Wskazania do stosowania
Dekspantenol

Dekspantenol, prowitamina B5 przekształcająca się w kwas pantotenowy, wykazuje wielokierunkowe działanie regenerujące, przeciwzapalne i nawilżające, co czyni go cennym składnikiem preparatów dermatologicznych, okulistycznych, laryngologicznych oraz pulmonologicznych. W dermatologii stosowany jest w stężeniach 20-50 mg/g (np. Recreol 50 mg/g, Alantan Plus 20 mg + 50 mg/g, Bepanthen Plus 50 mg + 5 mg/g) do leczenia podrażnień, ran, oparzeń, atopowego zapalenia skóry oraz zapobiegania odparzeniom. W okulistyce preparat Corneregel (50 mg/g) wspomaga gojenie uszkodzeń rogówki i spojówki, natomiast w laryngologii dekspantenol łączony z ksylometazoliną (np. Xylo-Pantenol 1 mg + 50 mg/mL, Xylodex 0,1% 0,1 mg + 5 mg/dawkę, Septanazal dla dzieci 0,5 mg + 50 mg/mL) redukuje obrzęk błony śluzowej nosa i wspiera jej regenerację po zapaleniach i operacjach. W pulmonologii jest składnikiem syropów przeciwkaszlowych (Acodin 150 Junior 7,5 mg + 50 mg/5 ml, Acodin Duo 15 mg + 50 mg/5 ml) stosowanych w suchym kaszlu.

Dekspantenol – wskazania do stosowania substancji czynnej

Dekspantenol (Dexpanthenolum) jest substancją czynną powszechnie stosowaną w preparatach farmaceutycznych, która wykazuje działanie regenerujące, przeciwzapalne i łagodzące. Jest prowitaminą B5, która w organizmie przekształca się w kwas pantotenowy, niezbędny do prawidłowego funkcjonowania komórek nabłonkowych. Ze względu na swoje właściwości, dekspantenol znajduje zastosowanie w wielu różnych produktach leczniczych i stanach klinicznych.1 2

Zastosowanie dermatologiczne dekspantenolu

W dermatologii dekspantenol jest powszechnie stosowany ze względu na jego właściwości regeneracyjne i przeciwzapalne. Przykładem preparatu zawierającego tę substancję jest Recreol w postaci kremu (50 mg/g), który znajduje zastosowanie w leczeniu wspomagającym powierzchownych zmian skórnych o różnej genezie. Jego działanie polega na nawilżeniu bariery naskórkowej, wspomaganiu epitelizacji, a następnie wywieraniu efektu przeciwzapalnego i przeciwświądowego.3

Innym przykładem jest produkt Alantan Plus, występujący w postaci kremu i maści (20 mg + 50 mg)/g, zawierający alantoinę i dekspantenol. Wskazaniami do jego stosowania są:4

5

Leczenie ran i odkażanie

Dekspantenol jest również stosowany w preparatach przeznaczonych do leczenia i odkażania ran. Przykładem takiego preparatu jest Bepanthen Plus (50 mg + 5 mg)/g, krem, który poza dekspantenolem zawiera również chlorheksydyny chlorowodorek. Jest on wskazany do leczenia i odkażania powierzchniowych ran różnego rodzaju, gdy istnieje ryzyko ich zakażenia, takich jak zadrapania, skaleczenia, otarcia, pęknięcia skóry, oparzenia, odparzenia, zapalenia skóry. Preparat ten może być również stosowany w leczeniu ran po małych zabiegach chirurgicznych.6

Zastosowanie okulistyczne dekspantenolu

W okulistyce dekspantenol stosowany jest w leczeniu uszkodzeń rogówki i spojówki. Corneregel w postaci żelu do oczu (50 mg/g) znajduje zastosowanie w leczeniu:7

8

Należy zaznaczyć, że Corneregel nie jest przeznaczony do leczenia bakteryjnych, grzybiczych i wirusowych uszkodzeń rogówki, a jedynie jako lek wspomagający właściwe leczenie tych chorób rogówki.9

Zastosowanie w laryngologii

W laryngologii dekspantenol jest często łączony z ksylometazoliną w aerozolach do nosa, co pozwala na jednoczesne zmniejszenie obrzęku błony śluzowej nosa i wspomaganie jej regeneracji. Przykładami takich preparatów są:

Xylo-Pantenol

Xylo-Pantenol (1 mg + 50 mg)/mL, aerozol do nosa, jest stosowany u dorosłych i dzieci powyżej 6 lat w celu:10

  • Zmniejszenia obrzęku błony śluzowej w zapaleniu błony śluzowej nosa
  • Jako środek wspomagający w gojeniu uszkodzeń błony śluzowej nosa
  • W leczeniu naczynioruchowego zapalenia błony śluzowej nosa
  • W leczeniu niedrożności przewodów nosowych po przebytej operacji nosa

11

Xylodex 0,1% regeneracja

Xylodex 0,1% regeneracja (0,1 mg + 5,0 mg)/dawkę, aerozol do nosa, jest wskazany u dorosłych i dzieci od 6 lat w objawowym leczeniu niedrożności nosa w przebiegu przeziębienia oraz po przebytej operacji nosa – w celu pobudzenia gojenia się błony śluzowej i poprawy drożności nosa.12

Septanazal dla dzieci

Septanazal dla dzieci (0,5 mg + 50 mg)/1 ml, aerozol do nosa, jest wskazany u dzieci w wieku od 2 do 6 lat w następujących przypadkach:13

  • W celu zmniejszenia obrzęku błony śluzowej w zapaleniu błony śluzowej nosa oraz jako leczenie wspomagające w leczeniu uszkodzeń błony śluzowej nosa
  • W leczeniu naczynioruchowego zapalenia błony śluzowej nosa
  • W leczeniu niedrożności przewodów nosowych po przebytej operacji nosa

14

Zastosowanie w leczeniu kaszlu

Dekspantenol znajduje również zastosowanie w preparatach przeciwkaszlowych, gdzie występuje w połączeniu z dekstrometorfanem. Przykładami takich preparatów są:

Acodin 150 Junior

Acodin 150 Junior w postaci syropu (7,5 mg + 50 mg)/5 ml zawiera dekstrometorfanu bromowodorek i dekspantenol. Jest wskazany w leczeniu objawowym suchego kaszlu różnego pochodzenia (niezwiązanego z zaleganiem wydzieliny w drogach oddechowych).15

Acodin Duo

Acodin Duo w postaci syropu (15 mg + 50 mg)/5 ml zawiera dekstrometorfanu bromowodorek i dekspantenol. Jest wskazany w leczeniu objawowym suchego kaszlu różnego pochodzenia (niezwiązanego z zaleganiem wydzieliny w drogach oddechowych).16

Zastosowanie witaminowe

Dekspantenol jest również składnikiem preparatów multiwitaminowych, takich jak Multi-Sanostol. Zawiera on, oprócz dekspantenolu (4 mg/10 ml), także witaminy A, D3, B1, B2, B6, C, E, PP oraz związki wapnia. Multi-Sanostol jest wskazany w następujących przypadkach:17

  • Zapobieganie i leczenie niedoborów witaminowych w stanach zwiększonego zapotrzebowania na witaminy
  • Utrata apetytu
  • Skłonność do częstych infekcji
  • Okres wzrostu i rozwoju
  • Stany wyczerpania fizycznego i psychicznego oraz przemęczenie
  • Obniżona zdolność koncentracji
  • Okres rekonwalescencji po przebytych chorobach oraz antybiotykoterapii
  • W celu poprawy ogólnej kondycji organizmu

18

Produkt może być podawany dzieciom powyżej 1. roku życia, a także młodzieży i dorosłym.19

Podsumowanie wskazań do stosowania dekspantenolu

Dekspantenol, jako substancja o wielokierunkowym działaniu, znajduje zastosowanie w różnorodnych stanach klinicznych i produktach leczniczych. Główne wskazania do jego stosowania obejmują:

Obszar zastosowania Wskazania Przykładowe preparaty
Dermatologia
  • Pielęgnacja skóry podrażnionej i wysuszonej
  • Leczenie ran, otarć, skaleczeń
  • Leczenie oparzeń słonecznych i popromiennych
  • Zapobieganie odparzeniom
  • Leczenie nadmiernego rogowacenia skóry
  • Wspomagająco w atopowym zapaleniu skóry
Alantan Plus, Recreol, Bepanthen Plus
Okulistyka
  • Leczenie niezapalnej keratopatii
  • Wspomaganie gojenia uszkodzeń rogówki i spojówki
  • Wspomagająco w leczeniu uszkodzeń rogówki
Corneregel
Laryngologia
  • Zmniejszenie obrzęku błony śluzowej nosa
  • Wspomaganie gojenia uszkodzeń błony śluzowej nosa
  • Leczenie naczynioruchowego zapalenia błony śluzowej nosa
  • Niedrożność przewodów nosowych po operacji
Xylo-Pantenol, Xylodex 0,1% regeneracja, Septanazal dla dzieci
Pulmonologia
  • Leczenie objawowe suchego kaszlu
Acodin 150 Junior, Acodin Duo
Suplementacja witaminowa
  • Zapobieganie i leczenie niedoborów witaminowych
  • Wspomaganie w okresie rekonwalescencji
  • Poprawa ogólnej kondycji organizmu
Multi-Sanostol

Dzięki swoim właściwościom regeneracyjnym, przeciwzapalnym i nawilżającym, dekspantenol stanowi ważny składnik wielu preparatów leczniczych stosowanych zarówno w monoterapii, jak i w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, zwiększając ich skuteczność terapeutyczną. Jego szerokie spektrum zastosowania sprawia, że jest często rekomendowany przez lekarzy różnych specjalizacji – od dermatologów, przez laryngologów, okulistów, aż po pediatrów i lekarzy rodzinnych.20 21 22

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl