Przedawkowanie
Loratadyna
Przedawkowanie loratadyny, selektywnego antagonisty receptorów histaminowych H₁, prowadzi do nasilenia działań cholinolitycznych, manifestujących się przede wszystkim sennością, tachykardią (>100 uderzeń/min) oraz bólami głowy. Objawy te mogą utrzymywać się długotrwale, co wymaga przedłużonej obserwacji pacjenta. W przypadku preparatów złożonych zawierających pseudoefedrynę (np. Claritine Active, Claritine Duo), spektrum objawów jest rozszerzone o objawy hamowania (sedacja, bezdech, zapaść sercowo-naczyniowa) oraz pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego (bezsenność, omamy, drgawki), które mogą prowadzić do zgonu. Dodatkowo obserwuje się objawy atropinopodobne, szczególnie u dzieci, takie jak suchość w jamie ustnej, rozszerzone źrenice i hipertermia.
Przedawkowanie loratadyny
Przedawkowanie substancji czynnej loratadyna prowadzi przede wszystkim do nasilenia działań cholinolitycznych (antycholinergicznych). Loratadyna, będąca selektywnym antagonistą obwodowych receptorów histaminowych H₁, w przypadku znacznego przekroczenia zalecanych dawek terapeutycznych może wywoływać szereg charakterystycznych objawów, które wymagają odpowiedniego postępowania medycznego.1 2
Objawy przedawkowania loratadyny
Przypadki przedawkowania loratadyny charakteryzują się występowaniem określonych objawów klinicznych, które mogą mieć różne nasilenie w zależności od przyjętej dawki. Najczęściej raportowane objawy przedawkowania to: senność, tachykardia (przyspieszenie czynności serca) oraz ból głowy.3 4
Warto zauważyć, że objawy te mogą mieć charakter długotrwały, co wymaga odpowiednio przedłużonej obserwacji pacjenta po wdrożeniu leczenia.5
W przypadku preparatów złożonych, zawierających loratadynę w połączeniu z pseudoefedryną (np. Claritine Active, Claritine Duo), spektrum objawów przedawkowania jest znacznie szersze, ze względu na dodatkowe działanie pseudoefedryny, która jako substancja sympatykomimetyczna może powodować zarówno objawy hamowania, jak i pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego.6
| Objaw przedawkowania | Opis | Uwagi dotyczące dawki/nasilenia |
|---|---|---|
| Senność | Nadmierna potrzeba snu, trudności z utrzymaniem świadomości | Występuje nawet przy niewielkim przedawkowaniu |
| Tachykardia | Przyspieszenie czynności serca powyżej 100 uderzeń/min | Objaw charakterystyczny dla działania cholinolitycznego |
| Ból głowy | Różnego stopnia nasilenia bóle głowy | Często towarzyszy innym objawom przedawkowania |
| Objawy hamowania OUN* | Sedacja, bezdech, zmniejszenie czujności, sinica, śpiączka, zapaść sercowo-naczyniowa | Głównie przy przedawkowaniu preparatów złożonych z pseudoefedryną |
| Objawy pobudzenia OUN* | Bezsenność, omamy, drżenia, drgawki (mogą prowadzić do zgonu) | Głównie przy przedawkowaniu preparatów złożonych z pseudoefedryną |
| Inne objawy* | Lęk, trudności w oddawaniu moczu, osłabienie mięśni, euforia, kołatanie serca, nadmierne pragnienie, nadmierne pocenie się, nudności, wymioty, bóle zamostkowe, zawroty głowy, szumy w uszach, ataksja, niewyraźne widzenie, zaburzenia ciśnienia tętniczego | Większość objawów występuje przy znacznym przedawkowaniu lub w przypadku preparatów złożonych |
| Objawy atropinopodobne* | Suchość w jamie ustnej, rozszerzone niereagujące na światło źrenice, zaczerwienienie, hipertermia, zaburzenia żołądka i jelit | Występują częściej u dzieci |
* Objawy dotyczące głównie przedawkowania preparatów złożonych zawierających pseudoefedrynę
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W przypadku przedawkowania loratadyny należy niezwłocznie wdrożyć odpowiednie procedury medyczne mające na celu minimalizację wchłaniania substancji czynnej oraz leczenie objawowe. Nie istnieje specyficzna odtrutka dla loratadyny.7
Zalecane postępowanie obejmuje następujące działania:8 9
- Natychmiastowe wdrożenie leczenia objawowego i podtrzymującego, które należy kontynuować tak długo, jak jest to konieczne
- Podanie węgla aktywowanego w postaci wodnej zawiesiny w celu adsorpcji pozostałości leku w przewodzie pokarmowym
- Wykonanie płukania żołądka (u dzieci zaleca się stosowanie 0,9% roztworu chlorku sodu jako płynu do płukania, a u dorosłych można stosować wodę)
- W niektórych przypadkach można rozważyć wywoływanie wymiotów (przeciwwskazane u pacjentów z zaburzeniami świadomości)
- Monitorowanie stanu pacjenta po zakończeniu intensywnego leczenia
10
Należy podkreślić, że loratadyna nie może być eliminowana z organizmu poprzez hemodializę, a skuteczność dializy otrzewnowej w usuwaniu tej substancji nie została jednoznacznie określona.11
W przypadku przedawkowania preparatów złożonych zawierających pseudoefedrynę, postępowanie jest bardziej złożone i wymaga dodatkowego zastosowania:12
- Leczenia nadciśnienia tętniczego za pomocą leków blokujących receptory alfa-adrenergiczne
- Kontrolowania tachykardii za pomocą leków blokujących receptory beta-adrenergiczne
- W przypadku drgawek – podania krótko działających barbituranów, diazepamu lub paraldehydu
- Stosowania chłodnych okładów lub koca hipotermicznego w przypadku gorączki, szczególnie u dzieci
- Zastosowania oddechu wspomaganego w przypadku bezdechu
13
Dodatkowe informacje dotyczące przedawkowania
Na podstawie dostępnych danych klinicznych nie stwierdzono, aby loratadyna powodowała nadużywanie lub uzależnienie, co jest istotną informacją z punktu widzenia bezpieczeństwa farmakoterapii.14 15
W przypadku preparatów złożonych zawierających pseudoefedrynę, istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia poważnych objawów przedawkowania, które mogą prowadzić nawet do zgonu. Szczególną uwagę należy zwrócić na dzieci, u których częściej występują objawy pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego oraz objawy atropinopodobne.16
Niezależnie od postaci farmaceutycznej loratadyny (tabletki, syrop, zawiesina doustna, kapsułki miękkie), postępowanie w przypadku przedawkowania pozostaje takie samo i opiera się na wdrożeniu odpowiedniego leczenia objawowego i podtrzymującego.17 18
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania