Właściwości farmakokinetyczne
Loratadyna
Loratadyna jest długo działającym antagonistą receptora H₁, charakteryzującym się szybkim i dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym, z Tmax wynoszącym 1-1,5 godziny. Substancja wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (97-99%), a jej czynny metabolit, desloratadyna, wiąże się umiarkowanie (73-76%). Loratadyna podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, głównie przez CYP3A4 i CYP2D6, a desloratadyna jest około 4-krotnie bardziej aktywna farmakologicznie. Średni okres półtrwania loratadyny wynosi 8,4 godziny (zakres 3-20 h), natomiast desloratadyny 28 godzin (zakres 8,8-92 h), co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Wydalanie odbywa się głównie w postaci sprzężonych metabolitów – 40% z moczem i 42% z kałem w ciągu 10 dni, przy czym mniej niż 1% wydalane jest w formie niezmienionej.
Właściwości farmakokinetyczne loratadyny
Loratadyna to długo działający, niepowodujący sedacji antagonista receptora histaminowego H₁, stosowany w leczeniu objawów alergii. Poniżej przedstawiono szczegółowe właściwości farmakokinetyczne tej substancji, kluczowe dla zrozumienia jej działania w organizmie.1
Wchłanianie
Po podaniu doustnym loratadyna szybko i dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie loratadyny w surowicy krwi występuje po 1-1,5 godziny od podania.2 Równoczesne przyjmowanie loratadyny z pokarmem może powodować nieznaczne opóźnienie jej wchłaniania, jednak bez istotnego wpływu na działanie kliniczne.3 Biodostępność loratadyny i jej czynnego metabolitu jest proporcjonalna do zastosowanej dawki.4
W badaniach klinicznych wykazano, że jednoczesne stosowanie loratadyny z ketokonazolem, erytromycyną lub cymetydyną powoduje zwiększenie stężenia loratadyny w osoczu, jednak bez klinicznie istotnych zmian, w tym zmian w zapisie elektrokardiograficznym.5
Dystrybucja
Loratadyna w dużym stopniu wiąże się z białkami osocza (97% do 99%), natomiast jej czynny metabolit – desloratadyna – wiąże się z białkami osocza w umiarkowanym stopniu (73% do 76%).6 Okres półtrwania dystrybucji w osoczu wynosi około 1 godziny dla loratadyny i 2 godziny dla jej czynnego metabolitu.7
Loratadyna charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji.8 Ani loratadyna, ani jej główny metabolit – desloratadyna, nie przenikają łatwo przez barierę krew-mózg, co tłumaczy brak działania sedatywnego.9 Ponadto, zarówno loratadyna, jak i jej czynny metabolit przenikają do mleka kobiecego.10
Metabolizm
Po podaniu doustnym, loratadyna podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, głównie z udziałem izoenzymów cytochromu P450: CYP3A4 i CYP2D6.11 Główny metabolit – desloratadyna (dekarboetoksyloratadyna, DCL) – jest farmakologicznie aktywny i w dużym stopniu odpowiedzialny za działanie kliniczne.12
Maksymalne stężenie desloratadyny w surowicy krwi występuje po 1,5-3,7 godziny od podania.13 Co istotne, desloratadyna jest około 4-krotnie bardziej aktywna farmakologicznie niż związek macierzysty.14
Eliminacja
Średni okres półtrwania loratadyny wynosi 8,4 godziny (zakres od 3 do 20 godzin), natomiast dla jej głównego metabolitu – desloratadyny – okres ten jest znacznie dłuższy i wynosi średnio 28 godzin (zakres od 8,8 do 92 godzin).15
W ciągu 10 dni około 40% podanej dawki wydalane jest z moczem, a 42% z kałem, głównie w postaci sprzężonych metabolitów.16 Około 27% podanej dawki wydala się z moczem w ciągu pierwszych 24 godzin.17 Mniej niż 1% substancji czynnej wydalane jest w postaci niezmienionej loratadyny lub jej czynnego metabolitu.18
Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów
Pacjenci w podeszłym wieku
Profil farmakokinetyczny loratadyny i jej metabolitu jest podobny u zdrowych, dorosłych ochotników i u zdrowych ochotników w podeszłym wieku.19 Oznacza to, że u pacjentów w podeszłym wieku nie ma konieczności modyfikacji dawkowania loratadyny.20
Zaburzenia czynności nerek
U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek, zarówno pole powierzchni pod krzywą stężenia w funkcji czasu (AUC), jak i maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) loratadyny i jej metabolitu były większe niż u osób z prawidłową czynnością nerek.21 Nie zaobserwowano jednak istotnych różnic w średnich wartościach okresu półtrwania loratadyny i jej metabolitu u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek w porównaniu z osobami zdrowymi.22
Co ważne, u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek hemodializa nie wpływa na farmakokinetykę loratadyny i jej czynnego metabolitu.23
Zaburzenia czynności wątroby
U pacjentów z przewlekłą poalkoholową chorobą wątroby, wartości AUC i maksymalne stężenie loratadyny w osoczu (Cmax) były dwukrotnie większe od wartości u pacjentów z prawidłową czynnością wątroby.24 Profil farmakokinetyczny czynnego metabolitu nie był natomiast znacząco zmieniony w porównaniu do pacjentów z prawidłową czynnością wątroby.25
Okres półtrwania loratadyny i jej metabolitu wynosił odpowiednio 24 godziny i 37 godzin, i wydłużał się wraz ze stopniem uszkodzenia wątroby.26 To znaczące wydłużenie okresu półtrwania w porównaniu do wartości u osób zdrowych wskazuje na konieczność zachowania ostrożności podczas stosowania loratadyny u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.27
Parametry farmakokinetyczne loratadyny
| Parametr | Loratadyna | Desloratadyna (czynny metabolit) |
|---|---|---|
| Czas osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) | 1-1,5 h | 1,5-3,7 h |
| Wiązanie z białkami osocza | 97-99% | 73-76% |
| Okres półtrwania dystrybucji | około 1 h | około 2 h |
| Średni okres półtrwania eliminacji | 8,4 h (zakres: 3-20 h) | 28 h (zakres: 8,8-92 h) |
| Metabolizm | Intensywny metabolizm pierwszego przejścia przez wątrobę, głównie z udziałem CYP3A4 i CYP2D6 | |
| Wydalanie | 40% z moczem, 42% z kałem w ciągu 10 dni, głównie jako sprzężone metabolity | |
| Wydalanie w postaci niezmienionej | < 1% | |
| Okres półtrwania u pacjentów z chorobą wątroby | 24 h | 37 h |
Szczegółowe porównanie parametrów farmakokinetycznych
Istnieją pewne różnice międzyosobnicze w odniesieniu do parametrów farmakokinetycznych loratadyny, które należy uwzględnić podczas planowania terapii.28 Obserwuje się także znaczny zakres wartości okresu półtrwania zarówno loratadyny (3-20 godzin), jak i desloratadyny (8,8-92 godziny), co może wpływać na indywidualną odpowiedź na leczenie.29
Interakcje farmakokinetyczne
Badania kliniczne wykazały, że jednoczesne stosowanie loratadyny z inhibitorami cytochromu P450, takimi jak ketokonazol, erytromycyna czy cymetydyna, prowadzi do zwiększenia stężenia loratadyny w osoczu. Efekty te nie wiążą się jednak z istotnymi klinicznie zmianami, w tym z modyfikacjami w zapisie elektrokardiograficznym.30
Spożywanie pokarmu może wpływać na kinetykę loratadyny, powodując nieznaczne opóźnienie jej wchłaniania, jednak bez istotnego wpływu na działanie kliniczne.31
Porównanie farmakokinetyki loratadyny i jej metabolitu
Loratadyna i jej czynny metabolit desloratadyna wykazują pewne istotne różnice farmakokinetyczne, które wpływają na ich działanie w organizmie:
- Wiązanie z białkami osocza jest znacznie silniejsze w przypadku loratadyny (97-99%) niż desloratadyny (73-76%)32
- Okres półtrwania desloratadyny (średnio 28 godzin) jest znacznie dłuższy niż loratadyny (średnio 8,4 godziny)33
- Desloratadyna wykazuje około 4-krotnie silniejsze działanie farmakologiczne niż loratadyna34
35
Te różnice są istotne z klinicznego punktu widzenia, ponieważ długi okres półtrwania desloratadyny oraz jej zwiększona aktywność farmakologiczna pozwalają na stosowanie loratadyny raz na dobę, zapewniając skuteczne działanie przeciwhistaminowe przez całą dobę.36
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania