8-OH-ACV oraz 2,5% dla metabolitu CMMG.
AUC, Cmax, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, farmakokinetyka w ciąży, hydrolaza walacyklowiru, klirens kreatyniny, metabolizm pierwszego przejścia, okres półtrwania, oksydaza aldehydowa, parametry farmakokinetyczne, płyn mózgowo-rdzeniowy, prolek acyklowiru, schyłkowa choroba nerek, Tmax, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rudavane 10 mg
Rupatadyna, substancja czynna leku Rudavane w dawce 10 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) około 2,6 ng/ml po 0,75 godziny (tmax). Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 10-20 mg, z umiarkowaną kumulacją przy podawaniu wielokrotnym (Cmax po 7 dniach wynosi 3,8 ng/ml). Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi średnio 5,9 godziny u młodych dorosłych, a u osób starszych wydłuża się do 8,7 godziny. Rupatadyna wykazuje bardzo wysoki stopień wiązania z białkami osocza (98,5-99%) i podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia głównie przez izoenzym CYP3A4. Spożycie pokarmu zwiększa całkowitą ekspozycję (AUC) o około 23%, wydłużając tmax o 1 godzinę, jednak nie wpływa istotnie na Cmax ani na ekspozycję metabolitów, co nie ma znaczenia klinicznego.
biodostępność, CYP 3A4, cytochrom P450, dawka pojedyncza, desloratadyna, ekspozycja ogólnoustrojowa, fumaran, hydroksylowane pochodne, korekta dawkowania, metabolit aktywny, metabolizm pierwszego przejścia, mikrosomy wątrobowe, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, rupatadyna, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – BDS N 0,5 mg/ml
Budezonid, dostępny w stężeniach 0,125 mg/ml, 0,25 mg/ml oraz 0,5 mg/ml w produkcie BDS N, charakteryzuje się biodostępnością ogólnoustrojową po nebulizacji u dorosłych na poziomie około 15% dawki nominalnej oraz 40-70% dawki dostarczonej. Maksymalne stężenie w osoczu po podaniu dawki 2 mg osiąga około 4 nmol/l w ciągu 10-30 minut. Substancja wykazuje objętość dystrybucji około 3 l/kg masy ciała oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (85-90%). Budezonid podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu (głównie przez CYP3A4), z około 90% przemianą do metabolitów o aktywności glikokortykosteroidowej <1%. Klirens ogólnoustrojowy u dorosłych wynosi około 1,2 l/min, a okres półtrwania 2-3 godziny, co tłumaczy łagodny profil działań niepożądanych. Kinetyka jest proporcjonalna do dawki, jednak istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania inhibitorów CYP3A4, np. ketokonazolu, który może zwiększyć stężenie budezonidu w osoczu nawet 7,8-krotnie.
16α-hydroksyprednizolon, 6β-hydroksybudezonid, aktywność glikokortykosteroidowa, biodostępność ogólnoustrojowa, budezonid, cytochrom P450, dostępność ogólnoustrojowa, farmakokinetyka, inhibitor CYP3A4, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, klirens ogólnoustrojowy, klirens układowy, metabolit budezonidu, metabolizm pierwszego przejścia, nebulizator pneumatyczny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, proporcjonalność do dawki, stężenie w osoczu, zawiesina do nebulizacji - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – MUCOATAC 600 mg
Acetylocysteina zawarta w tabletkach musujących MUCOATAC (600 mg) charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, jednak jej biodostępność po podaniu doustnym wynosi jedynie około 10%, co jest wynikiem intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia zachodzącego w ścianie jelita oraz w wątrobie. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest w ciągu 1-3 godzin po podaniu. Objętość dystrybucji mieści się w zakresie 0,33-0,47 l/kg masy ciała, a stopień wiązania z białkami osocza zmniejsza się z około 50% po 4 godzinach do 20% po 12 godzinach, co może wpływać na farmakokinetykę i dostępność farmakologiczną leku. Aktywnym metabolitem jest cysteina, powstająca w wyniku biotransformacji acetylocysteiny.
acetylocysteina, aktywny metabolit, biodostępność, cysteina, efekt pierwszego przejścia, interakcje lekowe, klirens całkowity, klirens nerkowy, metabolizm jelitowy, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, parametry farmakokinetyczne, podanie doustne, profil farmakokinetyczny, stężenie w osoczu, tabletka musująca, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z żółcią, zaburzenia czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Heligen Neo 20 mg
Omeprazol, substancja czynna leku Heligen Neo dostępnego w kapsułkach dojelitowych (20 mg i 40 mg), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem w jelicie cienkim z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po 1-2 godzinach oraz okresem wchłaniania trwającym 3-6 godzin. Biodostępność po jednorazowym podaniu doustnym wynosi około 40%, a przy wielokrotnym dawkowaniu raz na dobę wzrasta do około 60%. Objętość dystrybucji u zdrowych osób wynosi około 0,3 l/kg masy ciała, a omeprazol wiąże się z białkami osocza w 97%, co może mieć znaczenie w kontekście interakcji lekowych. Okres półtrwania leku w osoczu jest krótki, poniżej 1 godziny, a eliminacja odbywa się głównie przez metabolity wydalane z moczem (80%) i kałem (20%).
AUC, biodostępność, Cmax, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, dystrybucja leku, farmakokinetyka, farmakokinetyka omeprazolu, hamowanie kompetycyjne, hydroksyomeprazol, interakcje metaboliczne, kapsułki dojelitowe, klirens ogólnoustrojowy, klirens omeprazolu, kumulacja leku, metabolit, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, omeprazol, peletki, podawanie wielokrotne, polimorfizm genetyczny, populacja pediatryczna, sól magnezowa, środowisko kwaśne, stężenie maksymalne, stężenie osoczowe, sulfon omeprazolu, układ enzymatyczny, wchłanianie, wiązanie z białkami, wolny metabolizm, wydzielanie kwasu solnego, wydzielanie żółciowe, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Lacydypina – Właściwości farmakokinetyczne
Lacydypina, jako antagonist wapnia o wysokiej lipofilności, charakteryzuje się szybkim, aczkolwiek ograniczonym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z biodostępnością około 10% ze względu na intensywny metabolizm pierwszego przejścia w wątrobie. Maksymalne stężenia w osoczu osiągane są w czasie 30-150 minut po podaniu doustnym. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie za pośrednictwem izoformy CYP3A4 cytochromu P450, prowadząc do powstania czterech głównych metabolitów o minimalnej lub zerowej aktywności farmakodynamicznej, co ogranicza ich wpływ na efekt terapeutyczny leku. Lacydypina nie wykazuje indukcji ani inhibicji enzymów wątrobowych, co zmniejsza ryzyko interakcji lekowych na poziomie metabolicznym.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Inovox Express smak pomarańczowy 2 mg + 0,6 mg + 1,2 mg
Inovox Express smak pomarańczowy to pastylki zawierające lidokainę chlorowodorek jednowodny (2 mg), amylometakrezol (0,6 mg) oraz alkohol 2,4-dichlorobenzylowy (1,2 mg). Lidokaina charakteryzuje się okresem półtrwania 1-2 godziny (około 100 minut) i podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, prowadzącemu do aktywnego metabolitu MEGX, a następnie do glicynianu ksylidyny (GX) o dłuższym okresie półtrwania, co może skutkować kumulacją u pacjentów z niewydolnością nerek. Wydalanie lidokainy i jej metabolitów odbywa się głównie przez nerki, przy czym mniej niż 10% jest wydalane w postaci niezmienionej. Amylometakrezol i alkohol 2,4-dichlorobenzylowy wykazują szybkie uwalnianie do śliny, osiągając maksymalne stężenia po 3-4 minutach, a po 120 minutach około 50% dawki pozostaje w ślinie, co zapewnia przedłużone działanie miejscowe.
alkohol dichlorobenzylowy, amylometakrezol, błona śluzowa, choroba wątroby, farmakokinetyka, glicynian ksylidyny, lidokainy chlorowodorek, metabolit, metabolizm pierwszego przejścia, monoetyloglicynian ksylidyny, niewydolność serca, okres półtrwania, pastylka twarda, środek antyseptyczny, wlew dożylny, wydalanie nerkowe, wydzielanie śliny, zaburzenie funkcji nerek, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Lipa – Właściwości farmakokinetyczne
Kwiat lipy (Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia x vulgaris) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, jednak brak jest kompleksowych badań farmakokinetycznych dotyczących samego surowca i jego bioaktywnych składników. W produktach złożonych, takich jak Pectobonisol czy Melissed, które zawierają kwiat lipy jako jeden z komponentów, nie przeprowadzono badań farmakokinetycznych ze względu na złożoność preparatów. W przypadku syropu DEXApico, zawierającego 25,00 g/100 g wyciągu wodnego z kwiatu lipy (DER 1:5) oraz 0,10 g/100 g dekstrometorfanu bromowodorku, dostępne są dane farmakokinetyczne dotyczące głównie dekstrometorfanu, a nie wyciągu z lipy.
3-hydroksy-N-metylomorfinan, 3-hydroksymorfinan, 3-metoksymorfinan, badanie farmakokinetyczne, CYP2D6, dane farmakokinetyczne, dekstrometorfan bromowodorek, dekstrorfan, dysfagia, działanie przeciwkaszlowe, kwiat lipy, metabolizm pierwszego przejścia, nalewka z kwiatostanu lipy, O-demetylacja, parametr farmakokinetyczny, proces utleniania, składnik bioaktywny, substancja roślinna, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vellofent 133 mcg
Fentanyl, substancja czynna produktu Vellofent, cechuje się wysoką lipofilnością, co umożliwia szybkie wchłanianie przez błonę śluzową jamy ustnej i znacząco wpływa na jego farmakokinetykę. Po podaniu podjęzykowym w dawkach od 133 do 800 μg, fentanyl osiąga maksymalne stężenie w osoczu (360-2070 pg/ml) w czasie 50-90 minut. Biodostępność szacowana jest na około 70%. Substancja wiąże się z białkami osocza w 80-85%, głównie z alfa-1 kwaśną glikoproteiną, a jej metabolizm zachodzi głównie w wątrobie i jelitach pod wpływem enzymu CYP3A4, prowadząc do powstania nieaktywnego farmakologicznie norfentanylu. Eliminacja fentanylu odbywa się głównie przez metabolity wydalane z moczem, z mniej niż 7% dawki wydalanej w postaci niezmienionej z moczem i około 1% z kałem. Okres półtrwania eliminacji wynosi około 12 godzin, a farmakokinetyka wykazuje proporcjonalność dawek w zakresie stosowanych dawek.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, biodostępność bezwzględna, błona śluzowa jamy ustnej, błona śluzowa jelit, dystrybucja leku, enzym CYP3A4, fentanyl, hydroksylacja, klirens leku, metabolizm leku, metabolizm pierwszego przejścia, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, proporcjonalność dawek, redystrybucja leku, stężenie maksymalne, tabletka podjęzykowa, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami, właściwości lipofilne, wolna frakcja leku - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bonogren 200 mg
Kwetiapina, substancja czynna leku Bonogren 200 mg, charakteryzuje się dobrą biodostępnością po podaniu doustnym, pomimo intensywnego efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Jej farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych (300-800 mg/dobę). Po osiągnięciu stanu stacjonarnego, maksymalne stężenie norkwetiapiny, aktywnego metabolitu, wynosi około 35% stężenia kwetiapiny. Oba związki wykazują okres półtrwania eliminacyjnego odpowiednio około 7 i 12 godzin. Kwetiapina wiąże się z białkami osocza w około 83%, co może mieć znaczenie w kontekście interakcji lekowych. Metabolizm zachodzi głównie przez izoenzym CYP3A4, a mniej niż 5% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej. Radioaktywność metabolitów wykrywana jest głównie w moczu (73%) i w mniejszym stopniu w kale (21%). In vitro kwetiapina i jej metabolity są słabymi inhibitorami cytochromu P450, a klinicznie istotne interakcje farmakokinetyczne są mało prawdopodobne.
biodostępność, ciężka niewydolność nerek, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, działanie niepożądane, indukcja enzymatyczna, inhibicja enzymatyczna, inhibitory cytochromu P450, klirens kreatyniny, klirens kwetiapiny, marskość wątroby poalkoholowa, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, norkwetiapina, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenie-czas, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, wiązanie z białkami osocza, znormalizowane stężenie - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Spamilan 5 mg
Buspiron, substancja czynna leku Spamilan, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 60-90 minut. Stan stacjonarny jest uzyskiwany po około 2 dniach regularnej terapii. Lek wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (95%), co wpływa na biodostępność farmakologicznie aktywnej frakcji wolnej. Buspiron podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, co obniża jego biodostępność, a okres półtrwania (T1/2) waha się od 2 do 11 godzin, co jest istotne przy ustalaniu schematu dawkowania. Farmakokinetyka buspironu jest liniowa, co umożliwia przewidywalne dostosowanie dawki w zależności od potrzeb klinicznych.
1-pirymidynylopiperazyna, aktywny metabolit, biodostępność substancji czynnej, buspiron, chlorowodorek buspironu, dystrybucja i metabolizm, farmakokinetyka pediatryczna, interakcja lekowa, liniowa zależność farmakokinetyczna, metabolizm pierwszego przejścia, okres półtrwania, pole pod krzywą, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Interakcje leku – Allerduo (137 mcg + 50 mcg)/dozę
Produkt leczniczy Allerduo w postaci aerozolu do nosa zawiera azelastyny chlorowodorek (137 µg/dawkę) oraz flutykazonu propionian (50 µg/dawkę). Flutykazon podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia, głównie przez enzym CYP3A4, co skutkuje niskim stężeniem ogólnoustrojowym po podaniu donosowym i ograniczonym ryzykiem interakcji. Jednakże silne inhibitory CYP3A4, takie jak rytonawir i preparaty zawierające kobicystat, mogą znacząco zwiększać stężenie flutykazonu w osoczu, prowadząc do istotnych klinicznie działań ogólnoustrojowych kortykosteroidów, w tym zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza i zespołu Cushinga. Inhibitory o umiarkowanym lub niskim potencjale hamowania CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna) wykazują mniejszy wpływ, jednak zaleca się ostrożność i monitorowanie pacjentów. Azelastyna, choć nie badana pod kątem interakcji w formie donosowej, może nasilać działanie sedatywne leków działających na OUN, a jej działanie uspokajające jest potęgowane przez alkohol, co może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
aerozol do nosa, azelastyny chlorowodorek, cytochrom P450 3A4, działanie kortykosteroidów, działanie ogólnoustrojowe kortykosteroidów, działanie uspokajające, ekspozycja ogólnoustrojowa, ekspozycja ustrojowa, erytromycyna, flutykazonu propionian, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, ketokonazol, kobicystat, kortyzol w surowicy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, metabolizm pierwszego przejścia, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodkowy układ nerwowy, rytonawir, stężenie kortyzolu w surowicy, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zespół Cushinga - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Palexia retard 100 mg
Tapentadol, substancja czynna Palexia retard w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu (dawki 25-250 mg), charakteryzuje się biodostępnością około 32% po podaniu doustnym na czczo, z maksymalnym stężeniem w surowicy osiąganym między 3 a 6 godziną. W zakresie dawek terapeutycznych AUC rośnie proporcjonalnie do dawki, a współczynnik akumulacji przy podawaniu dwukrotnym na dobę wynosi około 1,5. Spożycie leku z posiłkiem bogatotłuszczowym zwiększa AUC o 8% i Cmax o 18%, co jest klinicznie nieistotne. Tapentadol wykazuje dużą objętość dystrybucji (540 ± 98 l po podaniu dożylnym) i niskie wiązanie z białkami surowicy (~20%). Metabolizm jest intensywny (97% leku metabolizowane), głównie przez glukuronidację (UGT1A6, UGT1A9, UGT2B7), z niewielkim udziałem CYP2C9, CYP2C19 i CYP2D6. Lek i metabolity wydalane są głównie przez nerki (99%), z klirensem całkowitym 1530 ± 177 ml/min i okresem półtrwania 5-6 godzin.
analiza farmakokinetyczna populacyjna, biodostępność bezwzględna, cytochrom P450, działanie przeciwbólowe, glukuronid tapentadolu, indukcja enzymów, interakcja farmakokinetyczna, klirens całkowity, metabolizm leku, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania tapentadolu, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia leku, pozorny klirens doustny, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stężenie leku w surowicy, substancja macierzysta, szlak metaboliczny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, UDP-glukuronylotransferaza, wiązanie leku z białkami, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza - Leksykon substancji czynnych
Morfina – Właściwości farmakokinetyczne
Morfina, jako opioidowy lek przeciwbólowy, wykazuje złożone właściwości farmakokinetyczne zależne od drogi podania, postaci farmaceutycznej oraz indywidualnych cech pacjenta. Po podaniu doustnym charakteryzuje się niską biodostępnością (20-40%) z powodu intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia, a Tmax wynosi od 10 do 60 minut dla postaci o natychmiastowym uwalnianiu i 2,4-4 godzin dla postaci o przedłużonym uwalnianiu. Po podaniu domięśniowym i dożylnym Tmax wynosi odpowiednio 10-20 minut i 15 minut, z maksymalnymi stężeniami w osoczu do 140 ng/ml (domięśniowo) i 60 ng/ml (dożylnie). Morfina podana zewnątrzoponowo i podpajęczynówkowo szybko przenika do krążenia i płynu mózgowo-rdzeniowego, osiągając Tmax odpowiednio po 30 minutach i 5-10 minutach, z działaniem przeciwbólowym utrzymującym się do 24 godzin. Objętość dystrybucji wynosi około 3-4 l/kg, a wiązanie z białkami osocza to 20-35%. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu morfino-6-glukuronidu (M6G) oraz nieaktywnego morfino-3-glukuronidu (M3G). Morfina i jej metabolity są eliminowane głównie przez nerki (90%), a okres półtrwania wynosi 1,5-4,5 godziny u dorosłych, z wydłużeniem u noworodków i pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek.
analgezja kontrolowana przez pacjenta, bariera łożyska, farmakokinetyka morfiny, krążenie jelitowo-wątrobowe, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania morfiny, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, pH moczu, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie domięśniowe, podanie dożylne, podanie podpajęczynówkowe, podanie podskórne, podanie zewnątrzoponowe, preparat o przedłużonym uwalnianiu, transferaza glukuronowa, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenia połykania - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Polfilin 100 mg
Pentoksyfilina, substancja czynna Polfilinu (20 mg/ml), charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (168 litrów) oraz polem pod krzywą stężenie-czas (AUC0-∞) wynoszącym 2570 ng/ml, co świadczy o szerokiej dystrybucji tkankowej i skutecznej penetracji po podaniu parenteralnym. Metabolizm wątrobowy jest główną drogą eliminacji, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu 1-(5-hydroksyheksylo)-3,7-dimetyloksantyny, którego stężenie w osoczu jest dwukrotnie wyższe niż substancji macierzystej. Okres półtrwania pentoksyfiliny wynosi około 1,6 godziny, a metabolitów 1-1,6 godziny, co implikuje konieczność częstego dawkowania. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki w postaci polarnych, rozpuszczalnych w wodzie metabolitów, przy minimalnym wydalaniu leku w formie niezmienionej.
1-(5-hydroksyheksylo)-3, 7-dimetyloksantyna, biodostępność preparatu, biologiczny okres półtrwania, biotransformacja leku, dawkowanie leku, dystrybucja tkankowa, działanie niepożądane, kumulacja leku, metabolit aktywny farmakologicznie, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, parametr farmakokinetyczny, pentoksyfilina, podanie dożylne, pole pod krzywą stężenia leku, równowaga biochemiczna, roztwór do wstrzykiwań, substancja czynna, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Loratadyna – Właściwości farmakokinetyczne
Loratadyna jest długo działającym antagonistą receptora H₁, charakteryzującym się szybkim i dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym, z Tmax wynoszącym 1-1,5 godziny. Substancja wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (97-99%), a jej czynny metabolit, desloratadyna, wiąże się umiarkowanie (73-76%). Loratadyna podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, głównie przez CYP3A4 i CYP2D6, a desloratadyna jest około 4-krotnie bardziej aktywna farmakologicznie. Średni okres półtrwania loratadyny wynosi 8,4 godziny (zakres 3-20 h), natomiast desloratadyny 28 godzin (zakres 8,8-92 h), co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Wydalanie odbywa się głównie w postaci sprzężonych metabolitów – 40% z moczem i 42% z kałem w ciągu 10 dni, przy czym mniej niż 1% wydalane jest w formie niezmienionej.
aktywność farmakologiczna, antagonista receptora histaminowego H1, bariera krew-mózg, biodostępność, cymetydyna, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, czynny metabolit, dekarboetoksyloratadyna, desloratadyna, dysfunkcja wątroby, działanie przeciwhistaminowe, erytromycyna, hemodializa, inhibitory cytochromu P450, ketokonazol, loratadyna, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność nerek, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Miravil 50 mg
Sertalina, substancja czynna leku Miravil w dawce 50 mg, wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po 4,5-8,4 godzinach od podania doustnego, z wysokim (około 98%) wiązaniem z białkami osocza. Średni okres półtrwania wynosi około 26 godzin (zakres 22-36 godzin), co umożliwia dawkowanie raz na dobę i osiągnięcie stanu stacjonarnego po około 7 dniach. Metabolizm wątrobowy pierwszego przejścia jest intensywny, a głównym metabolitem jest N-desmetylosertralina z okresem półtrwania 62-104 godzin. Eliminacja leku odbywa się głównie przez metabolizm, z mniej niż 0,2% niezmienionej substancji wydalanej z moczem. Farmakokinetyka sertraliny jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych 50-200 mg, co ułatwia dostosowanie dawkowania klinicznego.
AUC, biodostępność sertraliny, biotransformacja, CYP2C19, farmakogenomika, farmakokinetyka proporcjonalna do dawki, klirens kreatyniny, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, Miravil, N-desmetylosertralina, niewydolność nerek, okres półtrwania, proces farmakokinetyczny, profil farmakokinetyczny, stężenie maksymalne, stężenie stacjonarne, tabletka powlekana, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, zaburzenie funkcji wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cetirizine Genoptim SPH 10 mg
Cetyryzyna wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax około 300 ng/ml) w czasie 1,0 ± 0,5 godziny po podaniu doustnym dawki 10 mg. Lek nie kumuluje się przy stosowaniu przez 10 dni, a biodostępność jest niezależna od formy farmaceutycznej oraz obecności pokarmu, który jedynie spowalnia wchłanianie, nie zmieniając całkowitej dostępności biologicznej. Cetyryzyna ma umiarkowaną objętość dystrybucji (0,50 l/kg) i wysoki stopień wiązania z białkami osocza (93 ± 0,3%), bez wpływu na wiązanie warfaryny, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Metabolizm pierwszego przejścia jest niewielki, a około 66% dawki wydalane jest w postaci niezmienionej przez nerki. Okres półtrwania wynosi około 10 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę, a kinetyka leku jest liniowa w zakresie dawek 5-60 mg.
biodostępność cetyryzyny, ciężkie zaburzenie czynności nerek, hemodializa, klirens, klirens kreatyniny, łagodne zaburzenie czynności nerek, liniowa kinetyka, marskość wątroby żółciowa, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, stężenie maksymalne w osoczu, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastój żółci - Leksykon substancji czynnych
Klotrymazol – Właściwości farmakokinetyczne
Klotrymazol, stosowany miejscowo w leczeniu grzybic skóry i błon śluzowych, charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem ogólnoustrojowym, co zapewnia wysoki profil bezpieczeństwa terapii. Po aplikacji na nieuszkodzoną skórę wchłanianie wynosi poniżej 2% dawki, natomiast po podaniu dopochwowym 3-10%. Stężenia leku w warstwach skóry wykazują gradient: od 50-500 μg/ml w warstwie rogowej naskórka do poniżej 0,1 μg/ml w tkance podskórnej. W osoczu stężenia klotrymazolu po podaniu miejscowym są bardzo niskie, poniżej 0,001 μg/ml na skórę i do 0,01 μg/ml po podaniu dopochwowym dawki 500 mg. Klotrymazol wiąże się w 50% z albuminami, a jego metabolizm wątrobowy jest szybki, prowadząc do nieaktywnych metabolitów, głównie 2-chlorofenylo-4-hydroksyfenylo-fenylometanu.
biodostępność, błona śluzowa, cytochrom P-450, emulsja olej w wodzie, farmakokinetyka, grzybica skóry, interakcja z lekami, izoenzym CYP2C9, izoenzym CYP3A4, kapsułka dopochwowa, klotrymazol, metabolit, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, nieuszkodzona skóra, okres półtrwania, skóra właściwa, stężenie klotrymazolu, stężenie w osoczu, stratum corneum, substancja przeciwgrzybicza, tabletka dopochwowa, tkanka podskórna, warstwa brodawkowata, warstwa kolczysta naskórka, warstwa rogowa naskórka, wchłanianie minimalne, wchłanianie ogólnoustrojowe, wydalanie metabolitów, zastosowanie dopochwowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vaciclor 500 mg 500 mg
Walacyklowir, prolek acyklowiru, charakteryzuje się znacząco wyższą biodostępnością acyklowiru (54% po dawce 1000 mg) w porównaniu do doustnego podania samego acyklowiru (3,3-5,5-krotnie wyższa). Po podaniu doustnym walacyklowir jest szybko i niemal całkowicie przekształcany do acyklowiru i waliny przez hydrolazę walacyklowiru. Parametry farmakokinetyczne acyklowiru wykazują nieproporcjonalność względem dawki, z mniejszą szybkością i stopniem wchłaniania przy dawkach powyżej 500 mg, co skutkuje mniej niż proporcjonalnym wzrostem Cmax i obniżoną biodostępnością. Maksymalne stężenia acyklowiru (Cmax) po dawkach 250, 500, 1000 i 2000 mg wynoszą odpowiednio 2,20 ± 0,38, 3,37 ± 0,95, 5,20 ± 1,92 oraz 8,30 ± 1,43 µg/ml, a AUC wynosi od 5,50 ± 0,82 do 29,5 ± 6,36 µg·h/ml. Walacyklowir i acyklowir wykazują słabe wiązanie z białkami osocza (15%), a przenikanie acyklowiru do płynu mózgowo-rdzeniowego wynosi około 25% AUC osocza. Metabolizm walacyklowiru nie obejmuje enzymów cytochromu P450, a wydalanie następuje głównie przez nerki, głównie w postaci acyklowiru (>80% dawki) i metabolitu CMMG (ok. 14%).
8-hydroksy-acyklowir, acyklowir, biodostępność, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, hydrolaza walacyklowiru, klirens kreatyniny, metabolizm pierwszego przejścia, okres półtrwania, oksydaza aldehydowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, schyłkowa choroba nerek, stężenie maksymalne, walacyklowir, wirus opryszczki zwykłej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Salmex (500 mcg + 50 mcg)/dawkę inh.
Lek Salmex, zawierający flutykazon propionian i salmeterol, podlega istotnym interakcjom farmakologicznym, które mogą wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania z lekami blokującymi receptory β-adrenergiczne, zwłaszcza u pacjentów z astmą, ze względu na ryzyko antagonizowania efektu bronchodylatacyjnego salmeterolu. Flutykazon propionian jest metabolizowany przez izoenzym CYP3A4, co powoduje, że silne inhibitory tego enzymu, takie jak rytonawir (100 mg 2×/dobę) i ketokonazol, mogą znacząco zwiększać jego stężenie w osoczu (nawet kilkusetkrotnie w przypadku rytonawiru), prowadząc do zespołu Cushinga i zahamowania czynności kory nadnerczy. Salmeterol również metabolizowany jest przez CYP3A4, a jednoczesne podawanie z ketokonazolem (400 mg/dobę) powoduje 1,4-krotne zwiększenie Cmax i 15-krotne zwiększenie AUC, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych, takich jak wydłużenie odstępu QTc i kołatanie serca.
antagonizm receptorowy, astma, beta-2-agonista, działanie addycyjne, efekt bronchodylatacyjny, erytromycyna, flutykazonu propionian, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakologiczna, itrakonazol, izoenzym 3A4 cytochromu P450, ketokonazol, klirens osoczowy, kołatanie serca, lek blokujący receptory beta-adrenergiczne, metabolizm pierwszego przejścia, receptor beta-adrenergiczny, rytonawir, salmeterol, silny inhibitor CYP3A4, stężenie kortyzolu, telitromycyna, wydłużenie odstępu QTc, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zespół Cushinga - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Faxolet ER 75 mg
Faxolet ER to preparat zawierający wenlafaksynę chlorowodorek w dawkach 37,5 mg, 75 mg i 150 mg w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu. Wenlafaksyna podlega intensywnemu metabolizmowi w wątrobie, głównie do aktywnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny (ODV), z okresami półtrwania odpowiednio 5 ± 2 godziny dla wenlafaksyny i 11 ± 2 godziny dla ODV. Stan stacjonarny osiągany jest po 3 dniach stosowania. Biodostępność doustna wynosi 40-45% z powodu efektu pierwszego przejścia, a wchłanianie jest wysokie (≥92%). Maksymalne stężenia (Cmax) wenlafaksyny i ODV po podaniu formy o przedłużonym uwalnianiu osiągane są po około 5,5 i 5 godzinach. Wenlafaksyna i ODV wykazują niskie wiązanie z białkami osocza (odpowiednio 27% i 30%), co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP2D6 (do ODV) i CYP3A4 (do N-demetylowenlafaksyny), przy czym wenlafaksyna słabo hamuje CYP2D6 i nie wpływa na CYP1A2, CYP2C9 i CYP3A4. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (87% dawki w 48 h), z klirensem wenlafaksyny 1,3 ± 0,6 l/h/kg i ODV 0,4 ± 0,2 l/h/kg.
biodostępność doustna, chlorowodorek, CYP2D6, CYP3A4, dawka terapeutyczna, dializoterapia, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja na substancję, forma o natychmiastowym uwalnianiu, hemodializa, intensywny metabolizm, izoenzym cytochromu P450, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, kinetyka liniowa, klirens, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm pierwszego przejścia, N-demetylowenlafaksyna, O-demetylowenlafaksyna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, polimorfizm genetyczny, powolny metabolizm, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, wenlafaksyna, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby