Właściwości farmakokinetyczne
Klotrymazol

Właściwości farmakokinetyczne klotrymazolu

Klotrymazol jest substancją przeciwgrzybiczą o szerokim spektrum działania, stosowaną miejscowo w leczeniu różnych grzybic skóry i błon śluzowych. Jego właściwości farmakokinetyczne różnią się w zależności od drogi podania i postaci leku.¹

Wchłanianie

Badania farmakokinetyczne wykazały, że klotrymazol charakteryzuje się niewielkim stopniem wchłaniania ogólnoustrojowego, co warunkuje jego wysoki profil bezpieczeństwa podczas stosowania miejscowego.²

Stopień wchłaniania klotrymazolu zależy od drogi podania:

• Po zastosowaniu na nieuszkodzoną skórę – wchłanianie jest minimalne, poniżej 2% dawki³ <sup data-drug="Imazol" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Badania farmakokinetyczne obejmujące stosowanie naskórne i dopochwowe wykazały jedynie niewielkie wchłanianie klotrymazolu, odpowiednio 4
• Po zastosowaniu dopochwowym – wchłanianie wynosi 3-10% dawki^{5 6}
• Po podaniu do ucha (w kroplach do uszu) – wchłanianie jest minimalne, podobnie jak w przypadku stosowania na skórę⁷

Badania farmakokinetyczne z użyciem radioznakowanego klotrymazolu (14C-klotrymazolu) wykazały zróżnicowany rozkład stężeń leku w poszczególnych warstwach skóry po aplikacji miejscowej:⁸

• Warstwa rogowa naskórka: 50-500 μg/ml (największe stężenie)
• Warstwa kolczysta naskórka: 3-6 μg/ml
• Warstwa brodawkowata i siateczkowata skóry właściwej: 0,5-3 μg/ml
• Tkanka podskórna: poniżej 0,1 μg/ml

Podobne dane dotyczące penetracji klotrymazolu w skórze potwierdzają również inne badania, które wykazały następujący rozkład leku:⁹

Dystrybucja

Ze względu na niewielki stopień wchłaniania, stężenia klotrymazolu w osoczu po podaniu miejscowym są bardzo niskie:^{10 11}

• Po zastosowaniu na skórę: stężenia w surowicy są poniżej granicy wykrywalności (0,001 μg/ml)
• Po zastosowaniu dopochwowym: maksymalne stężenia w osoczu pozostają poniżej 0,01 μg/ml po podaniu dawki 500 mg^{12 13}

Dystrybucja klotrymazolu do poszczególnych narządów nie jest dokładnie poznana. Wiadomo jednak, że wchłonięty klotrymazol i jego metabolity wiążą się w 50% z albuminami krwi.^{14 15}

Metabolizm

Klotrymazol, który zostanie wchłonięty do krwiobiegu, podlega szybkiemu metabolizmowi wątrobowemu. Główne aspekty metabolizmu klotrymazolu to:^{16 17}

• Szybki metabolizm pierwszego przejścia przez wątrobę
• Przekształcenie do nieaktywnych farmakologicznie metabolitów
• Głównym metabolitem jest 2-chlorofenylo-4-hydroksyfenylo-fenylometan^{18 19}
• Klotrymazol jest induktorem aktywności cytochromu P-450, co przyspiesza jego własny metabolizm²⁰

W warunkach in vitro klotrymazol wykazuje następujące interakcje z układem cytochromu P-450:^{21 22}

• Jest umiarkowanym inhibitorem izoenzymu CYP3A4
• Jest słabym inhibitorem izoenzymu CYP2C9

Pomimo tych właściwości, wpływ klotrymazolu na metabolizm innych leków jest niewielki z uwagi na minimalne wchłanianie ogólnoustrojowe po podaniu miejscowym. Stąd pojedyncza dawka 500 mg klotrymazolu podana dopochwowo najprawdopodobniej nie wywołuje klinicznie istotnych interakcji z lekami metabolizowanymi przez izoenzymy CYP3A4 i CYP2C9.^{23 24}

Eliminacja

Eliminacja klotrymazolu zachodzi głównie na drodze wydalania metabolitów:^{25 26}

• Metabolity klotrymazolu są wydalane głównie z kałem (po wydzieleniu z żółcią do przewodu pokarmowego)
• Część metabolitów jest wydalana z moczem
• Po podaniu doustnym:
  • 10% dawki jest wydalane z moczem w ciągu pierwszych 24 godzin
  • 25% dawki jest wydalane z moczem w ciągu 6 dni
  • Jedynie około 1% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej

Okres półtrwania klotrymazolu wynosi 3-5 godzin.²⁷

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Dane dotyczące właściwości farmakokinetycznych klotrymazolu w szczególnych grupach pacjentów (np. u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek, u osób w podeszłym wieku czy u dzieci) są ograniczone. Jednak ze względu na minimalny stopień wchłaniania ogólnoustrojowego po podaniu miejscowym, nie oczekuje się istotnych różnic w farmakokinetyce w tych grupach pacjentów.^{28 29}

Porównanie biodostępności w różnych postaciach farmaceutycznych

Biodostępność klotrymazolu jest zależna od postaci farmaceutycznej i miejsca aplikacji. W badaniach określono następujące wartości biodostępności:<sup data-drug="Clotrimazolum Aflofarm" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Biodostępności przedstawia się następująco: < 0,1% – 1% krem o/w, 30

• Krem o/w (emulsja olej w wodzie): < 0,1%
• Roztwór: < 0,1%

Generalnie, niezależnie od postaci farmaceutycznej (krem, maść, roztwór, kapsułka dopochwowa, tabletka dopochwowa), wchłanianie ogólnoustrojowe klotrymazolu pozostaje minimalne, co przekłada się na dobry profil bezpieczeństwa podczas stosowania miejscowego.^{31 32}