Interakcje
Dekspantenol

Interakcje dekspantenolu z innymi produktami leczniczymi

Dekspantenol (deksopantenol) to substancja czynna często stosowana w preparatach leczniczych ze względu na swoje właściwości regeneracyjne i ochronne. W kontekście interakcji z innymi produktami leczniczymi, dla większości preparatów zawierających dekspantenol stosowanych miejscowo nie stwierdzono istotnych klinicznie interakcji, jednak szczegółowa analiza dostępnych danych z charakterystyk produktów leczniczych wskazuje na pewne specyficzne sytuacje, które wymagają uwagi lekarza.^{1 2}

Interakcje w preparatach złożonych

W przypadku produktów leczniczych, w których dekspantenol występuje w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, należy zwrócić uwagę na potencjalne interakcje wynikające z działania tych dodatkowych składników. Dotyczy to szczególnie preparatów zawierających substancje o działaniu naczynioskurczowym, takie jak ksylometazolina.^{3 4 5}

W preparatach zawierających jednocześnie dekspantenol i chlorheksydynę (np. Bepanthen Plus), należy unikać jednoczesnego stosowania z innymi środkami odkażającymi, gdyż chlorheksydyna wykazuje niezgodność chemiczną z mydłem oraz anionowymi środkami powierzchniowo czynnymi.⁶

W przypadku syropów multiwitaminowych zawierających dekspantenol (np. Multi-Sanostol), należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu produktów zawierających witaminy A lub D ze względu na ryzyko ich przedawkowania. Istnieje również ryzyko wystąpienia hiperkalcemii przy jednoczesnym stosowaniu tiazydów oraz zaburzeń rytmu serca przy jednoczesnym stosowaniu preparatów naparstnicy u pacjentów ze zwiększonym stężeniem wapnia we krwi.⁷

Interakcje dekspantenolu w preparatach okulistycznych

W przypadku preparatów okulistycznych zawierających dekspantenol (np. Corneregel), nie stwierdzono dotychczas interakcji z innymi produktami leczniczymi. Należy jednak zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z innymi kroplami lub maściami do oczu. Zaleca się zachowanie co najmniej 15-minutowego odstępu pomiędzy podaniem tych leków, a preparat z dekspantenolem powinien zostać podany jako ostatni.⁸

Interakcje z alkoholem

Dekspantenol sam w sobie nie wykazuje udokumentowanych interakcji z alkoholem. Jednak w przypadku produktów złożonych, gdzie dekspantenol występuje razem z innymi substancjami czynnymi, możliwe jest występowanie interakcji spowodowanych przez te dodatkowe składniki.

Szczególną uwagę należy zwrócić na preparaty zawierające dekspantenol w połączeniu z dekstrometorfanem (np. Acodin 150 Junior, Acodin Duo). W tych przypadkach odnotowano, że dekstrometorfan nasila hamujący wpływ alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy.^{9 10}

Dla pozostałych preparatów zawierających wyłącznie dekspantenol jako substancję czynną stosowaną miejscowo (kremy, maści, żele) nie udokumentowano interakcji z alkoholem.¹¹

Szczegółowy opis interakcji z lekami

Interakcje w preparatach z ksylometazoliną i dekspantenolem

W preparatach złożonych zawierających ksylometazolinę i dekspantenol (Septanazal dla dzieci, Xylo-Pantenol, Xylodex 0,1% regeneracja), należy pamiętać o interakcjach związanych z ksylometazoliną. Dekspantenol jako taki nie wykazuje znanych interakcji, natomiast ksylometazolina może wchodzić w interakcje z:

• lekami przeciwnadciśnieniowymi (np. metylodopa) – ze względu na potencjalny wpływ ksylometazoliny na podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi^{12 13}
• inhibitorami monoaminooksydazy typu tranylcyprominy lub trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi – może powodować podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi^{14 15}
• innymi lekami sympatykomimetycznymi (np. pseudoefedryna, efedryna, fenylefryna, oksymetazolina, ksylometazolina, tramazolina, nafazolina, tuaminoheptan) – może prowadzić do działań niepożądanych ze strony układu krążenia i układu nerwowego^{16 17}

Interakcje w preparatach z dekstrometorfanem i dekspantenolem

W preparatach zawierających dekstrometorfan i dekspantenol (Acodin 150 Junior, Acodin Duo), należy zwrócić uwagę na istotne interakcje związane z dekstrometorfanem:

• inhibitory MAO – dekstrometorfanu nie należy stosować równocześnie z lekami z grupy inhibitorów MAO, a także w ciągu 14 dni po zakończeniu leczenia takimi lekami, gdyż może to powodować wystąpienie objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego (zawroty głowy, pobudzenie, znaczne podwyższenie temperatury ciała, nudności, drżenia mięśni, podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi)^{18 19}
• inhibitory CYP2D6 – dekstrometorfan jest metabolizowany przez enzym CYP2D6 i ulega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów enzymu CYP2D6 może zwiększać stężenie dekstrometorfanu w organizmie do poziomu wielokrotnie większego niż prawidłowy, zwiększając ryzyko występowania toksycznego wpływu dekstrometorfanu oraz rozwoju zespołu serotoninowego^{20 21}

Do silnych inhibitorów enzymu CYP2D6, które mogą wejść w interakcję z dekstrometorfanem, należą:

• fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna, terbinafina – w przypadku jednoczesnego stosowania z chinidyną stężenie dekstrometorfanu w osoczu może wzrosnąć nawet 20-krotnie^{22 23}
• amiodaron, flekainid, propafenon, sertralina, bupropion, metadon, cynakalcet, haloperydol, perfenazyna i tiorydazyna^{24 25}

W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania inhibitorów CYP2D6 i dekstrometorfanu pacjent musi być monitorowany. Konieczne może okazać się również zmniejszenie dawki dekstrometorfanu.^{26 27}

Tabela interakcji dekspantenolu